Ngày 2/4/2025, Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố thuế đối ứng 10-50% với tất cả đối tác thương mại. Chính sách thuế quan biến động mạnh trong những tháng tiếp theo, khi ông đạt được các thỏa thuận.
Đến ngày 20/2, Tòa án Tối cao bác bỏ các mức thuế viện dẫn từ Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA). Chỉ vài giờ sau, Tổng thống Trump công bố mức thuế nhập khẩu bổ sung mới là 10% theo Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, trong thời hạn 150 ngày.
Trong khi đó, các loại thuế được áp dụng theo Điều 232, chủ yếu ảnh hưởng đến nhập khẩu thép, chất bán dẫn, nhôm và các sản phẩm khác, vẫn giữ nguyên.
Theo Nhà Trắng, kinh tế Mỹ đã “kiên cường hơn, cạnh tranh hơn và an toàn hơn”. “Kết quả kể từ ‘Ngày Giải phóng’ thật đáng kinh ngạc: hơn 20 thỏa thuận thương mại mới, hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào ngành sản xuất, giá thuốc giảm và thâm hụt thương mại hàng hóa giảm”, Người phát ngôn Kush Desai, cho biết.
Số liệu từ chính quyền ông Trump chỉ ra thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ đã giảm 24% giai đoạn tháng 4/2025 – 2/2026 so với cùng kỳ. Thâm hụt với Trung Quốc và EU giảm lần lượt 32% và gần 40%. Cán cân thương mại hàng hóa song phương của Mỹ đã được cải thiện với hơn 63% đối tác.
Cùng với đó, chỉ số sản xuất công nghiệp ở mức cao nhất kể từ năm 2019. Nhà Trắng dẫn nghiên cứu của Ngân hàng Anh, cho biết giá xuất khẩu trung bình sang Mỹ đã giảm, trong khi giá xuất khẩu sang các nước khác không giảm, là dấu nhà sản xuất nước ngoài đang chia sẻ chi phí thuế quan bằng cách hạ giá xuất khẩu.
Nhưng bức tranh kinh tế còn nhiều gam màu khác. Nhóm chuyên gia David Hebert của American Institute for Economic Research và Donald Boudreaux, Giáo sư kinh tế Đại học George Mason, chỉ ra việc so sánh hiệu quả kinh tế năm 2025 với 2024 – thời điểm ông Trump cho rằng nền kinh tế Mỹ “đã chết”.
Theo đó, GDP thực tăng 2,1% năm 2025, so với 2,8% năm 2024. Tăng trưởng việc làm đạt 0,5%, thấp hơn 1,2% vào 2024. Bất chấp chính quyền tuyên bố thu hút nhiều cam kết đầu tư để được giảm thuế, FDI năm qua tăng 1,2%, so với mức 2,7% hồi 2024. Đầu tư trong nước chậm lại, chỉ tăng 2% so với 3% năm liền trước.
Kim ngạch nhập khẩu năm 2025 thực tế cao hơn 4% so với 2024, đạt 3.400 tỷ USD, đặc biệt do các công ty đẩy mạnh nhập hàng trước (front-loading). Thâm hụt hàng hóa tăng khoảng 2%, lên 1.240 tỷ USD.
“Nếu nền kinh tế ‘đã chết’ vào năm 2024, không có bằng chứng cho thấy thuế quan của ông Trump đã hồi sinh nó”, hai nhà kinh tế nhận định.
Thuế quan cũng đồng nghĩa với chi phí cao hơn cho người tiêu dùng. Tháng 8/2025, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chỉ ra người dân phải gánh 94% chi phí từ thuế quan. Đến cuối năm, áp lực được cải thiện, nhưng vẫn còn đến 86%.
Các nhà bán lẻ như Walmart, Best Buy và Macy’s đã tăng giá một số mặt hàng, đồng thời tìm cách bù đắp chi phí. Giá thực phẩm tăng 2,9% so với cùng kỳ năm trước. Một hộ gia đình điển hình tại Mỹ phải đối mặt với chi phí thực phẩm tăng thêm khoảng 1.500 USD mỗi năm, theo Yale Budget Lab.
Theo nhà kinh tế Douglas Irwin tại Đại học Dartmouth, hơn một nửa lượng nhập khẩu của Mỹ là đầu vào phục vụ sản xuất. Thuế quan làm dịch chuyển nguồn lực sang các sản phẩm nội địa đắt đỏ thay vì nhập khẩu rẻ hơn. Kết hợp giữa phí sản xuất tăng và giá tiêu dùng cao hơn sẽ làm chậm tăng trưởng.
