Sau khi ra mắt thị trường toàn cầu vào giữa năm ngoái, thế hệ mới của Mazda CX-5 bắt đầu được hãng xe Nhật Bản phân phối tại nhiều quốc gia trên thế giới. Mẫu xe crossover 5 chỗ này từng tạo ra không ít tranh cãi khi Mazda loại bỏ hoàn toàn các nút vật lý để thay bằng màn hình cảm ứng đa chức năng kích thước 15,6 inch tích hợp trên bảng táp-lô.
Nhiều người cho rằng, động thái của hãng xe Nhật Bản đi theo xu hướng hiện đại đồng thời cắt giảm chi phí và giúp khoang nội thất tinh gọn hơn. Tuy nhiên, số khác lại cho rằng, việc gom nhiều chức năng điều khiển vào màn hình cảm ứng sẽ khiến người dùng khó thao tác và dễ xao nhãng hơn khi lái xe.
Liên quan đến vấn đề này, trong một cuộc trả lời phỏng vấn với trang Motor1 vào tháng 2.2026, ông Matthew Valbuena, quản lý dự án công nghệ của Mazda cho rằng hãng đang “tập trung vào việc giảm thiểu sự xao nhãng của người lái”. Trước đó, vào tháng 7.2025, ông Tamara Mlynarczyk, phụ trách quan hệ công chúng của Mazda Bắc Mỹ cũng cho biết, giao diện mới được hãng áp dụng trên CX-5 mới dựa trên phản hồi của khách hàng.
Giờ đây, một quan chức khác cũng ủng hộ quyết định của Mazda khi trang bị cho CX-5 màn hình kích thước lớn ở khu vực điều khiển trung tâm. Trao đổi với các phóng viên Tạp chí Drive của Úc, ông Koichiro Yamaguchi – Giám đốc dự án CX-5, giải thích lý do tại sao màn hình lớn lại an toàn hơn so với các nút điều khiển truyền thống. Điều đó nghe có vẻ trái ngược với trực giác nhưng cũng có lý do.
Cụ thể, ông Koichiro Yamaguchi, cho rằng: “Hệ thống điều hòa không khí có thể điều khiển bằng ngón tay, và nếu phải đặt nút bấm vật lý, nó sẽ ở vị trí thấp hơn. Khi đó, người lái phải nhìn xuống, và có đến 15 công tắc trông giống nhau. Điều đó có nghĩa người lái phải nhìn xuống và chọn đúng nút, do đó họ phải rời mắt khỏi đường. Vì vậy, tốt hơn là nên có hệ thống điều khiển này trên màn hình nhằm giảm thiểu sự phân tâm cho người lái”.
Tuy nhiên, thực tế theo thời gian sử dụng phản xạ tự nhiên sẽ giúp người lái có thể sử dụng các nút bấm và núm xoay mà không cần rời mắt khỏi đường. Quan trọng là người lái cần thời gian để làm quen với vị trí của mọi chức năng, một khi đã quen, họ có thể sử dụng các điều khiển truyền thống mà không bị phân tâm nhiều.
Để bào chữa cho điều này, Mazda đã “ghim” các chức năng thường dùng, chẳng hạn như cài đặt điều hòa, vào phía dưới màn hình. Ông Yamaguchi cũng để ngỏ khả năng đưa các nút bấm kiểu cũ trở lại trong các mẫu xe tương lai nhưng cho biết điều đó chỉ xảy ra dựa trên phản hồi của khách hàng.
Mazda CX-5 thế hệ mới không phải là mẫu xe Mazda duy nhất đi theo hướng này, mẫu Mazda 6e và CX-6e cũng có bảng điều khiển tối giản với màn hình thông tin giải trí kích thước lớn. Tuy nhiên, hai mẫu xe này sản xuất, phân phối tại Trung Quốc và ai cũng biết khách hàng Trung Quốc vốn rất thích màn hình lớn hơn.
Trong nhiều năm, Mazda được xem là thương hiệu “vượt tầm” trong phân khúc phổ thông, với nội thất cao cấp, cảm giác lái hướng người dùng và độ tin cậy cao. Thậm chí, hãng từng vươn lên vị trí thứ hai trong bảng xếp hạng độ tin cậy của Consumer Reports.
Tuy nhiên đến năm 2026, Mazda ghi nhận mức sụt giảm mạnh nhất trong số các hãng xe, rơi 8 bậc xuống vị trí thứ 14. Điều đáng chú ý là những nguyên nhân dẫn đến sự tụt hạng này lại xuất phát từ chính các quyết định chiến lược của hãng.
Sự sa sút của Mazda gắn liền với bước chuyển mạnh sang nền tảng và công nghệ mới. Hai mẫu CX-70 và CX-90 (mẫu xe dự kiến bán tại Việt Nam) được phát triển với động cơ, hộp số và khung gầm hoàn toàn mới, đồng thời đánh dấu lần đầu hãng tham gia sâu vào phân khúc xe plug-in hybrid (PHEV).
