Gần 100 y bác sĩ lập 4 phòng mổ lấy – ghép tạng cho 7 người

Năm ấy, sau khi bị gia đình chối bỏ vì là người đồng tính, cô từng có hành động tiêu cực nhằm kết thúc cuộc đời. May mắn, người thân phát hiện kịp thời. 10 năm sau, người phụ nữ từng chạm đến đáy tuyệt vọng ấy một mình đi sinh con.

"Sau nhiều năm điều trị trầm cảm và ổn định tâm lý, tôi tập trung xây dựng sự nghiệp. Không phải vì tiền, mà vì tôi hiểu rằng nếu muốn làm mẹ đơn thân, không ai có thể là chỗ dựa ngoài chính mình", Diệu kể.

Khi đã sẵn sàng kinh tế và sức khỏe, Diệu tìm đến một trung tâm hỗ trợ sinh sản để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Hồ sơ đứng tên mẹ đơn thân. Toàn bộ chi phí, giấy tờ, quyết định, cô tự xử lý một mình.

"Không có ai cầm tay tôi trong phòng khám, cũng không có ai chờ ở ngoài hành lang", Diệu nói.

Về mặt y tế, hành trình của Diệu được thực hiện tại cơ sở uy tín với quy trình bài bản. Song bóng tối mà cô nhắc đến không nằm ở đó. Nó nằm ở những câu hỏi bên ngoài: "Xinh vậy sao không lấy chồng?" hay ánh mắt của người thân khi bụng cô bắt đầu lộ. Mỗi ngày, Diệu đều nghĩ hôm nay sẽ nói gì, sẽ giải thích như thế nào, hay im lặng cho qua.

Thai kỳ của Diệu vốn đã nhiều biến cố về thể chất như nghén nặng suốt 9 tháng, bị động thai, dọa sinh non, phải nằm bất động hai tháng cuối. Nhưng áp lực tâm lý từ định kiến xung quanh khiến gánh nặng nhân lên gấp bội.

"Tôi không có không gian để vui. Mỗi lần ra ngoài là một lần phải chuẩn bị tinh thần", cô kể.

Cuối tháng 10/2023, bé trai nặng 2,6 kg chào đời. Ngay sau sinh, Diệu bị sốc phản vệ do phản ứng với thuốc, phải cấp cứu khẩn cấp. Cô thoát được lần thứ hai.

"Tôi chưa bao giờ hối hận. Thậm chí biết ơn bản thân đã không bỏ cuộc", cô nói.

Anh Huỳnh Minh Thảo, nhà hoạt động thúc đẩy quyền LGBTQ+ Việt Nam, cho biết nhiều cặp đôi đồng tính, chuyển giới phải giấu giếm việc mang thai vì sợ áp lực gia đình và định kiến xã hội. Tại môi trường công cộng, họ đôi khi vẫn phải đối mặt với ánh nhìn tọc mạch.

Nhiều nghiên cứu y khoa cho thấy "căng thẳng thiểu số" do định kiến xã hội làm tỷ lệ trầm cảm thai kỳ ở phụ nữ LGBT+ cao gấp nhiều lần so với sản phụ bình thường. Theo Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH), khi thai phụ phải liên tục gồng mình đối phó với môi trường thiếu an toàn, cơ thể sẽ sản sinh quá mức hormone căng thẳng cortisol. Lượng cortisol dư thừa này có thể xuyên qua hàng rào nhau thai, trực tiếp làm tăng nguy cơ sinh non, trẻ nhẹ cân và cản trở sự phát triển thần kinh của thai nhi.

Bên cạnh đó, báo cáo từ tạp chí sản phụ khoa BJOG chỉ ra việc phải giấu giếm thân phận hay lo sợ sự tọc mạch tại cơ sở y tế khiến thai phụ cạn kiệt năng lượng, làm giảm chất lượng khám thai định kỳ. Vì vậy, các tổ chức y tế thế giới đều khuyến cáo việc xây dựng môi trường y tế không phán xét là "rào chắn sinh học" thiết yếu để bảo vệ sự an toàn cho cả mẹ và bé.

Pháp luật Việt Nam hiện nay không cấm các cá nhân sống chung hay có con, nhưng Luật Hôn nhân và Gia đình chưa thừa nhận hôn nhân cùng giới. Điều này cũng tạo ra những khoảng trống pháp lý lớn.

Khi một cặp đôi nữ (Lesbian) quyết định có con, về mặt giấy tờ, chỉ người mang thai được đứng tên là mẹ đơn thân. Đối tác đồng giới của họ không được pháp luật công nhận quyền giám hộ hay quyền thừa kế đối với đứa trẻ. Sự thiếu hụt điểm tựa pháp lý khiến hành trình cùng nhau nuôi dạy con cái của họ trở nên bấp bênh nếu mối quan hệ rạn nứt hoặc có biến cố xảy ra, chuyên gia nhận định.

