Trong 3 tuần nay, trước và sau khi vụ án gian lận thi ở Tuyên Quang được khởi tố, dư luận đã mổ xẻ nhiều về những bất thường của điểm thi môn toán trong dữ liệu kết quả thi của thí sinh (TS) điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang. Tiếp tục phân tích dữ liệu kết quả thi của TS điểm thi này, chúng tôi nhận thấy những dãy điểm “kỳ lạ” không chỉ có ở môn toán.
Tệp dữ liệu từ số báo danh 080163xx đến 080166xx (sau đây gọi là tệp CTQ) có 198/328 TS chọn tiếng Anh là môn tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, chiếm 60% số TS của tệp, và chiếm 9,88% tổng số TS dự thi môn này (2.005) của tỉnh Tuyên Quang. Đây là tệp dữ liệu chứa hầu hết kết quả thi của TS Trường THPT chuyên Tuyên Quang.
Thoạt nhìn, điểm tiếng Anh của TS tại tệp CTQ không có hiện tượng hàng loạt 9 – 10 như điểm toán (thậm chí, chỉ 1 TS được 10). Vẫn có những TS điểm dưới trung bình (dẫu chỉ 3 em), và 16 em chỉ đạt từ 6 trở xuống. Tuy nhiên, 111 TS (56,06%) đạt từ 8 điểm trở lên trong bối cảnh trung bình môn tiếng Anh của cả nước chỉ đạt 5,07 điểm cũng khiến dư luận có cơ sở để nghi ngờ năng lực làm bài thi thực chất của TS ở tệp dữ liệu này.
Xét trên bình diện tỉnh/thành thì Tuyên Quang là nơi có trung bình điểm thi tiếng Anh cao thứ nhì cả nước (5,397), chỉ sau Hà Nội (5,549), hơn cả TP.HCM (5,369). Xét về tỷ lệ TS đạt điểm cao, vị thế nhất Hà Nội – nhì Tuyên Quang duy trì suốt các mốc điểm từ 8 – 9,75. Cụ thể, Tuyên Quang có 215 em từ 8 điểm trở lên, đạt tỷ lệ 10,72% (Hà Nội là 12,37%), chủ yếu nhờ lực lượng TS trong tệp CTQ. Ví dụ, mốc 9 điểm, cả tỉnh Tuyên Quang có 60 em thì tệp CTQ có 38 em; mốc 9,5 điểm, toàn tỉnh có 26 em, riêng tệp CTQ là 20 em; mốc 9,75 cả tỉnh là 12 em, CTQ 9 em.
So sánh điểm tiếng Anh của TS Tuyên Quang kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay với kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 mới thấy rõ sự bất bình thường trong dữ liệu điểm tiếng Anh của tệp CTQ. Tuy chiếm chưa đến 10% số TS toàn tỉnh nhưng 198 em của tệp CTQ đã kéo mặt bằng điểm tiếng Anh năm nay của cả tỉnh lên đáng kể.
Số TS chọn thi môn tiếng Anh của tỉnh Tuyên Quang năm nay và năm ngoái đều trong khoảng trên 2.000 và dưới 2.500. Điểm trung bình năm ngoái của Tuyên Quang nằm dưới mặt bằng chung của cả nước (5,17 so với 5,38), xếp thứ 19/34 cả nước. Nhưng năm nay điểm trung bình tiếng Anh cao vượt lên chỉ sau Hà Nội, như trên đã nói. Trong khi điểm trung vị (mốc chia đôi giá trị phổ điểm) vẫn tương đương nhau. Đặc biệt, sự bất thường thể hiện rõ ở mức độ “phình” trong phân khúc điểm giỏi (từ 8 trở lên). Dù tổng số TS dự thi môn tiếng Anh toàn tỉnh năm 2026 ít hơn năm 2025 hơn 400 em, nhưng số lượng điểm giỏi lại tăng hơn gấp đôi (từ 105 vọt lên 215 em). Tỷ lệ điểm giỏi bị đẩy mạnh từ 4,34% lên tới 10,72%.
