Thời tiết cực đoan gây chết người ở châu Âu, Mỹ

“Chúng ta không cần triển khai lính bộ binh lúc này. Chúng ta đã làm được rồi, chúng ta đã đánh bại phần lớn quân đội của họ chỉ bằng ném bom. Chúng ta không đưa bất kỳ lực lượng nào đổ bộ”, Tổng thống Donald Trump nói trong một cuộc phỏng vấn với báo New York Post được công bố hôm 3/6.

Tổng thống Trump thừa nhận ông đang đứng trước một tình thế khó xử để chấm dứt cuộc xung đột với Iran.

“Chúng ta có nên ký một thỏa thuận hay làm theo cách khác? Cách khác thì không tốt lắm”, ông nói, đồng thời cho biết ông muốn làm theo “cách tốt” hơn.

Tổng thống Trump cho biết ông và Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei “dường như hòa hợp khá tốt”, bất chấp việc ông Mojtaba không xuất hiện trước công chúng kể từ khi Mỹ phát động cuộc chiến ở Iran.

Khi được New York Post hỏi về tình trạng sức khỏe của Lãnh tụ Tối cao Iran, Tổng thống Trump trả lời: “Tôi nghe nói ông ấy không được khỏe lắm”.

Phía Mỹ cho rằng Lãnh tụ Tối cao Iran bị thương nặng trong đợt tấn công đầu tiên của Mỹ nhằm vào Iran, khiến cha ông, cố Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei, thiệt mạng.

Khi được hỏi ai là người đưa ra quyết định ở Iran, ông Trump trả lời: “Họ nói rằng ông ấy vẫn đang đưa ra quyết định vì đó là cách mọi việc vẫn diễn ra từ rất lâu rồi. Cha ông ấy rồi đến ông ấy, tôi đoán đó là sự kế vị”.

Tổng thống Trump nói rằng ông muốn gặp Lãnh tụ Tối cao Iran vào một thời điểm nào đó.

"Tôi muốn gặp ông ấy. Có lẽ sẽ gặp nhau vào một thời điểm nào đó, tùy thuộc vào diễn biến của mọi việc", ông Trump nói thêm.

Khi được hỏi về sự tham gia của Lãnh tụ Tối cao Iran trong các cuộc đàm phán với Mỹ về việc chấm dứt xung đột, ông Trump nói: "Ông ấy có tham gia, chắc chắn rồi. Tôi nghĩ họ rất tôn trọng ông ấy”.

Theo Tổng thống Trump, Iran đã đồng ý “không sở hữu vũ khí hạt nhân”, đồng thời cho rằng một thỏa thuận tiềm năng sẽ dẫn đến "nhiều điều tốt đẹp".

“Chúng ta không thể để họ sở hữu vũ khí hạt nhân, và họ đã đồng ý rằng họ sẽ không sở hữu vũ khí hạt nhân. Đó là điều quan trọng nhất”, ông Trump nói.

Tổng thống Mỹ bác bỏ quan điểm ​​cho rằng Iran đang chiếm ưu thế trong cuộc xung đột.

“Iran không còn hải quân. Họ không còn không quân. Họ còn rất ít binh lính. Họ không còn lãnh đạo. Nền kinh tế của họ đang sụp đổ. Lạm phát của họ lên tới 250%. Họ có tất cả những gì tồi tệ nhất”, ông Trump nhận định.

Về việc phong tỏa eo biển Hormuz, Tổng thống Trump cho biết ông không kỳ vọng lệnh phong tỏa sẽ kéo dài lâu hơn nữa.

“Tôi nghĩ điều này sẽ được giải quyết khá nhanh chóng”, ông nói, đồng thời cho biết thêm rằng Mỹ đang “đạt được thành công rất lớn về mặt quân sự ở Iran”.

Trong bài viết đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 2/6, Tổng thống Trump đã bác bỏ các thông tin cho rằng Mỹ và Iran đã ngừng đàm phán. Nhà lãnh đạo Mỹ cũng ra “tối hậu thư” với Iran, yêu cầu quốc gia Trung Đông phải đạt được thỏa thuận.

Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố "các cuộc đàm phán với Iran vẫn tiếp tục, với tốc độ nhanh chóng".

