Ung thư nhiều năm liền đứng đầu trong các nguyên nhân gây tử vong. Nhiều người cho rằng mắc ung thư là do gene di truyền, nhưng thực tế phần lớn các ca bệnh lại liên quan chặt chẽ đến thói quen sinh hoạt hàng ngày.
Bác sĩ Jiang Guan-yu, Chủ nhiệm Khoa tại Bệnh viện Liên hợp Thành phố Đài Bắc (Cơ sở Trung Hưng, Đài Loan, Trung Quốc), trong chương trình phỏng vấn “Sức khỏe Tôi +1” đã chỉ ra rằng ung thư không phải toàn bộ đều do di truyền. Mặc dù một số người thuộc nhóm nguy cơ cao do đột biến gene, nhưng phần lớn các ca ung thư vẫn liên quan đến các yếu tố mắc phải sau sinh.
Mỗi ngày, các tế bào trong cơ thể người liên tục nhân bản, quá trình này khó tránh khỏi việc phát sinh sai sót. Trong điều kiện bình thường, hệ miễn dịch và các tế bào T sát thủ (Killer T cells) sẽ dọn dẹp các tế bào bất thường này. Tuy nhiên, khi các sai sót tiếp tục tích tụ, cộng với tuổi tác ngày một cao khiến khả năng miễn dịch suy giảm, các tế bào ung thư có thể dần hình thành.
Bác sĩ Jiang Guan-yu cho biết, rất nhiều thói quen sinh hoạt hàng ngày chính là nguồn gốc dẫn đến nguy cơ ung thư. Trong đó bao gồm:
Thường xuyên ăn thực phẩm hoặc uống canh quá nóng
Thói quen này dễ gây kích thích lặp đi lặp lại lên thực quản, làm tăng nguy cơ ung thư thực quản.
Ăn đồ nướng than bị cháy xém
Loại thực phẩm này dễ phát sinh các chất độc hại, làm tăng nguy cơ tổn thương tế bào.
Ngủ không tắt đèn, thức đêm hoặc sử dụng thiết bị điện tử thời gian dài trước khi ngủ
Có thể làm rối loạn đồng hồ sinh học, ảnh hưởng đến chức năng miễn dịch, từ đó gia tăng nguy cơ mắc ung thư.
Chụp kiểm tra bức xạ cao
Nếu không thực sự cần thiết, nên tránh việc chụp chiếu có lượng bức xạ cao thường xuyên như chụp cắt lớp vi tính (CT).
Hút thuốc lá, uống rượu bia và nhai trầu cau
Đây là những yếu tố gây ung thư quan trọng đã được quốc tế công nhận.
Sống trong môi trường ô nhiễm
Việc tiếp xúc lâu ngày với bụi bẩn và môi trường ô nhiễm không khí cũng làm tăng nguy cơ đối với sức khỏe.
Ăn nhiều thịt đỏ, đường, muối
Nên tiêu thụ thịt đỏ ở mức độ vừa phải và kết hợp với thịt trắng, tránh lệch về một loại thực phẩm trong thời gian dài. Chế độ ăn nhiều đường, nhiều muối kéo dài có thể làm tăng gánh nặng chuyển hóa, gián tiếp làm tăng nguy cơ ung thư.
Lười vận động
Lười vận động dễ dẫn đến béo phì, gan nhiễm mỡ và viêm mãn tính.
Ông khuyên người dân nên rèn luyện các thói quen lành mạnh như ăn uống cân bằng, tập thể dục đều đặn, ngủ đủ giấc, đồng thời phối hợp thực hiện các chương trình tầm soát ung thư do cơ quan y tế cung cấp. Phát hiện sớm, điều trị sớm mới là phương pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ ung thư và bảo vệ sức khỏe bản thân.
Vụ việc xảy ra tại hầm biogas của Công ty TNHH DABACO, xã Thạch Quảng, tỉnh Thanh Hóa. Theo thông tin từ bệnh viện, trong số 13 người gặp nạn đã có 5 trường hợp tử vong tại hiện trường do hít phải khí độc nồng độ cao. Tám người còn lại, bao gồm cả những người tham gia cứu hộ, đã được chuyển khẩn cấp đến Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình.
