Sáng 1/7, báo cáo sơ kết một năm thực hiện mô hình tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền ba cấp, Trưởng ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc cho biết ngày 1/7/2025 đánh dấu bước ngoặt lịch sử khi toàn hệ thống chính trị chính thức chuyển sang mô hình ba cấp gồm trung ương, cấp tỉnh và cấp xã.
Theo ông, chỉ trong thời gian ngắn, các cơ quan đã hoàn thành khối lượng công việc rất lớn. Công tác chính trị, tư tưởng tạo được sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và nhân dân. Bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định ngay sau khi công bố, không để khoảng trống quyền lực, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Bộ máy vận hành thông suốt, giảm chồng chéo
Sau một năm vận hành, hệ thống văn bản của Đảng và pháp luật của Nhà nước đã được rà soát, ban hành đồng bộ, bảo đảm bộ máy hoạt động thông suốt. Việc phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền được điều chỉnh theo nguyên tắc một việc do một cơ quan chủ trì, một người chịu trách nhiệm chính, từng bước khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ sót hoặc đùn đẩy trách nhiệm.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính từ 63 xuống khoảng 34 tỉnh, thành phố; từ 10.035 xuống khoảng 3.321 đơn vị cấp xã và kết thúc hoạt động của 696 đơn vị cấp huyện được đánh giá đã xác lập quy mô quản trị phù hợp, tối ưu hóa nguồn lực và tạo dư địa phát triển.
Bộ máy của hệ thống chính trị từ các cơ quan Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc, lực lượng vũ trang đến các cơ quan tư pháp được tổ chức lại theo hướng tinh gọn, giảm tầng nấc trung gian, tăng cường năng lực thực thi ở cấp xã.
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, cơ chế điều hành chuyển từ hành chính phân tán sang liên thông giữa trung ương, cấp tỉnh và cấp xã, giúp rút ngắn thời gian ra quyết định, cá thể hóa trách nhiệm và tạo động lực mới để chính quyền phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.
Đến ngày 31/3/2026, cả nước có 519.877 cán bộ, công chức, gồm 78.984 người ở trung ương, 93.696 người ở cấp tỉnh và 347.197 người ở cấp xã. Các cơ quan cũng đã sắp xếp 134 lượt cán bộ diện Trung ương quản lý và kiện toàn 1.853 lượt nhân sự tại 23 địa phương sáp nhập.
Công tác cán bộ có nhiều đổi mới. Lần đầu tiên, 100% bí thư tỉnh ủy, thành ủy và chủ tịch UBND cấp tỉnh không phải là người địa phương. Các chức danh chủ nhiệm ủy ban kiểm tra, chánh án tòa án, viện trưởng viện kiểm sát và chánh thanh tra cấp tỉnh cũng được bố trí theo nguyên tắc này.
Cơ bản không còn công chức sách nhiễu
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, cùng với việc tinh gọn bộ máy, các quy định về cán bộ, quy hoạch, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đánh giá và quản lý biên chế đã được rà soát, hoàn thiện theo mô hình mới.
Kết quả khảo sát cho thấy mức độ hài lòng của người dân đạt 83,08%; trong đó 89,09% ý kiến đánh giá cơ bản không còn tình trạng công chức sách nhiễu, gây phiền hà. “Đây là minh chứng củng cố niềm tin của nhân dân đối với các quyết sách của Đảng”, ông nói.
Công tác quản lý tài chính, tài sản công cũng được triển khai đồng bộ. Các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành rà soát trụ sở, nhà đất dôi dư và bước đầu chuyển đổi mục đích sử dụng nhiều cơ sở để phục vụ cộng đồng và an sinh xã hội.
Trưởng ban Tổ chức Trung ương khẳng định sau một năm vận hành mô hình mới, hệ thống đã chứng minh tính ưu việt, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và nâng cao đời sống nhân dân, dù phải đối mặt nhiều khó khăn từ thiên tai, biến động kinh tế và khối lượng công việc rất lớn trong giai đoạn chuyển tiếp.
Tuy nhiên, ông cũng chỉ ra nhiều hạn chế. Hệ thống thể chế, pháp luật chưa đồng bộ; phân cấp, phân quyền chưa gắn đầy đủ với nguồn lực và điều kiện thực hiện. Qua rà soát, khoảng 60 văn bản thuộc khối Đảng, Quốc hội, Chính phủ và Mặt trận Tổ quốc cần sửa đổi, bổ sung; nhiều quy định chuyên ngành cũng phải điều chỉnh. Việc phân cấp giữa các địa phương chưa đồng đều, có nơi mới dừng ở giao việc nhưng chưa trao đủ quyền về tài chính, nhân lực và dữ liệu.
