Giá vàng ghi nhận phiên tăng ấn tượng 1,3%, vọt lên sát mốc 4.200 USD/ounce trong phiên giao dịch cuối tuần qua. Cập nhật phiên sáng đầu tuần tại châu Á, giá vàng đang giao dịch quanh mức 4.187,93 USD/ounce. Đây là tín hiệu đáng chú ý sau chuỗi ngày ảm đạm khiến kim loại quý này từng rơi xuống dưới ngưỡng 4.000 USD/ounce vào cuối tháng 6.
Sự đảo chiều này diễn ra ngay sau khi Mỹ công bố bảng lương phi nông nghiệp tháng 6 chỉ tăng 57.000 việc làm, thấp hơn nhiều so với dự báo 110.000 của giới chuyên gia. Thông tin này lập tức khiến thị trường hạ thấp kỳ vọng về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ sớm nâng lãi suất. Theo công cụ CME FedWatch, xác suất Fed tăng lãi suất vào tháng 9 đã giảm mạnh từ 66% xuống còn 54%.
Ông Han Tan, Trưởng bộ phận phân tích thị trường tại Bybit, nhận định đà phục hồi của vàng phản ánh sự điều chỉnh nhanh chóng của nhà đầu tư trước viễn cảnh chính sách tiền tệ của Mỹ. Khi áp lực tăng lãi suất hạ nhiệt, chi phí cơ hội cho việc nắm giữ tài sản không sinh lãi như vàng cũng giảm theo, tạo điều kiện thuận lợi cho kim loại này lấy lại vị thế.
Khi “bão” địa chính trị nhường chỗ cho dữ liệu vĩ mô
Trong phần lớn nửa đầu năm 2026, thị trường vàng bị chi phối mạnh mẽ bởi căng thẳng địa chính trị, đặc biệt là xung đột Mỹ – Iran. Tuy nhiên, các báo cáo từ Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) và các tổ chức tài chính lớn như Goldman Sachs hay UBS cho thấy, tâm điểm chú ý của dòng tiền đang dần chuyển dịch về các chỉ số kinh tế Mỹ.
Bà Nicky Shiels, Giám đốc nghiên cứu kim loại quý tại MKS PAMP, cho rằng vàng không hề thất bại trong việc chống lạm phát như nhiều người lầm tưởng. Thực tế, kim loại quý này đang phản ứng với những biến thể đặc thù của lạm phát, cụ thể là lạm phát đình trệ do giá năng lượng tăng cao. Trong kịch bản này, vàng lại vận động ngược chiều với giá dầu thay vì đóng vai trò trú ẩn truyền thống.
Các chuyên gia từ 5 tổ chức tài chính hàng đầu gồm State Street, Goldman Sachs, WGC, UBS và MKS PAMP đều đồng thuận rằng đợt bán tháo trong quý II chỉ là nhịp điều chỉnh kỹ thuật. Những động lực dài hạn như nợ công toàn cầu lập kỷ lục, sự phân mảnh địa chính trị và nhu cầu tích trữ bền vững từ các ngân hàng Trung ương vẫn là bệ đỡ vững chắc cho giá vàng trong dài hạn.
Fed không phải yếu tố duy nhất giữ giá vàng
Dù tốc độ mua vàng có thể chậm lại so với giai đoạn trước, các ngân hàng Trung ương vẫn là nguồn cầu quan trọng giúp ổn định thị trường.
Theo WGC, trong tháng 5 vừa qua, khối này đã mua ròng 41 tấn vàng. Khảo sát từ OMFIF ngày 30/6 với 90 ngân hàng Trung ương cho thấy, lần đầu tiên số tổ chức muốn giảm tỷ trọng đồng USD nhiều hơn số muốn tăng thêm, trong khi 30% có kế hoạch tiếp tục tích trữ vàng.
Tại châu Á, vai trò của người tiêu dùng và nhà đầu tư đang ngày càng quyết định đến xu hướng giá.
WGC chỉ ra rằng phần lớn các đợt phục hồi của vàng gần đây diễn ra trong phiên giao dịch châu Á, trong khi áp lực giảm giá thường đến từ phiên Mỹ. Đặc biệt tại Ấn Độ, dù chính sách thuế nhập khẩu mới làm giảm nhu cầu ngắn hạn, quốc gia này vẫn là thị trường tiêu thụ vàng lớn thứ 2 thế giới, tạo nên một biến số khó lường cho nửa cuối năm.
