Đoàn cứu nạn, cứu hộ Việt Nam nhận Huy chương ‘Anh hùng Venezuela’

Sá sùng từ lâu được xem là một trong những đặc sản quý hiếm của biển Việt Nam, có giá trị kinh tế cao và giàu dinh dưỡng. Không chỉ góp mặt trong nhiều món ăn cao cấp, loại hải sản này còn được dân gian và y học cổ truyền đánh giá là vị thuốc quý, có tác dụng bồi bổ cơ thể, tăng cường sinh lực và hỗ trợ sức khỏe.

Dù khoa học hiện đại vẫn đang tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về công dụng của sá sùng, những giá trị dinh dưỡng cùng kinh nghiệm sử dụng qua nhiều thế hệ đã giúp loại hải sản này giữ vững vị thế là một đặc sản được nhiều người săn tìm.

Sá sùng là một loài hải sản thân mềm, sống chủ yếu trong các bãi cát ven biển, nơi có môi trường nước mặn và cát sạch. Tại Việt Nam, sá sùng phân bố ở nhiều khu vực như Móng Cái, đảo Quan Lạn (Quảng Ninh), Nha Trang, Côn Đảo và một số vùng ven biển khác.

Sá sùng tươi có hình dáng khá đặc biệt, thân dài khoảng 5-10cm, mềm, màu hồng nhạt như đất cát. Trên thân có các vân sọc nhỏ li ti, bên trong chứa cát biển yếu tố khiến nhiều người lần đầu nhìn thấy không khỏi "rùng mình". Tuy vậy, chính loại hải sản có vẻ ngoài lạ lẫm này lại tạo nên vị ngọt thanh tự nhiên hiếm có khi chế biến.

Ở dạng tươi, sá sùng thường được dùng để nấu cháo, hầm nước dùng phở hoặc chế biến các món ăn bổ dưỡng khác. Khi được rang thơm, sá sùng mang lại vị ngọt sâu, giúp nước dùng trở nên đậm đà và có hương thơm rất đặc trưng, khó thay thế bởi bất kỳ nguyên liệu nào khác.

Khi sơ chế và phơi khô, sá sùng chuyển sang màu trắng ngà, trọng lượng nhẹ hơn nhưng giá trị lại tăng cao đáng kể. Nhờ ưu điểm bảo quản lâu và dễ vận chuyển, sá sùng khô thường được xuất khẩu hoặc dùng làm quà biếu cao cấp cho du khách. Chính sự chênh lệch lớn về giá trị cùng hương vị độc đáo đã khiến sá sùng trở thành một trong những đặc sản biển đắt đỏ và được săn lùng bậc nhất tại Việt Nam.

Sá sùng được xem là món ăn đặc sản có giá đắt đỏ như vàng khi 1kg sá sùng khô có giá vào khoảng 3-4 triệu đồng/kg. Từ thời xưa, sá sùng được khai thác để làm cống vật cho vua, quan và chỉ có những người giàu có mới đủ điều kiện sử dụng.

Loại đặc này này đắt bởi việc khai thác sá sùng không hề đơn giản như nhiều người vẫn nghĩ. Đây là loài hải sản sống ẩn sâu dưới lớp cát và có tập tính hoạt động khá đặc biệt. Người dân thường phải đi bắt vào khoảng 3-4 giờ sáng, khi thủy triều rút xuống thấp, để lộ những dấu vết mà sá sùng để lại trên mặt cát sau một đêm đi kiếm ăn. Chính những dấu hiệu rất nhỏ này là "manh mối" giúp người khai thác xác định vị trí của chúng.

Mùa khai thác sá sùng cũng không kéo dài quanh năm. Thời điểm lý tưởng nhất thường rơi vào khoảng tháng 3 đến tháng 8, khi sá sùng phát triển mạnh, kích thước lớn hơn và cũng đạt giá trị thương phẩm cao nhất. Đây là giai đoạn mà nhu cầu thị trường tăng cao, khiến loại đặc sản này càng trở nên đắt đỏ.

