Đến đầu tháng 4, hầu hết đại học đưa ra phương án tuyển sinh dự kiến năm 2026. Trong đó, 64 trường đã công bố bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, phổ biến là IELTS, sang điểm môn Tiếng Anh. Điểm này thường được kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ hai môn khác trong tổ hợp để xét tuyển.
11 trường quy đổi IELTS từ 4.0. Đây là mức điểm thấp nhất, cũng là mức giúp thí sinh được miễn thi tốt nghiệp môn Tiếng Anh theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Trong đó, Đại học Sài Gòn và Yersin Đà Lạt tính 7,5 điểm với mốc này.
Quy đổi từ mốc 4.5 IELTS là Đại học Điện lực, Mở Hà Nội, Công nghệ Giao thông vận tải, Học viện Hàng không Việt Nam…, phổ biến bằng 7-8 điểm môn tiếng Anh.
Số còn lại hầu hết yêu cầu IELTS từ 5.0. Nếu có IELTS từ 7.0 trở lên, nhiều trường tính cho thí sinh thành 10 điểm Tiếng Anh, như Đại học Bách khoa Hà Nội, Công nghiệp Hà Nội, Thương mại…
Trong khi đó, 6 trường chỉ tính mức tối đa môn Tiếng Anh nếu có IELTS từ 8.0 trở lên, ví dụ Đại học Ngoại thương, Khoa học và Công nghệ Hà Nội, CMC, Khoa học Tự nhiên TP HCM, Bách khoa TP HCM, Nguyễn Tất Thành.
Danh sách đại học quy đổi điểm IELTS năm 2026 tính đến đầu tháng 4 như sau:
Theo quy chế tuyển sinh ban hành giữa tháng 2, bảng quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ phải có tối thiểu 5 mức điểm chênh lệch.
Ngoài quy đổi, nhiều trường cộng điểm khuyến khích cho thí sinh có IELTS như Đại học Kiến trúc Hà Nội, Y tế công cộng, Luật TP HCM, Học viện Kỹ thuật mật mã, Tòa án… Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định thí sinh đã quy đổi điểm chứng chỉ ngoại ngữ thì không được cộng điểm khuyến khích.
Nhìn lại 10 năm xét tuyển IELTS vào đại học
Năm ngoái, hơn 70 đại học quy đổi IELTS thành điểm môn Tiếng Anh để xét kết hợp với điểm thi tốt nghiệp THPT hoặc học bạ, cũng với mức từ 4.0 trở lên.
Đặc biệt, Nghị định 179/2026/NĐ-CP về học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược đã mở ra cơ hội thu hút nhiều học sinh giỏi vào các ngành nghề then chốt cho sự phát triển quốc gia.
Thực tế cho thấy, chính sách học bổng đã bắt đầu tạo ra tác động tích cực. Ngành sư phạm 2 năm gần đây có điểm chuẩn thuộc nhóm cao nhất cả nước. Số lượng người học lựa chọn các ngành STEM cũng tăng lên đáng kể.
Tuy nhiên, học bổng và hỗ trợ tài chính chỉ giải quyết một phần bài toán đào tạo nhân lực chất lượng cao. Điều quyết định hơn là chất lượng đào tạo, môi trường làm việc và cơ hội phát triển nghề nghiệp lâu dài.
Thực tế cho thấy nhiều sinh viên chọn ngành vì được hỗ trợ tài chính hơn là vì năng lực và đam mê. Không ít người bỏ học giữa chừng hoặc chuyển nghề sau tốt nghiệp do thu nhập và triển vọng phát triển chưa hấp dẫn. Điều đó cho thấy hỗ trợ tài chính cần thiết nhưng chưa đủ để giữ chân người giỏi.
Ngành sư phạm là ví dụ rõ nhất. Dù được miễn học phí nhiều năm, ngành này vẫn khó thu hút học sinh giỏi. Chỉ khi vị thế nghề nghiệp, thu nhập và cơ hội phát triển của nhà giáo được cải thiện, sức hút mới tăng lên.
