Ngày 26.6 đánh dấu bước chuyển quan trọng của ngành y tế khi Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 (Ninh Bình) chính thức vận hành sau nhiều năm chuẩn bị. Không chỉ góp phần giảm tải cho cơ sở Hà Nội, bệnh viện còn mở ra cơ hội để người dân Ninh Bình và nhiều tỉnh lân cận được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao ngay tại địa phương.
Trong ngày đầu hoạt động, bệnh viện đưa vào vận hành quy mô 1.000 giường bệnh. Hệ thống trung tâm cấp cứu, xét nghiệm, phòng can thiệp DSA, các khu điều trị nội trú cùng khu khám bệnh, nhà thuốc… đều đã hoàn thiện, sẵn sàng tiếp nhận người bệnh.
Là một trong những bệnh nhân đầu tiên đến khám, ông Trần Văn Yêm (71 tuổi, xã Hải Hưng, Ninh Bình) có mặt tại bệnh viện từ hơn 5 giờ sáng sau khi xuất phát từ nhà lúc gần 4 giờ. Mắc ung thư trung biểu mô phúc mạc di căn giai đoạn cuối, trước đó điều trị tại Bệnh viện đa khoa Nam Định, ông Yêm được chuyển đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình đúng ngày đầu bệnh viện này đi vào hoạt động.
“Tôi thấy bệnh viện sạch sẽ, khang trang, trang thiết bị hiện đại. Có bệnh viện ngay tại địa phương, người dân khu vực nam đồng bằng sông Hồng không phải lên Hà Nội khám chữa bệnh như trước, vừa đỡ vất vả, vừa tiết kiệm thời gian, chi phí”, ông Yêm chia sẻ.
Cũng đến bệnh viện từ sáng sớm, bà Phạm Thị Huệ (xã Ý Yên, Ninh Bình) cho biết gia đình rời nhà từ 4 giờ để đăng ký khám sức khỏe tổng quát với các danh mục như xét nghiệm máu, khám tim mạch, xương khớp và chụp X-quang. Trước đó, biết thông tin bệnh viện khai trương qua truyền hình, bà Huệ quyết định đến khám ngay trong ngày đầu tiên.
Theo PGS-TS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, toàn bộ quy trình chuyên môn, hệ thống quản trị và công nghệ thông tin tại cơ sở Ninh Bình được xây dựng đồng bộ với cơ sở Hà Nội theo mô hình “Một Bệnh viện Bạch Mai – Một chuẩn chất lượng”. Hơn 1.300 cán bộ, viên chức và người lao động, trong đó có nhiều giáo sư, phó giáo sư, tiến sĩ và bác sĩ đầu ngành, đã được điều động từ Hà Nội về để vận hành bệnh viện.
“Điều quan trọng hơn cả là chúng tôi không xây dựng một bệnh viện mới tách biệt, mà bệnh viện Bạch Mai cơ sở Hà Nội và cơ sở Ninh Bình là một thể thống nhất về chuyên môn, quản trị, chất lượng và văn hóa phục vụ”, PGS Đào Xuân Cơ nhấn mạnh.
Ông cũng chia sẻ, toàn bộ bệnh viện được vận hành trên cùng hệ sinh thái số với cơ sở Hà Nội, hướng tới mục tiêu “không phải đưa người bệnh đến gần Bạch Mai, mà là đưa Bạch Mai đến gần người bệnh”.
Theo thống kê của Bệnh viện Bạch Mai, mỗi ngày cơ sở Hà Nội tiếp nhận khoảng 7.000 lượt khám ngoại trú và điều trị nội trú cho khoảng 4.500 người bệnh. Trong đó, 30 – 35% người bệnh đến từ Ninh Bình và các địa phương lân cận. Từ thực tế này, cơ sở Ninh Bình được chuẩn bị để tiếp nhận ngay 2.100 – 2.500 lượt khám mỗi ngày, đồng thời có thể nâng công suất khi nhu cầu tăng cao.
Đáng chú ý, cơ sở mới triển khai hệ thống bệnh viện thông minh kết nối trực tiếp với Hà Nội, cho phép hội chẩn từ xa, điều hành trực tuyến, giám sát chất lượng theo thời gian thực và hỗ trợ chuyên môn liên tục.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan nêu rõ, cơ sở Ninh Bình không chỉ thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh mà còn là trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao kỹ thuật cho các cơ sở y tế trong khu vực, góp phần nâng cao chất lượng y tế tuyến dưới.