Từ 0h đến trưa 19-7, Bệnh viện Bạch Mai cơ sở Ninh Bình tiếp nhận 8 bệnh nhân đều là nam giới từ 32 đến 46 tuổi, là nhân viên của một công ty chăn nuôi heo.
TS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai - cho biết hiện trường là bể chứa nước phân khép kín, kích thước khoảng 2m x 2m x 3m, miệng bể rộng hơn 1m.
Ban đầu, một nam nhân viên bị sẩy chân rơi xuống bể và bất tỉnh. Các đồng nghiệp sau đó lần lượt lao xuống cứu hoặc thò đầu sâu vào miệng bể để kéo nạn nhân lên mà không có phương tiện bảo hộ. Hậu quả là chuỗi tai nạn dây chuyền xảy ra, các nạn nhân ngã gục ngay tại chỗ.
"Hai người xuống bể sau cùng được buộc dây vào người và tay xuống cứu, nhưng khi xuống tới nơi thì thấy khó chịu, nhanh chóng bất tỉnh. May mắn họ được kéo lên kịp thời và tỉnh lại sau vài phút. Sáu bệnh nhân còn lại là những người ở trên miệng bể tham gia kéo các nạn nhân lên", bác sĩ Nguyên nói.
Khi nhập viện, các bệnh nhân đều tỉnh, đau đầu; một số trường hợp có kích ứng và xung huyết kết mạc, nhiễm toan chuyển hóa lactic, tiêu cơ vân. Hiện các bệnh nhân đang được theo dõi sát tại Trung tâm Chống độc.
Theo bác sĩ Nguyên, H2S là loại khí cực độc, có cơ chế gây ngộ độc tương tự xyanua, ức chế hô hấp tế bào rất nhanh và mạnh. Khí này đặc biệt nguy hiểm trong không gian kín như hầm biogas, giếng khơi, bể chứa nước thải, cống rãnh hoặc khoang kín trên tàu.
Ở nồng độ thấp, H2S có mùi trứng thối đặc trưng. Tuy nhiên ở nồng độ cao, khí này có thể làm liệt dây thần kinh khứu giác, khiến nạn nhân không còn cảm nhận được mùi, dẫn đến nguy cơ hít phải khí độc mà không hề hay biết.
"Rất nhiều người lầm tưởng các vụ ngạt trong hầm biogas là do khí metan. Nhưng thực tế, thủ phạm gây tử vong nhanh chóng trong nhiều trường hợp chính là khí H2S", bác sĩ Nguyên nhấn mạnh.
Ông cho biết thêm, trong y văn, ngộ độc H2S nồng độ cao trong không gian kín còn được gọi là "hội chứng búa tạ ở lò mổ", bởi nạn nhân có thể bất tỉnh gần như ngay lập tức sau khi hít phải khí độc.
Trung tâm Chống độc khuyến cáo người dân tuyệt đối không tự ý xuống các không gian khép kín như hầm biogas, bể chứa, giếng sâu, cống rãnh khi chưa có biện pháp thông khí và bảo hộ phù hợp.
Khi phát hiện người bị ngạt trong hầm kín, không nên lao xuống cứu theo phản xạ tự nhiên. Người cứu hộ phải có mặt nạ phòng độc kèm bình dưỡng khí hoặc được buộc dây bảo hiểm chắc chắn, có người ở trên sẵn sàng kéo lên khi xảy ra sự cố.
Nếu nghi ngờ có khí độc, cần mở thông thoáng khu vực, dùng quạt hoặc bơm khí sạch vào hầm trước khi tiếp cận. Trong các tình huống cấp cứu ngộ độc khí, thời gian tiếp cận y tế trong "giờ vàng" có ý nghĩa quyết định đối với khả năng cứu sống nạn nhân.
Ngày 20-5, BS.CKII Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, phụ trách một trạm cấp cứu vệ tinh thuộc mạng lưới Trung tâm Cấp cứu 115 TP.HCM, cho biết ê kíp vừa tiếp nhận trường hợp bệnh nhân H.Q.P. (giáo viên, 38 tuổi, ngụ phường Bình Trị Đông, TP.HCM) ngưng tim ngoại viện, có tiền sử tăng huyết áp nhưng không điều trị.