Mặc dù hãng tin Tasnim cho biết Iran đã thông báo đình chỉ các cuộc đàm phán với Mỹ thông qua trung gian do tình trạng leo thang các hành động thù địch tại Li Băng, nhưng Tổng thống Trump khẳng định Iran vẫn chưa chính thức thông báo cho Washington về việc chấm dứt tiến trình đàm phán.

Đồng thời, ông cũng làm rõ rằng tình hình hiện tại không đồng nghĩa với việc Mỹ tự động quay trở lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn chống lại Iran. Thay vào đó, Washington vẫn duy trì lệnh phong tỏa hàng hải với Iran.

Tin Gốc: Dân Trí

Phát biểu trước khi rời khu nghỉ dưỡng Burgenstock ở Thụy Sĩ ngày 22.6, Phó tổng thống Mỹ Vance mô tả đề xuất này là "một giải pháp rất thú vị".

"Nếu tài sản của Iran được giải tỏa, số tiền đó sẽ được dùng để làm giàu cho nông dân Mỹ và nuôi sống người dân Iran", South China Morning Post dẫn lời ông Vance nói. Theo Phó tổng thống Mỹ, ý tưởng này xuất phát từ ông Jared Kushner, con rể của Tổng thống Trump, và là một "thỏa thuận rất tốt, rất điển hình của nhà Trump".

Ông Vance cho biết quy trình giải phóng tài sản đã được Mỹ và Qatar phê duyệt. Theo ông, số tiền này sẽ được dùng để Iran mua đậu nành, ngô và lúa mì của Mỹ.

Khoảng 100 tỉ USD tài sản của Iran, chủ yếu từ doanh thu bán dầu, đã bị đóng băng trên toàn thế giới do các lệnh trừng phạt của Mỹ liên quan chương trình hạt nhân của Tehran và việc nước này hỗ trợ các nhóm vũ trang trong khu vực.

Theo bản ghi nhớ 14 điểm giữa Mỹ - Iran, 2 bên có 60 ngày để đạt thỏa thuận về việc mở lại eo biển Hormuz và chương trình hạt nhân của Iran, sau thỏa thuận ngừng chiến "trên mọi mặt trận". Văn bản cũng nêu Mỹ sẽ cho phép Iran tiếp cận các tài sản bị đóng băng hoặc hạn chế sau khi thỏa thuận cuối cùng có hiệu lực.

Tuy nhiên, phía Iran cho rằng Tehran không có nghĩa vụ phải dùng số tiền được giải tỏa để mua nông sản Mỹ. Hãng tin bán chính thức Tasnim dẫn lời Thống đốc Ngân hàng trung ương Iran Abdolnaser Hemmati nói rằng bản ghi nhớ hiện hành không buộc Iran mua nguyên liệu nông nghiệp từ Mỹ.

Ông Hemmati cho biết các khoản tiền bị đóng băng còn lại không nhất thiết chỉ được sử dụng để mua hàng hóa thiết yếu, mà có thể được dùng cho các mặt hàng khác không nằm trong danh sách cấm vận.

Tổng thống Trump ngày 22.6 cảnh báo ông sẽ "làm những gì cần phải làm" nếu Iran không tuân thủ thỏa thuận với Washington. Ông cũng cho rằng Tehran nên dùng số tiền được giải phóng để mua lương thực từ Mỹ.

"Tất cả số tiền đó sẽ được dùng để mua thực phẩm mà họ đang rất cần. Họ có 91 triệu người, nhưng không thể nuôi sống hết. Vì vậy, số tiền đó sẽ đến tay nông dân của chúng ta", Reuters dẫn lời ông Trump nói.

Đề xuất trên được đưa ra trong bối cảnh nông dân Mỹ, nhóm cử tri quan trọng của đảng Cộng hòa, chịu sức ép từ căng thẳng thương mại kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc. Trung Quốc từng là khách hàng mua đậu nành lớn nhất của Mỹ, nhưng các đơn hàng đã giảm mạnh khi Bắc Kinh chuyển sang nhập khẩu từ Argentina và Brazil sau cuộc chiến thuế quan.

Trước đó, Nhà Trắng cho biết Trung Quốc đã đồng ý mua 25 triệu tấn đậu nành trong mùa vụ nông nghiệp tiếp theo, song số liệu hiện tại của Bộ Nông nghiệp Mỹ mới ghi nhận 15 triệu tấn đã được bán ra. Mỹ hiện tìm cách mở rộng thị trường xuất khẩu sang các nước khác, trong đó có Nigeria, Indonesia, Ấn Độ và Bangladesh.