Sau khi được đánh bắt, sá sùng phải trải qua nhiều công đoạn sơ chế khá công phu. Chúng được rửa sạch hoàn toàn lớp cát bên trong, lộn ruột, làm sạch kỹ lưỡng rồi mới đem chế biến. Tùy mục đích sử dụng, sá sùng có thể được dùng tươi hoặc đem phơi, sấy khô để bảo quản lâu dài.

Từ xa xưa, sá sùng đã được xem như một loại "gia vị tự nhiên" quý giá, thường được dùng để tạo vị ngọt cho nước dùng trong các món phở, hủ tiếu hay bún. Nhờ hương vị thanh ngọt đặc trưng, sá sùng giúp nước lèo trở nên đậm đà và hấp dẫn hơn mà không cần quá nhiều gia vị phụ trợ.

Điều khiến sá sùng được xem là đặc sản quý không chỉ nằm ở độ hiếm mà còn ở thành phần dinh dưỡng phong phú.

Các nghiên cứu dinh dưỡng cho thấy sá sùng chứa nhiều:

Axit amin thiết yếu cho cơ thể

Khoáng chất vi lượng như kẽm, sắt, magie, canxi

Protein có giá trị sinh học cao

Một số hoạt chất sinh học tự nhiên hỗ trợ miễn dịch

Chính nhờ thành phần đa dạng này, sá sùng được đánh giá là thực phẩm giúp bổ sung năng lượng, phục hồi sức khỏe và hỗ trợ tăng cường thể trạng.

Theo Đông y, sá sùng có tính mát, vị ngọt nhẹ, quy vào kinh phế và thận. Từ lâu, loại hải sản này được sử dụng như một dược liệu giúp:

- Thanh nhiệt, giải độc cơ thể.

- Bổ khí huyết, cải thiện thể trạng suy nhược.

- Hỗ trợ điều trị ho kéo dài, ho có đờm.

- Giảm triệu chứng hen suyễn, khó thở.

- Hỗ trợ cải thiện tình trạng biếng ăn, suy dinh dưỡng ở trẻ em.

- Giúp giảm nhiệt miệng, sưng lợi và một số vấn đề răng miệng.

Ngoài ra, sá sùng còn được dân gian cho rằng có tác dụng hỗ trợ bổ thận, tăng cường sinh lực và cải thiện tuần hoàn máu. Tuy nhiên, những công dụng này chủ yếu dựa trên kinh nghiệm truyền thống, chưa thể thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị y khoa hiện đại.

Không chỉ có giá trị y học, sá sùng còn là nguyên liệu cao cấp trong ẩm thực Việt Nam. Nhờ vị ngọt tự nhiên, sá sùng thường được dùng để nấu nước dùng hoặc chế biến thành các món ăn bổ dưỡng.

Cháo sá sùng món ăn bồi bổ nhẹ nhàng

Cháo sá sùng là món ăn quen thuộc trong các thực đơn dinh dưỡng, đặc biệt phù hợp cho người mệt mỏi, người mới ốm dậy hoặc cần phục hồi sức khỏe.

Cách chế biến:

Sá sùng khô được làm sạch, rang thơm rồi giã nhỏ để tăng hương vị. Gạo tẻ được nấu nhừ thành cháo. Khi cháo gần chín, cho sá sùng vào cùng các loại rau như hành, rau mùi hoặc rau thơm tùy thích. Nấu thêm vài phút để hòa quyện hương vị rồi dùng khi còn nóng.

Món cháo có vị ngọt thanh tự nhiên, dễ ăn, nhẹ bụng nhưng vẫn giàu dinh dưỡng.

Hủ tiếu sá sùng món ăn đậm đà hương vị biển

Hủ tiếu sá sùng là sự kết hợp hài hòa giữa nước dùng ngọt xương và vị đặc trưng của sá sùng, tạo nên món ăn vừa ngon miệng vừa giàu dinh dưỡng.

Nước dùng được ninh từ xương ống, giò heo và tôm khô để tạo vị ngọt sâu. Sá sùng sau khi làm sạch được rang thơm để giữ hương vị đặc trưng. Thêm tôm tươi, thịt băm, trứng cút hoặc các nguyên liệu tùy chọn vào nồi nước dùng. Khi các nguyên liệu đã chín, cho sá sùng vào, nêm nếm vừa ăn. Cuối cùng trụng hủ tiếu và chan nước dùng lên, tạo nên món ăn hấp dẫn và bổ dưỡng.

