Tại Pháp, chính phủ của Thủ tướng Sébastien Lecornu phải họp khẩn hai ngày liên tiếp để tìm biện pháp ứng phó. Đức cảnh báo nắng nóng gần khắp lãnh thổ, có nơi lên đến 38°C. Tại Ý, du khách phải xếp hàng, di chuyển và tìm chỗ tránh nắng.
Theo trang Euronews, nền nhiệt cao đang lan rộng sang cả Tây và Trung Âu, thay vì dừng ở Nam Âu như mùa hè trước, đúng như cảnh báo từ lâu của giới khoa học rằng lục địa già đang nóng lên nhanh gấp đôi mức trung bình toàn cầu.
Ngày 20-6, 35/96 tỉnh của Pháp được dự báo chuyển sang cảnh báo đỏ, nhiệt độ từ tây nam qua Paris đến Burgundy lên 39 – 40°C, có nơi chạm 41°C.
Tại Tây Ban Nha, cơ quan khí tượng quốc gia cũng đặt một số khu vực vào cảnh báo vàng, dự báo Seville, Zaragoza và Córdoba chịu ảnh hưởng nặng nhất.
Nhà khí tượng José Antonio Maldonado nhận định đỉnh điểm đợt nóng tháng 6 vẫn chưa tới, một số khu vực có thể lên tới 45°C vào đầu tuần sau (22-6), kèm nguy cơ dông bão.
Theo các chuyên gia khí hậu từ Copernicus, biến đổi khí hậu đang làm tăng tần suất và cường độ của các đợt nắng nóng tại châu Âu – lục địa nóng lên nhanh nhất thế giới, với mức tăng khoảng 0,56°C mỗi thập kỷ kể từ giữa những năm 1990.
Theo ông Julien Hans – Giám đốc nghiên cứu và đổi mới tại Trung tâm Khoa học và kỹ thuật xây dựng Pháp, khoảng 50% tòa nhà tại Pháp – tương đương khoảng 10 triệu công trình – không thích ứng được với các đợt nắng nóng hiện nay do lịch sử thiết kế và cải tạo đô thị, theo báo Le Monde.
Đức và nhiều đô thị Trung Âu cũng gặp vấn đề tương tự: tại các khu dân cư dày đặc, bê tông, nhựa đường và kết cấu nhà hấp thụ nhiệt ban ngày rồi tỏa chậm vào ban đêm, khiến TP giữ nhiệt lâu hơn vùng xung quanh.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) xác nhận nắng nóng kéo dài là “sát thủ thầm lặng”: trong bốn năm qua, hơn 200.000 người ở châu Âu đã chết vì các nguyên nhân liên quan đến nắng nóng, phần lớn có thể phòng tránh được.
Ý là quốc gia ghi nhận số ca tử vong do nắng nóng cao nhất châu Âu, tiếp theo là Tây Ban Nha, Đức và Hy Lạp. Riêng tại Đức, Viện Robert Koch ghi nhận 2.500 ca tử vong liên quan đến nắng nóng năm 2025, trong đó người cao tuổi và người có bệnh nền chịu ảnh hưởng đặc biệt.
Theo Hãng tin Reuters ngày 18-6, nắng nóng làm nhu cầu làm mát tăng mạnh, gây thêm áp lực lên hệ thống năng lượng châu Âu.
Tại Pháp, nhiệt độ nước sông Rhône và Garonne tăng cao buộc Tập đoàn Điện lực EDF cảnh báo khả năng hạn chế sản lượng do quy định môi trường tại các nhà máy hạt nhân Golfech, Blayais và Bugey.
Thủy điện của Pháp cũng bị hạn chế vì thiếu mưa, tuyết từ mùa thu, mùa đông năm 2025, khiến hợp đồng điện giao tháng 7-2026 của Pháp vượt mức 60 euro/MWh trong những tuần gần đây.
Trong đợt nắng nóng cuối tháng 5, hệ thống điện Đức cũng chịu áp lực khi nhu cầu làm mát tăng còn sản lượng điện gió giảm. Giá điện giao ngay trong ngày tại Đức tăng 29%, buộc hệ thống huy động thêm các nguồn điện chi phí cao hơn như khí đốt và than.
