Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Nguyễn Thị Hồng làm Phó chủ tịch Quốc hội

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc vừa chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ theo đề xuất của Bộ Xây dựng và các chỉ đạo trước đó của lãnh đạo Chính phủ để đảm bảo tiến độ sân bay Long Thành (Đồng Nai).

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương và đơn vị liên quan chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng, nếu để xảy ra chậm trễ trong triển khai các nhiệm vụ được giao, làm ảnh hưởng đến tiến độ hoàn thành dự án.

Theo báo cáo của Bộ Xây dựng, dự án sân bay Long Thành vẫn còn nhiều hạng mục quan trọng đang chậm tiến độ. Mục tiêu đưa sân bay vào khai thác trong năm 2026 đòi hỏi các chủ đầu tư và nhà thầu phải tăng tốc thi công.

Đối với dự án thành phần 1 (trụ sở cơ quan quản lý Nhà nước), 6 công trình đã hoàn thành xây dựng, nhưng còn chờ đấu nối hạ tầng điện, nước do Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV) thực hiện.

Ở dự án thành phần 2 (các công trình phục vụ quản lý bay), Tổng Công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) đã cơ bản hoàn thành xây dựng và lắp đặt thiết bị. Tuy nhiên, việc bàn giao hạ tầng điện và tuyến hầm tuynel bị chậm làm ảnh hưởng tiến độ lắp đặt cáp, vận hành thử các hệ thống cơ điện và thiết bị chuyên ngành.

Đối với dự án thành phần 3 (nhóm công trình thiết yếu do ACV làm chủ đầu tư), Bộ Xây dựng đánh giá nhiều gói thầu có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ chung của dự án. Trong đó, gói thầu giao thông nội cảng và hạ tầng kỹ thuật (gói 4.8) còn chậm một số hạng mục như tuynel kỹ thuật, đường nội bộ và cầu cạn, có thể tác động đến tiến độ các dự án thành phần khác.

Gói thầu xây dựng nhà ga hành khách (gói 5.10) đã đạt khoảng 84% khối lượng, nhưng phần hoàn thiện và lắp đặt thiết bị còn rất lớn, trong khi số lượng nhân công chỉ đáp ứng khoảng 44% nhu cầu. Gói thầu hệ thống quản lý sân bay cũng bị chậm và phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện nhà ga hành khách.

Trong khi mùa mưa có thể tiếp tục ảnh hưởng đến các hạng mục ngoài trời, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ tiếp tục chỉ đạo ACV rà soát toàn bộ tiến độ từng gói thầu, tăng cường nhân lực, thiết bị và vật tư, xem xét thay thế hoặc điều chuyển khối lượng đối với các nhà thầu không đáp ứng yêu cầu.

Ngoài ra, Bộ Xây dựng cũng đề nghị ACV xử lý ngay các tồn tại trong công tác thanh toán để kịp thời giải ngân cho nhà thầu; đồng thời tiếp tục làm việc với các đơn vị thi công nhằm bảo đảm đủ nguồn cung nhiên liệu, vật liệu xây dựng, đáp ứng tiến độ của dự án.

Tin Gốc: Dân Trí

Chiều ngày 6.4, Phòng Kinh tế xã Tân Hộ Cơ (Đồng Tháp) thông tin, vào sáng sớm ngày 4.4 khu ao cá tra ở ấp 3, xã Tân Hộ Cơ của ông Nguyễn Văn Bầy (61 tuổi, ở địa phương) bất ngờ bị sạt lở nghiêm trọng, gây thiệt hại hơn 7,5 tỉ đồng.

Cụ thể, khoảng 5 giờ 30 phút sáng ngày 4.4, đoạn đường bờ tây kênh Tân Thành được ông Bầy tận dụng làm bờ ao nuôi cá tra bất ngờ bị sạt lở, lan rộng ra khoảng 100m. Dòng nước chảy xiết khiến cả trăm tấn cá tra sắp đến ngày thu hoạch và ao cá tra giống mới thả nuôi của ông Bầy cùng nhiều tài sản khác trôi theo dòng nước.

Vụ sạt lở 2 ao cá có tổng diện tích 3 ha đã gây thiệt hại tài sản hơn 7,5 tỉ đồng cho gia đình ông Bầy, bao gồm: 1 nhà kho đang chứa 10 tấn lúa giống, 1 băng tải, 2 xe máy; 100 tấn cá tra thịt, 30 tấn cá tra giống và đàn dê 120 con.