Đến tháng 3/2026, 31% cử tri ủng hộ chính sách kinh tế của ông Trump, theo thăm dò của CNN, mức thấp nhất sự nghiệp ông, giảm từ 44% một năm trước đó. Có 65% người được hỏi cho rằng các chính sách của tổng thống làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế, cao hơn bất kỳ con số nào được ghi nhận dưới thời ông Biden.
Trên thị trường chứng khoán, Dow Jones tăng 13%, S&P 500 tăng 16% và Nasdaq tăng 20% vào 2025, kém hơn phần lớn các thị trường phát triển khác, dù từng vượt trội trong thập kỷ trước.
Ví dụ, DAX (Đức) tăng 23%, Nikkei 225 (Nhật Bản) tăng 26%, S&P/TSX (Canada) tăng 29% và Kospi (Hàn Quốc) tăng tới 76%. Do thị trường tài chính mang tính dự báo, các con số này cho thấy kinh tế toàn cầu vẫn tìm được cách tăng trưởng dù bị hạn chế tiếp cận thị trường Mỹ do các mức thuế của ông Trump.
Ông Russ Mould, Giám đốc đầu tư tại AJ Bell, cho biết các nhà đầu tư đang tiếp tục đánh giá lại mức độ tiếp xúc của họ với tài sản Mỹ. Nguyên nhân bởi loạt yếu tố, gồm: thuế quan và chiến thuật thương mại của ông Trump, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ bị thách thức, các hoạt động quân sự tại Mỹ Latinh và Trung Đông, kết hợp với mức định giá cao của thị trường và thâm hụt liên bang tăng vọt.
“Các nhà đầu tư dường như cân nhắc kỹ lưỡng hơn về việc phân bổ vốn trong một thế giới hậu ‘Ngày Giải phóng’ và trong bối cảnh các bài đăng trên mạng xã hội của tổng thống có sức nặng về mặt chính trị, kinh tế và quân sự”, Mould cho biết.
Ông thừa nhận thị trường chứng khoán Mỹ phục hồi mạnh từ mức đáy của ‘Ngày Giải phóng nhưng không còn là ưu tiên hàng đầu như trong phần lớn thời gian kể từ sau Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009. “Nói cách khác, đây không còn là câu chuyện ‘Mỹ trên hết, phần còn lại không đáng kể’ nữa'”, ông nói.
Chuyên gia Dorian Carrell, Trưởng bộ phận thu nhập đa tài sản tại Schroders, cho rằng sự bất định quanh xung đột Iran, áp lực trong lĩnh vực tín dụng tư nhân và mức chi tiêu vốn cao cho AI là những yếu tố gần đây thúc đẩy việc các nhà đầu tư quốc tế phải xem xét lại chiến lược.
“Một năm sau ‘Ngày Giải phóng’, môi trường đầu tư từng được đồng bộ và dẫn dắt bởi chính sách đang dần nhường chỗ cho một bối cảnh bị chi phối nhiều hơn bởi các ưu tiên trong nước, căng thẳng địa chính trị và sự thiếu nhất quán, khó dự đoán”, ông nhận xét.
Trong lúc này, Wall Street Journal cho rằng, để bù đắp việc mất thị trường Mỹ, các nước hạ rào cản và tăng cường thương mại lẫn nhau. “Thế giới không phi toàn cầu hóa mà đang tái toàn cầu hóa quanh các đối tác tuân thủ luật lệ, thay vì những bên sử dụng thuế quan như một công cụ áp đặt”, nhà kinh tế David Hebert của American Institute for Economic Research, nhận định.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai lạc quan. “Đây mới chỉ là khởi đầu cho chuyển đổi thương mại toàn cầu của Tổng thống: khi các thỏa thuận đầu tư và thương mại này tiếp tục hiệu lực và nhiều thỏa thuận khác được ký kết, người dân Mỹ có thể tin tưởng những điều tốt đẹp nhất vẫn còn ở phía trước”, ông cho biết.
Sau tin Mỹ và Iran xem xét tái đàm phán, giá vàng thế giới đã bật tăng mạnh, từ mức 4.643 USD/ounce, có lúc giá vàng thế giới vượt 4.870 USD/ounce.
Lúc 21h30 hôm nay giá vàng thế giới ở mức 4.825,7 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá vàng thế giới tương đương 153,4 triệu đồng/lượng.
Giá vàng tăng mạnh do thông tin Mỹ và Iran xem xét tái đàm phán nhằm cứu vãn lệnh ngừng bắn, giá dầu và giá USD đã quay đầu giảm trong khi giá vàng thế giới đi lên.