Theo hồ sơ bệnh án, cách đây hai ngày, ê kíp trực nhận cuộc gọi cấp cứu lúc 17h01 và nhanh chóng có mặt tại nhà bệnh nhân lúc 17h10.
Người nhà của bệnh nhân cho biết sau bữa cơm chiều với gia đình, anh P. than mệt rồi ra trước hiên ngồi nghỉ. Ít phút sau, anh P. đột ngột gục xuống ngưng tim, ngưng thở.
Khi kíp cấp cứu đến nơi, bệnh nhân trong tình trạng hôn mê, nằm ngửa trên sàn nhà, tím tái tay chân, đồng tử giãn 5mm. Dù nỗ lực hồi sinh nhưng bệnh nhân đã tử vong, người cha bật khóc ngay cạnh thi thể con trai.
Theo người thân, anh P. là giao viên, mới lập gia đình, chưa có con. Trong lần khám sức khỏe tại cơ quan thì phát hiện tăng huyết áp nhưng chủ quan không điều trị vì nghĩ mình còn trẻ khỏe.
Bác sĩ Tuệ cảnh báo tăng huyết áp thường diễn tiến âm thầm, không gây đau hay khó chịu rõ ràng, nhưng có thể dẫn đến đột quỵ, nhồi máu cơ tim hoặc ngưng tim đột ngột nếu không được kiểm soát. Do đó không xem thường huyết áp cao chỉ vì mình còn trẻ.
Các bác sĩ khoa tim mạch tổng quát Bệnh viện Nhân dân 115 cho rằng trong nhiều năm qua, cộng đồng vẫn quan niệm rằng tăng huyết áp là bệnh "của người già".
Tuy nhiên, các nghiên cứu mới trên thế giới và tại Việt Nam cho thấy tăng huyết áp đang trẻ hóa nhanh chóng, trở thành vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở nhóm tuổi 18 - 45. Hiện nay tăng huyết áp xuất hiện ngày càng nhiều ở người trẻ.
Điều đáng lo ngại nhất là người trẻ bị tăng huyết áp làm tăng cao nguy cơ xảy ra các biến chứng sớm. Ví dụ người dưới 45 tuổi bị tăng huyết áp sẽ tăng gấp 3 - 5 lần nguy cơ đột quỵ so với người cùng tuổi có huyết áp bình thường.
Tại các bệnh viện Việt Nam, số ca đột quỵ ở người trẻ (dưới 45 tuổi) tăng đáng kể trong 5 - 7 năm gần đây, trong đó tăng huyết áp là yếu tố nguy cơ hàng đầu.
Giải thích lý do người trẻ bây giờ dễ tăng huyết áp, các bác sĩ cho biết đó là do các yếu tố về môi trường và lối sống ảnh hưởng như thức khuya kéo dài, hút thuốc lá, căng thẳng công việc, học tập, ít vận động, ngồi nhiều, tăng cân, béo phì, béo bụng, chế độ ăn uống không lành mạnh.
Mặc dù cùng là tăng huyết áp nhưng đặc điểm ở người trẻ có nhiều điểm khác biệt quan trọng do thường không có triệu chứng, ít khi cảm thấy đau đầu, chóng mặt hay khó chịu. Vì vẫn "cảm thấy khỏe", họ thường không đi khám nên phát hiện muộn.
Nguy cơ tăng huyết áp thứ phát cũng cao hơn ở nhóm người 18 - 40 tuổi, với tỉ lệ lên đến 20 - 30%. Nếu không tầm soát kỹ, bệnh dễ bị bỏ sót. Vì tuổi thọ còn dài, tác động của tăng huyết áp kéo dài 10 - 20 năm sẽ gây tổn thương mạch máu nghiêm trọng hơn, dẫn đến nhồi máu cơ tim, suy tim, đột quỵ, suy thận mạn, suy giảm thị lực.
Được mệnh danh là "vận động hồi xuân cho nửa thân dưới", bài tập này đang trở thành chủ đề thảo luận sôi nổi trên các nền tảng mạng xã hội như SNS và Threads tại Nhật Bản. Nhiều người thực chứng cho biết chỉ sau vài tuần tập luyện, vùng mông đã cao hơn, đôi chân thon gọn rõ rệt. Thậm chí, có trường hợp đã giảm thành công 5 kg chỉ sau 2 tháng.