Kỳ vọng vào những mốc giá mới
Trước diễn biến hiện tại, các định chế tài chính vẫn giữ cái nhìn lạc quan về dài hạn. Goldman Sachs bảo lưu mục tiêu giá vàng 4.900 USD/ounce vào cuối năm 2026, trong khi UBS dự báo con số này có thể đạt 5.200 USD trong vòng 12 tháng tới. MKS PAMP thậm chí đưa ra dự đoán táo bạo hơn với ngưỡng 5.800 USD nếu các yếu tố hỗ trợ dài hạn như thâm hụt tài khóa và sự suy yếu của đồng USD tiếp diễn.
Ngược lại, WGC duy trì cái nhìn thận trọng hơn với kịch bản giá dao động quanh biên độ ±5% trong nửa cuối năm, trừ khi xuất hiện chất xúc tác mạnh từ thị trường lao động hoặc thay đổi chính sách từ Fed. Dù thị trường biến động mạnh với độ lệch chuẩn cao hơn mức trung bình 20 năm, vàng vẫn được đánh giá là một trong những tài sản có hiệu suất sinh lời tốt nhất trong 12 tháng qua.
Giới đầu tư hiện đang đổ dồn sự chú ý vào biên bản cuộc họp Fed sẽ được công bố trong tuần này. Đây được xem là tài liệu quan trọng để giải mã định hướng của Chủ tịch Fed Kevin Warsh và các nhà hoạch định chính sách, trong bối cảnh thị trường đang tìm kiếm sự cân bằng giữa dữ liệu kinh tế yếu kém và mục tiêu ổn định giá cả.
Thị trường chứng khoán ngày 2/7 khép lại với diễn biến phân hóa. VN-Index giảm 0,86 điểm xuống 1.866,35 điểm. Thanh khoản trên HoSE đạt hơn 17.237 tỷ đồng, toàn sàn có 122 mã tăng giá, 164 mã giảm giá và 77 mã đứng giá.
Cổ phiếu PIT của Công ty Xuất nhập khẩu Petrolimex gây chú ý khi tăng kịch trần lên 7.700 đồng/cổ phiếu, đánh dấu phiên tăng trần thứ hai liên tiếp. Thanh khoản mã này cũng gia tăng đáng kể, đạt 31.200 đơn vị, gấp gần 4 lần phiên hôm qua và gấp nhiều lần những ngày giao dịch chỉ vài nghìn cổ phiếu.
Cùng với PIT, một số mã khác trên HoSE cũng tăng trần như STG, HAS, TPC, L10.
Về xu hướng, VIC là cổ phiếu đóng góp tích cực nhất lên chỉ số, tiếp theo là VHM, HCM, GMD, VNM... Ngược lại, LPB là mã tác động tiêu cực lớn nhất đến VN-Index. Các cổ phiếu gây áp lực lên chỉ số còn có TCB, STB, VCB, MCH, FPT...
Về giao dịch khối ngoại, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng 439 tỷ đồng. Các mã bị bán ròng mạnh như TCB, HPG, MSN, ACB, GMD. Ở chiều mua ròng, VIC là cổ phiếu được mua ròng lớn nhất, sau đó tới VNM, FPT, MCH, PNJ.
Ngày 8-5, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389 quốc gia) giao ban với các bộ, ngành và địa phương nhằm đánh giá tình hình những tháng đầu năm.
Theo báo cáo, trong 4 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương trên cả nước đã bắt giữ, xử lý 43.970 vụ vi phạm, tăng 31,99% so với cùng kỳ.
Trong số này, có 6.255 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép hàng cấm, hàng lậu - tăng tới 208,13% so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra lực lượng chức năng cũng phát hiện 34.715 vụ gian lận thương mại và gian lận về thuế, tăng 15,10%.
Đáng chú ý, các vụ việc liên quan đến hàng giả và vi phạm quyền sở hữu trí tuệ tăng rất mạnh. Trong 4 tháng đầu năm, cả nước ghi nhận 3.000 vụ vi phạm thuộc nhóm này, tăng 167,14% so với cùng kỳ.
Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 6.552 tỉ đồng, tăng 33,8%. Đồng thời các cơ quan chức năng đã khởi tố hình sự 1.464 vụ với 2.277 người liên quan, lần lượt tăng 10,24% và 11,29%.