Kể từ khi chiến tranh giữa Mỹ và Iran nổ ra vào hôm 28-2 đến nay, giá vàng giao ngay đã giảm hơn 10%. Tuy nhiên, giới phân tích vẫn lạc quan về triển vọng giá vàng trong dài hạn.
Hôm 14-4, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent tiếp tục kêu gọi Cục Dự trữ liên bang (Fed) hạ lãi suất. Giá vàng thế giới tăng mạnh trong bối cảnh đồng USD và giá dầu cùng suy yếu.
Theo dữ liệu từ công cụ FedWatch Tool của sàn giao dịch CME, thị trường đang đặt cược khả năng 33% Fed hạ lãi suất một lần trong năm nay, tăng nhẹ so với mức đặt cược 29% của ngày hôm trước.
Quỹ ETF vàng lớn nhất thế giới SPDR Gold Trust mua ròng 2,3 tấn vàng trong phiên ngày thứ Ba, nâng khối lượng nắm giữ lên 1.049,5 tấn vàng.
Thêm vào đó Ngân hàng Union Bancaire Privee (UBP) của Thụy Sĩ đang mua vàng trở lại sau khi đã cắt giảm đáng kể vị thế vàng trên cơ sở dự báo rằng giá vàng sẽ tăng lên 6.000 USD/ounce vào cuối năm nay. Hai ngân hàng ANZ Banking Group Ltd. và Goldman Sachs Group Inc. cũng dự báo giá vàng sẽ tăng cao vào cuối năm.
Giá vàng miếng SJC hôm nay có lúc tăng mạnh lên mức 175,5 triệu đồng/lượng, mua vào 173 triệu đồng/lượng, tuy nhiên về cuối ngày đã giảm về mức 173,5 triệu đồng/lượng (bán ra) và 170 triệu đồng/lượng (mua vào).
Giá vàng nhẫn 9999 bán ra tăng lên mức 173,2 triệu đồng/lượng, mua vào 169,7 triệu đồng/lượng.
Chênh lệch giá mua - bán vàng tăng lên 3,5 triệu đồng/lượng.
So với giá vàng thế giới quy đổi, giá vàng trong nước đang cao hơn 22,1 triệu đồng/lượng. Trước đó mức chênh lên đến hơn 30 triệu đồng/lượng.
Giá bạc hôm nay tăng lên mức 80,07 USD/ounce. Quy đổi theo tỉ giá niêm yết tại ngân hàng, giá bạc tương đương 2,55 triệu đồng/lượng.
Công ty Ancarat niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,044 triệu đồng/lượng và mua vào ở mức 2,953 triệu đồng/lượng.
Công ty SBJ niêm yết giá bạc bán ra ở mức 3,036 triệu đồng/lượng, mua vào ở mức 2,946 triệu đồng/lượng.
Công ty Phú Quý niêm yết giá bán bạc ở mức 3,042 triệu đồng/lượng và 2,951 triệu đồng/lượng (mua vào).
Mời độc giả theo dõi diễn biến giá vàng và giá bạc TẠI ĐÂY.
Báo SCMP ngày 2-5 dẫn nguồn từ Đài truyền hình CCTV cho biết chuyến tàu chở sầu riêng đầu tiên từ Thái Lan - nguồn cung lớn nhất cho Trung Quốc - đã chính thức khởi hành cuối tuần qua.
Chuyến tàu đi qua lãnh thổ Lào trước khi tới tỉnh Vân Nam, tây nam Trung Quốc.
Trung Quốc hiện là thị trường tiêu thụ hơn 90% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu, với tổng kim ngạch đạt khoảng 7,5 tỉ USD trong năm ngoái.
Tại đất nước tỉ dân, sầu riêng là loại trái cây rất được ưa chuộng, thường được chọn làm quà biếu trong các dịp trang trọng.
Một quả sầu riêng nặng khoảng 6kg có thể được bán với giá lên tới 200 nhân dân tệ (khoảng 29 USD).
Tuyến vận tải mới là một phần trong chiến lược nhiều năm của Trung Quốc nhằm xây dựng mạng lưới đường sắt kết nối với Đông Nam Á. Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào đã đi vào hoạt động từ năm 2021 và hiện được tích hợp với hệ thống đường sắt hiện có của Thái Lan.
Điểm nổi bật của tuyến này là các toa tàu được trang bị kho lạnh duy trì nhiệt độ khoảng 13 độ C, giúp bảo quản sầu riêng trong suốt hành trình từ cảng Laem Chabang (Thái Lan), qua Lào, đến Côn Minh - thủ phủ tỉnh Vân Nam.