Cùng với đó, còn 705 trong tổng số 3.321 đơn vị hành chính cấp xã, tương đương 21,23%, chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định. Năng lực quản trị ở một số xã chưa đáp ứng yêu cầu sau phân cấp. “Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không phải thiếu nhân sự cơ học mà là thiếu nhân sự có chuyên môn sâu ở một số lĩnh vực đặc thù”, ông Ngọc nói.
Ông cũng cho rằng chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều; chính sách tiền lương, đãi ngộ, nhất là với cán bộ cấp xã, còn bất cập. Nhiều trụ sở dôi dư chưa được khai thác hiệu quả, trong khi hạ tầng công nghệ thông tin chưa đáp ứng yêu cầu vận hành chính quyền số và giải quyết thủ tục hành chính.
Theo Trưởng ban Tổ chức Trung ương, cuộc cách mạng sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị đã đạt kết quả mang tính đột phá và được cán bộ, đảng viên, nhân dân đồng tình, dư luận quốc tế đánh giá cao. Sau một năm, mô hình mới khẳng định nhiều ưu điểm so với trước, chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang kiến tạo phát triển.
Ông nhấn mạnh yêu cầu hiện nay không còn dừng ở việc “sắp xếp xong” mà phải bước sang giai đoạn tinh chỉnh để bộ máy vận hành hiệu quả hơn, thông suốt hơn, phân định rõ quyền hạn, trách nhiệm và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.
Trọng tâm là tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền theo mô hình ba cấp: trung ương tập trung xây dựng thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều hành, điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Ông cũng đề nghị đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng theo hướng lãnh đạo bằng chiến lược, thiết kế thể chế và kiểm soát quyền lực; Quốc hội tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật, khắc phục chồng chéo và khoảng trống pháp lý; Chính phủ đẩy mạnh cải cách hành chính, hoàn thiện cơ chế phân cấp gắn với nguồn lực, chuẩn hóa và số hóa quy trình giải quyết thủ tục.
Đối với tổ chức bộ máy, ông đề xuất tiếp tục giữ ổn định cơ cấu 12 sở và tương đương ở cấp tỉnh, không thành lập thêm sở mới ngoài trường hợp đặc biệt; chuyển chức năng của một số sở đặc thù như du lịch, quy hoạch – kiến trúc, an toàn thực phẩm về các cơ quan quản lý đa ngành và thành lập sở dân tộc và tôn giáo ở những địa phương đủ điều kiện.
Ông cũng cho biết sẽ kết thúc hoạt động của trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh khi 100% thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến toàn trình; đồng thời chuyển văn phòng đăng ký đất đai về UBND cấp xã để cấp xã thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ở cấp xã, định hướng khung bộ máy chuyên môn gồm từ 4 đến 6 phòng theo các lĩnh vực kinh tế, hạ tầng, văn hóa – xã hội, nội vụ, văn phòng và trung tâm phục vụ hành chính công. Các cơ quan sẽ tiếp tục rà soát, chuẩn hóa những đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chí, đồng thời nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt ở cấp xã nhằm mở rộng không gian phát triển và hoàn thiện mô hình chính quyền ba cấp.
Theo báo cáo Chỉ số cải cách hành chính (PAR Index) năm 2025 do Bộ Nội vụ công bố mới đây, TP.HCM xếp thứ 10/34 tỉnh, thành phố. Trong 8 chỉ số thành phần thì cải cách thủ tục hành chính đạt cao nhất với 99,36%. Bên cạnh đó, TP.HCM cũng xếp thứ 10 về chỉ số hài lòng của người dân đối với sự phục vụ của cơ quan hành chính nhà nước. Những chỉ số đáng khích lệ nêu trên đối với một "siêu đô thị" sau sáp nhập có đóng góp không nhỏ của đội ngũ cán bộ, công chức trực tiếp hướng dẫn, xử lý hồ sơ hành chính .