Các nhóm hàng thường xảy ra vi phạm thời gian qua khá đa dạng. Nhiều mặt hàng bị phát hiện vi phạm như xăng dầu, hàng điện tử, điện lạnh, sản phẩm thời trang, đồ chơi trẻ em, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm…
Ngoài ra các mặt hàng như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, vật tư y tế, vật tư nông nghiệp, nguyên liệu sản xuất thức ăn chăn nuôi, nông sản, thực phẩm đông lạnh, hàng gia dụng và hàng tiêu dùng cũng nằm trong nhóm có nguy cơ vi phạm cao.
Nhiều vụ việc liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, vi phạm nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp và công bố chất lượng sản phẩm cũng được phát hiện.
Các hành vi gian lận về thuế, vi phạm quy định về giá, không niêm yết giá hoặc niêm yết giá không đúng quy định tiếp tục diễn ra tại nhiều địa phương.
Đặc biệt, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia cho biết nhiều trường hợp đang lợi dụng môi trường thương mại điện tử, các ứng dụng bán hàng trực tuyến và mạng xã hội để quảng cáo, kinh doanh hàng vi phạm.
Ngoài ra hoạt động gửi hàng qua bưu điện, chuyển phát nhanh và các phương tiện vận tải phục vụ bưu chính cũng bị lợi dụng để buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa.
Trong thời gian tới, các bộ, ngành và địa phương sẽ tăng cường phối hợp, trao đổi thông tin về tình hình, phương thức và thủ đoạn mới của các trường hợp vi phạm nhằm kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi buôn lậu và kinh doanh hàng giả.
Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 quy định thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng chịu thuế suất 0,1% trên giá mua bán từng lần. Chính phủ sẽ đưa ra ngưỡng giá trị vàng miếng phải chịu thuế và thời điểm áp dụng, điều chỉnh thuế suất.
Tuy nhiên, tại bản giải trình tiếp thu dự án Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ Tài chính cho biết chưa đưa các nội dung liên quan đến thuế giao dịch vàng miếng vào dự thảo nghị định.
Góp ý nội dung này, Ngân hàng Nhà nước cho rằng việc hướng dẫn quy định cụ thể về thuế thu nhập mua bán vàng miếng là cần thiết, nhằm minh bạch và nâng hiệu quả quản lý thị trường vàng.
"Điều này đặc biệt cần thiết trong bối cảnh giá vàng trong nước biến động tương đối phức tạp do ảnh hưởng bởi thị trường quốc tế, tiềm ẩn rủi ro đầu cơ, tích trữ", Ngân hàng Nhà nước nêu.
Song Bộ Tài chính cho rằng, hiện chưa đủ cơ sở để triển khai thuế thu nhập với mua bán vàng trên thực tế. Theo cơ quan soạn thảo, Ngân hàng Nhà nước đang cùng các bộ, ngành xây dựng đề án thành lập sàn giao dịch vàng để trình Chính phủ xem xét.
Bộ Tài chính cho biết, sau khi đề án này được duyệt, các cơ quan chức năng mới có cơ sở hoàn thiện quy định, trình Chính phủ xem xét áp dụng thuế thu nhập cá nhân khi mua bán vàng.
Thực tế, thuế thu nhập là công cụ điều tiết thị trường, nhưng chưa được áp dụng với giao dịch vàng ở Việt Nam. Giới phân tích cho rằng việc đánh thuế với kim loại quý có thể mang lại nguồn thu cho ngân sách nhà nước, công bằng với các kênh đầu tư khác như chứng khoán, bất động sản.
Giải pháp này cũng giúp chống "vàng hóa" nền kinh tế, bởi người mua sẽ phải tính toán thời gian nắm giữ, tiên liệu lời lỗ dựa trên biến động của giá thế giới, trong nước và mức thuế phải nộp.
Theo Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, nhà điều hành dự kiến thu thuế với giao dịch vàng miếng là 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần. Cụ thể, mức thuế thu nhập cá nhân phải nộp = giá bán vàng miếng × thuế suất 0,1%.
Ví dụ, trường hợp người dân bán vàng miếng thu về 500 triệu đồng thì thuế thu nhập cá nhân phải nộp là 500.000 đồng (tức là 0,1% trên tổng số tiền thu về).