Việc đưa quá nhiều công nghệ mới ra thị trường cùng lúc khiến các mẫu xe này gặp vấn đề về độ tin cậy. Cả phiên bản động cơ đốt trong lẫn PHEV đều bị đánh giá dưới mức trung bình, trong đó các biến thể PHEV tiếp tục ghi nhận lỗi liên quan đến pin và mô tơ điện.
Ngược lại, các dòng xe Mazda trước đây vốn sử dụng nền tảng quen thuộc, động cơ hút khí tự nhiên và hộp số tự động truyền thống lại có độ ổn định cao hơn. Những mẫu như Mazda3 được chấm điểm trên mức trung bình, còn CX-30 và CX-50 đạt mức trung bình.
Giới chuyên môn cho rằng thành công trước đây của Mazda đến từ cách tiếp cận thận trọng, cải tiến từng bước. Khi hãng thay đổi chiến lược theo hướng “nhảy vọt” về công nghệ, chất lượng sản phẩm cũng bị ảnh hưởng.
Không chỉ thay đổi về nền tảng, Mazda còn đẩy mạnh xu hướng số hóa nội thất. Dù người dùng bắt đầu phản ánh các vấn đề trên những mẫu xe mới phức tạp, ban lãnh đạo Mazda lại tiếp tục bảo vệ hướng đi này. Hãng ủng hộ việc trang bị màn hình cảm ứng 26inch trên CX-6e, cho rằng màn hình lớn giúp hiển thị thông tin rõ ràng hơn.
Đồng thời, Mazda tiến hành thiết kế lại toàn bộ giao diện người dùng, loại bỏ nhiều nút bấm vật lý trên bảng táp lô dựa trên phản hồi khách hàng.
Sự trớ trêu nằm ở chỗ, nội thất “toàn màn hình” trên Mazda CX-5 2026 xuất hiện đúng lúc nhiều hãng xe khác đang quay lại với các nút bấm vật lý.
Mazda từng xây dựng danh tiếng dựa trên triết lý thiết kế tối giản, an toàn và tập trung vào người lái. Việc chuyển hướng sang nội thất “toàn màn hình” cùng lúc với sự suy giảm về độ tin cậy khiến không ít khách hàng tỏ ra thất vọng.
Dữ liệu mới nhất cho thấy người dùng đã nhận ra sự thay đổi này, và phản ứng của họ không mấy tích cực.
Ngược lại với Mazda, Tesla tăng 8 bậc so với năm trước, vươn lên vị trí thứ 9. Kết quả này chủ yếu đến từ hiệu suất ổn định của Model 3 và đặc biệt là Model Y. Dù Cybertruck vẫn có điểm số dưới trung bình, tổng thể cho thấy Tesla đang dần cải thiện các vấn đề về hoàn thiện và lỗi phần cứng từng bị phàn nàn trước đây.
Trong khi đó, top 5 là những cái tên quen thuộc với Toyota đứng đầu, theo sau lần lượt là Subaru, Lexus, Honda và BMW. Báo cáo cũng chỉ ra rằng xe hybrid truyền thống vẫn là lựa chọn an toàn cho những khách hàng muốn tiết kiệm nhiên liệu nhưng vẫn ưu tiên động cơ đốt trong.
Vạch kẻ nằm trên đường QL10 đoạn giao với Nguyễn Trường Tộ khiến nhiều tài xế thắc mắc liệu đi thẳng ở làn có vạch rẽ phải có bị phạt hay không. Bởi lẽ, đèn xanh được đi thẳng, nhưng vạch kẻ đường lại hướng dẫn rẽ phải.
Trả lời câu hỏi này, theo luật sư Đặng Thành Chung (Đoàn luật sư Hà Nội), trong trường hợp vạch kẻ đường và tín hiệu đèn có sự mâu thuẫn, người tham gia giao thông phải chấp hành theo thứ tự hiệu lực của hệ thống báo hiệu, trong đó đèn tín hiệu giao thông có giá trị cao hơn vạch kẻ đường.
Tại tình huống này, đường có 3 làn, tương ứng theo 3 đèn. Ở làn bên phải, đèn xanh mũi tên đi thẳng, có nghĩa là xe ở làn này được đi thẳng. Hiệu lực có đèn cao hơn vạch, vì vậy trong trường hợp này người phương tiện hoàn toàn có thể tiếp tục di chuyển theo hướng thẳng, dù đang dừng ở làn có vạch hướng dẫn rẽ phải, mà không bị xem là vi phạm.
Tuy không vi phạm, nhưng cách bố trí vạch khiến nhiều tài xế hoang mang bởi thông thường, sự xung đột về ý nghĩa của đèn, biển, người điều khiển giao thông chỉ xảy ra trong các tình huống trực tiếp, phát sinh. Rất hiếm trường hợp đèn và vạch thuộc hạ tầng cố định, lâu dài lại có sự không thống nhất như vậy.
