Trong số 5 chuyên gia được Bộ GD-ĐT mời đánh giá phổ điểm các môn thi năm nay có 3 chuyên gia nói đến phổ điểm môn tiếng Anh. Cả 3 chuyên gia đều nhận thấy thực tế phổ điểm môn tiếng Anh năm nay thấp nhất trong số tất cả môn thi. Nhưng quan điểm nhìn nhận về sự việc này thì có sự khác nhau.
Theo GS Nguyễn Đình Đức, ĐH Quốc gia Hà Nội, tỷ lệ điểm dưới trung bình môn tiếng Anh nhìn chung thường không cao. Năm ngoái là 45% (theo số liệu mà Bộ GD-ĐT công bố thì năm ngoái tỷ lệ dưới trung bình là 38,22% – PV), năm nay là 50%. Những năm trước đó, môn tiếng Anh cũng luôn có tỷ lệ dưới trung bình ở mức cao: 42%, 44%.
GS Nguyễn Đình Đức nói: “Điều này cho thấy mặc dù đã có rất nhiều tích cực trong việc giảng dạy tiếng Anh và đang tiến tới giảng dạy tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học, nhưng về tổng thể mặt bằng chung toàn quốc, tiếng Anh vẫn cần phải đầu tư, đổi mới phương pháp mạnh mẽ hơn nữa để các em có một hành trang hội nhập quốc tế”.
PGS Nguyễn Đức Sơn, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm Hà Nội cũng tỏ ra lo ngại về vấn đề chất lượng dạy và học môn tiếng Anh trong nhà trường phổ thông. Đây là môn học được đầu tư rất lớn, không chỉ ở trong trường học mà ngay trong các gia đình, đặc biệt ở các thành phố lớn. Vậy mà kết quả cho thấy tỷ lệ dưới mức trung bình còn khá cao.
“Thông qua phổ điểm năm nay, chúng ta sẽ phải tập trung hơn nữa vào việc đổi mới cách thức dạy và học môn tiếng Anh. Tiếng Anh sẽ không chỉ là môn ngoại ngữ mà sẽ phải được dạy tương tự như một công cụ, phương pháp để học sinh có thể sử dụng giao tiếp, trau dồi tri thức. Và để thực hiện được điều này đòi hỏi quyết tâm rất lớn”, PGS Nguyễn Đức Sơn khuyến cáo.
Tuy nhiên, GS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, lại cho rằng phổ điểm môn tiếng Anh không hẳn phản ánh chất lượng dạy học môn này ở nhà trường phổ thông. Năm ngoái và năm nay đây là môn thi tự chọn, do đó những thí sinh có năng lực tiếng Anh không tốt sẽ chọn môn tự chọn khác.
Tuy nhiên, nhiều thí sinh có khả năng tiếng Anh tốt sẽ được miễn thi hoặc có một cách quy đổi khác. Năm ngoái cũng thế, nhưng mà xu hướng này sẽ ngày càng nhiều. Vì vậy, mặc dù đánh giá khách quan đề tiếng Anh năm nay “dễ chịu” hơn đề tiếng Anh năm trước nhưng điểm thi lại có xu hướng thấp hơn.
“Làm rõ điều này để thấy rằng, điểm trung bình cho dù có thấp hơn so với năm trước thì cũng không phải là vấn đề về chất lượng dạy học trong các nhà trường”, GS Lê Anh Vinh nói.
Theo phân tích của Báo Thanh Niên, phổ điểm thấp môn tiếng Anh không mâu thuẫn với nhận định “dễ chịu hơn” của nhiều thí sinh và giáo viên sau khi kết thúc buổi thi các môn tự chọn. Yếu tố “dễ chịu hơn” đã được minh chứng bằng 2 chỉ số: số lượng và tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 điểm trở lên; số thí sinh đạt điểm 10.
Cụ thể, năm nay tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 trở lên là 15,9%; 311 thí sinh đạt điểm 10. Còn năm ngoái, tỷ lệ thí sinh đạt từ 7 trở lên là 15,14; 141 thí sinh đạt điểm 10. Cần biết, tổng số thí sinh dự thi môn tiếng Anh năm ngoái nhiều hơn năm nay (2025: 351.848; 2026: 334.547). Như vậy, nhóm thí sinh dẫn đầu năm nay làm bài tốt hơn hẳn năm ngoái.
Nhóm thí sinh đạt điểm cao môn tiếng Anh, theo các nhà chuyên môn (cũng như theo phản ánh của thí sinh) là do các em học thêm ở các trung tâm luyện thi IELTS hoặc do đọc thêm nhiều tài liệu ngoài sách giáo khoa. Ở phần trên, PGS Nguyễn Đức Sơn cũng nói đây là môn học được “đầu tư nhiều”.
Đặc biệt, nhóm nhận xét đề tiếng Anh “dễ chịu hơn” cũng là nhóm nêu ý kiến: yêu cầu của đề thi tiếng Anh vượt ngoài chương trình giáo dục phổ thông.
Có thể thấy, phổ điểm môn tiếng Anh “chạm đáy” không đơn thuần xuất phát từ chất lượng dạy và học, mà là hệ quả kép của bức tranh thực tế hiện nay. Một mặt, xu hướng dùng chứng chỉ quốc tế để xét miễn thi ngày càng tăng đã rút bớt một lượng lớn thí sinh giỏi ngoại ngữ ra khỏi hệ thống đo lường chung, kéo mặt bằng điểm số xuống thấp. Mặt khác, yêu cầu của đề thi đang có phần vượt quá khung chương trình.
Như vậy, sự phân hóa trong đề thi môn tiếng Anh chưa hẳn là sự phân hóa có tính chuyên môn mà có thể là khoảng cách giữa chương trình giảng dạy đại trà và yêu cầu của những người ra đề đặt ra với thí sinh.
Tin Gốc: Thanh Niên