Khoa học cơ bản và công nghệ cao cũng đối mặt tình trạng tương tự. Nếu thiếu phòng thí nghiệm hiện đại, hệ sinh thái nghiên cứu và doanh nghiệp công nghệ đủ mạnh để thu hút nhân tài, người học khó theo đuổi lâu dài. Thực tế cho thấy miền Trung là nơi có nhiều học sinh giỏi STEM nhờ truyền thống hiếu học và trường chuyên mạnh, nhưng tỷ lệ theo học STEM tại ĐH vẫn thấp vì cơ hội việc làm và thu nhập chưa hấp dẫn.
Một hạn chế khác là chính sách còn dàn trải, chú trọng mở rộng số lượng hỗ trợ hơn là đầu tư chiều sâu cho chất lượng đào tạo và hiệu quả đầu ra. Trong bối cảnh nguồn lực quốc gia có hạn, đầu tư thiếu trọng tâm sẽ khó tạo được đội ngũ nhân lực tinh hoa thực sự.
Vì vậy, học bổng cần gắn trực tiếp với chiến lược phát triển nhân lực quốc gia và nhu cầu thực tế của nền kinh tế. Những lĩnh vực như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, công nghệ sinh học, năng lượng mới hay khoa học vật liệu cần được ưu tiên đầu tư dài hạn và đồng bộ.
Quan trọng hơn, hỗ trợ tài chính phải đi cùng nâng cao chất lượng đào tạo. Một sinh viên được miễn học phí nhưng học trong môi trường thiếu thực hành nghiên cứu, thiếu kết nối với doanh nghiệp thì khó trở thành nhân lực trình độ cao. Chính sách học bổng vì vậy không thể tách rời đầu tư cho ĐH nghiên cứu, đội ngũ giảng viên và cơ sở vật chất.
Bên cạnh đó, cần gắn đào tạo với thị trường lao động. Doanh nghiệp phải tham gia xây dựng chương trình, cấp học bổng, hỗ trợ thực tập và tuyển dụng để người học nhìn thấy con đường nghề nghiệp, từ đó yên tâm theo đuổi các lĩnh vực khó như khoa học cơ bản, công nghệ.
Chiến lược phát triển nhân lực chất lượng cao cũng không thể bắt đầu muộn ở bậc ĐH. Nhiều quốc gia thành công về khoa học - công nghệ đều đầu tư mạnh cho giáo dục STEM từ phổ thông. VN cần phát hiện, bồi dưỡng năng lực nghiên cứu và sáng tạo của học sinh từ THCS, THPT thông qua phòng thí nghiệm học đường, câu lạc bộ khoa học, học bổng và môi trường nghiên cứu trung thực.
Ngày 10/5, UBND tỉnh Nghệ An cho biết đã yêu cầu các xã, phường cân đối nguồn cấp bù học phí năm nay để chi trả khoản nói trên.
Đây là nhóm ký hợp đồng lao động với cấp huyện (cũ), gồm 57 giáo viên và 147 nhân viên (văn thư, kế toán...). Tuy nhiên, từ tháng 10 năm ngoái, tỉnh Nghệ An giao biên chế trực tiếp về các trường nên giáo viên, nhân viên hợp đồng không còn thuộc diện được trả lương từ ngân sách. Nhiều người rơi vào cảnh khó khăn, phải vay mượn để trang trải cuộc sống.
Qua rà soát, Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết một số trường tạm ứng, hỗ trợ 3-4 triệu đồng mỗi tháng, còn phần lớn giáo viên và nhân viên hợp đồng chưa được thanh toán tiền lương suốt nửa năm qua.
Theo Sở, nhóm giáo viên, nhân viên hợp đồng bị nợ lương hiện làm việc tại khoảng 40 xã, phường. Trong đó, Cửa Lò cần chi trả nhiều nhất - hơn 2,8 tỷ đồng. Về lâu dài, Sở đề nghị các địa phương trình cấp có thẩm quyền giao chỉ tiêu để tiếp tục ký hợp đồng từ tháng 7 và chủ động cân đối nguồn kinh phí.
Một cô giáo trường THCS ở phường Cửa Lò cho biết vui vì sắp có lương để sinh sống, trả các khoản đã vay trong thời gian khó khăn, song cũng thấp thỏm về tương lai. Cô mong những giáo viên làm hợp đồng lâu năm được ưu tiên xét vào biên chế.
Nghệ An hiện có hơn 46.000 giáo viên, nhân viên ngành giáo dục, còn thiếu trên 6.000 người ở bậc mầm non và phổ thông.
