Bảo hiểm xã hội Việt Nam (Bộ Tài chính) vừa có phản hồi thắc mắc của nhiều bạn trẻ liên quan đến bảo hiểm y tế. Cụ thể, có sinh viên đi làm thêm (part-time) 6 tiếng/ngày, đã mua bảo hiểm y tế tại trường nhưng vẫn bị công ty yêu cầu truy thu tiền bảo hiểm xã hội, kèm dọa “không đóng sẽ không trả lương”.
Theo Bảo hiểm xã hội, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định người tham gia bảo hiểm y tế là lao động làm việc theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, kể cả trường hợp thỏa thuận tên gọi khác. Nội dung làm việc gắn với trả công, tiền lương và dưới sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên.
Thỏa thuận giữa người lao động và chủ sử dụng lao động có thể là làm việc không trọn thời gian (part-time), có tiền lương trong tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất theo quy định.
Như vậy, sinh viên đi làm thêm theo hợp đồng từ 1 tháng trở lên, nếu mức lương tháng bằng hoặc cao hơn tiền lương tối thiểu dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thì thuộc diện tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc.
Cạnh đó, Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 cũng nêu một người thuộc nhiều đối tượng tham gia khác nhau thì đóng theo đối tượng đầu tiên mà người đó được xác định theo thứ tự.
Thứ tự tham gia bảo hiểm y tế gồm: (1) Nhóm do người lao động và người sử dụng lao động đóng, (2) nhóm do tổ chức bảo hiểm xã hội đóng, (3) nhóm do ngân sách nhà nước đóng, (4) nhóm được ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng (bao gồm sinh viên) và (5) nhóm tham gia bảo hiểm y tế theo hộ gia đình.
Chiếu theo thứ tự, nhóm người lao động (1) xếp trên nhóm sinh viên (4). Do vậy sinh viên ký hợp đồng lao động đủ điều kiện thì bắt buộc phải đóng bảo hiểm y tế theo đối tượng người lao động tại doanh nghiệp.
Hiện nay mức đóng bảo hiểm y tế bắt buộc bằng 4,5% tiền lương tháng hoặc 4,5% lương cơ sở, trong đó người sử dụng lao động đóng 3% và người lao động đóng 1,5%. Lương cơ sở hiện hành là 2,34 triệu đồng/tháng.
Như vậy, mức đóng bảo hiểm y tế cho một học sinh, sinh viên trong một năm là: 4,5% × 2,34 triệu đồng × 12 tháng = 1.263.600 đồng/năm.
Nếu đơn vị sử dụng lao động chưa trừ phần tiền đóng bảo hiểm y tế của người lao động trong quá trình làm việc thì người lao động có trách nhiệm đóng phần của mình cho đơn vị, tức 1,5%.
Cơ quan bảo hiểm xã hội cho hay Bộ luật Lao động năm 2019 quy định chủ sử dụng lao động không được dùng việc trả lương để cưỡng ép người lao động thực hiện các nghĩa vụ khác không có trong hợp đồng hoặc trái pháp luật.
Tiền lương là quyền lợi hợp pháp của người lao động tương ứng với công sức đã bỏ ra và phải được thanh toán đầy đủ, đúng hạn.
Khi chấm dứt hợp đồng, doanh nghiệp có nghĩa vụ thanh toán đầy đủ tiền lương cho sinh viên. Phần nợ bảo hiểm y tế (nếu có) phải được giải quyết theo quy định truy thu của pháp luật.
Để tránh vướng mắc, Bảo hiểm xã hội Việt Nam lưu ý sinh viên khi đi làm thêm cần kiểm tra kỹ nội dung hợp đồng, đặc biệt là các điều khoản liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Ví dụ, mình thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm y tế nào, cách theo dõi việc trích nộp bảo hiểm hằng tháng, chủ động trao đổi với đơn vị sử dụng lao động khi có phát sinh chưa rõ ràng. Khi quyền lợi bị ảnh hưởng, bạn trẻ có thể phản ánh tới cơ quan chức năng hoặc tổ chức Công đoàn để được hỗ trợ.
Nồng độ axit uric cao có thể khiến cơ thể cảm thấy mệt mỏi, viêm nhiễm, ảnh hưởng đến năng lượng, giấc ngủ. Một vài thói quen nhỏ hàng ngày có thể giúp kiểm soát tình trạng này mà chưa cần phụ thuộc vào thuốc.
