Sau giờ làm, nhiều người trẻ ở TP.HCM không về nhà vì sao? Họ tiếp tục với “ca thứ hai” – học ngoại ngữ, kỹ năng hay theo đuổi một lĩnh vực mới. Việc học thêm dần trở thành một phần quen thuộc trong nhịp sống, và đằng sau đó là những câu chuyện rất khác nhau: người xem là cơ hội, người lại đối diện với không ít áp lực.
Không chỉ dừng lại ở việc nâng cao kỹ năng, với nhiều người trẻ, học thêm sau giờ làm còn là bước chuyển hướng nghề nghiệp. Nguyễn Đình Chương (27 tuổi, ngụ P.Hiệp Bình, TP.HCM) hiện theo học khóa thiết kế với mục tiêu chuyển ngành. Anh cho biết bản thân đã yêu thích lĩnh vực này từ lâu, nhưng chưa có điều kiện theo đuổi.
“Trước đây gia đình không ủng hộ nên mình chưa thể học. Bây giờ mình tự chi trả toàn bộ chi phí, từ học phí đến sinh hoạt nên cũng áp lực hơn”, Chương chia sẻ. Vừa đi làm vừa học, anh phải sắp xếp lại toàn bộ thời gian cá nhân. “Có những hôm đi làm xong phải chạy qua lớp, nếu có bài tập thì gần như phải thức đêm, có khi kéo dài cả tuần”, anh nói.
Theo Chương, việc học không chỉ dừng lại ở trên lớp mà còn cần tự học thêm, đầu tư cho các đồ án để xây dựng hồ sơ năng lực phục vụ ứng tuyển sau này. “Mình xác định giai đoạn đầu sẽ làm song song, nếu ổn thì sẽ chuyển hẳn sang ngành mới”, anh cho biết, đồng thời dự định sẽ học thêm tiếng Anh để mở rộng cơ hội nghề nghiệp.
Trong khi đó, Nguyễn Trần Vỹ (24 tuổi, ngụ P.Thông Tây Hội, TP.HCM) lựa chọn học thêm truyền thông đa phương tiện sau giờ làm để nâng cao lợi thế cạnh tranh. Ban ngày làm việc tại một công ty truyền thông, buổi tối từ 18 – 20 giờ, anh tham gia lớp học 3 buổi mỗi tuần. Sau khi hoàn thành khóa học, Vỹ dự định tiếp tục học IELTS để phục vụ định hướng trở thành quản lý cấp cao trong tương lai.
“Ngành thiết kế bây giờ khá khắc nghiệt khi cung nhiều hơn cầu, nên mình nghĩ phải cố gắng để trở thành một cá thể nổi bật hơn”, Vỹ nói. Tuy nhiên, việc học thêm cũng kéo theo không ít áp lực. Anh cho biết có những giai đoạn phải thức trắng nhiều đêm để xử lý đồng thời công việc và đồ án học tập.
Không phải người trẻ nào cũng lựa chọn các khóa học cố định với cường độ cao. Mai Thị Thúy (29 tuổi, ngụ P.Tân Thới Hiệp, TP.HCM) cho biết cô chủ yếu học thêm thông qua tài liệu và khóa học trực tuyến.
“Mình đã có nền tảng nên chỉ học bổ sung thêm. Nhiều nội dung trên mạng được hướng dẫn khá kỹ, dễ hiểu, nên vẫn hiệu quả mà tiết kiệm chi phí”, Thúy nói. Theo cô, cách học linh hoạt giúp cân đối giữa công việc và cuộc sống, tránh cảm giác quá tải.
Không chỉ dừng lại ở nhóm người trẻ mới đi làm, việc học thêm sau giờ làm còn xuất hiện ở những người đã có nhiều năm kinh nghiệm và đảm nhận nhiều vai trò trong cuộc sống.
Chị Bùi Thị Thu Thủy (35 tuổi, P.Cầu Kiệu, TP.HCM), hiện là giám đốc sáng tạo tại một tập đoàn trang sức, cho biết việc học thêm với chị không xuất phát từ áp lực cạnh tranh mà là nhu cầu tự làm mới bản thân. “Trong ngành sáng tạo, nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cũ thì rất dễ rơi vào trạng thái ổn định nhưng thiếu đổi mới. Việc học giúp mình mở rộng góc nhìn và tiếp cận thêm nhiều lớp kiến thức về nghệ thuật, thẩm mỹ”, chị chia sẻ.
