Về tình hình chiến sự Ukraine ngày 29.6, Bộ Quốc phòng nước này ước tính trong vòng 24 giờ trước đó, lực lượng Ukraine đã gây tổng cộng 1.230 thương vong cho quân đội Nga.
Về phần mình, Bộ Quốc phòng Nga cho hay quân đội Ukraine đã tổn thất 1.550 binh sĩ trên các tuyến mặt trận trong vùng ngày.
Bên cạnh đó, TASS dẫn lời chuyên gia quân sự Nga Andrey Marochko tính toán được trong tuần qua quân đội Ukraine đã tổn thất khoảng 10.000 binh sĩ, tính cả các tay súng nước ngoài.
Trong thời gian này, tổn thất lớn nhất cho quân đội Ukraine được ghi nhận ở hai tỉnh Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia, tức thuộc phạm vi hoạt động của lực lượng tác chiến Vostok (Nga).
Phía Nga cũng phá hủy hơn 4.500 máy bay không người lái (UAV) của Ukraine, gần 500 phương tiện tác chiến nhiều loại, 77 khẩu pháo dã chiến, 5 hệ thống pháo phản lực phóng loạt, cùng 38 trạm tác chiến điện tử và radar phản pháo của quân đội đối phương.
Chuyên gia Marochko, dựa trên số liệu tính toán từ báo cáo báo cáo của Bộ Quốc phòng Nga, bình luận rằng trong 6 tuần liên tiếp lực lượng Ukraine chịu thương vong tăng cao, .
TASS cũng dẫn thông tin từ Bộ Quốc phòng Nga hôm 29.6 cho biết lực lượng nước này đã giành quyền kiểm soát làng Bohodarivka ở tỉnh Dnipropetrovsk, miền đông nam Ukraine.
Cả Nga lẫn Ukraine đều không bình luận về những số liệu do đối phương đưa ra.
Trong khi đó, Nga đang từng bước tiến vào Kostiantynivka (Donetsk), một thành trì quan trọng của vành đai pháo đài của Ukraine của miền đông, thậm chí trong lúc đà tiến của quân đội Nga dọc theo phần còn lại của tiền tuyến 1.200 km gần như chững lại, theo Reuters hôm 29.6 dẫn phân tích của giới quan sát.
Giao tranh đã bắt đầu lan vào bên trong thành phố. Những nhóm nhỏ binh sĩ của Nga đang tìm cách xâm nhập vùng ngoại ô Kostiantynivka, theo thông tin từ các chỉ huy Ukraine hồi tuần trước. Điều này dự báo có thể xảy ra những trận xáp lá cà trong nay mai.
Kostiantynivka nằm ở rìa nam của chuỗi tứ đô thị then chốt hình thành nên tuyến phòng thủ trung tâm của Ukraine trong nỗ lực bám trụ vùng Donetsk.
Các nhà phân tích cho rằng việc Nga tiếp tục đẩy mạnh tiến công vào Kostiantynivka cho thấy đến nay quân đội chính quyền Moscow vẫn duy trì được lợi thế binh lực, thậm chí khi những đòn tấn công tầm trung của UAV Ukraine vào hậu cần Nga được cho đã làm suy giảm năng lực chiến đấu của lực lượng này.
Viễn cảnh kiểm soát được Kostiantynivka sẽ mang đến cho lực lượng Nga bàn đạp di chuyển về hướng bắc dọc theo vành đai, vốn hiện là hướng tiến công chủ yếu trong chiến dịch quân sự của Moscow.
Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định rằng bất kỳ bước tiến nào cũng mất nhiều thời gian và tổn thất lớn cho Nga, giống như trường hợp của các thành phố miền đông như Pokrovsk và Avdiivka.
Cùng ngày, Điện Kremlin khẳng định lập trường của Nga về những điều kiện cần thiết để đạt được một thỏa thuận hòa bình với Ukraine vẫn giữ nguyên kể từ năm 2024.
Ở thời điểm đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin đòi hỏi Kyiv phải rút toàn bộ lực lượng khỏi 4 khu vực mà Nga đã sáp nhập, và công khai từ bỏ mục tiêu gia nhập Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
Trong bài phỏng vấn được phát trên truyền hình cuối tuần qua, nhà lãnh đạo Putin một lần nữa nhấn mạnh Moscow sẽ tiếp tục theo đuổi mục tiêu giành quyền kiểm soát hoàn toàn đối với 4 vùng nói trên, bác bỏ đề xuất vừa được Ukraine đưa ra nhằm hạn chế giao tranh.
Ông Putin cho hay Ukraine đề nghị hai bên ngừng tấn công tầm xa, và rằng giao tranh chỉ nên giới hạn ở Donetsk, Luhansk, Kherson và Zaporizhzhia.
Văn phòng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky chưa bình luận về thông tin trên.
