Những ngày này, khi điểm thi và kết quả xét tuyển lớp 10 được công bố, tôi thấy có những học sinh vui mừng vì đỗ ngôi trường mình mơ ước, có những em lại buồn vì kết quả không như kỳ vọng. Có những học sinh háo hức chuẩn bị bước vào cấp ba, nhưng cũng có em băn khoăn không biết tương lai rồi sẽ đi về đâu? Nhìn các em, tôi nhớ đến chính mình của nhiều năm trước.
Tôi lớn lên ở một vùng quê và học ở trường làng từ cấp một đến cấp hai. Lên cấp ba, tôi cũng không học trường chuyên hay trường top của huyện. Thậm chí đến lớp 12, khi nhiều nơi đã có điều kiện học Tiếng Anh hiện đại hơn, tôi vẫn học những bài rất cơ bản kiểu: “Hello, how are you?” ở những trang đầu giáo trình. Ngày đó, tôi gần như không được học nghe hay luyện nói.
Sau khi tốt nghiệp phổ thông, vì hoàn cảnh gia đình không có nhiều điều kiện, tôi chọn học Đại học ở Hải Phòng để được gần nhà và giảm bớt gánh nặng kinh tế. Nhìn vào xuất phát điểm ấy, nhiều người có thể nghĩ cơ hội thành công của tôi sẽ ít hơn người khác. Nhưng càng sống, tôi càng thấy cuộc đời có những điều rất thú vị.
Chính vì học trường làng ở cấp hai nên tôi luôn có cơ hội tham gia đội tuyển học sinh giỏi và được các cô tận tình bồi dưỡng miễn phí. Chính vì học trường quê ở cấp ba nên tôi tiếp tục được vào đội tuyển năm lớp 12, tiếp tục được bồi dưỡng miễn phí và nhận được một câu nói đã thay đổi cả cuộc đời.
Khi đó, tôi đang phân vân không biết nên thi ngành gì? Trong khi nhiều bạn bè hướng đến các ngành kinh tế hay kế toán, cô giáo nói với tôi: “Em học tốt Tiếng Anh thì thi Tiếng Anh đi”. Chỉ một câu nói rất đơn giản, nhưng đến bây giờ tôi vẫn nghĩ đó là một cái duyên, bởi nó đã mở ra cho tôi một con đường hoàn toàn mới.
>> Vỡ mộng lớp 10 trường top dù con năm nào cũng đạt học sinh giỏi
Nhờ luôn cố gắng học tập, tôi liên tục nhận học bổng ở đại học và dùng tiền đó để đóng học phí. Tại mái trường ấy, tôi gặp những người thầy, người cô đã góp phần thay đổi tương lai của mình. Họ là những người trực tiếp viết thư giới thiệu để tôi nhận được học bổng toàn phần học thạc sĩ tại Vương quốc Anh.
Tôi cũng gặp những người bạn tuyệt vời, những người đến tận hôm nay vẫn đồng hành và giúp đỡ lẫn nhau. Có người từng du học Anh và giới thiệu học bổng cho tôi. Đó là một bước ngoặt lớn giúp tôi tự tin hơn trên con đường giảng dạy.
Nhìn lại, tôi thấy những điều ấy đều bắt đầu từ những lựa chọn tưởng như rất bình thường. Nếu ngày ấy tôi chỉ nhìn vào tên trường học, có lẽ tôi đã nghĩ mình thua kém người khác. Nhưng càng trưởng thành, tôi càng nhận ra trường học có thể tạo ra lợi thế, nhưng không quyết định số phận. Đúng là học ở trường tốt, lớp chọn sẽ mang lại môi trường thuận lợi hơn, nhiều cơ hội hơn và xác suất thành công cao hơn. Tuy nhiên, đó chỉ là một phần của câu chuyện. Điều quan trọng hơn là mỗi người trở thành ai trong suốt hành trình ấy?