Sáng 23.5, dù là ngày cuối tuần nhưng vẫn có hàng chục người đến Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Trung Mỹ Tây (TP.HCM) làm hồ sơ. Theo quy trình, người dân bốc số thứ tự rồi qua bàn hướng dẫn cách nộp hồ sơ trực tuyến kế bên. Nơi đây được trang bị 3 máy vi tính để bàn, 3 máy scan hồ sơ, 2 máy nộp hồ sơ đa năng cùng một số màn hình tra cứu. Khi biết chị Nguyễn Thị Thanh Trúc (phường Trung Mỹ Tây) cần làm giấy xác nhận tình trạng hôn nhân, nhân viên của phường tận tình hướng dẫn chị cách nộp qua mạng.
Đầu tiên, chị Trúc đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID, chọn thủ tục xác nhận tình trạng hôn nhân. Trên màn hình tự động hiện ra đầy đủ thông tin cá nhân, chị Trúc chỉ làm thêm một vài thao tác như chọn nơi làm hồ sơ, cách thức thanh toán, nhận trực tiếp hay qua bưu điện là hoàn thành. Tiếp đó, chị đến quầy hộ tịch gặp công chức để xác nhận hồ sơ đã đầy đủ rồi hẹn ngày nhận kết quả. Theo quy định, với trường hợp hồ sơ không cần xác minh, sau 3 ngày sẽ có kết quả, còn nếu cần xác minh thì mất 23 ngày.
Với những trường hợp đã lập gia đình, người dân làm thêm bước scan giấy đăng ký kết hôn, quyết định ly hôn hoặc giấy xác nhận tình trạng hôn nhân giai đoạn liền kề và đính kèm hồ sơ khi nộp trực tuyến. Tương tự, một số trường hợp đến chứng thực sơ yếu lý lịch để xin việc cũng được nhân viên phường hướng dẫn nộp trực tuyến.
Bà Trần Thị Mai, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Trung Mỹ Tây, cho biết từ đầu năm đến nay phường tiếp nhận hơn 8.400 hồ sơ, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt 99,44%, còn hồ sơ được số hóa là 99,5%. Do nhiều người dân vẫn chưa quen với cách nộp hồ sơ trực tuyến nên phường cử 3 nhân sự hỗ trợ, hướng dẫn từng bước.
Tương tự, tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Bình Tân, phường trang bị máy tính và máy scan để người dân tự sử dụng, cắt cử nhân sự túc trực để hỗ trợ, hướng dẫn. Nếu trong quá trình thực hiện tại nhà, người dân gặp bất kỳ khó khăn nào về mặt kỹ thuật có thể gọi ngay đường dây nóng hoặc nhắn tin trực tiếp qua trang Zalo OA của phường. Nhờ vậy, tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến tại phường Bình Tân trong 5 tháng đầu năm 2026 khá cao, chiếm 16.817/17.013 hồ sơ (đạt tỷ lệ 98,8%), toàn bộ hồ sơ được giải quyết đúng hạn.
Sở Nội vụ TP.HCM cho biết trong hơn 1,5 triệu hồ sơ tiếp nhận 4 tháng đầu năm 2026, hồ sơ nộp trực tuyến chiếm gần 90%. Công tác hiện đại hóa nền hành chính tiếp tục được đẩy mạnh, TP.HCM đã cấu hình 2.158 thủ tục hành chính; trong đó, có 1.823 thủ tục hành chính cấp tỉnh, 427 thủ tục hành chính cấp xã.
Ông Trần Quang Thái, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công TP.HCM, nhìn nhận việc tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính tại thành phố đã có nhiều chuyển biến rất rõ nét theo hướng hiện đại, minh bạch. Điểm thay đổi quan trọng nhất là TP.HCM từng bước chuyển từ phương thức xử lý hành chính truyền thống sang mô hình vận hành trên môi trường số. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính được triển khai thống nhất toàn thành phố, kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hình thành nền tảng số hóa đồng bộ trong tiếp nhận, xử lý và trả kết quả hồ sơ.
Hiện TP.HCM đã cung cấp 1.636 thủ tục hành chính dưới hình thức dịch vụ công trực tuyến toàn trình, đạt tỷ lệ hơn 80%. "Đây không đơn thuần là sự gia tăng về số lượng dịch vụ, mà là bước chuyển thực chất trong cách thức phục vụ người dân", ông Thái đánh giá. Song song đó, TP.HCM triển khai nhiều giải pháp để khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến như miễn lệ phí đối với nhiều thủ tục thực hiện online, tích hợp 100% tài khoản định danh điện tử VNeID để thống nhất đăng nhập, xác thực và theo dõi hồ sơ.