Với các cặp đồng tính nam, rào cản còn lớn hơn. Khác với một số quốc gia cho phép mang thai hộ thương mại, pháp luật Việt Nam nghiêm cấm hành vi này và không cho phép nam độc thân nhờ mang thai hộ. Do đó, cơ hội có con mang dòng máu của mình đối với đồng tính nam trong nước gần như khép kín.

Dù vậy, bức tranh y tế đang có những tín hiệu cởi mở. Bác sĩ Lê Duy Thảo, Trung tâm IVF, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, cho biết bên cạnh tệp khách hàng chiếm đa số là các cặp vợ chồng hiếm muộn, các trung tâm hỗ trợ sinh sản ngày càng tiếp nhận nhiều phụ nữ độc thân và người LGBT. Đặc biệt, từ ngày 1/10/2025, nghị định mới cho phép phụ nữ độc thân thực hiện IVF dựa trên nguyện vọng cá nhân, thay vì phải có chỉ định y khoa về vô sinh.

"Đây là tín hiệu đáng mừng khi quyền làm mẹ được nhìn nhận như một quyền cá nhân cơ bản. Những em bé sinh ra từ cộng đồng LGBT đều là kết quả của tình yêu thương, sự chuẩn bị kỹ lưỡng và rất nhiều cố gắng", bác sĩ Thảo nhận định.

Để giảm bớt áp lực cho người LGBT trên hành trình làm cha mẹ, anh Huỳnh Minh Thảo cho rằng các cơ sở y tế cần xây dựng không gian khám chữa bệnh thân thiện, sử dụng ngôn ngữ tôn trọng. Về phía cá nhân, các cặp đôi nên tìm đến "gia đình tự chọn" (chosen family) - những người chung hoàn cảnh để tạo thành vòng tròn an toàn, hỗ trợ tinh thần cho nhau.

Còn với Diệu, hiện tại cô hài lòng với cuộc sống làm mẹ đơn thân và không còn bận tâm đến định kiến. "Tôi hy vọng xã hội sẽ ngày càng cởi mở hơn về các mô hình gia đình đa dạng, để những đứa trẻ lớn lên được tự tin sống thật, và không ai phải trải qua quá trình chấp nhận bản thân trong đau khổ như tôi đã từng", người mẹ tâm sự.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 29/5, BS.CK2 Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Gia An 115, cho biết người bệnh sinh năm 1966 được đưa vào can thiệp khẩn sau khi xuất hiện cơn đau ngực dữ dội và ngã gục ngay trước cửa phòng mạch của ông vào tối hôm qua.

Theo bác sĩ Tuệ, người đàn ông tự chạy xe máy đến trong tình trạng mệt, đau ngực, sau đó bất ngờ khuỵu xuống. Với kinh nghiệm nhiều năm làm cấp cứu, ông lập tức nhận thấy đây có thể là tình huống nguy hiểm tính mạng.

Ngay tại phòng khám, bệnh nhân được trấn an, đo điện tim khẩn. Kết quả cho thấy người bệnh bị nhồi máu cơ tim tối cấp thành trước rộng, tình trạng có thể dẫn đến ngưng tim, đột tử bất cứ lúc nào nếu chậm xử trí.

May mắn, phòng khám luôn chuẩn bị sẵn các phương tiện cấp cứu như máy điện tim, monitor, oxy, thuốc giãn mạch vành, thuốc kháng kết tập tiểu cầu, kháng đông và statin - thói quen nghề nghiệp của bác sĩ cấp cứu. Bệnh nhân được dùng thuốc cấp cứu ngay tại chỗ tương tự quy trình tại khoa cấp cứu bệnh viện. Sau khi được xịt thuốc giãn mạch vành nitroglycerin, người đàn ông dần mở mắt, đáp ứng và có thể trò chuyện.

"Tỉnh lại, điều đầu tiên anh nhờ là gọi giúp hàng xóm vào đóng cửa nhà vì đau quá nên đi không kịp khóa cửa", bác sĩ Tuệ kể, cho biết bệnh nhân sống một mình, không vợ con, không người thân bên cạnh.

Bác sĩ đồng thời liên hệ đồng nghiệp tại Trung tâm Cấp cứu 115 chuyển người bệnh đến Bệnh viện Gia An 115 can thiệp mạch vành khẩn cấp. Bác sĩ Dương Duy Trang, Phó giám đốc kiêm Trưởng khoa Tim mạch bệnh viện, trực tiếp can thiệp cho bệnh nhân. Khi biết hoàn cảnh người đàn ông sống một mình, không có bảo hiểm y tế và kinh tế khó khăn, êkíp đã hỗ trợ miễn phí một số vật tư can thiệp.