Theo chị, điều lớn nhất nhận lại không chỉ là kiến thức mà còn là cảm giác bản thân vẫn đang phát triển. “Không bao giờ là quá muộn để học. Chỉ cần bắt đầu từ những bước nhỏ và duy trì, mỗi người đều có thể tiến lên theo cách của mình”, chị chia sẻ.
Theo ông Lê Trần Tuấn Anh, giảng viên Digital Product Design (thiết kế sản phẩm số) tại Arena Multimedia, ranh giới giữa phát triển bản thân và tự tạo áp lực không hề dễ xác định.
“Việc đầu tư cho bản thân gần như luôn đi kèm áp lực về thời gian, tiến độ và chi phí. Ở mức hợp lý, đó có thể là động lực. Nhưng khi việc học không xuất phát từ nhu cầu thực sự mà chỉ chạy theo xu hướng, áp lực sẽ dễ trở thành gánh nặng”, ông nhận định.
Theo ông Tuấn Anh, người trẻ cần hiểu rõ bản thân đang thiếu gì và phù hợp với hướng đi nào, thay vì học dàn trải. “Khi giữ được sự cân bằng và học một cách nghiêm túc, việc học mới thực sự là khoản đầu tư hiệu quả”, ông nói.
Trong bối cảnh thị trường lao động liên tục biến động, học tập có thể là một lựa chọn cần thiết. Tuy nhiên, với mỗi người, xác định mục tiêu và nhịp độ phù hợp có lẽ quan trọng không kém, để hành trình phát triển không trở thành một cuộc chạy đua quá sức.
Bạn có tò mò chàng thủ khoa này đã chuẩn bị những gì để quá trình ôn thi đạt hiệu quả? Cùng theo dõi video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay để nghe Quang Tiến bật mí những cách hay mà bản thân anh chàng đã áp dụng.
Nhắc đến những điều cần và nên chuẩn bị trong quá trình ôn luyện, Quang Tiến cho biết yếu tố chắc chắn đầu tiên chính là kiến thức. "Vì kiến thức là nền tảng cho mọi thứ", chàng thủ khoa khẳng định.
Nhưng kiến thức thì dàn trải rất nhiều, thí sinh nên dồn trọng tâm vào đâu? Theo Tiến, sách giáo khoa là nơi mang lại những kiến thức nền tảng tốt nhất và đề thi cũng sẽ không nằm ngoài sách giáo khoa quá nhiều. Nếu trong đề thi có ra ngoài sách giáo khoa cũng sẽ là những kiến thức nâng cao để đạt đến ngưỡng điểm 9 hoặc 10. Chính vì thế, Tiến khuyên thí sinh trước tiên nên nắm trước kiến thức nền tảng trong sách giáo khoa.
https://youtu.be/3jtHB9gwrG0
Bí quyết của Tiến để tránh học lan man, thiếu hiệu quả là nên hệ thống lại kiến thức. Chẳng hạn đối với môn lịch sử thí sinh nên hệ thống theo các mốc thời gian để dễ học, dễ nhớ hơn. Đối với các môn khác cũng nên hệ thống kiến thức theo từng chuyên đề riêng biệt như thế giúp quá trình ôn luyện được tốt nhất.
Đồng thời để đảm bảo việc học đủ và không bỏ sót kiến thức, Tiến cho rằng thí sinh nên có kế hoạch và lộ trình học tập cụ thể, chia rõ ngày hôm nay học cái gì, tuần này học những gì…
Việc luyện đề từ các năm trước là tất yếu, nhưng Tiến khuyên không chỉ luyện đề của 1 hoặc 2 năm trước mà tốt hơn là của nhiều năm về trước. "Khi luyện nhiều đề các năm trước sẽ giúp các bạn hình dung và được mẫu ra đề chung, từ đó sẽ giảm đi sự bất ngờ khi nhận đề thi", Tiến nói.