Theo nhận định ban đầu, nguyên nhân gây sạt lở là do ao nuôi thủy sản của ông Bầy liền kề với đường giao thông nông thôn bờ tây kênh Tân Thành. Thời điểm này, mực nước kênh Tân Thành thấp hơn mực nước ao nuôi cá tra khoảng 4 m và do ao nuôi cá mới đào, nền đất và chân ta luy còn yếu, đã gây ra vụ sạt lở nghiêm trọng nói trên.

Bước đầu, chủ ao cá tra cam kết tự khắc phục hậu quả vụ sạt lở; đồng thời sửa chữa đoạn giao thông bị sạt lở bằng nguồn kinh phí của gia đình. Thời gian khắc phục 20 ngày để người dân có thể đi lại được bằng đường bộ bờ tây kênh Tân Thành và đường thủy khu vực sạt lở.

Nguồn: https://thanhnien.vn/dong-thap-sat-lo-ao-ca-tra-thiet-hai-hon-75-ti-dong-185260406155527408.htm

Chiều xuống ở đại ngàn Tây nguyên, thượng tá Y Tuấn Ê Ban, Chỉ huy trưởng Ban chỉ huy Quân sự xã Krông Bông, tỉnh Đắk Lắk đưa chúng tôi đi dọc những buôn làng từng nổi tiếng với nhà dài của đồng bào Ê Đê. Xe vừa qua buôn Ja, ông chỉ tay về dãy nhà bê tông mới mọc lên ven đường rồi chậm giọng: "Ngày xưa dọc tuyến này hầu hết là nhà dài. Bây giờ bê tông hóa gần hết rồi".

Vào sâu trong buôn, chúng tôi tìm đến căn nhà dài của gia đình ông Y Găm Liêng Hót - một trong số ít ngôi nhà còn giữ được dáng dấp nguyên bản. Bộ khung gỗ lớn đã ngả màu thời gian, cầu thang cái vẫn còn chạm hình bầu sữa mẹ - biểu tượng của chế độ mẫu hệ Ê Đê. "Giờ nhà dài xuống cấp dữ lắm. Người ta bán đi hoặc phá để xây nhà kiểu khác", ông Y Găm Liêng Hót nói.

Nhìn quanh buôn, chỗ từng có rất nhiều nhà dài nay thành nhà bê tông xây trệt trên nền đất hoặc rất nhiều nhà sàn cũng bê tông hóa. Những căn còn sót lại thì cố níu giữ được ngày nào hay ngày ấy. Tình cảnh ấy không chỉ ở Krông Bông. Tại Yang Kang, Yang Mao, Cư Pui…, nhà dài cũng đang dần biến mất âm thầm.

Cần phải nhìn nhận rằng những ngôi nhà bê tông không chỉ là dấu hiệu của đô thị hóa, mà còn cho thấy khát vọng vươn lên trong đời sống của người dân bản địa. Nhưng cùng với sự đổi thay ấy, những giá trị gắn với nhà dài truyền thống cũng dần phai nhạt.

Khi nhà dài mất đi, không chỉ một kiểu kiến trúc biến mất, mà cả không gian sinh hoạt cộng đồng, bếp lửa, nếp sống mẫu hệ và ký ức nhiều thế hệ người Ê Đê cũng lặng lẽ rời khỏi buôn làng. Điều dễ thấy nhất là nhiều căn đã bị co ngắn, cách tân. Có căn chỉ còn vài gian cũ như một dấu tích của đời sống mẫu hệ xưa.

Nhà dài của người Ê Đê vốn không chỉ là nơi ở. Đó từng là "trái tim" của buôn làng. Mỗi khi con gái trong nhà lấy chồng, căn nhà lại nối thêm một gian mới. Trong cùng mái nhà có thể sống ba, bốn thế hệ. Đêm xuống, bếp lửa đỏ xuyên đêm, tiếng chiêng ngân lên, sử thi (khan) được kể bên ché rượu cần... Nhưng nhịp sống ấy giờ đang vỡ dần.

Chúng tôi trở lại buôn Akŏ Dhông, buôn làng giữa phố của TP.Buôn Ma Thuột (cũ), Trưởng buôn H'Việt cho biết trước đây nơi này có khoảng 40 căn nhà dài đúng chuẩn truyền thống, nhưng nay chỉ còn một căn gần như nguyên bản.

Ngay cả những căn còn tồn tại cũng đã biến đổi nhiều. Có nhà thay mái tranh bằng mái tôn, mái ngói. Có nhà dựng chân bê tông thay cột gỗ. Có nơi cải tạo thành homestay, quán cà phê phục vụ du lịch. "Gia đình tôi cũng đang cố phục dựng lại căn nhà dài của cha ông để giữ hồn dân tộc mình", bà H'Việt nói.