Theo tờ Nhân Dân Nhật Báo, mỗi sáng sẽ có các chuyến tàu chở sầu riêng Thái Lan cập bến Côn Minh, với tổng sản lượng dự kiến vượt 200.000 tấn trong năm nay. Thời gian vận chuyển chỉ mất khoảng 3 ngày.
Ngoài ra, nhờ tuyến đường sắt này, thời gian đưa sầu riêng từ Thái Lan đến Thành Đô - một đô thị lớn ở tây nam Trung Quốc - đã rút ngắn còn khoảng 5 ngày, thay vì gần một tuần như trước đây.
Nguồn cung dồi dào hơn cũng khiến giá sầu riêng nhập khẩu tại Trung Quốc giảm khoảng 30%.
Bộ Công Thương vừa ban hành cẩm nang sử dụng xăng sinh học E10. Trong đó, đáng chú ý, cơ quan quản lý thông tin chi tiết tính tương thích của E10 với các động cơ, những lưu ý với các loại xe khi sử dụng, giải thích nhiều hiện tượng khi dùng xăng và khuyến nghị với người sử dụng.
Cụ thể, Bộ Công Thương khẳng định hầu hết xe máy và ô tô tại Việt Nam đều tương thích với xăng E10. Các hãng xe như Honda Việt Nam, Toyota, Ford, Yamaha đều đã có khuyến nghị cho phép sử dụng nhiên liệu chứa ethanol ở mức phù hợp. Ngoài ra, cơ quan này cũng cho biết sẽ tiếp tục duy trì cung ứng E5 RON 92 cho các xe có thể không tương thích với xăng E10.
Các dòng xe cần lưu ý khi dùng xăng sinh học như xe quá cũ sản xuất trước năm 2000, xe dùng bộ chế hòa khí đời cũ, xe lâu năm chưa kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu, xe phục chế, xe sưu tầm.
Với những dòng xe này, cơ quan quản lý khuyến nghị người dùng nên kiểm tra, bảo dưỡng, thay thế nếu cần thiết với hệ thống nhiên liệu, gồm bình xăng, bơm xăng, lọc xăng, đường ống dẫn xăng, bộ chế hòa khí hoặc kim phun. Việc bảo dưỡng thường xuyên giúp xe vận hành ổn định, tiết kiệm nhiên liệu và bảo đảm an toàn trong quá trình sử dụng.
Bộ Công Thương xác nhận có tình trạng yếu máy khi sử dụng xăng sinh học, nhưng chênh lệch công suất và tiêu thụ nhiên liệu rất nhỏ do nhiệt trị thấp hơn xăng khoáng khoảng 3,4%.
Bù lại, xăng E10 cháy triệt để hơn, giúp giảm phát thải HC và CO từ 20-30%. Ngoài ra, khối lượng riêng của E10 cũng cao hơn khoảng 0,8%, tức 1 lít E10 “nặng” hơn 1 lít xăng khoáng.
Trong cẩm nang xăng sinh học E10, Bộ Công Thương cũng giải thích hiện tượng “hao xăng”. Theo cơ quan này, trong một số trường hợp, xe có thể tiêu thụ nhiên liệu tăng nhẹ khi sử dụng xăng E10 do loại nhiên liệu này có hàm lượng năng lượng thấp hơn xăng khoáng. Tuy nhiên, mức chênh lệch thường rất nhỏ và khó nhận thấy trong điều kiện vận hành bình thường.
Hiện tượng hút ẩm chỉ xảy ra khi nước hoặc hơi ẩm lọt vào bình nhiên liệu, như trường hợp nắp bình xăng không kín hoặc xe bị ngập nước. Việc tách lớp trong nhiên liệu chỉ xuất hiện khi lượng nước tích tụ vượt quá giới hạn hòa tan. Trong điều kiện sử dụng thông thường, xăng E10 vẫn duy trì trạng thái ổn định.
Để sử dụng xăng E10 hiệu quả, Bộ Công Thương lưu ý người dùng nên tránh để xe không hoạt động trong thời gian dài, khởi động xe định kỳ, không để xe bị ngập nước và bảo quản phương tiện ở nơi khô ráo, thoáng mát.
Trường hợp xe không sử dụng trong thời gian quá lâu, cần thay nhiên liệu mới và kiểm tra hệ thống nhiên liệu trước khi vận hành trở lại. Đồng thời, nên thay lọc xăng đúng định kỳ để bảo đảm xe hoạt động ổn định.
Cơ quan quản lý khẳng định sẽ kiểm soát chặt chẽ chất lượng xăng E10, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tăng cường giám sát hệ thống phân phối và kịp thời tiếp nhận, xử lý các phản ánh phát sinh trong quá trình triển khai.