Lỗi sai trong quá trình giải đề là điều mà không thí sinh nào mong muốn. Tuy nhiên, cũng là điều mà không ai tránh khỏi. Nhưng nếu biết cách học từ những lỗi sai này, lại chính là yếu tố quyết định rất nhiều đến kết quả cao khi đi thi.
Đối với Tiến, việc chú ý đến lỗi sai của bản thân khi làm bài là điều rất quan trọng. Để hiệu quả, chàng thủ khoa khuyên mỗi thí sinh nên có cuốn sổ ghi lại những lỗi sai, để sửa, rút kinh nghiệm và từ đó giúp các bài thi sau không bị sai lặp lại những lỗi đó nữa.
"Đặc biệt, khi sửa đề phải nhận ra lỗi sai của bản thân, những câu đã làm đúng thì các đề tiếp theo không được sai và phải khắc phục những câu sai của đề trước", từ kinh nghiệm của mình, Tiến lưu ý.
Theo Tiến, những điều này được quyết định đa phần bởi phương pháp học. "Một điều cũng tối quan trọng trong quá trình ôn luyện là phải có phương pháp học. Không phải học vẹt, thuộc lòng mà là học phương pháp làm và học cách làm. Chẳng hạn một ngày làm 10 đề, nhưng cứ liên tục mắc đi mắc lại những lỗi sai đó, chứng tỏ rằng phương pháp đang áp dụng không hiệu quả và phải thay đổi. Đối với những câu đã làm đúng rồi nhưng lần sau giải lại sai, điều này chứng tỏ kiến thức trong quá trình học chưa chắc chắn. Nếu gặp trường hợp này, bạn phải xem lại quá trình học, phương pháp học", Tiến cặn kẽ hơn.
Đặt biệt, chàng thủ khoa cho rằng phải chú ý những câu dễ, không được để mất điểm oan với những câu dễ. Trong quá trình ôn thi, những câu khó theo Tiến nên dành nhiều thời gian hơn; và đảm bảo rằng ôn luyện làm sao khi sai câu khó một lần, lần sau gặp lại sẽ không sai nữa.
Tiến cũng khẳng định chỉ cần có phương pháp hợp lý, nắm vững kiến thức, khi đi thi sẽ không thể sai được.
Từ những kinh nghiệm của bản thân, Tiến hy vọng sẽ hữu ích với thí sinh trong giai đoạn ôn luyện đang rất căng thẳng cho kỳ thi cam go phía trước.
Khu vực Công viên bờ sông Sài Gòn càng về khuya càng trở nên sôi động. Dòng người liên tục đổ về nơi này, tạo nên bầu không khí nhộn nhịp trước giờ trái bóng lăn. Có bạn trẻ khoác lên mình chiếc áo đội bóng Argentina, cũng có bạn trẻ mang chiếc áo đội bóng Tây Ban Nha đến để cổ vũ cho các đội bóng mình yêu thích.
Trong lúc chờ trận đấu bắt đầu, các bạn trẻ bàn luận sôi nổi dự đoán về tỷ số của trận chung kết và nhắc tên những cầu thủ mình yêu thích. Xen giữa những cuộc trò chuyện là tiếng reo hò, những tràng vỗ tay và màn đồng thanh hát theo ca sĩ nổi tiếng biểu diễn trên sân khấu, khiến không gian bên bờ sông càng thêm náo nhiệt.
Có mặt từ khoảng sau 20 giờ để xem trận chung kết, Đỗ Quang Hưng, sinh viên Trường ĐH Tôn Đức Thắng, cho biết bản thân đến sớm để chọn chỗ đẹp vì lượng người theo dõi trận chung kết sẽ rất đông.
Khoác trên mình chiếc áo đội tuyển Argentina, Hưng cho biết đã theo dõi cầu thủ Lionel Messi hơn 5 năm và luôn xem anh là thần tượng.
Trong khi đó, Huỳnh Trọng Kỳ, học sinh Trường THPT Giồng Ông Tố, chia sẻ đến từ sớm để chờ theo dõi trận chung kết World Cup cùng đông đảo người hâm mộ.
"Mình đã mang chiếc áo của đội tuyển Argentina vì mình yêu thích đội bóng này từ lâu. Niềm đam mê bóng đá đã theo mình từ nhỏ, không chỉ thường xuyên theo dõi các trận đấu mà còn dành nhiều thời gian chơi bóng cùng bạn bè. Mình hy vọng đội mình yêu thích sẽ giành chiến thắng", Kỳ nói.