Về thiệt hại kinh tế của nắng nóng cực đoan, Thống đốc Ngân hàng Pháp Emmanuel Moulin cho rằng tác động ngắn hạn “còn mơ hồ”, nhưng về trung hạn sẽ gây sức ép lên hoạt động kinh tế.
Trước tình hình khẩn cấp, chính phủ các nước châu Âu phải đưa ra những quyết định cụ thể, tập trung vào rủi ro trước mắt thay vì chỉ khuyến cáo chung.
Theo Hãng tin AP, Chính phủ Pháp đã đặt các dịch vụ khẩn cấp và quân đội vào trạng thái báo động về nguy cơ cháy rừng, đồng thời hủy bỏ một số sự kiện thể thao ngoài trời. Sau các cuộc họp khủng hoảng liên tiếp, Thủ tướng Lecornu cũng yêu cầu các bộ trưởng lập kế hoạch giúp Pháp thích ứng tốt hơn với nắng nóng trong tương lai, kể cả việc dùng điều hòa không khí nếu cần.
Tại Đức, Bộ Môi trường Liên bang và Văn phòng khu vực châu Âu của WHO đã ra mắt hướng dẫn mới về kế hoạch hành động y tế ứng phó nắng nóng ngày 11-6 tại Berlin.
Bộ trưởng Carsten Schneider nhấn mạnh chống nắng nóng cũng là vấn đề xã hội, khi Đức đang thúc đẩy các biện pháp làm mát tự nhiên như tăng cây xanh đô thị, mở rộng công viên, bảo vệ sông ngòi, rừng và vùng đất ngập nước.
“Toàn bộ xã hội và cơ sở hạ tầng của chúng ta (Pháp) được thiết kế cho một kiểu khí hậu không còn tồn tại nữa”, chuyên gia khí hậu học Valérie Masson-Delmotte nhận định với Le Monde.
Nạn nhân là cô Maria Eduarda Rodrigues de Freitas. Lễ tang của cô được tổ chức ngày 14.6. Trước đó một ngày, cô tham gia hoạt động mạo hiểm tại Ponte do Esqueleto, cây cầu bỏ hoang ở thị trấn Limeira (bang Sao Paulo), nơi thường được nhiều người tìm đến để trải nghiệm các môn thể thao cảm giác mạnh, theo AFP.
Cô de Freitas, người có ước mơ trở thành giáo viên thể dục, đã yêu cầu thực hiện cú nhảy theo tư thế "máy bay", trong đó 2 huấn luyện viên nâng cô lên vai khi cô dang rộng 2 tay.
Đoạn video lan truyền trên mạng xã hội cho thấy 2 người đàn ông đội mũ bảo hiểm trắng ném cô de Freitas xuống từ độ cao khoảng 40 m. Tuy nhiên, nạn nhân chưa được cố định vào dây an toàn. Trong video, một người chứng kiến đã hét lên, yêu cầu các huấn luyện viên buộc dây an toàn cho cô de Freitas.
Không lâu trước khi tai nạn xảy ra, cô de Freitas đăng một bức ảnh lên mạng xã hội Instagram kèm dòng chú thích: "Ai là người điên đã để tôi đến đây nhảy cầu vậy?".
Các video trước đây do Công ty Entre Cordas, đơn vị cung cấp dịch vụ mạo hiểm tại thị trấn Limeira, đăng tải cho thấy người tham gia thường được cố định bằng dây an toàn dày quanh eo trước khi thực hiện cú nhảy.
Hoạt động mà cô de Freitas tham gia khác với nhảy bungee. Nhảy bungee sử dụng dây cao su đàn hồi, tạo hiệu ứng bật nảy theo phương thẳng đứng. Trong khi đó, nhảy dây mạo hiểm dùng dây leo có độ giãn thấp, biến cú rơi thành chuyển động đu ngang, theo AP.
Cảnh sát Brazil đã bắt giữ 3 người đàn ông làm việc cho công ty liên quan vụ việc. Nhà chức trách cũng mở cuộc điều tra có thể dẫn đến cáo buộc giết người. "Thiết bị an toàn không được cố định đúng cách vào thời điểm thực hiện cú nhảy. Nạn nhân đã không qua khỏi", cảnh sát cho biết trong một tuyên bố.