Trên tuyến đường 10 trước khi đến ngã tư này, đường chỉ có hai làn lớn cho ôtô và một làn rất nhỏ cho xe máy (ảnh trên). Khi tới gần ngã tư được tách thành ba làn lớn, trong đó một làn rẽ trái, hai làn đi thẳng. Tuy vậy, ở làn đi thẳng thứ ba, sau khi có mũi tên đi thẳng, ngay lập tức là các mũi tên chỉ rẽ phải.
Sự thay đổi đột ngột này khiến các xe muốn đi thẳng khi đang ở làn 3 gần như không kịp chuyển về làn giữa nếu đông xe, gây cảnh xung đột vì người muốn đi thẳng chưa thể chuyển làn để nhường đường cho người muốn rẽ phải.
Đáng chú ý, ở trụ đèn giao thông, tín hiệu đèn xanh vẫn hiện mũi tên chỉ đi thẳng, không phải là tín hiệu rẽ phải tương ứng với vạch kẻ đường. Chính sự "lệch pha" giữa vạch kẻ đường và tín hiệu đèn khiến nhiều người lúng túng.
Để việc lưu thông đoạn đường này dễ dàng và thuận tiện hơn, nhiều tài xế cho rằng chỉ cần kẻ mũi tên kết hợp ở làn số 3 (vừa đi thẳng vừa rẽ phải). Khi đó, xe nào đến trước đứng trước, xe rẽ phải cũng dễ dàng tách đoàn, trong khi xe đi thẳng không làm ảnh hưởng tới người phía sau.
Đồng thời, tại vị trí gần vạch dừng đèn đỏ, các tài xế kiến nghị điều chỉnh mũi tên rẽ phải thành đi thẳng. Lúc này, mũi tên đã vượt qua đoạn cua, sát vạch dừng chờ đèn, nên việc mũi tên rẽ phải xuất hiện tại đây không còn ý nghĩa.
Trong khi đó, ở phía bên kia ngã tư, theo chiều ngược lại, hệ thống vạch kẻ được tổ chức rõ ràng và hợp lý hơn với một làn rẽ trái, hai làn đi thẳng, một làn rẽ phải. Sự đồng nhất này không chỉ giảm bớt lúng túng cho tài xế mà còn góp phần giữ ổn định trật tự dòng xe khi tiếp cận và dừng chờ đèn tín hiệu tại nút giao.
Giờ cao điểm sáng 9/4, trên đường Tân Mỹ, đoạn đường mà rất nhiều phương tiện từ phía Tây Nam Hà Nội sử dụng để đi vào nội đô, một chiếc xe bồn rửa đường cỡ lớn lừ lừ di chuyển. Ban đầu khi chỉ thấy bóng dáng xe bồn, cộng với mặt đường đầy bùn đất, tôi nghĩ rằng chắc họ đang rửa đường, bởi gần đó đang có công trình. Tuy nhiên, dù là rửa đường thì đó cũng không phải là thời gian hợp lý, nó phải được làm vào 4-5 giờ sáng.
Nhưng khi tới sát chiếc xe, tôi mới tận mắt chứng kiến, thay vì phun nước sạch giúp cuốn trôi bụi bặm, vòi phun từ chiếc xe này lại xả ra luồng nước màu vàng khè, đặc quánh bùn đất. Chỉ sau vài phút, cả đoạn đường dài vốn không quá bẩn bỗng chốc trở nên trơn trượt và bẩn thỉu không khác gì vừa trải qua một trận lũ quét. Sự khác biệt mọi người có thể nhìn rõ trước và sau khi đi qua chiếc xe bồn.
Tôi không hiểu họ đang đi rửa đường hay đang đi 'nhuộm bùn' con đường.
Tình trạng này không chỉ gây mất vệ sinh mà còn tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông cực cao. Thứ nước màu vàng kết hợp với bụi đường tạo thành một lớp màng nhầy nhụa, khiến mặt đường trở nên trơn trượt. Nhiều người đi xe máy phải phanh gấp hoặc loạng choạng tay lái để tránh luồng nước văng.
Bên cạnh đó, việc tầm nhìn bị hạn chế do nước bẩn bắn lên kính xe và bùn bám đầy vào thân xe khiến ôtô cũng khó xử. Một chiếc xe vừa được rửa sạch bong có thể trở nên lem luốc chỉ sau vài giây đi sau chiếc xe "vệ sinh môi trường" này.
Tôi tự hỏi nguồn nước mà những chiếc xe này đang sử dụng được lấy từ đâu? Nếu đây là xe rửa đường thì tại sao một công việc mang tính chất làm đẹp đô thị lại được thực hiện một cách cẩu thả, phản cảm và gây nguy hiểm cho người đi đường như vậy?
Còn nếu không phải là xe rửa đường, vì sao một chiếc xe bồn phun nước bẩn ra đường phố Hà Nội lại ngang nhiên hoạt động?
Độc giả Nhật Minh