Nhờ đẩy mạnh tự động hóa và liên thông dữ liệu, nhiều khâu xử lý đã được rút gọn, giảm thao tác thủ công, tăng tính minh bạch và rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ. Đặc biệt, TP.HCM đã hoàn thành việc triển khai thủ tục hành chính không phụ thuộc địa giới hành chính đối với 100% thủ tục đủ điều kiện, giúp người dân và doanh nghiệp có thể thực hiện thủ tục thuận tiện hơn, không còn bị giới hạn bởi nơi cư trú hay địa bàn tiếp nhận.
Cũng theo ông Trần Quang Thái, TP.HCM đã đẩy mạnh tái cấu trúc quy trình, cắt giảm khâu trung gian và khai thác dữ liệu dùng chung thay vì yêu cầu người dân phải cung cấp lại giấy tờ đã có trong hệ thống. Đặc biệt, việc đẩy mạnh số hóa hồ sơ, tái sử dụng dữ liệu và "điền sẵn" thông tin trên biểu mẫu điện tử đã góp phần giảm đáng kể thời gian xử lý, hạn chế sai sót và giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp. Hiện tỷ lệ số hóa hồ sơ và cấp kết quả điện tử của TP.HCM đạt trên 91%, tỷ lệ tái sử dụng dữ liệu đạt trên 92%.
Về quy trình số hóa, đối với trường hợp nộp trực tuyến, công chức bộ phận một cửa khi tiếp nhận hồ sơ, kiểm tra các giấy tờ, thực hiện ký số cơ quan để xác thực tính pháp lý và lưu kho điện tử thành phần hồ sơ của công dân. Đối với trường hợp nộp trực tiếp, công chức tiếp nhận hồ sơ giấy rồi scan thành dữ liệu điện tử, bổ sung hồ sơ vào hệ thống dữ liệu cá nhân cho người dân. Ở lần làm thủ tục tiếp theo, người dân tự động khai thác các dữ liệu đã số hóa từ kho mà không cần phải nộp hay xuất trình lại bản giấy.
Nhờ đó, người dân, tổ chức không cần đến trực tiếp UBND phường vẫn có thể nộp hồ sơ trực tuyến và cũng không phải photo, công chứng hoặc đem theo nhiều loại giấy tờ khi đi làm thủ tục hành chính lần sau. Với cán bộ phường, dùng dữ liệu thay hồ sơ giấy giúp giảm bớt thao tác gõ nhập liệu thủ công, hạn chế sai sót thông tin. Việc xét duyệt hồ sơ nhanh chóng hơn vì tính xác thực của dữ liệu đã có sẵn trên hệ thống. UBND phường cũng tiết kiệm chi phí in ấn, giấy tờ và không gian lưu trữ.
Bà Phạm Thị Thanh Trang, Phó giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Phú Nhuận, cho rằng số hóa không chỉ dừng ở việc scan hồ sơ, mà quan trọng là dữ liệu phải được kết nối, chia sẻ và tái sử dụng, để người dân không phải khai lại, nộp lại nhiều lần. Vì vậy, phường đã số hóa toàn bộ hồ sơ thủ tục hành chính, đồng thời đẩy mạnh cấp kết quả điện tử trên Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của TP.HCM. Bên cạnh đó, bà Trang cho biết phường đang tập trung chuyển đổi sang mô hình giải quyết thủ tục hành chính tập trung của bộ, ngành, được kết nối, tích hợp với Cổng Dịch vụ công và Trung tâm dữ liệu quốc gia.
Phát biểu tại buổi tiếp, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM Đặng Minh Thông bày tỏ vui mừng chào đón đoàn đại biểu cấp cao thủ đô Vientiane (Lào) do ông Athsaphangthong Siphandone, Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thủ đô Vientiane dẫn đầu đến thăm, làm việc tại TP.HCM.
Chuyến thăm cũng diễn ra trong bối cảnh quan hệ Việt Nam - Lào tiếp tục được tăng cường, phát triển tốt đẹp với độ tin cậy chính trị cao, hợp tác trên nhiều lĩnh vực ngày càng thực chất, hiệu quả.