Đến thời điểm này, bác sĩ Trần Thái Sơn, Phó giám đốc Trung tâm Quản lý chất lượng khám, chữa bệnh kiêm Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Bạch Mai, cho biết mọi điều kiện về nhân lực, trang thiết bị và vật tư y tế đã được chuẩn bị đầy đủ.
Ngoài các thiết bị được đầu tư mới, bệnh viện cũng điều chuyển thêm một số máy móc từ Hà Nội để bảo đảm hoạt động thông suốt ngay từ những ngày đầu. Cơ sở mới có 21 khoa lâm sàng, 6 khoa cận lâm sàng cùng nhiều thiết bị hiện đại như CT đếm photon, MRI, DSA, SPECT/CT, hệ thống xét nghiệm tự động, sinh học phân tử và xét nghiệm di truyền.
Lĩnh vực cấp cứu – hồi sức, vốn là thế mạnh của Bệnh viện Bạch Mai, được đầu tư theo mô hình liên hoàn từ tiếp nhận, chẩn đoán đến điều trị. Bệnh viện triển khai các kỹ thuật chuyên sâu như ECMO, lọc máu liên tục (CRRT), thở máy chuyên sâu và hồi sức đa cơ quan, đáp ứng điều trị các ca bệnh nặng về tim mạch, đột quỵ, hô hấp, nhiễm khuẩn và đa chấn thương.
Khi tuổi tác tăng dần, cơ thể bắt đầu trải qua những thay đổi âm thầm dù thói quen sinh hoạt gần như giữ nguyên. Từ biến đổi ở cấp độ tế bào, thay đổi hormone đến sự suy giảm khối lượng cơ, quá trình này có thể khởi phát từ cuối độ tuổi 20 và dần ảnh hưởng đến năng lượng, khả năng hồi phục cũng như tốc độ trao đổi chất.
Nhiều người nhận thấy cơ thể dễ mệt hơn và hồi phục chậm hơn so với vài năm trước, dù chế độ ăn uống và sinh hoạt gần như không thay đổi. Theo các chuyên gia, đây là hệ quả của những biến đổi sinh học âm thầm diễn ra theo tuổi tác, bao gồm suy giảm khối cơ, thay đổi hormone và giảm hiệu quả trao đổi chất.
Cơ thể thay đổi theo thời gian
Dù bạn duy trì chế độ ăn uống và vận động ổn định, cơ thể vẫn chịu tác động của quá trình lão hóa tự nhiên. Tế bào dần suy giảm chức năng, khả năng sửa chữa chậm lại, trong khi khối lượng cơ bắt đầu giảm từ sau tuổi 30. Khi cơ thể sử dụng năng lượng kém hiệu quả, bạn dễ mệt hơn dù làm những việc quen thuộc.
Hormone ảnh hưởng đến năng lượng và phục hồi
Những thay đổi nhỏ về hormone như cortisol, insulin hay hormone tuyến giáp có thể tác động lớn đến cảm giác trong ngày. Khi căng thẳng kéo dài, cortisol tăng cao làm cơ thể dễ mệt, ngủ kém và chậm phục hồi hơn. Hormone cũng chi phối cảm giác đói, chất lượng giấc ngủ cùng khả năng tái tạo năng lượng.
Trao đổi chất hoạt động kém hiệu quả hơn
Tốc độ trao đổi chất không giảm mạnh ngay lập tức nhưng hiệu quả sử dụng năng lượng thay đổi. Cùng một bữa ăn, trước đây có thể giúp một người duy trì năng lượng ổn định song hiện tại lại khiến uể oải. Sự giảm khối lượng cơ và mức độ vận động thấp hơn góp phần làm quá trình này kém hiệu quả.
Mất cơ khiến cơ thể mau "xuống sức"
Cơ bắp không chỉ giúp vận động mà còn đóng vai trò quan trọng trong việc đốt cháy năng lượng, duy trì sức bền. Khi khối cơ giảm, một người sẽ dễ cảm thấy mệt hơn, tập luyện nặng hơn và mất nhiều thời gian để hồi phục.
Khả năng phục hồi chậm lại
Những thói quen mà cơ thể trước đây từng dễ thích nghi như thức khuya, bỏ bữa hay tập luyện nặng giờ có thể khiến cảm giác mệt mỏi kéo dài hơn. Cơ thể hồi phục chậm, tình trạng viêm lâu giảm và giấc ngủ cũng không còn sâu như trước.