Không riêng người Ê Đê, quanh hồ Lắk - nơi có các buôn M'Liêng, Jun, Lê của người M'nông - nhà dài cũng đang biến đổi mạnh bởi du lịch, kinh tế và đời sống hiện đại. Nguyên nhân của sự biến mất ấy không khó nhìn thấy. Gỗ lớn ngày càng hiếm và đắt đỏ khi rừng cạn dần.

Một căn nhà dài đúng kiểu cổ có thể tốn hàng trăm triệu đến cả tỉ đồng. Trong khi đó, nhiều gia đình trẻ muốn ở nhà xây tiện nghi hơn. Không gian sống mẫu hệ cũng thu hẹp khi mô hình gia đình thay đổi.

Một thực tế khác là nạn mua bán nhà dài ngày càng phổ biến. Trong vai người cần tìm nhà cổ, chúng tôi tiếp cận một đầu mối chuyên gom nhà dài ở Đắk Lắk. Người này cho biết muốn mua nguyên căn, mua cột, cầu thang hay gỗ cũ đều có thể đáp ứng.

Những chuyến xe chở cột gỗ nhà dài hàng trăm năm tuổi lặng lẽ rời buôn làng như mang theo cả ký ức Tây nguyên. Điều đáng lo không chỉ là mất một kiểu kiến trúc. Đó là sự rạn vỡ của cả không gian văn hóa từng tồn tại hàng trăm năm. Bếp lửa không còn đỏ suốt đêm. Tiếng kể sử thi gần như biến mất. Nhà dài dần trở thành "hiện vật văn hóa" thay vì một không gian sống thật của người Ê Đê, M'nông.

Giữa những câu chuyện buồn ấy, ở Akŏ Dhông, chúng tôi gặp Y Wôn, được nhắc đến như một trong số ít người còn kiên trì phục dựng nhà dài. Khác với những người săn nhà cổ chủ yếu bán kiếm lời, Y Wôn chọn cách phục dựng.

Anh tìm mua lại những cấu kiện của các căn nhà dài mà chủ nhân không còn khả năng giữ nguyên vẹn, rồi phục hồi để dựng lại những ngôi nhà mới theo đúng kiểu truyền thống người Ê Đê. "Em mê phục dựng nhà dài từ nhỏ vì cha là người chuyên dựng nhà trong buôn", Y Wôn kể.

Năm 2017, anh bắt đầu mày mò học dựng nhà dài. Từ sửa vài gian nhà cũ, đến nay anh đã tham gia phục dựng hơn 60 căn nhà dài lớn nhỏ. Có căn dài tới 30 m, dùng toàn gỗ quý, giá trị hàng tỉ đồng.

Nhưng điều khiến Y Wôn trăn trở không phải chuyện tiền bạc. "Em chỉ mong người đồng bào còn giữ được nhà dài của mình", anh nói. Mỗi khi nghe nơi nào có nhà dài sắp bị tháo dỡ, anh lại tìm đến xin mua lại phần gỗ còn tốt để phục dựng cho nơi khác. Anh cho hay có những cây cột gỗ hương rất lớn, vành tới gần 2 m, nếu mất đi sẽ rất khó tìm lại.

Trong xưởng gỗ của Y Wôn ở ngoại ô Buôn Ma Thuột (cũ), những cột nhà cũ được đánh dấu cẩn thận. Người thợ phải hiểu kết cấu truyền thống, biết vị trí cột cái, hướng cầu thang, cách nối gian nhà. Có những bộ cầu thang mất hàng tuần để chạm khắc hoa văn. "Nếu làm sai, nó chỉ là cái nhà giả hao hao nhà dài thôi", Y Wôn nói.

Người Ê Đê không sai khi chọn nhà xây tiện nghi hơn. Không ai có thể yêu cầu một gia đình nghèo tiếp tục sống trong căn nhà gỗ xuống cấp chỉ để "giữ văn hóa". Nhưng nếu chỉ còn vài căn phục dựng để khách du lịch chụp hình, thì nhà dài rồi cũng sẽ chỉ còn là lớp vỏ.

Bởi giá trị lớn nhất của nhà dài không hoàn toàn nằm ở chiều dài mái nhà. Nó nằm ở bếp lửa đỏ giữa đêm, ở tiếng trẻ con chạy dọc sàn gỗ, ở cách nhiều thế hệ cùng sống dưới một mái nhà, và ở tinh thần cộng đồng từng khiến cả buôn làng như một gia đình lớn.

Và có lẽ, câu hỏi lớn nhất của Tây nguyên hôm nay không phải là còn bao nhiêu căn nhà dài, mà là liệu vùng đất này có còn giữ được "linh hồn" của mình giữa nhịp đô thị hóa đang mọc lên từng ngày hay không.

Tin Gốc: Thanh Niên