Sự phình to bất hợp lý ở đỉnh phổ điểm này hoàn toàn mâu thuẫn với sự ổn định của điểm trung vị. Số lượng điểm giỏi tăng vọt năm 2026 không trải đều cho toàn tỉnh mà bị “vón cục”, tập trung ở tệp CTQ (gồm 198 em). Tỷ lệ điểm giỏi riêng ở tệp này cao gấp 5 lần so với mặt bằng chung toàn tỉnh. Điểm trung bình của tệp CTQ lên tới 7,62 điểm; trong khi điểm trung bình của toàn bộ TS còn lại trong tỉnh (sau khi bóc tách và loại bỏ dải số báo danh tệp CTQ) rớt xuống chỉ còn 5,12 điểm.
Đáng chú ý, phổ điểm năm nay bộc lộ một sự dịch chuyển cực kỳ phi logic. Ở hai trạng thái yếu kém (dưới 4 điểm) và khá (6 đến dưới 8), tỷ lệ của 2 năm gần như giống hệt nhau, phản ánh một mặt bằng chất lượng dạy học không có sự đột biến nào về chất lượng đại trà so với năm ngoái. Nhóm điểm dưới 4 vẫn xoay quanh mức 20 – 22% (thậm chí tỷ lệ yếu kém năm nay còn nhỉnh hơn năm ngoái); nhóm điểm khá cũng chốt lại ở mức trên 26% đến dưới 27%.
Sự bất thường lộ rõ nhất ở phân khúc trung bình (4 đến dưới 6) khi dải điểm này bất ngờ sụt xuống, giảm khoảng 8,5% so với năm ngoái. Phần tỷ lệ bị hụt đi ở vùng trung bình đó là “lời giải thích vừa vặn” cho sự phình to đột biến của phân khúc điểm giỏi (8 – 10 điểm). Đây chính là chìa khóa mở cánh cửa nghi ngờ về tính thực chất của điểm số môn tiếng Anh mà TS ở tệp CTQ đã có. Dù nền tảng học sinh yếu và khá không thay đổi, nhưng số lượng học sinh giỏi lại vọt lên 10,72% (cao gấp 2,5 lần so với mức 4,34% của năm 2025). Toàn bộ sự phình to vô lý này của cả tỉnh lại rơi đúng vào “chiếc phễu” 198 học sinh tệp CTQ.
Nhưng nếu tách riêng tệp CTQ (gồm 198 TS có dự thi môn tiếng Anh) để so sánh với các tệp dữ liệu có quy mô (hoặc đặc tính) tương đương thì đây là tệp quy tụ “tinh hoa” điểm thi tiếng Anh với mức độ đậm đặc “vô đối”.
Bằng vài thao tác tìm kiếm, chúng tôi xác định tệp dữ liệu có điểm thi tiếng Anh cao nhất TP.HCM gồm 407 TS dự thi môn tiếng Anh (trên tổng số 480 TS), có số báo danh từ 790120xx đến 790125xx, sau đây gọi là tệp 407-HCM. Nhưng tệp này vẫn xếp sau tệp CTQ về tỷ lệ TS đạt điểm giỏi môn tiếng Anh. Trong tệp 407-HCM có 215 em điểm từ 8 trở lên, chiếm 52,83% tổng số TS dự thi, nghĩa là vẫn thua tệp CTQ 3,23%.
So sánh các mốc điểm xuất sắc giữa 2 tệp, CTQ tuy kém 407-HCM về tỷ lệ TS đạt điểm 10 tuyệt đối (0,5% so với 2,21%), nhưng lại áp đảo hoàn toàn ở các mốc điểm cận tuyệt đối. Cụ thể, tỷ lệ TS đạt từ 9,75 trở lên của CTQ là 4,55% (so với 3,44% của 407-HCM); đặc biệt, tỷ lệ đạt từ 9,5 trở lên của CTQ lên tới 10,10%, cao gấp 2,4 lần so với mức 4,18% của tệp đỉnh “tinh hoa” điểm thi tiếng Anh TP.HCM.
Tệp dữ liệu liền kề phía trước tệp 407-HCM có số báo danh từ 790114xx đến 790120xx, gồm 251 em dự thi tiếng Anh (trên tổng số 593 TS), sau đây gọi là tệp 251-HCM, tuy cũng là tệp tập trung nhiều “tinh hoa” điểm thi tiếng Anh, nhưng vẫn chỉ xếp thứ 3 cả nước, với mật độ điểm giỏi là 51,39% (129/251).