Cũng trong ngày 29.6, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết Tổng thống Putin và người đồng cấp Belarus Alexander Lukashenko vào cuối tuần qua đã thảo luận về cuộc xung đột tại Ukraine, trước khi ông Lukashenko lên đường cho chuyến thăm Trung Quốc.
Trong một diễn biến khác, ông Putin thừa nhận các cuộc tấn công bằng UAV của Ukraine đã gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu tại một số khu vực trong nước, và chính phủ đang triển khai các biện pháp để khắc phục.
"Trong trường hợp Mỹ có bất cứ hành động quân sự nào mới chống lại Iran, chúng tôi sẽ triển khai các năng lực tác chiến mới của mình", Mohammad Akbarzadeh, phó chỉ huy phụ trách chính trị của Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), nói tại thành phố Minab ở miền nam Iran ngày 28/4.
Ông Akbarzadeh nói thêm rằng để đối phó với hành động gây hấn như vậy, Hải quân IRGC sẽ "sử dụng những chiến thuật bất ngờ, trong đó có cả khả năng chỉ thị mục tiêu thông minh", nhưng không nêu cụ thể.
Theo ông Akbarzadeh, Iran sẽ "sử dụng các công cụ quyền lực trên những mặt trận kháng chiến khác" và chiến thuật của họ sẽ "khiến những con tàu khổng lồ của kẻ thù bốc cháy".
Theo Presstv, kể từ khi nổ ra chiến sự, lực lượng vũ trang Iran đã đáp trả các "hành động gây hấn" bằng ít nhất 100 đợt phản công quyết liệt, nhắm vào các mục tiêu nhạy cảm và chiến lược của Mỹ, Israel ở khu vực.
CBS News tuần trước dẫn lời một số quan chức cho rằng các tuyên bố của Nhà Trắng và Bộ Quốc phòng Mỹ có thể đã "đánh giá thấp" sức mạnh quân sự còn lại của Iran.
Theo ba quan chức, khoảng một nửa kho tên lửa đạn đạo và hệ thống phóng của Iran vẫn còn nguyên vẹn khi Mỹ - Iran bắt đầu thỏa thuận ngừng bắn hôm 8/4. Họ cũng đánh giá hải quân IRGC vẫn giữ lại được khoảng 60% năng lực tấn công, trong đó có đội xuồng cao tốc vũ trang có khả năng rải thủy lôi và phóng UAV.
Mỹ và Iran từng đàm phán tìm giải pháp cho xung đột tại Islamabad hôm 11/4, nhưng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ra lệnh phong tỏa các cảng biển Iran từ ngày 13/4 để gây áp lực buộc nước này chấp nhận các điều khoản của thỏa thuận, nhưng Tehran không nhượng bộ và đáp trả bằng cách siết kiểm soát eo biển Hormuz. Ông Trump sau đó gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran cho tới khi Tehran đưa ra đề xuất cụ thể với Washington.
Nhóm nghiên cứu tại Đại học Cambridge (Anh) cho biết đây là lần đầu tiên thành phần cốt lõi của một loại vaccine được thiết kế hoàn toàn bằng AI và sau đó được thử nghiệm trên người.
Loại vaccine này được thiết kế để có hiệu quả đối với toàn bộ họ virus corona, bao gồm tất cả các biến thể Covid-19 và các virus lây nhiễm trên động vật nhưng có khả năng gây ra đại dịch tiếp theo cho nhân loại.
Công trình hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng nhóm nghiên cứu đã bắt đầu phát triển các loại vaccine riêng biệt có thể chống lại bệnh cúm và Ebola. Vaccine giúp cơ thể chúng ta học cách nhận diện tác nhân gây nhiễm bệnh, từ đó tăng khả năng chống lại chúng.
Tuy nhiên, một số virus có khả năng đột biến, khiến vaccine nhanh chóng trở nên lỗi thời. Đó là lý do vaccine Covid-19 và vaccine cúm mùa cần được cập nhật thường xuyên.
“Chúng ta luôn đi sau. Điều chúng tôi đang cố gắng làm là đi trước xu thế tiến xa đến mức có thể bảo vệ trước cả những đợt bùng phát mới hoặc các đại dịch tương lai", Giáo sư Jonathan Heeney thuộc Đại học Cambridge cho biết.
Thông thường, vaccine được thiết kế dựa trên một chủng virus đang lưu hành. Các nhà nghiên cứu Cambridge đã thu thập các mã di truyền đã biết từ nhiều loại virus corona khác nhau được ghi nhận bởi các chương trình giám sát chuyên tìm kiếm các mối đe dọa virus tiềm tàng.
Những mã di truyền này được phân tích bằng trí tuệ nhân tạo. Sau đó, AI thiết kế một “siêu kháng nguyên” có khả năng huấn luyện hệ miễn dịch theo cách giúp cơ thể được bảo vệ trước toàn bộ họ virus này, ngay cả khi chúng đột biến hoặc khi một mầm bệnh mới nhảy từ động vật sang người.
