Cụm đô thị cực lớn, bao gồm Sloviansk, Kramatorsk, Druzhkovka và Konstantinovka, từ lâu đã được coi là xương sống phòng thủ của Ukraine, là rào cản chính ngăn chặn tham vọng của Moscow trong việc kiểm soát toàn bộ Donbass. Tuy nhiên, Konstantinovka, một thành phố công nghiệp từng là trung tâm tiền tuyến quan trọng, đang đứng trước nguy cơ sụp đổ, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của khu vực do Ukraine nắm giữ.
Konstantinovka: “Tọa độ lửa” và những thách thức mới
Kể từ năm 2014, Konstantinovka – với hơn 100.000 dân – đã trở thành một trung tâm tiền tuyến quan trọng cho nỗ lực chiến tranh của Ukraine. Vị trí chiến lược của thành phố, nằm gần các đô thị lớn Toretsk và Horlivka do Nga kiểm soát, đã khiến nó trở thành một điểm nóng giao tranh liên tục.
Đặc biệt, trong những năm đầu của cuộc chiến toàn diện, Konstantinovka càng trở nên quan trọng hơn khi cuộc giao tranh tiêu hao dữ dội diễn ra ở Bakhmut gần đó.
Năm 2024, chiến tuyến xích lại gần hơn khi lực lượng Moscow tiến vào Toretsk ở phía đông nam và Chasov Yar ở phía đông bắc. Konstantinovka và người dân nơi đây tiếp tục tồn tại trong tình trạng nguy hiểm ngày càng tăng, với trạm xăng OKKO ở lối vào thành phố trở thành điểm gặp gỡ huyền thoại của binh lính, tình nguyện viên và các nhà báo.
Tuy nhiên, năm 2025 đánh dấu sự suy thoái nghiêm trọng về tình hình chiến sự. Quân đội Nga hoàn thành việc chiếm Toretsk và vượt qua kênh Siverskyi Donets-Donbas ở phía đông Konstantinovka, tuyến phòng thủ tự nhiên quan trọng của Ukraine.
Đồng thời, cuộc giao tranh dữ dội ở các khu vực khác của tiền tuyến đã khiến Konstantinovka dần bị Bộ chỉ huy Kiev tước quyền ưu tiên, với Lữ đoàn Azov tinh nhuệ và Quân đoàn cấp trên của nó được tái triển khai để ngăn chặn cuộc tấn công của Nga vào Dobropillia ở phía tây.
Cùng với đó, năm 2025 cũng chứng kiến sự suy giảm nghiêm trọng về hậu cần tiền tuyến của Ukraine, chủ yếu do đơn vị máy bay không người lái tinh nhuệ Rubicon của Nga. UAV FPV (góc nhìn thứ nhất) bắt đầu bay vào thành phố, tạo ra một “vùng tiêu diệt” ngày càng sâu rộng.
Trạm xăng OKKO, biểu tượng của sự sống còn, đã bị phá hủy. Đến mùa đông, việc vận chuyển phương tiện và sơ tán thương vong trở nên bất khả thi, ngay cả UAV ném bom hạng nặng của Ukraine cũng thường xuyên bị đánh chặn.
“Xâm nhập và tràn ngập”: Chiến thuật mới của Nga
Trong mùa đông, các đội xung kích đầu tiên của Nga bắt đầu đột nhập vào các khu dân cư có mật độ thấp ở rìa Konstantinovka. Lợi dụng thời tiết xấu và khoảng cách ngày càng rộng giữa những vị trí của Ukraine, binh sĩ Nga ẩn náu dưới tầng hầm của các ngôi nhà, tìm cách tập hợp và tiến sâu hơn. Ban đầu, tình hình vẫn được kiểm soát, nhưng đến mùa xuân, mọi thứ trở nên tồi tệ hơn.
Tháng 5, Konstantinovka đã bị chọc thủng. Lợi dụng các lữ đoàn Ukraine yếu hơn, như Lữ đoàn cơ giới 156 mới thành lập, các nhóm xâm nhập của Nga đã biến những cuộc tấn công lẻ tẻ thành một làn sóng khó ngăn chặn. Binh sĩ Nga tràn qua nửa phía tây thành phố, tiến đến lối vào phía bắc đường cao tốc. Một cuộc xâm nhập quy mô lớn tương tự cũng được ghi nhận ở nửa phía đông thành phố.