Theo tìm hiểu của Thanh Niên, cả hai tệp 407-HCM và 251-HCM là dữ liệu của TS tại 2 điểm thi nằm ở khu vực trung tâm TP.HCM, là điểm thi của các học sinh Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong và một số trường có mặt bằng chất lượng giáo dục phổ thông cao của TP.HCM.
Xét về tổng thể, điểm thi tiếng Anh của Hà Nội cao nhất nước. Nhưng xét trong phạm vi các tệp dữ liệu nhỏ, Hà Nội không có bất kỳ “đỉnh” nào so được với “ngọn núi” 56,06% CTQ. Tệp dữ liệu có mật độ điểm giỏi tiếng Anh dày đặc nhất của Hà Nội là số báo danh từ 010238xx đến 010240xx, với 99/198 TS (50%).
Sáng 29-5, Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, phường Cầu Ông Lãnh, TP.HCM đã tổ chức lễ trưởng thành và tri ân dành cho học sinh lớp 5 năm học 2025-2026. Buổi lễ diễn ra ngắn gọn nhưng trang trọng, mang lại nhiều cung bậc cảm xúc cho học sinh và cả phụ huynh.
Ngay từ những phút đầu tiên, không khí buổi lễ đã lắng đọng với hoạt cảnh "Hành trình 5 năm - Một chặng đường hạnh phúc" do giáo viên và học sinh Trường tiểu học Trần Hưng Đạo biểu diễn.
Hành trình của lứa học sinh khóa 2021-2026 hiện lên như một cuốn phim đầy cảm xúc: từ những ngày đầu tiên bước vào lớp 1 giữa đại dịch COVID-19, các em phải học trực tuyến trong sự bỡ ngỡ, đến những ngày trở lại trường với chiếc khẩu trang che kín gương mặt. Năm tháng trôi qua, những cô cậu học trò nhỏ ngày nào giờ đã lớn khôn hơn, tự tin hơn.
Và khoảnh khắc xúc động nhất của buổi lễ là khi nghi thức tri ân được cử hành. Trong tiếng nhạc nhẹ nhàng, các em học sinh đồng loạt quay về phía cha mẹ mình, đặt tay lên ngực trái và bày tỏ lòng biết ơn đối với những người đã dành trọn yêu thương, sự hy sinh và bao tháng năm vất vả để nuôi dưỡng mình khôn lớn.
Những cái ôm thay cho ngàn lời cảm ơn, những giọt nước mắt lăn dài trên gương mặt phụ huynh và học sinh đã khiến mọi người lặng đi trong cảm xúc. Đó không chỉ là lời tri ân dành cho cha mẹ mà còn là dấu mốc đánh dấu sự trưởng thành của các em trước khi bước sang một hành trình mới.
Phát biểu tại buổi lễ, cô Lê Thanh Hương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Hưng Đạo, nhấn mạnh:
"Ngày đầu tiên đến trường của các con là những chiếc khẩu trang, những màn hình học trực tuyến và những giờ học đặc biệt chưa từng có.
Hôm nay, trước mặt cô là 264 cô cậu học trò chững chạc, tự tin với ánh mắt ngời sáng niềm tự hào. Vì các em đã thực sự trưởng thành!
5 năm học vừa qua là một hành trình vô cùng đặc biệt. Các em là thế hệ học sinh kiên cường, đã đi qua những ngày tháng học trực tuyến đầy thử thách, để rồi quay trở lại học trực tiếp với một năng lượng bứt phá.
Cô đã nhìn thấy các con từng ngày lớn lên:
Biết tự học.
Biết yêu thương.
Biết hợp tác, chia sẻ và tự tin thể hiện chính mình.
Nhìn các con hôm nay tự tin thuyết trình, mạnh dạn tham gia các hoạt động, biết sử dụng công nghệ, biết sống trách nhiệm và giàu tình cảm, cô biết rằng:
Từng giọt mồ hôi của thầy cô…
Từng sự hy sinh âm thầm của cha mẹ…
Đều đã được đền đáp thật xứng đáng".