Tôi từng chứng kiến nhiều bạn học rất giỏi nhưng khi lên thành phố lớn lại không giữ được mình, sa vào những cám dỗ và mất phương hướng. Ngược lại, tôi cũng gặp rất nhiều người xuất phát từ những ngôi trường bình thường, điều kiện bình thường, nhưng bằng sự chăm chỉ, tử tế và bền bỉ đã xây dựng được những cuộc đời đáng ngưỡng mộ, thậm chí phi thường. Thế nên, tôi tin rằng học giỏi là điều quan trọng, nhưng nhân cách còn quan trọng hơn.
Một kỳ thi không thể quyết định cả cuộc đời. Một ngôi trường cũng không thể quyết định toàn bộ tương lai. Điều quyết định là những việc chúng ta làm mỗi ngày: có chăm chỉ hay không, có trung thực hay không, có biết đứng dậy khi gặp khó khăn hay không, có đủ bản lĩnh để giữ mình trước cám dỗ hay không?
Năm nay, ở tuổi 36, tôi đạt IELTS 9.0. Có thể đó là một thành tích đáng tự hào. Nhưng điều khiến tôi tự hào nhất là mình đã không bỏ cuộc. Hành trình ấy kéo dài nhiều năm, đòi hỏi rất nhiều thời gian và nỗ lực. Không ít người cho rằng IELTS 8.5 là đủ rồi, nhất là khi tôi vẫn đang giảng dạy bình thường. Nhưng với tôi, 9.0 vừa là một ước mơ, vừa là món quà tri ân người chị đã khuất, vừa là thông điệp tôi muốn gửi tới học sinh của mình: nếu đủ kiên trì, đam mê và chăm chỉ, chúng ta có thể đi xa hơn những gì mình tưởng.
Từ một cậu học sinh trường làng chưa từng được học nghe nói tiếng Anh bài bản, tôi dành hàng chục năm kiên trì với ngôn ngữ này. Từ một sinh viên tỉnh lẻ chọn học gần nhà vì hoàn cảnh gia đình, tôi có cơ hội nhận học bổng toàn phần tại Anh. Không phải vì tôi giỏi hơn người khác. Tôi chỉ tiếp tục học, tiếp tục cố gắng và luôn tin rằng mình có thể tiến bộ thêm một chút mỗi ngày.
Đó cũng là điều tôi muốn truyền lại cho học sinh, cho con cái, người thân và những người trẻ đang đứng trước những ngã rẽ quan trọng của cuộc đời. Nếu kết quả thi hôm nay của bạn chưa như mong muốn, đừng tuyệt vọng. Nếu bạn đỗ ngôi trường mơ ước, cũng đừng ngủ quên trên chiến thắng. Điểm số chỉ là kết quả của một kỳ thi. Tương lai là kết quả của hàng nghìn ngày nỗ lực phía trước.
Học ở đâu không quan trọng bằng việc học như thế nào? Bắt đầu từ đâu không quan trọng bằng việc có tiếp tục bước đi hay không? Rồi một ngày nào đó, khi ngoảnh lại, có thể bạn sẽ nhận ra chính những khó khăn của hôm nay đã góp phần tạo nên phiên bản tốt nhất của mình trong tương lai.
"Bất động sản không hề đứng một mình mà kéo theo cả chục ngành công nghiệp đằng sau, từ sắt thép, xi măng, gạch ngói, vận tải, đến thiết kế, nội thất... Nếu cứ siết vốn bất động sản thì liệu có làm ảnh hưởng tới các nhà máy sản xuất vật liệu kia không, công nhân có nguy cơ thất nghiệp hàng loạt không? Thế nên, bơm vốn cho các dự án bất động sản có hạ tầng đồng bộ, làm thật ăn thật cũng chính là gián tiếp cứu cánh cho sản xuất công nghiệp. Còn 'đóng băng' bất động sản thì nền kinh tế cũng sẽ bị tác động tiêu cực".
Đó là lo lắng của độc giả Trunghieufwork đại diện Ngân hàng Nhà nước khẳng định quan điểm không thể ưu tiên tín dụng cho riêng bất động sản tại diễn đàn khơi thông dòng vốn, chiều 20/5. Trước ý kiến từ Hiệp hội bất động sản TP HCM và cộng đồng doanh nghiệp cho rằng cần nới room tín dụng, phân loại phân khúc nhà ở và ưu tiên vốn cho nhà ở phục vụ nhu cầu thực, đại diện cơ quan điều hành nhấn mạnh dòng vốn vào bất động sản vẫn tăng cao hơn mức bình quân của nền kinh tế, không thể tập trung quá lớn vào một lĩnh vực, gây khó khăn tiếp cận vốn cho các ngành khác, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa..
Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phân loại bất động sản đầu cơ và nhu cầu mua ở thực thay vì siết dòng vốn cào bằng, độc giả Anhdungbình luận: "Nhiều người cứ nghĩ siết tín dụng bất động sản là để giá nhà giảm cho dân dễ mua, nhưng thực tế doanh nghiệp không tiếp cận được vốn thì không thể làm dự án, nguồn cung khan hiếm làm giá nhà bị đẩy lên cao, người thu nhập trung bình lại càng khó chạm tay vào ước mơ an cư.
Hơn nữa, một dự án đứng im không chỉ ảnh hưởng đến chủ đầu tư, mà kéo theo hàng ngàn công nhân xây dựng mất việc, các đại lý vật liệu, cửa hàng nội thất thất thu... Việc siết dòng vốn cào bằng như vậy vô tình làm thắt chặt chi tiêu và cơ hội việc làm của rất nhiều người lao động bình thường. Tôi nghĩ thay vì khóa van tổng, cơ quan quản lý nên mở van cho các dự án nhà ở thực, có như vậy thị trường mới có hàng, giá nhà mới hạ nhiệt và người lao động mới có công ăn việc làm".
>> Tôi vẫn đi ở trọ sau khi vay mua nhà 2,5 tỷ đồng Sài Gòn
Trong khi đó, ủng hộ quan điểm của Ngân hàng Nhà nước, độc giả Mẹ Nấm phân tích: "Bất động sản cần vốn, nhưng nông nghiệp, công nghiệp, startup cũng cần vốn. Không thể ngành nào cũng đòi ưu tiên riêng được. Đồng ý là bất động sản có tác động lan tỏa tới rất nhiều ngành nghề, nên không thể để thị trường 'đóng băng' hoàn toàn. Nhưng cũng vì nó ảnh hưởng lớn nên càng phải kiểm soát dòng vốn kỹ hơn. Nếu tín dụng chủ yếu đi vào đầu cơ, đẩy giá đất vượt xa thu nhập thì cuối cùng doanh nghiệp sản xuất, người lao động và cả ngân hàng đều chịu hệ quả khi 'bong bóng' xì hơi".
Gợi ý giải pháp phân loại dòng vốn bất động sản, bạn đọc Phuongthanhngo cho rằng: "Hoàn toàn chia sẻ với áp lực của Ngân hàng Nhà nước khi quản lý dòng tiền quốc gia là nhiệm vụ cực kỳ cân não, không thể cứ thấy doanh nghiệp bất động sản kêu than là nới room bừa bãi được. Tuy nhiên, thay vì nhìn nhận chung chung là 'ngành bất động sản', có lẽ giải pháp hợp lý hơn là thiết kế một bộ tiêu chí phân loại dòng vốn thật chi tiết.
Theo đó, những dự án mang tính chất đầu cơ, gom đất để chờ đẩy giá cần tuyệt đối không cấp vốn. Nhưng ngược lại, với các siêu đô thị được quy hoạch bài bản, đồng bộ cả hạ tầng giao thông, tiện ích an sinh xã hội và có năng lực triển khai thực tế, thì rất cần được khơi thông dòng vốn ổn định. Những đại dự án này bản chất là hạ tầng đô thị, giúp giãn dân và tạo động lực phát triển kinh tế vùng chứ không thuần túy là 'kinh doanh đất'. Định hướng tín dụng trúng và đúng vào các dự án động lực này vừa giúp phát triển kinh tế, vừa bảo đảm an toàn dòng vốn cho chính hệ thống ngân hàng".
Trong nhiều năm qua, giá nhà đất tại Hà Nội gần như chỉ biết đi lên. Từ những khu dân cư trung tâm đến các vùng ven đang đô thị hóa, mặt bằng giá liên tục được thiết lập ở những ngưỡng mới.
