Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính) vừa có phản hồi thắc mắc của nhiều bạn trẻ liên quan đến bảo hiểm y tế. Cụ thể, có sinh viên đi làm thêm (part-time) 6 tiếng/ngày, đã mua bảo hiểm y tế tại trường nhưng vẫn bị công ty yêu cầu truy thu tiền bảo hiểm xã hội, kèm dọa “không đóng sẽ không trả lương”.
Theo Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định người tham gia bảo hiểm y tế là lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp thỏa thuận tên gọi khác. Nội dung làm việc gắn với trả công, tiền lương và dưới sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Thỏa thuận giữa người lao động và chủ sử dụng lao động có thể là làm việc không trọn thời gian (part-time), có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định.
Như vậy, sinh viên đi làm thêm theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, nếu mức lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương tối thiểu dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.
Cạnh đó, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 cũng nêu một người thuộc nhiều đối tượng tham gia khác nhau thì đóng theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.
Thứ tự tham gia bảo hiểm y tế gồm: (1) Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, (2) nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, (3) nhóm do ngân sách nhà nước đóng, (4) nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng (bao gồm sinh viên) và (5) nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.
Chiếu theo thứ tự, nhóm người lao động (1) xếp trên nhóm sinh viên (4). Do vậy sinh viên ký hợp đồng lao động đủ điều kiện thì bắt buộc phải đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng người lao động tại doanh nghiệp.
Hiện nay mức đóng bảo hiểm y tế bắt buộc bằng 4,5% tiền lương tháng hoặc 4,5% lương cơ sở, trong đó người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng/tháng.
Như vậy, mức đóng bảo hiểm y tế cho một học sinh, sinh viên trong một năm là: 4,5% × 2,34 triệu đồng × 12 tháng = 1.263.600 đồng/năm.
Nếu đơn vị sử dụng lao động chưa trừ phần tiền đóng bảo hiểm y tế của người lao động trong quá trình làm việc thì người lao động có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, tức 1,5%.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cho hay Bộ luật Lao động năm 2019 quy định chủ sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái pháp luật.
Tiền lương là quyền lợi hợp pháp của người lao động tương ứng với công sức đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn.
Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương cho sinh viên. Phần nợ bảo hiểm y tế (nếu có) phải được giải quyết theo quy định truy thu của pháp luật.
Để tránh vướng mắc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý sinh viên khi đi làm thêm cần kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Ví dụ, mình thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nào, cách theo dõi việc trích nộp bảo hiểm hằng tháng, chủ động trao đổi với đơn vị sử dụng lao động khi có phát sinh chưa rõ ràng. Khi quyền lợi bị ảnh hưởng, bạn trẻ có thể phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ.
Dưới đây là những loại ung thư có tiên lượng tốt nếu được phát hiện sớm:
Ung thư tuyến giáp được xem là một trong những loại ung thư có tỷ lệ sống cao nhất hiện nay. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, hơn 99% bệnh nhân ung thư tuyến giáp phát hiện ở giai đoạn sớm có thể sống ít nhất 5 năm sau khi được chẩn đoán. Lúc này, tế bào ung thư chỉ nằm trong tuyến giáp và chưa lan rộng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Phần lớn trường hợp là ung thư tuyến giáp thể nhú, một dạng ung thư thường tiến triển chậm. Nhiều người không có triệu chứng rõ ràng trong thời gian dài. Bệnh thường chỉ được phát hiện khi đi khám sức khỏe hoặc siêu âm vùng cổ, giáo sư Maria Cabanillas, chuyên gia ung thư nội tiết tại Trung tâm Ung thư MD Anderson (Mỹ), cho biết.
Tin vui là nếu được phát hiện sớm, đa số bệnh nhân có thể được điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật. Một số trường hợp có thể cần điều trị bổ sung bằng iod phóng xạ để tiêu diệt các tế bào ung thư còn sót lại. Sau điều trị, nhiều người vẫn duy trì được chất lượng sống tốt và sinh hoạt gần như bình thường.
Ung thư vú là loại ung thư phổ biến nhất ở phụ nữ. Tuy nhiên, đây cũng là một trong những loại ung thư có tiên lượng rất khả quan nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm. Theo số liệu của Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS), tỷ lệ sống sau 5 năm đối với ung thư vú khu trú, tức tế bào ung thư chưa lan ra, đạt khoảng 99%.
Trong nhiều trường hợp, ung thư vú giai đoạn đầu không gây đau hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, nhiều phụ nữ chỉ phát hiện bệnh thông qua chụp nhũ ảnh định kỳ.
Phụ nữ cần lưu ý một số dấu hiệu có thể liên quan đến ung thư vú. Những dấu hiệu này là có khối cứng ở vú hoặc vùng nách, thay đổi hình dạng vú, da vú dày lên hoặc nhăn giống vỏ cam, núm vú tụt vào trong hoặc tiết dịch bất thường, đặc biệt là dịch có lẫn máu.
Các nghiên cứu cho thấy tầm soát bằng chụp nhũ ảnh sẽ góp phần giảm đáng kể tỷ lệ tử vong do ung thư vú. Ngoài ra, sự ra đời của các phương pháp điều trị hiện đại như liệu pháp nội tiết, thuốc nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch cũng giúp nâng cao đáng kể hiệu quả điều trị.
Ung thư tuyến tiền liệt là một trong những loại ung thư thường gặp nhất ở nam giới lớn tuổi. Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư tuyến tiền liệt được phát hiện ở giai đoạn sớm hoặc mới lan ở vùng gần có thể lên đến 99%.