Cô Hương chia sẻ:
"Các em học sinh thân mến! Cánh cổng trường tiểu học khép lại cũng là lúc một hành trình mới, rộng lớn hơn mở ra. Bước vào cấp THCS, môi trường mới sẽ có nhiều thầy cô mới, bạn bè mới và cả những thử thách mới. Cô muốn trao cho các em 3 chiếc chìa khóa để bước vào tương lai:
Thứ nhất, hãy luôn tò mò và không ngừng học hỏi, thế giới công nghệ và tri thức đang thay đổi từng giây, từng phút. Đừng khép mình lại, hãy luôn chủ động học để không bị bỏ lại phía sau.
Thứ hai, hãy luôn là những người tử tế: Học giỏi là điều đáng quý, nhưng biết yêu thương cha mẹ, giúp đỡ bạn bè và sống có trách nhiệm mới là điều làm nên giá trị đích thực của một con người tử tế.
Thứ ba, hãy bản lĩnh và đừng sợ vấp ngã: Sẽ có lúc các con thất bại, có lúc buồn và áp lực. Mỗi lần như thế là một bài học để các em lớn khôn. Hãy luôn kiên cường và tin vào chính mình" - cô Hương nhắn nhủ.
Một số hình ảnh của buổi lễ tri ân và trưởng thành ở Trường tiểu học Trần Hưng Đạo:
Cụ thể, ngày 17-21/6, hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung tại địa chỉ https://thisinh.thitotnghiepthpt.edu.vn sẽ mở để thí sinh thực hành đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển.
Mỗi thí sinh được hỗ trợ thực hành trên hệ thống thực tế với đầy đủ các bước như quy trình đăng ký chính thức, ngoại trừ bước nộp lệ phí xét tuyển.
Đây là cơ hội để thí sinh làm quen với giao diện hệ thống, kiểm tra cách thức thêm, chỉnh sửa, sắp xếp nguyện vọng cũng như thao tác xác nhận thông tin. Việc trải nghiệm trước sẽ giúp giảm áp lực khi bước vào giai đoạn đăng ký chính thức, hạn chế những sai sót không đáng có trong quá trình thực hiện.
Thí sinh lưu ý, đây là giai đoạn thử nghiệm, tập dượt. Sau thời gian thử nghiệm kết quả sẽ bị xóa, không được lưu lại để xét tuyển chính thức. Đợt đăng ký xét tuyển chính thức diễn ra từ ngày 2/7 đến 17h00 ngày 14/7.
Bên cạnh việc thực hành đăng ký nguyện vọng, Bộ GD&ĐT cũng lưu ý thí sinh cần dành thời gian rà soát toàn bộ dữ liệu cá nhân đã được cập nhật trên hệ thống.
Trong đó, các nội dung cần đặc biệt lưu ý gồm: Kết quả học tập bậc THPT (điểm học bạ); điểm các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, năng khiếu; chứng chỉ ngoại ngữ hoặc các chứng chỉ quốc tế (nếu có); thông tin khu vực ưu tiên, đối tượng ưu tiên cùng các minh chứng liên quan.
Nếu phát hiện bất kỳ sai lệch hoặc thiếu sót nào, thí sinh cần chủ động liên hệ điểm tiếp nhận hồ sơ hoặc đơn vị có thẩm quyền để được rà soát và cập nhật kịp thời.
Theo đại diện Bộ GD&ĐT, nhiều năm qua, không ít trường hợp thí sinh bị ảnh hưởng quyền lợi xét tuyển chỉ vì những lỗi dữ liệu tưởng chừng rất nhỏ.
Đợt thực hành lần này là dịp để mỗi thí sinh kiểm tra lại toàn bộ hồ sơ tuyển sinh trực tuyến trước khi bước vào giai đoạn quyết định.
Tất cả các nguyện vọng đăng ký của thí sinh được hệ thống xử lý đồng thời. Sau quá trình lọc ảo, mỗi thí sinh chỉ có thể trúng tuyển vào một nguyện vọng duy nhất và là nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện.
Khuyến cáo của Bộ GD&ĐT, thí sinh nên đặt ngành học yêu thích nhất ở vị trí cao nhất, tức nguyện vọng 1. Đây phải là ngành học, trường học mà thí sinh thực sự đam mê và mong muốn được theo học nhất, thay vì chọn trường dựa vào việc đoán định điểm chuẩn hay xu hướng đám đông.