Đang ngồi cùng nhóm bạn, Nguyễn Huy Hoàng, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết: "Mình vừa hòa mình vào không khí concert xem các ca sĩ biểu diễn, vừa chờ theo dõi trận chung kết World Cup hấp dẫn. Hôm nay mình mang chiếc áo của đội bóng Argentina vì yêu mến Lionel Messi và đội bóng này từ những năm học THCS".
Theo Hoàng, không khí tại sự kiện rất náo nhiệt, càng gần giờ bóng lăn càng sôi động. Hoàng quyết định ở lại theo dõi trọn vẹn trận đấu. "Hy vọng Messi và đồng đội sẽ có một trận đấu thật hay", Hoàng chia sẻ.
Trương Quang Long, sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho biết bản thân yêu thích Lamine Yamal là cầu thủ nằm trong đội bóng Tây Ban Nha, cầu thủ này luôn để lại dấu ấn với lối chơi nhiệt huyết và những màn trình diễn ấn tượng. "Mình rất thích Lamine Yamal nên cũng mong anh ấy sẽ có một trận đấu hay", Long nói.
Thăng cùng nhóm bạn thành lập dự án "Cho em đến trường", bắt đầu hành trình đồng hành cùng học sinh nghèo tại nhiều địa phương miền Tây Nam bộ.
Dự án "Cho em đến trường" do Thăng làm chủ nhiệm, với sứ mệnh "không để em nhỏ nào phải dừng việc học vì thiếu điều kiện học tập". Dự án vận hành bằng sự chung tay của nhiều nhà hảo tâm, cùng hơn 30 sinh viên đồng hành thường trực. Toàn bộ kinh phí vận động được công khai minh bạch, ưu tiên cho các hoạt động hỗ trợ học sinh tiểu học có hoàn cảnh khó khăn tại vùng sâu, vùng xa và các xã đảo còn nhiều thiếu thốn.
Thăng cho biết dự án lựa chọn các hình thức hỗ trợ gắn trực tiếp với hành trình học tập của học sinh như trao học bổng, xe đạp, bảo hiểm y tế, dụng cụ học tập; đồng thời cải thiện điều kiện sinh hoạt thông qua việc xây dựng sân chơi thiếu nhi, lắp đặt hệ thống đèn đường năng lượng mặt trời tại những địa phương còn khó khăn.
Sau hơn 1 năm hoạt động, dự án đã thực hiện 12 chương trình tại nhiều địa phương như: xã Cô Tô, xã Mỹ Hòa Hưng (tỉnh An Giang); xã Trường Long Tây, xã Vĩnh Thạnh (TP.Cần Thơ); xã Vĩnh Lợi, xã Nguyễn Phích (tỉnh Cà Mau)…; qua đó dự án đã đồng hành cùng hơn 1.000 học sinh tiểu học có hoàn cảnh khó khăn. Đều đặn mỗi tháng, các thành viên duy trì ít nhất một chương trình tại các điểm đến khác nhau để nối dài hành trình sẻ chia đến trẻ em vùng sâu, vùng xa. Sau khoảng 6 tháng hoạt động, tổng kinh phí vận động và trao tặng quà của dự án đã hơn 400 triệu đồng.
Lâm Thanh Phúc Hậu, học sinh lớp 4A, Trường tiểu học A Cô Tô (tỉnh An Giang) nói: "Được tham gia các hoạt động do các anh chị tổ chức, con rất vui vì các anh chị luôn sẵn sàng giúp đỡ tụi con và còn có nhiều món ăn, nước uống rất ngon".
Theo chị Lê Ngọc Diễm, Phó bí thư Xã đoàn Cô Tô, các hoạt động của dự án mang ý nghĩa rất thiết thực đối với trẻ em địa phương, đặc biệt là các em nhỏ đồng bào Khmer còn nhiều khó khăn trong cuộc sống. "Những phần quà dự án mang đến không chỉ có giá trị vật chất mà còn là sự động viên, tiếp thêm động lực để các em tiếp tục đến trường", chị Diễm chia sẻ.