Một đặc điểm của bệnh là nhiều khối u phát triển tương đối chậm. Trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể hoàn toàn không có triệu chứng. Khi bệnh tiến triển, các biểu hiện có thể xuất hiện như tiểu khó, nước tiểu yếu, đi tiểu nhiều lần vào ban đêm, có máu trong nước tiểu hoặc cảm giác đau vùng chậu.
Nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, người bệnh có nhiều lựa chọn điều trị như theo dõi tích cực, phẫu thuật hoặc xạ trị. Nhiều bệnh nhân vẫn có thể sống thêm hàng chục năm sau đó, theo Healthline.
Ngày 5/5, đại diện Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa cho biết 9 bệnh nhân này lần lượt nhập viện từ ngày 1/4 đến 3/5. Bệnh nhân nhỏ nhất 17 tuổi, lớn nhất 86 tuổi, ngụ ở các xã miền núi Hướng Phùng, Lìa, Tân Lập, Khe Sanh (huyện Hướng Hóa cũ).
Các bệnh nhân cho biết họ ăn ve sầu chiên với dầu, mỡ, sau đó có biểu hiện đau bụng, sốt, tiêu chảy, nôn, nổi mẩn đỏ, trường hợp nặng khó thở. Bệnh nhân được truyền dịch, uống oresol, sử dụng kháng sinh, thuốc chống sốc phản vệ và men tiêu hóa. Sau điều trị, các bệnh nhân ổn định sức khỏe, xuất viện.
Ông Nguyễn Việt Đức, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Hướng Hóa, cho biết ngành y tế địa phương liên tục cảnh báo, khuyến cáo người dân không nên ăn ve sầu. Ở địa phương, vào đầu mùa hè, ve sầu xuất hiện nhiều, người dân thường bắt làm món ăn và nhiều trường hợp bị ngộ độc.
"Mỗi năm bệnh viện tiếp nhận hơn 10 bệnh nhân ngộ độc do ăn ve sầu, chủ yếu xảy ra vào mùa hè", ông Đức cho biết.
Ve sầu không chứa độc tố nhưng sống khá lâu trong môi trường đất nên dễ bị nhiễm vi khuẩn hoặc các loài nấm độc ký sinh. Vì vậy, ve sầu là loại thức ăn có nhiều yếu tố gây dị ứng.
Một số người ăn ve sầu có thể bị nổi mề đay, mẩn ngứa. Trường hợp nặng có thể bị khó thở, nôn mửa, co giật, hôn mê, thậm chí tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Để phòng ngừa, người dân không nên ăn ve sầu. Người có cơ địa dị ứng sau khi ăn ve sầu hoặc các loại côn trùng khác xuất hiện các triệu chứng bất thường như mệt mỏi, choáng váng, buồn nôn, mẩn ngứa, đau bụng, rối loạn tiêu hóa, cần đến cơ sở y tế ngay.
Nghiên cứu mới của ĐH Y khoa và Khoa học Sức khỏe RCSI tại Dublin, Ireland, cho thấy những bằng chứng tiền lâm sàng đầu tiên về hiệu quả của vaccine mRNA trong điều trị ung thư nguyên bào thần kinh. Đây là dạng ung thư ác tính phát triển từ các tế bào thần kinh chưa trưởng thành và là một trong những bệnh ung thư nguy hiểm nhất ở trẻ em. Kết quả vừa được công bố trên tạp chí Molecular Therapy Oncology.
Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Olga Piskareva dẫn đầu đã phát triển vaccine mRNA sử dụng các chuỗi peptide làm chất dẫn truyền để tác động lên khối u nguyên bào thần kinh. Kết quả cho thấy vaccine giúp hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư, làm chậm sự phát triển của khối u thêm 10-11 ngày trong mô hình tiền lâm sàng, đồng thời thu nhỏ kích thước khối u tới 70%.
Ung thư nguyên bào thần kinh là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong do ung thư ở trẻ em, chiếm khoảng 15% số ca tử vong liên quan đến ung thư ở nhóm tuổi này. Tại Ireland, mỗi năm ghi nhận 5-10 ca mắc mới, trong đó khoảng 80% bệnh nhân không đáp ứng tốt với các phác đồ điều trị hiện nay.
Theo tiến sĩ Piskareva, công nghệ vaccine mRNA này hoạt động tương tự các mảnh ghép Lego, cho phép các nhà khoa học kết hợp linh hoạt nhiều thành phần để cá thể hóa vaccine cho từng bệnh nhân với độ chính xác cao.
"Chúng tôi mới ở giai đoạn đầu của quá trình phát triển vaccine mRNA, nhưng cột mốc đầu tiên đã mang lại kết quả tích cực", chuyên gia nói.
Để tạo ra vaccine, nhóm nghiên cứu sử dụng các hạt nano peptide tự lắp ráp siêu nhỏ, được thiết kế để nhắm trúng đích Glypican 2 (GPC2) - loại protein xuất hiện trên bề mặt tế bào ung thư nguyên bào thần kinh. Do GPC2 cũng có mặt ở một số loại ung thư khác, phương pháp này được kỳ vọng có thể mở rộng ứng dụng sang nhiều dạng khối u.
Ung thư nguyên bào thần kinh tái phát sau điều trị ban đầu đặc biệt khó chữa do tế bào ung thư thường kháng thuốc. Các nhà khoa học kỳ vọng chiến lược mới này có thể mở ra hướng điều trị hiệu quả hơn cho bệnh nhi trong tương lai.