Thí sinh cần nghiên cứu kỹ đề án tuyển sinh của từng trường để có cách lựa chọn nguyện vọng yêu thích sao cho phù hợp.
Các mốc thời gian quan trọng trong xét tuyển đại học như sau: Từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7, thí sinh đăng ký, điều chỉnh và bổ sung nguyện vọng xét tuyển trực tuyến trên hệ thống chung, không giới hạn số lần và số lượng nguyện vọng.
Từ ngày 15/7 đến 17h ngày 21/7, thí sinh thực hiện nộp lệ phí xét tuyển trực tuyến theo đúng số lượng nguyện vọng đã đăng ký chính thức.
Trong thời gian đăng ký chính thức, thí sinh được quyền điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng không giới hạn số lần.
Hệ thống sẽ khóa dữ liệu đăng ký sau 17h ngày 14/7 để phục vụ cho các bước lọc ảo và xét tuyển tiếp theo.
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 vừa qua, Phạm Văn Huy, học lớp 12C5A, Trường THPT chuyên Hùng Vương (phường Diên Hồng, tỉnh Gia Lai), đạt 10 điểm môn toán và hóa học, 9 điểm vật lý, 7,25 điểm ngữ văn.
Theo Huy, ngoài kiến thức trên lớp và sách giáo khoa, nguồn học liệu quan trọng của cậu là các đề tham khảo trên internet. Với môn toán, Huy thường tìm những bài khó để tự giải, sau đó đối chiếu nhiều cách làm nhằm rút kinh nghiệm và mở rộng tư duy.
Huy duy trì lịch học đều đặn, nhưng không học quá sức. Mỗi tuần, cậu dành một ngày nghỉ để chơi game, trò chuyện cùng bạn bè nhằm cân bằng tinh thần.
"Việc học là một hành trình dài. Khi biết cân bằng giữa học tập và nghỉ ngơi, mình sẽ có thêm năng lượng và sự tập trung để theo đuổi mục tiêu", Huy chia sẻ.
Nhờ giữ được tâm lý nhẹ nhàng, không tự tạo áp lực, nam sinh bước vào phòng thi với sự tự tin. Sau kỳ thi, Huy dự định đăng ký ngành kỹ thuật vật liệu của Trường ĐH Bách khoa thuộc ĐH Quốc gia TP.HCM.
Cũng lựa chọn cách học tương tự, Lê Thanh Hùng, học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn (xã Chư Prông, tỉnh Gia Lai), đạt điểm 10 môn hóa học và sinh học, 9,5 điểm toán. Hùng trở thành thủ khoa khối B00 của tỉnh Gia Lai với 29,5 điểm.
Hùng cho biết trong quá trình học trên lớp, cậu luôn cố gắng ghi nhớ bài ngay sau mỗi tiết học và nắm vững kiến thức. Với những nội dung chưa hiểu, Hùng chủ động trao đổi với bạn bè, nhờ thầy cô giải đáp. Khi về nhà, cậu tranh thủ thời gian rảnh luyện các đề tham khảo trên internet để củng cố kiến thức và rèn kỹ năng làm bài.
Càng gần kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, Hùng không tăng thời lượng học hay lao vào giải quá nhiều đề. Thay vào đó, cậu dành thời gian hệ thống lại kiến thức và duy trì việc chơi bóng đá, cầu lông để rèn luyện sức khỏe, giúp đầu óc luôn thoải mái.
"Gần đến kỳ thi, em không ép bản thân học quá nhiều mà dành thời gian hệ thống lại lý thuyết. Khi có một sức khỏe tốt, một tâm lý thoải mái nhất thì bản thân sẽ dễ dàng chinh phục được những điểm số cao", Hùng tâm sự.
Theo Hùng, muốn đạt điểm cao ở bất kỳ môn học nào cũng vậy, điều quan trọng nhất là nắm vững lý thuyết. Chỉ khi có nền tảng vững chắc, học sinh mới có thể phân tích đề, lựa chọn cách làm phù hợp và hạn chế sai sót.
Hùng cho hay việc bố mẹ không gây áp lực cũng giúp cậu giữ được sự bình tĩnh trong suốt quá trình ôn tập và làm bài thi. Sau khi tốt nghiệp, em dự định theo học ngành y để thực hiện ước mơ trở thành bác sĩ.