Dù nhiều người cho rằng thói quen không thay đổi, thực tế có thể đã có những khác biệt nhỏ chẳng hạn như ít vận động hơn, dùng thiết bị điện tử nhiều hơn, ngủ không đều hoặc ăn uống có sự lệch nhẹ. Những thay đổi này riêng lẻ không đáng kể nhưng tích tụ theo thời gian sẽ ảnh hưởng rõ rệt đến sức khỏe và năng lượng.
Dù không thể đảo ngược hoàn toàn quá trình lão hóa, mỗi người vẫn có thể cải thiện tình trạng nhanh "xuống sức" bằng cách điều chỉnh lối sống. Tập luyện sức mạnh giúp duy trì khối cơ, ngủ đúng giờ, kiểm soát căng thẳng, ăn đủ protein và thực phẩm lành mạnh, cùng với khám sức khỏe định kỳ giúp cơ thể hoạt động ổn định hơn.
Cơ thể có thể không còn như vài năm trước, nhưng nếu chăm sóc đúng cách, bạn vẫn có thể duy trì năng lượng, sức bền và chất lượng sống tốt trong thời gian dài.
Táo và cam đều chứa đường tự nhiên nhưng đi kèm chất xơ, nước và chất chống oxy hóa nên không làm đường huyết tăng quá nhanh như đồ ngọt chế biến sẵn, theo trang sức khỏe Health.
Táo có thể giúp đường huyết tăng chậm hơn cam một chút nhờ chứa nhiều chất xơ hòa tan, đặc biệt là pectin. Loại chất xơ này tạo dạng gel trong đường ruột, từ đó làm chậm quá trình hấp thu đường vào máu. Táo cũng tạo cảm giác no lâu hơn, giúp hạn chế ăn vặt sau bữa ăn.
Cam lại giàu vitamin C và giúp bổ sung nước cho cơ thể. Dù cơ thể tiêu hóa cam nhanh hơn táo đôi chút, nhưng mức chênh lệch tác động đến đường huyết không quá lớn.
Bà Brianna Tobritzhofer, chuyên gia dinh dưỡng tại Mỹ, cho biết với phần lớn trường hợp, khẩu phần ăn, độ chín của trái cây và chế độ dinh dưỡng hằng ngày ảnh hưởng đến đường huyết nhiều hơn việc chọn táo hay cam.
Chỉ số đường huyết GI cho biết tốc độ thực phẩm làm tăng đường trong máu. Táo và cam đều thuộc nhóm thực phẩm GI thấp nên giúp đường huyết tăng chậm và ổn định.
Táo thường có GI khoảng 36 đến 40, còn cam dao động từ 40 đến 45. Sự khác biệt này khá nhỏ nên cả hai đều phù hợp trong chế độ ăn lành mạnh.
Ngoài GI, lượng chất xơ và cách ăn trái cây cũng ảnh hưởng rõ đến đường huyết. Ăn trái cây nguyên quả giúp giữ nguyên chất xơ, từ đó làm chậm quá trình tiêu hóa. Trong khi đó, nước ép trái cây mất phần lớn chất xơ nên cơ thể hấp thu đường nhanh hơn.
Ngay cả nước ép trái cây 100% không thêm đường vẫn có thể khiến đường huyết tăng nhanh vì thiếu chất xơ tự nhiên.
Một quả táo 180 g chứa khoảng 25,1 g carbohydrate và 4,3 g chất xơ. Trong khi đó, một quả cam 140 g chứa khoảng 16,5 g carbohydrate và 2,8 g chất xơ.
Táo chứa nhiều carbohydrate nhưng cũng giàu chất xơ hơn nên hỗ trợ ổn định đường huyết tốt hơn đôi chút. Táo còn cung cấp polyphenol, hợp chất thực vật có lợi cho tim mạch và giúp giảm viêm.
Cam chứa hàm lượng vitamin C rất cao. Một quả cam cung cấp khoảng 92% nhu cầu vitamin C mỗi ngày. Loại quả này cũng chứa kali, dưỡng chất quan trọng với tim mạch và cân bằng dịch trong cơ thể.
Ăn táo hoặc cam cùng thực phẩm giàu protein và chất béo lành mạnh như sữa chua, phô mai hoặc các loại hạt giúp cơ thể hấp thu đường ổn định hơn.