Đến đầu tháng 6, Tư lệnh Quân đoàn 19 phụ trách phòng thủ thành phố thừa nhận hơn 100 binh sĩ Nga đã có mặt bên trong trung tâm Konstantinovka. Mặc dù bộ binh Ukraine và một số đội UAV vẫn giữ vị trí, nhưng các đoạn phim định vị địa lý cho thấy ngày càng nhiều lực lượng đối phương hiện diện.
Tình hình ở Konstantinovka gợi nhớ đến trận chiến Pokrovsk, nơi các cuộc xâm nhập ban đầu của Nga, dù nhỏ, đã dần leo thang thành cuộc tấn công quy mô lớn vào khu vực đô thị lõi.
Điều này cho thấy một chiến thuật mới của Nga trong môi trường chiến trường bão hòa UAV: thay vì tấn công trực diện, họ tập trung vào việc xâm nhập và tập hợp lực lượng trong các khu đô thị, nơi có nhiều lựa chọn ẩn nấp và ít bị UAV phát hiện.
Những vấn đề được phơi bày và nguy cơ sụp đổ
Konstantinovka là một “lời nhắc nhở đau đớn” rằng mặc dù Ukraine ngày càng thành công với UAV ở cấp chiến thuật và chiến lược, các lữ đoàn cơ động thông thường được giao nhiệm vụ trấn giữ tiền tuyến vẫn bị quá tải. Mặc dù các lữ đoàn mạnh hơn, như Lữ đoàn Azov, có thể thực hiện công việc hiệu quả, nhưng họ không thể đảm nhiệm tất cả.
Quân đội Nga, dù gặp khó khăn, vẫn tỏ ra hiệu quả trong việc thăm dò những điểm yếu trong hệ thống phòng thủ của Ukraine. Đồng thời, UAV của Nga, dù bị hạn chế bởi mất kết nối Starlink, vẫn có khả năng khiến cuộc sống của lực lượng phòng thủ Ukraine trở nên vô cùng khó khăn.
Trừ khi Ukraine có thể xoay chuyển tình thế một cách kỳ diệu và dọn sạch lỗ hổng của Nga xoáy vào Konstantinovka trong tương lai rất gần, bằng không số phận của thành phố này coi như đã được định đoạt.
Những nỗ lực của Nga nhằm cắt đứt các lối vào thành phố từ cả hai phía là rất đáng lo ngại. Lực lượng Kiev sẽ phải tiến hành những cuộc rút quân khó khăn, nguy hiểm qua địa hình tranh chấp dưới bầu trời tràn ngập UAV, tương tự như những gì đã thấy ở Pokrovsk và Mirnograd.
Sau khi hạ gục Konstantinovka, lực lượng Moscow gần như chắc chắn sẽ nhanh chóng nhắm tới thành phố tiếp theo trong vành đai pháo đài của Ukraine, Druzhkivka, và sau đó là Sloviansk và Kramatorsk.
Việc bảo vệ những thành phố lớn này đã được chuẩn bị trong nhiều năm và mặc dù quân đội Nga sẽ cố gắng làm cho các tuyến đường hậu cần ra – vào trở nên cực kỳ khó khăn, nhưng họ sẽ phải đối mặt với một thách thức không giống bất cứ điều gì họ từng đối phó trong cuộc chiến toàn diện.
Trên website chính thức, Hạm đội Thái Bình Dương của Mỹ thông báo cuộc tập trận Valiant Shield 2026 (Lá chắn dũng cảm) chính thức được khởi động hôm 22.6 và kéo dài đến ngày 1.7.
Được bắt đầu năm 2006 và diễn ra 2 năm/lần, Valiant Shield năm nay đánh dấu lần thứ 11 các lực lượng đồng minh tham gia tập trận cùng toàn bộ 6 quân chủng của quân đội Mỹ tham gia các hoạt động huấn luyện tại khu vực Tây Thái Bình Dương, bao gồm Guam, Nhật Bản và quần đảo Bắc Mariana (lãnh thổ hải ngoại của Mỹ).
Trước khi Valiant Shield 2026 chính thức bắt đầu, nhóm tác chiến tàu sân bay George Washington và các tàu chiến thuộc lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản đã di chuyển theo đội hình, theo thông tin đăng tải trên trang DVIDS.