Thông tin với đoàn, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM cho biết sau hợp nhất hành chính với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, TP.HCM là đô thị có quy mô đặc biệt, diện tích hơn 6.700 km², dân số hơn 14 triệu người; tiếp tục giữ vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước.
Ông Đặng Minh Thông nhấn mạnh, kể từ khi thiết lập quan hệ hữu nghị hợp tác năm 2001 đến nay, quan hệ TP.HCM - Vientiane không ngừng được thúc đẩy trên nhiều mặt. Hai bên đã triển khai hiệu quả Bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2021 - 2025, đạt nhiều kết quả nổi bật trong các lĩnh vực chính trị, ngoại giao, kinh tế, thương mại, đầu tư, y tế, văn hóa, giáo dục.
Trong chuyến thăm lần này, hai bên dự kiến ký kết bản ghi nhớ hợp tác giữa UBND TP.HCM và Ủy ban Chính quyền thủ đô Vientiane giai đoạn 2026 - 2030.
Đáp lời, ông Athsaphangthong Siphandone cảm ơn sự đón tiếp trọng thị của Đảng bộ và lãnh đạo TP.HCM. Ông cho biết đây là chuyến công du nước ngoài đầu tiên sau khi được tín nhiệm bầu làm Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thủ đô Vientiane. Đồng thời là lần đầu tiên ông dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao thủ đô Vientiane thăm, làm việc tại TP.HCM.
Bí thư Thành ủy Vientiane cho biết chuyến đi mang theo tình hữu nghị, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược giữa hai nước Lào - Việt Nam cũng như tình cảm gắn bó của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thủ đô Vientiane gửi đến TP.HCM.
Đáng chú ý, ông chia sẻ Lào đang điều chỉnh, kiện toàn bộ máy tổ chức, nhất là các đơn vị hành chính cấp địa phương. Riêng thủ đô Vientiane được giao thành lập 33 đơn vị hành chính cấp xã, hiện đã hoàn thiện 4 đơn vị và đang nỗ lực hoàn thành trong năm nay. Vì vậy, thủ đô Vientiane mong muốn học hỏi kinh nghiệm của TP.HCM trong quản lý, điều hành đơn vị hành chính cấp xã, xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người dân.
Hai bên thống nhất tiếp tục thúc đẩy các cơ quan, sở ngành phối hợp chặt chẽ, cụ thể hóa các chương trình hợp tác trong giai đoạn mới, góp phần xây dựng quan hệ TP.HCM - Vientiane trở thành hình mẫu hợp tác cấp địa phương, đóng góp thiết thực vào quan hệ hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào.
Trưa 26/4, đoàn xe dự đám cưới từ quốc lộ 1 rẽ vào đường nhánh hướng về thôn Trì Bình, xã Bình Sơn, băng qua tuyến đường sắt Bắc – Nam. Một số xe đi trước kịp qua khi chưa có tín hiệu dừng.
Đến lượt ôtô 7 chỗ do tài xế 36 tuổi điều khiển, đèn đỏ đã bật và thanh chắn bắt đầu hạ xuống. Tuy vậy, tài xế vẫn cố đi tiếp, khiến xe bị mắc kẹt giữa đường ray và barie.
Người này xuống xe tìm cách xử lý, nhiều người trong đoàn chạy tới hỗ trợ. Sau hơn một phút, nhân viên đường sắt mở thanh chắn phía đối diện để giải tỏa, giúp xe thoát ra. Một phút sau, tàu hỏa chạy qua khu vực gác chắn.
Tài xế bị cảnh sát lập biên bản với hai lỗi: vượt đường ngang khi đèn đỏ và dừng xe trong phạm vi an toàn đường sắt. Tổng mức phạt 5,9 triệu đồng, kèm tước giấy phép lái xe 2 tháng. Người này cho biết mượn xe chở khách dự đám cưới, do vội theo các xe phía trước nên vi phạm.
Một lãnh đạo ngành đường sắt cho hay đèn đỏ tại các điểm giao cắt thường bật trước khi hạ chắn khoảng 10 giây, nên trường hợp này đã vượt tín hiệu cảnh báo.
Trước đó hai ngày, tại Quảng Ngãi, một người đàn ông 40 tuổi ở xã Sơn Tịnh cũng lái xe máy tông gãy gác chắn khi tàu sắp đến, ngã gần đường ray và được nhân viên kịp thời đưa ra khỏi khu vực nguy hiểm.