Khẩu phần ăn cũng rất quan trọng. Ăn quá nhiều trái cây trong một lần có thể khiến đường huyết tăng cao hơn bình thường.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến khích ưu tiên trái cây nguyên quả thay vì nước ép hoặc trái cây sấy khô.
Mới đây, Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu - Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) tiếp nhận một nam thanh niên khỏe mạnh bị suy thận cấp chỉ sau một ngày làm việc dưới trời nắng mà không uống đủ nước.
Bệnh nhân H.T. (25 tuổi, công nhân tại Hà Nội) nhập viện trong tình trạng tức ngực, khó thở, đau mỏi cơ dữ dội và co rút chân tay. Trước đó một ngày, anh làm việc liên tục ngoài trời nắng nóng nhưng gần như quên uống nước vì quá tập trung công việc.
Là người trẻ, không có bệnh nền, anh luôn nghĩ bản thân "chịu nhiệt tốt" cho tới khi cơ thể gần như kiệt quệ hoàn toàn.
Kết quả xét nghiệm cho thấy chỉ số creatinine (thước đo chức năng lọc của thận) tăng vọt lên 400µmol/L, cao gấp gần 4 lần mức bình thường, dấu hiệu suy thận cấp, có nguy cơ phải lọc máu.
Bác sĩ Tô Thị Ánh Huyền - Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nguy kịch. Nếu tới viện muộn hơn, khi độc chất tích tụ quá nhiều trong máu, bệnh nhân có thể đã phải chỉ định lọc máu cấp cứu.
May mắn, sau 3 ngày điều trị tích cực và bù dịch kịp thời, chức năng thận của người bệnh đã hồi phục hoàn toàn, các triệu chứng co rút cơ và khó thở cũng biến mất và bệnh nhân đã được xuất viện.
Theo các bác sĩ, mỗi mùa nắng nóng số ca nhập viện vì suy thận cấp do mất nước và thời tiết cực đoan lại gia tăng, trong đó có nhiều trường hợp là người trẻ, khỏe mạnh.
Khi làm việc hoặc di chuyển nhiều giờ dưới trời nắng, cơ thể phải tiết nhiều mồ hôi để hạ nhiệt. Nếu không được bù nước kịp thời, cơ thể sẽ rơi vào tình trạng mất nước nghiêm trọng, khiến lượng máu nuôi thận suy giảm.
Bên cạnh đó, vận động quá sức trong thời tiết nóng bức còn có thể gây hủy cơ vân. Khi cơ bị tổn thương, các chất độc từ cơ sẽ giải phóng vào máu, gây tắc nghẽn ống thận và nhanh chóng dẫn tới suy thận cấp.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân cần đặc biệt chú ý những dấu hiệu cảnh báo sau khi làm việc hoặc đi ngoài trời nắng nóng:
Lượng nước tiểu giảm rõ rệt hoặc nhiều giờ không đi tiểu;
Nước tiểu sẫm màu, vàng đậm hoặc đỏ như nước trà đặc;
Đau cơ dữ dội, chuột rút, co rút chân tay liên tục;
Mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, lơ mơ hoặc giảm tỉnh táo.
Đây có thể là dấu hiệu cơ thể đang mất nước nặng hoặc chức năng thận bị suy giảm.
Để phòng ngừa nguy cơ suy thận cấp trong thời tiết cực đoan, các chuyên gia Trung tâm thận tiết niệu và lọc máu Bệnh viện Bạch Mai khuyến cáo người dân cần thực hiện 3 nguyên tắc quan trọng:
Uống nước chủ động, không đợi khát: Người làm việc ngoài trời nên bổ sung thêm nước điện giải hoặc nước khoáng để bù muối khoáng mất qua mồ hôi.
Hạn chế làm việc, vận động hoặc tập thể dục ngoài trời trong khung giờ nắng gắt từ 10 - 16h.
Khi cảm thấy quá nóng hoặc mệt mỏi, cần nghỉ ngơi ngay tại nơi thoáng mát, hạ nhiệt cơ thể và bù nước kịp thời.
Các bác sĩ nhấn mạnh, chức năng thận có thể bị tổn thương rất nhanh chỉ vì một ngày mất nước nghiêm trọng. Khi xuất hiện tình trạng kiệt sức, tiểu ít hoặc nước tiểu sẫm màu sau khi đi nắng, người dân không nên tự theo dõi tại nhà mà cần tới cơ sở y tế sớm để được thăm khám và điều trị kịp thời.