Đến sáng nay, bệnh nhân tỉnh táo, sức khỏe cải thiện và liên tục gửi lời cảm ơn nhân viên y tế.

Nhồi máu cơ tim cấp là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến nhập viện và tử vong hiện nay trên thế giới cũng như tại Việt Nam. Nhiều bệnh nhân nhồi máu cơ tim cấp thường dễ tử vong ở những giờ đầu tiên trước khi vào đến bệnh viện vì các biến chứng liên quan đến rối loạn nhịp.

Dấu hiệu điển hình là đau thắt ngực kéo dài trên 20-30 phút, kèm khó thở, vã mồ hôi, buồn nôn hoặc mệt lả. Một số trường hợp không đau ngực rõ ràng mà chỉ thấy khó thở, đau thượng vị hoặc rối loạn tri giác.

Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, người dân cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt vì "thời gian vàng" điều trị nằm ở những giờ đầu sau khởi phát. Người lớn tuổi, hút thuốc lá, tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, thừa cân béo phì hoặc có bệnh mạch vành là nhóm nguy cơ cao. Việc kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ đóng vai trò then chốt trong phòng tránh nhồi máu cơ tim.

"Nghề cấp cứu nhiều áp lực, nhưng đôi khi chỉ cần xử trí đúng và đủ trong những phút đầu là giữ lại được một mạng người", bác sĩ Tuệ chia sẻ.

Tin Gốc: Vnexpress

Thông tin được TS.BS Vương Ánh Dương - Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế), chia sẻ trong Talkshow do báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh tổ chức, với chủ đề: "Trung tâm Robot" phẫu thuật thế hệ mới: Bước tiến điều trị bệnh khó và ung thư phức tạp, ngày 15-5 vừa qua.

Mở đầu buổi talkshow, TS.BS Vương Ánh Dương cho biết hệ thống y tế Việt Nam đang có bước phát triển mạnh mẽ trong ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) và phẫu thuật robot.

Có 200 kỹ thuật mới đã được cập nhật vào danh mục chuyên môn như robot phục hồi chức năng, robot phẫu thuật ngoại khoa, nội soi, chẩn đoán hình ảnh… Hiện còn hơn 500 danh mục kỹ thuật đang chờ bổ sung.

TS.BS Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh - Bộ Y tế trong chương trình.

Theo TS Dương, trong số các kỹ thuật mới được cập nhật có nhiều công nghệ điển hình đang triển khai tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh như robot Da Vinci Xi trong điều trị ung thư và các bệnh phức tạp, robot CUVIS-Joint trong thay khớp và robot Modus V Synaptive phẫu thuật sọ não, cột sống và tủy sống...

Đây được xem là bước phát triển đồng bộ của ngành y tế trong xu hướng chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ cao vào khám chữa bệnh.

TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên, Giám đốc Trung tâm Tiết niệu - Thận học - Nam khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, một trong những chuyên gia đầu tiên ứng dụng cả 2 dòng robot Da Vinci Si và Xi trong điều trị ung thư và các bệnh thận - tiết niệu phức tạp tại Việt Nam, cho rằng hành trình phát triển phẫu thuật robot trong nước là bước tiến đáng ghi nhận của ngành y tế.

Theo ông, tại Bệnh viện, phẫu thuật robot hiện được triển khai ở nhiều chuyên khoa như tiết niệu, tiêu hóa, gan mật tụy, lồng ngực, sản phụ khoa, thần kinh-sọ não, chấn thương chỉnh hình…

Riêng hệ thống robot Da Vinci Xi, sau hơn một năm triển khai êkíp đã thực hiện thành công hơn 340 ca mổ đa chuyên khoa.

Theo PGS Chuyên, hiệu quả điều trị ung thư tiết niệu và các bệnh hẹp khúc nối bể thận - niệu quản, u nang thận… bằng hệ thống robot này cũng được cải thiện rõ rệt so với nhiều phương pháp trước đây. Chẳng hạn, robot hỗ trợ bác sĩ thao tác chính xác hơn, bảo tồn mô lành tốt hơn, giảm mất máu, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục.

TTƯT.PGS.TS.BS Vũ Lê Chuyên.

"Nếu trước đây phẫu thuật robot từng bị xem là kỹ thuật "xa xỉ", khó triển khai tại Việt Nam, thì nay nhận thức của xã hội, người bệnh và cơ quan quản lý đã thay đổi đáng kể", PGS Chuyên nói, thêm rằng để vận hành hiệu quả một hệ thống robot không chỉ cần máy móc hiện đại mà còn đòi hỏi quy trình chuẩn hóa, hệ thống gây mê hồi sức, kỹ sư y sinh, kỹ thuật viên và phối hợp đa chuyên khoa.