Bổ sung thêm chất xơ
Chất xơ giúp hấp thụ acid uric, hạn chế hấp thu purin (nguyên nhân gây gout), đồng thời kiểm soát cân nặng, giảm tần suất tái phát các cơn gout cấp tính. Phụ nữ cần khoảng 25 g, trong khi nam giới cần khoảng 38 g, với tối thiểu 18-20 g mỗi ngày. Yến mạch, táo, lúa mạch, rau củ giàu chất dinh dưỡng này.
Thay thế những bữa tối thịnh soạn bằng bữa ăn nhẹ
Những bữa ăn khuya thịnh soạn có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa, khiến cơ thể đào thải axit uric kém hiệu quả hơn. Thay vào đó, một bữa tối nhẹ với rau củ, đậu, súp, trứng luộc hoặc sữa chua Hy Lạp hỗ trợ tiêu hóa và góp phần kiểm soát nồng độ axit uric tốt hơn.
Chọn trái cây có hàm lượng fructose thấp
Trái cây tốt cho sức khỏe, nhưng những loại có hàm lượng fructose cao như xoài, vải có thể làm tăng axit uric. Bạn nên ăn ổi, các loại quả mọng, cam, đu đủ, dưa hấu để cung cấp vitamin cho cơ thể, không làm tăng đột biến lượng fructose.
Sử dụng các loại gia vị hỗ trợ quá trình thải độc
Người mắc bệnh gout nên dùng các gia vị, thực phẩm hỗ trợ giảm axit uric, kháng viêm. Nghệ có tác dụng giảm viêm, thì là hỗ trợ tiêu hóa, gừng cải thiện tuần hoàn máu. Những gia vị này có nhiều chất chống oxy hóa, hỗ trợ làm giảm áp lực lên thận, giảm stress oxy hóa, thúc đẩy cơ thể phân giải axit uric tốt hơn.
Giữ hệ vi sinh đường ruột khỏe mạnh
Hệ tiêu hóa cân bằng giúp phân giải purin trước khi chúng đi vào máu. Thực phẩm lên men như sữa chua, dưa muối tự làm, cháo yến mạch cung cấp vi khuẩn có lợi. Khi sức khỏe đường ruột được cải thiện, nồng độ axit uric thường ổn định hơn.
Vận động nhẹ nhàng sau mỗi bữa ăn
Đi bộ chậm rãi 10-12 phút sau khi ăn góp phần ngăn ngừa sự tăng đột biến lượng đường trong máu, từ đó làm giảm sự hình thành axit uric. Thói quen đơn giản này cũng hỗ trợ kiểm soát cân nặng, giảm viêm, cải thiện giấc ngủ. Đối với nhiều người có mức axit uric cao, vận động nhẹ nhàng hiệu quả hơn so với tập thể dục cường độ cao.
Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone stress, thúc đẩy phản ứng viêm và ảnh hưởng đến quá trình đào thải axit uric của cơ thể. Các bài tập thở đơn giản, tiếp xúc với ánh nắng buổi sáng hoặc dành 5 phút ngồi thiền giúp làm dịu hệ thần kinh, hỗ trợ quá trình trao đổi chất và góp phần kiểm soát axit uric.
Xuất hiện nếp nhăn mảnh ở khóe mắt và cảm giác da kém săn chắc ở tuổi 25 là dấu hiệu sớm của quá trình lão hóa, chủ yếu liên quan đến suy giảm của collagen và elastin trong da. Tuy nhiên, tình trạng của bạn chỉ mới ở mức độ lão hóa nhẹ, khi cấu trúc nâng đỡ bên dưới chưa bị chùng nhão rõ rệt.
Bạn có thể can thiệp nâng cơ ở giai đoạn này giúp làm chậm quá trình lão hóa, duy trì độ săn chắc cho da và hạn chế hình thành nếp nhăn tĩnh, sâu trong tương lai. Tuy nhiên, bạn cần lựa chọn phương pháp phù hợp với mức độ lão hóa.
Hiện, hai công nghệ nâng cơ không xâm lấn được ưa chuộng là HIFU và Sofwave, hoạt động dựa trên nguyên lý sử dụng sóng siêu âm để kích thích tăng sinh collagen. Mỗi phương pháp có độ sâu tác động khác nhau và phù hợp với tình trạng da khác nhau.
Công nghệ sóng siêu âm hội tụ HIFU tạo ra các điểm nhiệt ở lớp sâu như Smas (lớp cân cơ nông dưới da). Phương pháp này thường được chỉ định cho tình trạng da chảy xệ rõ, lớp mỡ dưới da dày, nọng cằm, cằm đôi, cần nâng cơ và định hình lại đường nét khuôn mặt.