Hai trong số những người bị bắt đang bị điều tra theo hướng giết người với lỗi cố ý, tức biết rõ nguy cơ có thể gây chết người nhưng vẫn tiếp tục hành động. Cảnh sát cho biết cuộc điều tra đang được tiến hành nhằm làm rõ toàn bộ hoàn cảnh vụ việc và xác định trách nhiệm pháp lý của những người liên quan.
Đoạn video ghi lại khoảnh khắc de Freitas rơi xuống đã lan truyền nhanh trên mạng xã hội Brazil, gây phẫn nộ trong dư luận. Nhiều người cho rằng vụ việc là biểu hiện của sự tắc trách nghiêm trọng trong hoạt động thể thao mạo hiểm.
Trong video được Bộ Quốc phòng Anh công bố hôm 20/5, tiêm kích đa năng Su-35S Nga bay phía bên trái trinh sát cơ RC-135W và nhiều lần nghiêng cánh, thu hẹp giãn cách. Hình ảnh bị ngắt, trước khi chiếc Su-35S xuất hiện ở khoảng cách khá xa và đang chuyển hướng.
Giới chức Anh cho biết khoảng cách giữa hai bên có thời điểm gần đến mức hệ thống điều khiển trên chiếc RC-135W đã kích hoạt cảnh báo khẩn cấp và ngắt thiết bị lái tự động.
Trong video thứ hai, một tiêm kích hạng nặng Su-27 cũng áp sát và ngoặt gấp, cắt mặt chiếc RC-135W. "Chiến đấu cơ Nga bay cách trinh sát cơ Anh chỉ 6 m. Đây là vụ chặn kích nguy hiểm nhất của lực lượng Nga nhằm vào máy bay Anh kể từ năm 2022", Bộ Quốc phòng Anh cho hay.
Giới chức Anh khẳng định sự việc xảy ra trên không phận quốc tế ở biển Đen, nhưng không nêu cụ thể vị trí. "Đây là ví dụ về những hành vi nguy hiểm, không thể chấp nhận được của phi công Nga nhằm vào máy bay không mang vũ khí. Các hành động như vậy có thể dẫn đến nguy cơ tai nạn và leo thang căng thẳng", Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey cho hay.
Hình ảnh cho thấy chiếc Su-35S mang tên lửa đối không tầm trung R-77-1 và tầm ngắn R-74M, tên lửa diệt radar Kh-31P và hệ thống tác chiến điện tử Khibiny ở hai đầu cánh. Trong khi đó, chiếc Su-27 được trang bị tên lửa đối không tầm trung R-27ER và tầm ngắn R-73.
Bộ Quốc phòng Nga chưa bình luận về thông tin.
Trong sự việc ngày 29/10/2022, biên đội tiêm kích Su-27 Nga áp sát máy bay RC-135W Anh khi nó đang làm nhiệm vụ do thám gần bán đảo Crimea. Một chiếc Su-27 sau đó phóng tên lửa đối không về phía trinh sát cơ Anh, nhưng không trúng mục tiêu.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh khi đó là Ben Wallace không mô tả sự việc là "suýt bắn hạ", mà cho rằng tên lửa khai hỏa do "trục trặc kỹ thuật" của chiếc Su-27 và ông đã trao đổi với giới chức quốc phòng Nga.
Không quân Anh sau đó tiếp tục triển khai trinh sát cơ RC-135W trên biển Đen, nhưng thường kèm theo tiêm kích Typhoon hộ tống. Không quân Pháp từng một số lần tham gia nhiệm vụ này, trong khi Mỹ chủ yếu triển khai máy bay không người lái (UAV) ở khu vực.
RC-135V/W Rivet Joint là máy bay chuyên thu thập thông tin tình báo tín hiệu (SIGINT), được mệnh danh là "trinh sát cơ nghe trộm" bởi khả năng chặn thu liên lạc và định vị nguồn phát tín hiệu vô tuyến của đối phương. Mỗi chiếc lẻ có thể phát hiện tín hiệu khả nghi và thường kết hợp với những loại trinh sát cơ khác để định vị đối phương.
Ngoài khả năng nghe trộm, RC-135V/W cũng có thể hỗ trợ xây dựng "bản đồ đội hình chiến đấu điện tử" của đối phương, trong đó xác định vị trí phân bố các đài radar, sở chỉ huy và hệ thống thu phát vô tuyến.