Hồi tháng 2, S. Jack Hu (tên tiếng Trung là Hu Shixin), nhậm chức Hiệu trưởng Đại học California, Riverside (UCR), thuộc hệ thống trường công danh tiếng nhất nước Mỹ. Ông là cử nhân Trung Quốc đầu tiên làm được điều này.
Ông Hu gia nhập UCR với gần 40 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực giáo dục đại học. Trước đó, ông là phó chủ tịch phụ trách nghiên cứu tại Đại học Michigan và hiệu phó học thuật tại Đại học Georgia.
"Trong suốt sự nghiệp lừng lẫy tại các viện nghiên cứu công lập hàng đầu, TS Hu đã có những đổi mới và sáng kiến học thuật tiên phong. Ông sở hữu năng lực học thuật và tư duy hợp tác để đưa UCR tiến lên phía trước", Michael V. Drake, Chủ tịch hệ thống UC, chia sẻ trong một bài viết trên trang chủ của trường.
Tại Đại học Georgia, ông Hu giám sát công tác giảng dạy, nghiên cứu, phục vụ cộng đồng, công nghệ thông tin, quản lý 19 trường và khoa trực thuộc đại học. Ngôi trường này đã tổ chức nhiều đợt tuyển dụng, tăng chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển. Khoản đầu tư lớn (vượt 620 triệu USD vào năm 2024) đã biến Georgia thành một trong những trường dẫn đầu về chuyển đổi từ nghiên cứu sang thị trường trong suốt thập kỷ qua, đứng thứ nhất ở Mỹ vào năm 2024.
Còn khi ở Đại học Michigan, ông Hu điều hành một hoạt động nghiên cứu với chi phí hàng năm vượt 1,5 tỷ USD.
Sinh ra tại một ngôi làng nhỏ ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc), ông Hu tốt nghiệp ngành máy móc kỹ thuật tại Đại học Thiên Tân vào năm 1983. Ông sang Mỹ theo học tiến sĩ tại Đại học Michigan, nhận bằng vào năm 1990. Tại đây, ông từng bước trở thành giảng viên, nhận học hàm giáo sư và giữ chức Phó hiệu trưởng phụ trách nghiên cứu từ năm 2015 đến 2019, sau đó tới Đại học Georgia.
Vị tân Hiệu trưởng thừa nhận thách thức lớn nhất trong sự nghiệp không nằm ở chuyên môn mà là kỹ năng giao tiếp. "Cách để trò chuyện với những người khác biệt về nền tảng văn hóa, xây dựng lòng tin và khiến người khác coi mình là một phần của cộng đồng trong một môi trường xa lạ... là những thứ không sách vở nào dạy cả", ông Hu bộc bạch.
Để vượt qua rào cản này, ông đã phải quan sát tỉ mỉ và "bắt chước" cách ăn mặc, diễn thuyết cho đến cách giao tiếp xã hội của những người xung quanh. Ông chủ động theo dõi các sự kiện thể thao để có chủ đề tán gẫu với đồng nghiệp.
Ông khẳng định nước Mỹ vẫn là điểm đến mơ ước của sinh viên toàn cầu, hy vọng sinh viên quốc tế tiếp tục được chào đón để có cơ hội thay đổi cuộc đời như ông đã từng.
"Tôi đến Mỹ hơn 40 năm trước chỉ với một chiếc vali nhỏ. Các bạn chính là hình ảnh của tôi ngày đó", ông nói.
Bên cạnh đó, ông lưu ý sinh viên rằng môi trường đại học ở Mỹ đề cao tính tự giác, khác với áp lực khủng khiếp ở bậc phổ thông tại quê nhà.
Hiện, ông Hu là thành viên của Viện Hàn lâm Kỹ thuật Mỹ, Hiệp hội Kỹ sư Cơ khí Mỹ, Viện Hàn lâm Nhà phát minh Mỹ,... Ông từng nhận Giải thưởng Công nghệ Sản xuất William T. Ennor, Huy chương Sản xuất DeVor/Kapoor từ ASME, cùng một số giải thưởng bài báo xuất sắc.
Năm 2021, tạp chí Smart Manufacturing vinh danh ông là một trong 20 học giả có tầm ảnh hưởng nhất thế giới.