Không ít người mặc nhiên coi bất động sản là kênh đầu tư "không thể thua", nơi chỉ cần nắm giữ đủ lâu là tài sản sẽ tự tăng giá. Tâm lý ấy dần lan rộng, khiến những cơn sốt đất nối tiếp nhau xuất hiện, đẩy giá trị bất động sản ở nhiều khu vực vượt xa khả năng chi trả thực tế của phần lớn người dân.
Thế nhưng, cũng giống như mọi thị trường khác, bất động sản không thể mãi vận động theo một chiều. Sau giai đoạn tăng trưởng nóng kéo dài, những dấu hiệu điều chỉnh đang xuất hiện ngày càng rõ nét tại Hà Nội.
Từ đất nền vùng ven, nhà liền kề, shophouse đến nhà phố đầu tư, nhiều phân khúc từng được săn đón nay bắt đầu ghi nhận tình trạng giảm giá, thanh khoản suy yếu và thời gian giao dịch kéo dài. Trên các diễn đàn, mạng xã hội hay các sàn môi giới, những thông tin "bán gấp", "giảm sâu", "thu hồi vốn", "cắt lỗ" xuất hiện với tần suất dày đặc hơn trước. Giá bán nhà đất Hà Nội sụt giảm diện rộng.
Nếu nhìn ở góc độ ngắn hạn, sự sụt giảm này có thể khiến không ít nhà đầu tư lo lắng. Nhưng xét ở bình diện rộng hơn, đây lại là diễn biến mang tính tất yếu của một thị trường đang tự điều chỉnh để trở về trạng thái lành mạnh hơn.
Khi giá bất động sản bị đẩy lên quá nhanh so với tốc độ tăng thu nhập của người dân, vượt xa giá trị khai thác thực tế và nhu cầu ở thật, thị trường sớm hay muộn cũng phải trải qua quá trình sàng lọc. Những đợt điều chỉnh như hiện nay không đơn thuần là câu chuyện tăng hay giảm giá, mà phản ánh sự dịch chuyển từ kỳ vọng sang giá trị thực, từ tâm lý đầu cơ sang nhu cầu sử dụng thực chất.
Đằng sau những tấm biển rao bán giảm giá là áp lực tài chính của không ít nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy tín dụng, là những khoản vốn bị "giam" trong tài sản kém thanh khoản, là sự thay đổi trong cách nhìn nhận về thị trường sau nhiều năm tăng trưởng nóng.
Nhưng ở một góc nhìn khác, đây cũng có thể là tín hiệu tích cực đối với hàng triệu người dân đang mong muốn sở hữu một chỗ ở phù hợp với khả năng tài chính của mình. Một thị trường bất động sản phát triển bền vững không phải là thị trường mà giá nhà liên tục lập đỉnh, mà là thị trường giúp người có nhu cầu ở thực có cơ hội tiếp cận nhà ở, đồng thời bảo đảm nguồn lực đất đai được phân bổ hiệu quả cho nền kinh tế.
Những biến động hiện nay cho thấy thị trường bất động sản Hà Nội đang bước vào giai đoạn thanh lọc mạnh mẽ nhất trong nhiều năm trở lại đây. Sau những năm tháng tăng trưởng dựa nhiều vào kỳ vọng, thị trường đang dần quay về với các yếu tố nền tảng như vị trí, hạ tầng, nhu cầu thực và khả năng khai thác thực tế của tài sản. Đây có thể là giai đoạn khó khăn đối với một bộ phận nhà đầu tư, nhưng lại là bước chuyển cần thiết để thị trường phát triển ổn định, minh bạch và bền vững hơn trong dài hạn.
Nếu nhìn lại giai đoạn 2021-2025, có thể thấy bất động sản Hà Nội trải qua một chu kỳ tăng giá hiếm có. Từ trung tâm thành phố đến các huyện ngoại thành, từ đất nền đến chung cư, từ những nơi có quy hoạch rõ ràng đến những khu vực chỉ mới xuất hiện tin đồn hạ tầng, giá đều tăng mạnh. Không ít địa phương vùng ven từng chứng kiến cảnh người dân kéo nhau đi xem đất đông như đi hội. Những lô đất mua hôm nay, vài tuần sau đã có người trả chênh hàng trăm triệu đồng. Những căn nhà trong ngõ nhỏ cũng được đẩy lên mức giá khiến chính người dân địa phương phải giật mình.