Đội hình tàu Mỹ - Nhật bên cạnh tàu sân bay USS George Washington còn tập hợp các khu trục hạm mang theo tên lửa dẫn đường USS Benfold và USS Shoup, tuần dương hạm mang theo tên lửa dẫn đường USS Robert Smalls và tàu ngầm tấn công nhanh USS Virginia.
Phía Nhật Bản triển khai tàu khu trục chở trực thăng JS Kaga, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường JS Fuyuzuki và tàu ngầm tấn công JS Jingei.
Số tàu trên đánh dấu lần 2 Nhật Bản tham gia Valiant Shield theo sau lần đầu tiên vào năm 2024. Lực lượng phòng vệ trên không và trên bộ của nước này cũng góp mặt, với khoảng 4.100 binh sĩ Nhật, 150 phương tiện và 60 máy bay.
"Valiant Shield thể hiện cam kết bền vững của quân đội Mỹ đối với một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở", Đô đốc Steve Koehler, Tư lệnh Hạm đội Thái Bình Dương Mỹ, nhấn mạnh trong thông cáo.
Chuyện thứ nhất là Tổng thống Mỹ Donald Trump bị mất đồng minh thân cận trong EU và NATO là Thủ tướng Hungary Viktor Orban sau cuộc bầu cử quốc hội vừa rồi ở Hungary. Chuyện thứ hai là sự đổ vỡ tình thân ái giữa ông Trump và Thủ tướng đương nhiệm của Ý Giorgia Meloni.
Bà Meloni được coi là cầu nối giữa Tổng thống Trump với EU và NATO trong thời điểm EU và NATO bị ông Trump gây nhiều khó khăn và khó xử về chính trị đối ngoại và an ninh cũng như trong quan hệ kinh tế và thương mại giữa EU với Mỹ. Nguyên nhân của sự đổ vỡ này liên quan cuộc chiến của Mỹ với Iran, đến việc bà Meloni ngừng hợp tác quân sự giữa Ý với Israel và những phát ngôn của Tổng thống Trump về Giáo hoàng Leo XIV bị Thủ tướng Meloni coi là không thể chấp nhận được. Bà Meloni không ủng hộ và không cho phép Mỹ sử dụng các căn cứ quân sự của Mỹ trên lãnh thổ Ý phục vụ cuộc chiến với Iran. Ông Trump đã công khai coi đấy là "sự phản bội" của bà Meloni. Thời thân ái xem ra đã qua rồi giữa họ.
Ông Orban thất cử là chuyện khó cưỡng còn bà Meloni có nhu cầu đối nội cấp thiết để thể hiện tính độc lập cũng như bản lĩnh trong quan hệ với ông Trump. Bà phải lựa chọn giữa sự tương đồng về ý thức hệ với ông Trump và sự ổn định quyền lực của mình ở Ý cùng với lợi ích an ninh của Ý và EU.
Cả hai chuyện trên sẽ làm cho mối quan hệ giữa Mỹ với các thành viên khác trong NATO thêm bất hòa và sẽ thúc đẩy mạnh mẽ hơn tiến trình tự chủ hóa của EU về quân sự và an ninh.
Trưa nay (5.4), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo thành viên phi hành đoàn Mỹ mất tích sau vụ tiêm kích F-15E bị bắn hạ tại một vùng hẻo lánh ở Iran đã được giải cứu thành công.
"Chúng tôi đã cứu được anh ấy!", Tổng thống Trump xác nhận trên Truth Social, đồng thời chia sẻ đây là kết quả đến từ một trong những chiến dịch tìm kiếm và giải cứu táo bạo nhất lịch sử nước Mỹ.
Vị sĩ quan Mỹ là một đại tá, đã bị thương nhưng sẽ sớm hồi phục hoàn toàn, chủ nhân Nhà Trắng cho biết.
Về chiến dịch giải cứu, Tổng thống Mỹ cho hay "theo chỉ đạo của tôi, quân đội Mỹ đã triển khai hàng chục máy bay, mang theo những dòng vũ khí uy lực nhất thế giới, để thực hiện nhiệm vụ giải cứu".