Dù nhìn có vẻ đơn giản, nhưng động tác này đòi hỏi sự chính xác trong từng chi tiết nhỏ để đạt hiệu quả tối ưu. Chìa khóa của bài tập này nằm ở "tốc độ chậm" và "nhịp thở ổn định".
Tư thế chuẩn bị: Đứng thẳng, hai chân khép sát, mũi chân hơi hướng ra ngoài. Bắt đầu hít vào và thở ra đều đặn để ổn định nhịp thở.
Thực hiện hạ người: Từ từ hạ thấp trọng tâm, đầu gối và mũi chân giữ cùng một hướng. Hãy tưởng tượng phía sau có một bức tường, đẩy hông ra sau như đang ngồi xuống, trong khi giữ lưng và thân trên thẳng đứng.
Giữ tư thế: Đặt nhẹ hai tay lên đầu gối để giữ thăng bằng. Duy trì nhịp thở ổn định, đếm nhẩm trong đầu đúng 10 giây.
Kết thúc: Từ từ đứng thẳng dậy kết hợp với nhịp thở ra.
Lợi ích của phương pháp Squat thở nhẹ
Các huấn luyện viên thể hình Nhật Bản nhận định rằng điểm đặc biệt nhất của động tác này chính là sự kết hợp giữa "hơi thở và chuyển động chậm".
Kích hoạt nhóm cơ sâu: Tư thế squat này đồng thời tác động lên cơ mông, nhóm cơ đùi và cơ trung tâm (core). Việc duy trì nhịp thở ổn định giúp kích hoạt cơ sàn chậu hiệu quả.
Ngăn ngừa lão hóa cơ thể: Bước vào tuổi trung niên, sức bền và sức mạnh của thân dưới thường suy giảm, dẫn đến các vấn đề như đau lưng, mông chảy xệ hoặc bắp chân lỏng lẻo.
Cải thiện khí huyết: Cư dân mạng Nhật Bản thường truyền tai nhau câu nói: "Hạ bàn vững, khí huyết mới lưu thông". Việc đánh thức các nhóm cơ phía dưới giúp tổng thể đường nét cơ thể trở nên săn chắc và tràn đầy sức sống hơn.
Những lưu ý quan trọng để tránh chấn thương
Dù là bài tập cường độ thấp, việc giữ đúng tư thế là bắt buộc để bảo vệ xương khớp:
Hướng đầu gối: Luôn phải trùng với hướng mũi chân, tránh tình trạng đầu gối bị chụm vào trong gây áp lực lớn lên khớp.
Trọng tâm hông: Khi hạ người, hông phải đẩy về phía sau thay vì đổ người về phía trước.
Tốc độ: Tuyệt đối không thực hiện nhanh. Việc đứng lên ngồi xuống quá mau lẹ sẽ làm mất đi hiệu quả tác động vào các nhóm cơ sâu.
Người mới bắt đầu nên tập từ 5-10 lần mỗi ngày, mỗi lần giữ 10 giây. Khi cơ thể đã thích nghi, hãy tăng dần số lượng để thấy kết quả rõ rệt hơn.
Trên các diễn đàn làm đẹp, không ít người dùng đã chia sẻ thành quả ấn tượng. Một tài khoản cho biết cô thực hiện 10-20 lần mỗi ngày kết hợp kiểm soát ăn uống nhẹ nhàng và đã giảm được 5 kg sau 2 tháng. Những người khác lại nhận thấy dù cân nặng không giảm quá nhanh, nhưng vòng ba được nâng cao, chân thon gọn hơn, giúp việc mặc quần jeans trở nên tự tin và đẹp hơn hẳn.
Ưu điểm lớn nhất khiến "Squat thở nhẹ" trở thành "cứu tinh" cho phụ nữ Nhật chính là không gây mệt mỏi và không tốn thời gian. Bạn hoàn toàn có thể tập luyện ngay cả khi đang xem phim hay lướt điện thoại tại nhà.