Trong tâm lý đám đông, nhiều người tin rằng bất động sản chỉ có tăng mà không thể giảm. Đó là lúc rủi ro bắt đầu hình thành. Lịch sử kinh tế thế giới đã chứng minh, bất cứ loại tài sản nào tăng nhanh hơn tốc độ tăng thu nhập của xã hội trong thời gian dài đều sẽ phải đối mặt với một giai đoạn điều chỉnh. Bất động sản Hà Nội không phải ngoại lệ.
Vì sao giá bắt đầu giảm? Nhiều người cho rằng giá nhà đất giảm đơn giản vì thị trường đã hết sốt. Tuy nhiên, nếu nhìn sâu hơn, đây không phải là sự thay đổi nhất thời của tâm lý đám đông mà là kết quả của hàng loạt yếu tố kinh tế tích tụ trong thời gian dài. Nói cách khác, thị trường đang phản ứng trước những giới hạn thực tế mà trước đó đã bị che mờ bởi kỳ vọng tăng giá liên tục.
Trước hết, sức mua thực của thị trường đang suy giảm rõ rệt. Trong nhiều năm qua, giá bất động sản tại Hà Nội tăng nhanh hơn rất nhiều so với tốc độ tăng thu nhập của người dân. Có những căn nhà chỉ trong vài năm đã tăng giá từ 10 tỷ lên 15 tỷ đồng, thậm chí cao hơn.
Trong khi đó, đồng lương của người lao động, dù có cải thiện, vẫn khó có thể chạy đua với tốc độ leo thang của giá đất. Khi khoảng cách giữa giá tài sản và khả năng chi trả ngày càng xa, người mua ở thực dần bị đẩy ra khỏi cuộc chơi. Thị trường vì thế không còn được nâng đỡ bởi nhu cầu an cư mà chủ yếu dựa vào các giao dịch đầu tư, mua đi bán lại giữa những người cùng kỳ vọng giá sẽ tiếp tục tăng. Đến khi dòng tiền đầu cơ chững lại, sự thiếu vắng người mua thực lập tức bộc lộ, khiến thanh khoản suy giảm và áp lực điều chỉnh giá xuất hiện.
Ở góc độ rộng hơn, những gì đang diễn ra không hẳn là một cuộc khủng hoảng, mà là quá trình thị trường tự điều chỉnh sau một thời gian dài tăng trưởng dựa nhiều vào kỳ vọng.
Giá bất động sản cuối cùng vẫn phải quay về gắn với những yếu tố nền tảng như nhu cầu thực, khả năng khai thác, chất lượng hạ tầng và sức khỏe của nền kinh tế. Sự điều chỉnh hiện nay có thể khiến một số nhà đầu tư chịu áp lực trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn lại là tín hiệu cần thiết để thị trường vận động lành mạnh hơn, giúp giá trị tài sản phản ánh đúng giá trị sử dụng thay vì chỉ được nâng đỡ bởi tâm lý đám đông.
Trong báo cáo thị trường mới đây, kênh thông tin địa ốc trực tuyến Batdongsan thuộc tập đoàn PropertyGuru cho biết thị trường nhà đất Hà Nội đang gặp áp lực giảm giá trải dài ở nhiều phân khúc và nhiều khu vực.
Với phân khúc chung cư, mặt bằng giá rao bán trên nền tảng này đạt 85 triệu đồng mỗi m2, tiếp đà giảm trong ba tháng gần đây.
Với nhà riêng lẻ, giá rao bán phố biển cũng giảm nhẹ 1% và có xu hướng tiếp tục đi xuống. Đà giảm trải dài ở nhiều quận trung tâm cũ như Ba Đình, Đống Đa, Hà Đông (giảm 3%), Nam Từ Liêm (2%), Hai Bà Trưng, Hoàng Mai (1%). Riêng nhà mặt phố, nhu cầu tìm mua giảm mạnh 10% so với tháng trước và sụt gần 50% so với cùng kỳ năm trước.