Dữ liệu thu thập được có vai trò đặc biệt quan trọng trong lập kế hoạch tác chiến, cung cấp thông tin về những tổ hợp phòng không cần chế áp, đề xuất loại máy bay tốt nhất để tiếp cận mục tiêu, vạch đường bay cho phi cơ và tên lửa.
RC-135W có thể thu tín hiệu từ sâu bên trong lãnh thổ Nga và Ukraine khi bay trong không phận quốc tế trên biển Đen. Dữ liệu này có thể giúp NATO nắm bắt tình hình chiến sự, cũng như hỗ trợ Ukraine lựa chọn mục tiêu trên đất Nga để tập kích.
Theo phân tích của các nhà tâm lý học từ Đại học Arizona và Đại học Missouri - Kansas City (cùng ở Mỹ), trung bình mỗi người hiện nay nói ít hơn khoảng 338 từ mỗi ngày qua từng năm - một xu hướng suy giảm đáng kể trong giao tiếp trực tiếp.
Nghiên cứu tổng hợp dữ liệu từ 22 công trình khác nhau với hơn 2.200 người tham gia tại Mỹ cùng một số nước châu Âu, Úc và Mexico trong giai đoạn từ năm 2005 - 2019 để ước tính mức độ giao tiếp hằng ngày của con người, theo trang IFLScience ngày 16-4.
Kết quả cho thấy vào năm 2005, một người trung bình nói khoảng 16.000 từ mỗi ngày, từ những cuộc trò chuyện với gia đình, đồng nghiệp cho đến những câu xã giao đơn giản.
Tuy nhiên sau đó số lượng này liên tục giảm, trung bình giảm 338 từ mỗi ngày qua từng năm. Đến năm 2019, con số chỉ còn khoảng 12.700 từ mỗi ngày, tương đương mức giảm gần 28%.
Dù mỗi ngày chỉ giảm vài trăm từ, song tổng cộng lại mỗi người đã nói ít hơn 120.000 từ trong giao tiếp mỗi năm so với năm trước đó.
Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh đây không chỉ là những con số mà phản ánh những cuộc trò chuyện thực sự, cả lớn lẫn nhỏ, đã biến mất khỏi đời sống thường nhật.
Xu hướng này đặc biệt rõ rệt ở giới trẻ. Những người dưới 25 tuổi giảm trung bình khoảng 452 từ mỗi ngày mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức giảm 314 từ ở nhóm từ 25 tuổi trở lên. Điều này cho thấy sự thay đổi trong cách giao tiếp của thế hệ trẻ, vốn gắn liền với công nghệ số.
Nguyên nhân chính được cho là sự phát triển của điện thoại thông minh, mạng xã hội và các dịch vụ tự động.
Thay vì gọi điện đặt đồ ăn, nhiều người chỉ cần vài thao tác trên ứng dụng. Thay vì hỏi đường, họ dùng bản đồ số. Từ đó những tương tác nhỏ tưởng chừng không đáng kể lại đang dần biến mất.
Tuy vậy nhóm nghiên cứu cũng lưu ý nghiên cứu chủ yếu dựa trên dữ liệu từ các xã hội phương Tây, nơi có mức độ cá nhân hóa cao và công nghệ phát triển mạnh. Do đó xu hướng này có thể không hoàn toàn giống ở các nền văn hóa khác.
Điều đáng lo ngại là tác động tiềm ẩn đến sức khỏe tinh thần và sự kết nối xã hội. Con người vốn là sinh vật có tính xã hội cao, và những cuộc trò chuyện trực tiếp mang lại giá trị cảm xúc mà tin nhắn hay mạng xã hội khó thay thế.
Theo các nhà nghiên cứu, giao tiếp bằng lời nói kích hoạt những quá trình tâm lý và xã hội đặc biệt, góp phần cải thiện cảm giác gắn kết và hạnh phúc.
Nghiên cứu nhấn mạnh rằng, chỉ cần tăng thêm vài trăm từ giao tiếp mỗi ngày cũng có thể giúp giảm cảm giác cô đơn.
Trong bối cảnh xã hội ngày càng "im lặng", việc chủ động trò chuyện, dù là những câu hỏi đơn giản như "hôm nay bạn thế nào?", có thể trở thành chìa khóa để duy trì sự kết nối giữa con người với nhau.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí Perspectives on Psychological Science.