Với người trẻ dưới 25 tuổi, da chưa có dấu hiệu chùng nhão rõ rệt, việc can thiệp HIFU có thể chưa thực sự cần thiết. Tuy nhiên, sau độ tuổi 25, da sẽ mất collagen mỗi năm, lão hóa từ từ rõ hơn thì việc sử dụng công nghệ HIFU còn là cách phòng ngừa da chảy xệ, giúp da săn chắc ổn định.
Trong khi đó, Sofwave sử dụng chùm tia siêu âm song song, tác động chủ yếu ở lớp trung bì - nơi tập trung nhiều collagen. Năng lượng được phân bổ đồng đều, giúp kích thích tăng sinh collagen, hyaluronic acid mới mà không gây tổn thương sâu. Phương pháp này phù hợp với tình trạng lão hóa nhẹ như da kém săn chắc, nếp nhăn mảnh, tăng độ đàn hồi và làm mịn bề mặt da tự nhiên.
Trường hợp của bạn, Sofwave thường được ưu tiên do mức độ can thiệp nhẹ, ít xâm lấn, gần như không cần thời gian nghỉ dưỡng. Sau điều trị, da có thể hơi ửng đỏ nhẹ nhưng nhanh chóng trở lại bình thường. Hiệu quả thường rõ dần sau 2-3 tháng khi collagen và hyaluronic acid mới được hình thành.
Trước khi thực hiện nâng cơ, bạn đến bác sĩ Da liễu - Thẩm mỹ Da để được đánh giá chính xác tình trạng da và xây dựng phác đồ phù hợp, đảm bảo hiệu quả và an toàn lâu dài. Sử dụng kem chống nắng đều đặn, duy trì dưỡng ẩm, bổ sung các hoạt chất chống oxy hóa như vitamin C, L-cystine, Glutathione, bôi thoa các sản phẩm retinol ở nồng độ phù hợp, để hỗ trợ quá trình tái tạo da và kéo dài hiệu quả điều trị.
Giáo sư John Tregoning, Đại học Hoàng gia London (Anh) đã dẫn lại các nghiên cứu về sự lây truyền vi khuẩn, và tất cả đều cho thấy “quy tắc 5 giây” là không chính xác, theo The Guardian (Anh).
Trong nghiên cứu đầu tiên, các nhà khoa học khảo sát điều gì xảy ra khi nhiều loại thực phẩm khác nhau như bánh mì, bánh mì phết bơ, dưa hấu và kẹo dẻo bị làm rơi lên các bề mặt như gạch lát, thép, gỗ và thảm đã được phủ vi khuẩn trước đó.
Theo giáo sư Tregoning, vi khuẩn truyền từ bề mặt sang thức ăn gần như ngay lập tức. Ông cho biết sự lây truyền xảy ra mạnh nhất khi thực phẩm có độ ẩm cao tiếp xúc với bề mặt cứng. Ví dụ, dưa hấu rơi xuống nền gạch hoặc bề mặt thép là những trường hợp có mức độ nhiễm khuẩn cao nhất.
Một nghiên cứu tiếp theo cho thấy vi khuẩn có thể lây từ bề mặt sang thực phẩm ngay cả khi chúng đã hiện diện trên bề mặt đó từ nhiều giờ trước.
Giáo sư Tregoning cho biết, vi khuẩn có thể tồn tại trên bề mặt trong nhiều giờ. Vì vậy, nếu một miếng thịt gà nhiễm khuẩn từng được đặt trên mặt bàn, thì 2 giờ sau, một lát bánh mì rơi xuống cùng vị trí của miếng thịt gà vẫn có nguy cơ nhiễm vi khuẩn. Các vi khuẩn này có thể tồn tại trên bề mặt tới khoảng 24 giờ.
Theo giáo sư Tregoning, mọi người nên chấp nhận rằng thực phẩm bị làm rơi không còn an toàn để ăn nữa. Ông cho rằng việc rửa bằng nước không đủ để đảm bảo loại bỏ hoàn toàn vi khuẩn.
Điều này đặc biệt quan trọng với những người dễ bị nhiễm trùng hoặc trong những ngôi nhà có vật nuôi như chó. Ngay cả khi thú cưng trong nhà bạn đã mang vi khuẩn từ bên ngoài vào nhà từ nhiều giờ trước, các vi khuẩn đó vẫn có thể tồn tại trên sàn nhà và bám vào thực phẩm khi bị rơi xuống.
Nói cách khác, các bằng chứng khoa học hiện nay cho thấy “quy tắc 5 giây” không phải là một cách đáng tin cậy để đánh giá độ an toàn của thực phẩm sau khi rơi xuống sàn.