Giá bán giảm nhiệt song phần lớn người mua giữ tâm lý thận trọng. Kênh Batdongsan cho biết mức độ quan tâm toàn thị trường trong tháng 5 sụt 4% theo quý và giảm mạnh 36% so với cùng kỳ năm trước.
Việc TP HCM miễn phí xe buýt còn được kỳ vọng thay đổi hành vi sử dụng xe cá nhân sang xe công cộng góp phần giảm phát thải gây ô nhiễm môi trường và giảm kẹt xe gây lãng phí thời gian, công sức và sự căng thẳng cho người dân.
Tuy nhiên, để việc miễn phí đạt mục tiêu cần lắm sự cải thiện các yếu tác động đến hành vi tiêu dùng như:
Thứ nhất, sự thuận tiện: Tăng trạm, mở thêm chuyến mới. Đa dạng các loại xe buýt, ví dụ mini bus cho các đường hẻm nhỏ ( chiến lược dài hạn vì cần nghiên cứu, khảo sát và phối hợp với quy hoạch đô thị.)
Thứ hai, tính dễ sử dụng: Các trạm cần có biển báo, có mái che, (hiện nay nhiều trạm chỉ kẻ vạch và vạch bị mờ nên cả dân và tài xế mới đều không biết có trạm. (Ví dụ trạm siêu thị Maximax trên đường Cộng Hòa).
Ngoài ra tại một số trạm, xe công nghệ, xe dịch vụ dừng chờ đón khách làm khuất tầm nhìn tài xế xe buýt không vô đón hoặc không thể tấp vô khiến khách phải len lỏi giữa dòng xe đông rất nguy hiểm (trạm Nguyễn Thị Nghĩa chỗ gần công viên 23/9 trên đường Phạm Ngũ Lão, quận 1 cũ là một ví dụ điển hình).
Các vỉa hè hiện nay bị lấn chiếm, người đi bộ phải đi xuống lòng đường rất nguy hiểm.
Cũng cần có các bãi giữ xe gần các trạm chờ vùng lân cận nội đô thành phố để người dân có thể kết hợp xe cá nhân và xe công cộng.
>> Vì sao xe buýt TP HCM không chạy đến 10h đêm?
Thứ ba, hiện nay xe buýt điện đều sạch, mát, êm, tiếp viên và tài xế lịch sự, tuy nhiên chất lượng trạm chờ, thông tin giờ của các chuyến xe sắp tới thì trạm có, trạm không. Thông tin biểu đồ giờ trên app có tuyến chính xác có tuyến sai lệch cả 15 phút (ví dụ xe 53, 157...).
Bên cạnh đó còn nhiều tuyến đã cắt bớt trạm nhưng loa phát thanh vẫn phát, khách bấm chuông nhưng không được dừng mà không hiểu chuyện gì. Nên đồng bộ để đảm bảo độ chính xác của thông tin và trạm chờ.
Có nhiều hôm tôi ngồi trên xe nhìn thấy khách vẫn đứng chờ và vẫy xe ở trạm này mà không có xe nào dừng. Nên có biển thông báo tại khu vực trạm chờ trước đây để người dân biết mà di chuyển đến trạm tiếp theo.
Thứ tư, yếu tố môi trường xung quanh: Cần lắm sự tăng cường truyền thông về lợi ích ích khi đi xe công cộng, kêu gọi cán bộ công chức đi trước để làm gương
Thứ năm, yếu tố kiểm soát bên cạnh đó tâm lý con người luôn tìm kiếm phần thưởng và né tránh hình phạt, lo ngại sự kiểm tra, giám sát nên cũng cần có chế tài hạn chế xe cá nhân đi vào trung tâm thành phố.
Hoặc có chính sách khuyến khích các tài xế xe công nghệ chở, đưa và hướng dẫn khách tới trạm chờ để bắt xe buýt số mấy di chuyển tiếp thay vì chở họ đi cả quãng đường dài như cách một số nước đã làm.
Trên đây là một vài ý kiến của người đã sử dụng xe buýt để đi làm, đi công việc đã trên hai năm và kết hợp với việc cũng có đọc và nghiên cứu các lý thuyết về hành vi tiêu dùng để góp ý, mong lắm thành phố triển khai thực hiện thành công quyết sách này.