Kháng nguyên là thành phần quan trọng nhất của vaccine vì đây chính là mục tiêu mà hệ miễn dịch học cách nhận diện và tấn công.
Ông Heeney cho biết đây là lần đầu tiên một kháng nguyên do AI thiết kế được thử nghiệm trên người. Ông nói công nghệ này đang “khiến tất cả chúng tôi bất ngờ” và thật “đáng kinh ngạc khi chúng ta có thể sử dụng nó vì lợi ích của nhân loại”.
Ông Heeney nói với BBC News: “Đây là việc tạo ra những loại vaccine bảo vệ chúng ta không chỉ trước các virus hiện nay mà còn trước những tác nhân có thể gây ra đợt bùng phát hoặc dịch bệnh tiếp theo. Đây là một sự thay đổi mang tính nền tảng trong cách chúng ta chuẩn bị cho các đại dịch".
Các thử nghiệm trên 39 người được thiết kế nhằm đánh giá mức độ an toàn của loại vaccine này. Một nghiên cứu thứ 2 với khoảng 200 người tham gia sẽ giúp hiểu rõ hơn về hiệu quả huấn luyện hệ miễn dịch của vaccine.
Giáo sư Saul Faust, người thực hiện một phần các thử nghiệm tại Đại học Southampton, cho biết thiết kế bằng AI này “chắc chắn có tiềm năng” và “thực sự rất thú vị”.
Ông nói: “Điều thực sự thú vị là công nghệ này có khả năng thiết kế vaccine cho các đại dịch tiềm tàng tốt hơn rất nhiều khi virus liên tục thay đổi".
Nhóm nghiên cứu Cambridge hiện cũng tiến hành các thử nghiệm trên động vật đối với vaccine cúm mùa phổ quát, loại vaccine không cần điều chỉnh hằng năm, cùng với vaccine chống cúm gia cầm H5N1 trong trường hợp loại virus hiện đang tàn phá quần thể chim này trở thành đại dịch ở người. Họ cũng đang nghiên cứu vaccine chống sốt xuất huyết do virus và Ebola.
Giáo sư Andy Pollard, Giám đốc Nhóm Nghiên cứu Vaccine Oxford, cho rằng trí tuệ nhân tạo sẽ là “nhân tố thay đổi cuộc chơi” đối với nghiên cứu vaccine. Các công cụ AI có tiềm năng dự đoán cách hệ miễn dịch phản ứng với vaccine, giúp quá trình phát triển vaccine diễn ra nhanh hơn nhiều và từ đó “cứu sống nhiều người hơn”.
Ngày 3.4, IRGC tuyên bố đã bắn rơi chiến đấu cơ F-35 của Mỹ tại miền trung Iran bằng một hệ thống phòng không mới. Hãng thông tấn Tasnim dẫn thông báo của IRGC nói rằng máy bay đã bị phá hủy và chưa rõ số phận của phi công.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về tuyên bố trên. Tasnim đăng tải nhiều hình ảnh được cho là chụp mảnh vỡ máy bay.
IRGC cho rằng ký tự LN trên phần đuôi của mảnh vỡ cho thấy máy bay thuộc Không đoàn tiêm kích 48 của Mỹ, đóng quân tại căn cứ Lakenheath ở Anh, nơi có Phi đội tiêm kích 493.
Ký hiệu trên mảnh vỡ được cho là giống với máy bay thuộc Phi đội tiêm kích 493 tại Lakenheath. Tuy nhiên, các chuyên gia phân tích nguồn mở lưu ý rằng màu sơn trên mảnh vỡ không giống với lớp sơn của một chiếc F-35A.
Một số nhà phân tích suy đoán rằng mảnh vỡ có thể là của một máy bay tiêm kích F-15E, do phần màu đỏ trên mảnh vỡ khớp với màu của các chiến đấu cơ F-15 của cùng phi đội đóng quân tại Anh, theo báo Turkiye Today.
Kích thước mảnh vỡ so sánh với địa hình xung quanh khiến việc nhận định chính xác trở nên khó khăn.
IRGC tuyên bố đây là chiếc F-35 thứ hai lực lượng này bắn rơi trong vòng 12 giờ. Không có thông tin nào về vụ thứ nhất được công bố.
Hôm 19.3, Iran cũng tuyên bố bắn hạ một chiếc F-35 của Mỹ nhưng Washington đã bác bỏ thông tin. Ngày 2.4, Iran còn nói đã bắn rơi một chiến đấu cơ F-16 của Israel.
Khu vực Trung Đông đã bị đặt trong tình trạng báo động kể từ khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công Iran từ ngày 28.2, khiến hơn 1.340 người thiệt mạng cho đến nay.
Iran đã trả đũa bằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhắm vào Israel cùng với Jordan, Iraq và các quốc gia vùng Vịnh có đặt các căn cứ quân sự của Mỹ, gây thương vong và thiệt hại về cơ sở hạ tầng, đồng thời làm gián đoạn thị trường và hàng không toàn cầu.