TTƯT.ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh - Cột sống, Trung tâm Khoa học Thần kinh, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết trong 10 năm qua, phẫu thuật thần kinh đã chuyển dịch từ mổ mở sang phẫu thuật xâm lấn tối thiểu bằng robot, hướng đến an toàn hơn, phục hồi nhanh hơn và cá thể hóa điều trị cho từng bệnh nhân.

TTƯT.ThS.BS.CKII Chu Tấn Sĩ.

Theo bác sĩ Tấn Sĩ, robot AI Modus V Synaptive và hệ thống định vị thần kinh tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh giúp phẫu thuật viên mô phỏng trước cuộc mổ, xác định "hành lang an toàn" để hạn chế tối đa tổn thương mô lành, tránh biến chứng thần kinh sau mổ.

Nhờ đó, nhiều trường hợp phức tạp, không thể mổ trước đây, nay đã được phẫu thuật thành công bằng robot với đường mổ nhỏ, độ chính xác cao, hồi phục ngoạn mục.

Ở lĩnh vực cơ xương khớp, ThS.BS.CKI Đặng Khoa Học, Trưởng khoa Chấn thương Chỉnh hình Tổng quát, Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết các công nghệ chẩn đoán hiện đại tại bệnh viện như MRI, CT ứng dụng AI cùng robot AI CUVIS-Joint và hệ thống định vị giúp bác sĩ cá thể hóa điều trị, phẫu thuật chính xác, giảm sai số do thao tác chủ quan, an toàn cho người bệnh.

ThS.BS.CKI Đặng Khoa Học.

Theo PGS Chuyên, để xây dựng "Trung tâm Robot" phẫu thuật đa chuyên khoa, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh đã đầu tư đồng bộ từ trang thiết bị, nhân lực, hạ tầng đến quy trình chuyên môn, quản lý chất lượng theo chuẩn quốc tế.

Những năm gần đây, bệnh viện đón hàng chục ngàn kiều bào và khách quốc tế đến Việt Nam điều trị mỗi năm nhờ chất lượng chuyên môn ngày càng nâng cao cùng chi phí hợp lý hơn so với nhiều quốc gia khác.

"Mục tiêu cuối cùng vẫn là người bệnh được điều trị an toàn nhất và có chất lượng sống tốt nhất", PGS Chuyên nhấn mạnh.

Các chuyên gia cho rằng "nút thắt" lớn nhất trong phát triển các trung tâm phẫu thuật robot hiện nay không chỉ ở công nghệ mà còn phụ thuộc vào nhân lực, cơ chế vận hành và khả năng tiếp cận của người bệnh.

Để AI và robot phát huy hiệu quả, cần đồng bộ từ hành lang pháp lý, đào tạo nhân lực, đầu tư hạ tầng đến chuẩn hóa quy trình điều trị và thanh toán BHYT.

TS Dương nhận định AI và robot chủ yếu đóng vai trò hỗ trợ, còn quyết định điều trị vẫn thuộc về người thầy thuốc. Theo ông, thách thức lớn là xây dựng mô hình phù hợp với từng địa phương và đảm bảo người dân được tiếp cận công bằng với dịch vụ y tế công nghệ cao.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh ứng dụng robot phẫu thuật Da Vinci Xi điều trị ung thư và các bệnh lý phức tạp từ tiết niệu, tiêu hóa, lồng ngực đến sản phụ khoa…

Để phát triển hệ sinh thái phẫu thuật robot bền vững, theo PGS Chuyên cần giải quyết ba vấn đề cốt lõi gồm nhân lực, quy trình chuẩn hóa và tài chính y tế. Ông nhấn mạnh không phải bệnh lý nào cũng cần mổ robot, do đó cần hướng dẫn chuyên môn rõ ràng để tránh lạm dụng kỹ thuật.

Bác sĩ Tấn Sĩ cho rằng việc phát triển trung tâm robot cần đi cùng chiến lược dài hạn về con người, trang thiết bị và tính đồng bộ giữa các hệ thống công nghệ để phát huy tối đa hiệu quả điều trị.

Theo TS Dương, hiện đã có hơn 50 kỹ thuật phẫu thuật robot được cấp phép triển khai và tiếp tục cập nhật thêm các kỹ thuật ứng dụng trí tuệ nhân tạo.

Với AI trong y tế, Bộ Y tế đang tiếp tục xây dựng các quy định chuyên biệt để hoàn thiện hành lang pháp lý và thúc đẩy phát triển công nghệ an toàn, hiệu quả hơn.

TS Dương cho biết định hướng phát triển y tế giai đoạn 2026 - 2035 sẽ tập trung phát triển công nghệ cao, nâng năng lực hệ thống y tế và từng bước đưa chất lượng điều trị của Việt Nam tiệm cận các nước trong khu vực, qua đó giảm tình trạng người bệnh ra nước ngoài chữa trị.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