Trước đó, Đài CBS dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chiếc tiêm kích F-15E chở theo phi hành đoàn gồm phi công và sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí.
Khi tiêm kích trúng đạn của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm 3.4 (giờ địa phương), phi công thoát ra an toàn và được 2 trực thăng quân sự cứu hộ. Tuy nhiên, sĩ quan chuyên về hệ thống vũ khí mất tích.
Trong nỗ lực tìm kiếm diễn ra cùng ngày, một trực thăng Mỹ chở theo phi công đã trúng đạn từ lực lượng Iran trên mặt đất, khiến một số thành viên trên máy bay bị thương. Sau đó, trực thăng vẫn hạ cánh an toàn.
Một chiếc cường kích A-10 Warthog thuộc sứ mệnh giải cứu hôm 3.4 cũng trúng hỏa lực của Iran và bị hư hại. Phi công nhảy dù xuống vịnh Ba Tư và được cứu thành công.
Đài CBS News dẫn lời 2 quan chức Mỹ tiết lộ lực lượng đặc nhiệm nước này đã giải cứu được sĩ quan mất tích trong một chiến dịch phức tạp với sự tham gia của hàng trăm đặc nhiệm cùng hàng chục máy bay và trực thăng.
Và trong quá trình tiếp cận khu vực gần vị trí của vị sĩ quan, lực lượng Mỹ đã đấu súng với phía binh sĩ Iran.
Theo 2 quan chức, không xảy ra thương vong trong số những người tham gia chiến dịch giải cứu, và vị sĩ quan đã được đưa đến Kuwait để điều trị.
The New York Times là tờ báo đầu tiên đưa tin về chi tiết chiến dịch, dẫn lời 2 quan chức trên.
Chiến dịch quân sự giải cứu được mô tả là đặc biệt nguy hiểm, khi quân đội Mỹ sử dụng bom và hỏa lực để ngăn cản lực lượng Iran tiếp cận khu vực ẩn náu của sĩ quan. Trong thời gian bị mắc kẹt, sĩ quan Mỹ chỉ có một khẩu súng ngắn để tự vệ.
Sau khi người này được giải cứu, hai máy bay vận tải Mỹ được dùng để đưa vị sĩ quan rời đi đã bị mắc kẹt tại một căn cứ hẻo lánh của Iran. Phía Mỹ phải điều động tiếp 3 máy bay khác chi viện, và 2 máy bay vận tải bị phá hủy tại chỗ để tránh rơi vào tay Iran.
Còn một quan chức cấp cao thuộc chính quyền Tổng thống Trump cho biết Cơ quan Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong chiến dịch.
Trước khi xác định được vị trí của sĩ quan, cơ quan này đã triển khai chiến dịch đánh lạc hướng, lan truyền thông tin rằng người mất tích đã được tìm thấy và đang được đưa khỏi Iran, nhằm giảm áp lực tìm kiếm của đối phương.
Trong khi chiến dịch đánh lạc hướng diễn ra, CIA vận dụng năng lực tình báo để lần theo dấu vết và tìm ra vị trí chính xác của sĩ quan bên trong một khe núi. Sau khi Lầu Năm Góc và Nhà Trắng nhận được thông tin thời gian thực từ CIA, Tổng thống Trump đã lập tức ra lệnh mở chiến dịch giải cứu ngay lập tức.
Nhà phân tích an ninh quốc gia Aaron MacLean của Đài CBS News cung cấp thêm thông tin về chiến dịch tìm kiếm và giải cứu. Theo ông, quân đội Mỹ thường sử dụng lực lượng được huấn luyện đặc biệt có tên Pararescuemen, chuyên đảm nhiệm những sứ mệnh tìm kiếm và cứu nạn trong môi trường chiến đấu.
Sĩ quan mất tích nhiều khả năng được trang bị thiết bị sơ cứu, và được huấn luyện để tự xử lý trong trường hợp bị thương. Người này cũng mang theo thiết bị liên lạc để truyền tin về cho cấp chỉ huy biết rằng mình vẫn an toàn.
Chuyên gia MacLean lưu ý những thiết bị liên lạc bao gồm thiết bị định vị GPS, máy phát tín hiệu cấp cứu và thiết bị liên lạc mã hóa để tránh thoát phe đối địch trong lúc gửi tín hiệu về cấp chỉ huy.