Trong một diễn biến khác, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance ngày 22.6 cho biết Tehran đã đồng ý mời các thanh sát viên của Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) trở lại nước này, sau vòng đàm phán đầu tiên giữa Mỹ - Iran nhằm chấm dứt cuộc chiến ở Trung Đông. "Đây là một cột mốc quan trọng đối với người dân Mỹ và là bước đầu tiên hướng tới việc phi hạt nhân hóa vĩnh viễn hoặc chấm dứt vĩnh viễn chương trình vũ khí hạt nhân ở Iran", ông nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Hãng thông tấn Reuters hôm 28/5 dẫn 4 nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết các điều khoản thỏa thuận gồm gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, dỡ bỏ hạn chế đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, trong lúc các nhà đàm phán giải quyết những vấn đề khó khăn như chương trình hạt nhân của Tehran. Mỹ cũng sẽ ngừng chiến dịch phong tỏa cảng biển, dỡ bỏ một số lệnh cấm vận Iran.

Dù vậy, Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa phê duyệt thỏa thuận, theo các nguồn tin.

Các hãng tin lớn khác như AFP, AP và CNN cũng đưa ra thông tin tương tự. Theo trang Axios, bản ghi nhớ còn kèm yêu cầu rằng Iran sẽ gỡ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày.

Nếu thỏa thuận được lãnh đạo hai nước phê duyệt, đây sẽ là bước tiến lớn nhất để hướng tới hòa bình kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát hôm 28/2.

"Rất khó để nói chính xác khi nào và liệu Tổng thống Mỹ có ký bản ghi nhớ hay không. Chúng tôi đang trao đổi qua lại về một vài vấn đề ngôn từ", Phó tổng thống Mỹ JD Vance cho hay.

Dù nhấn mạnh đã đạt được tiến triển, ông Vance tiết lộ một số điểm chính về chương trình hạt nhân Iran vẫn chưa được thống nhất.

"Có một vài vấn đề, như kho uranium làm giàu cao và hoạt động làm giàu uranium. Chúng tôi đang trao đổi với Iran và cho rằng họ đang đàm phán một cách thiện chí, ít nhất là đến thời điểm hiện tại. Hy vọng chúng tôi sẽ tiếp tục đạt tiến triển và Tổng thống sẽ ở vị thế có thể phê chuẩn thỏa thuận, song rõ ràng điều đó vẫn chưa được quyết định", Phó tổng thống Mỹ cho hay.

Ông Vance thêm rằng "không thể đảm bảo" sẽ đạt được thỏa thuận như vậy, nhưng bày tỏ lạc quan về triển vọng này.

Trong cuộc họp báo ở Nhà Trắng cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từ chối xác nhận chi tiết về thỏa thuận sơ bộ được cho là đã nhất trí với Iran. Dù vậy, ông lưu ý mọi thỏa thuận đều cần đáp ứng yêu cầu của Tổng thống Trump rằng Iran phải giao nộp kho uranium làm giàu cao, cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân và mở cửa eo biển Hormuz.

Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn một nguồn tin thân cận với đoàn đàm phán cho biết nội dung thỏa thuận vẫn chưa được hoàn tất hay xác nhận.

Kể từ giữa tháng 3, Tổng thống Trump đã nhiều lần tuyên bố xung đột sắp kết thúc, dù hai bên hầu như không có động thái công khai nào cho thấy sắp đạt được đồng thuận.

Iran kêu gọi dỡ bỏ lệnh trừng phạt, giải phóng tài sản bị đóng băng ở nước ngoài và Mỹ rút quân khỏi khu vực. Washington kêu gọi Tehran chấm dứt chương trình hạt nhân, dù Iran cho rằng chương trình này nhằm mục đích hòa bình.

Iran nói rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải có điều khoản về chấm dứt các cuộc tấn công của Israel ở Lebanon, song giao tranh vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Israel tuyên bố đã nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng của lực lượng Hezbollah ở thành phố miền nam Tyre, cũng như tập kích thủ đô Beirut.

Mỹ và Iran hôm 28/5 cũng cáo buộc nhau vi phạm lệnh ngừng bắn, trong đó Tehran phóng tên lửa vào căn cứ của đối phương trong khu vực để đáp trả cuộc tập kích của Washington nhằm vào thành phố Bandar Abbas.

Tin Gốc: Vnexpress