Dù giàu dinh dưỡng, sá sùng không nên được xem như "thuốc chữa bách bệnh". Việc sử dụng cần hợp lý:

- Không ăn quá nhiều trong thời gian ngắn.

- Người có cơ địa dị ứng hải sản cần thận trọng.

- Nên chọn nguồn sá sùng sạch, đảm bảo chất lượng.

- Kết hợp với chế độ ăn uống cân bằng để đạt hiệu quả tốt nhất.

Sá sùng không chỉ là một đặc sản quý hiếm của biển Việt Nam mà còn là nguồn thực phẩm giàu giá trị dinh dưỡng, được cả y học cổ truyền lẫn hiện đại quan tâm. Với hương vị độc đáo và nhiều tiềm năng hỗ trợ sức khỏe, sá sùng xứng đáng được xem là một trong những "tinh hoa" của biển cả.

Tuy nhiên, thay vì coi đây là "thần dược", cách hiểu đúng hơn là một loại thực phẩm bổ dưỡng, có thể hỗ trợ sức khỏe khi sử dụng hợp lý và khoa học.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Những ngày gần đây, nhiều bãi biển tại xứ Wales, Anh bất ngờ xuất hiện dày đặc các sinh vật biển màu xanh lam với hình dạng kỳ lạ, tạo nên khung cảnh vừa đẹp mắt vừa bí ẩn, khiến người dân địa phương không khỏi kinh ngạc. Không ít người ví chúng như "sinh vật ngoài hành tinh" bị sóng biển đưa dạt vào bờ.

Hiện tượng này được ghi nhận tại nhiều khu vực trên đảo Anglesey và dọc bờ biển phía tây Gwynedd. Trên nền cát trải dài, hàng nghìn cá thể trong suốt ánh xanh nằm rải rác, phủ kín từng mảng bờ biển, nhiều đến mức khó có thể đếm hết.

Nhiều cư dân sinh sống lâu năm tại đây cho biết, họ chưa từng chứng kiến cảnh tượng tương tự. Dưới ánh nắng, những sinh vật nhỏ bé phản chiếu sắc xanh lấp lánh như pha lê, tạo nên một khung cảnh vừa huyền ảo vừa có phần "siêu thực". "Tôi chưa bao giờ thấy thứ gì giống như vậy. Chúng trông như đến từ một hành tinh khác", một người dân địa phương chia sẻ.

Theo các nhà khoa học, những "vị khách lạ" này nhiều khả năng là loài sứa buồm Velella velella, còn được gọi là "thuyền buồm xanh". Dù thường được gọi là sứa, thực chất chúng không phải sứa theo nghĩa sinh học, mà là tập hợp cộng sinh của nhiều cá thể polyp siêu nhỏ tạo thành một cơ thể chung.

Điểm đặc trưng của Velella velella là thân trong suốt màu xanh lam cùng một cấu trúc giống "cánh buồm" trên lưng, giúp chúng tận dụng gió để di chuyển trên mặt biển. Nhờ cơ chế này, chúng có thể trôi dạt theo dòng hải lưu và đi xa hàng nghìn kilomet.

Loài sinh vật này phân bố rộng ở các đại dương lớn như Đại Tây Dương, Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Khi gặp điều kiện thời tiết bất thường hoặc gió mạnh, chúng có thể bị đẩy hàng loạt vào gần bờ, tạo nên những "lớp thảm sinh vật" phủ kín bãi cát như hiện nay.

Dù sở hữu vẻ ngoài bắt mắt, giới chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chạm tay trực tiếp. Theo ông Frankie Hobro, Giám đốc Vườn thú biển Anglesey, độc tính của Velella velella khá nhẹ so với các loài như sứa chiến hạm Bồ Đào Nha, nhưng vẫn có thể gây cảm giác châm chích hoặc kích ứng nhẹ ở vùng da nhạy cảm.

Ông cũng khuyến nghị người dân và du khách nên cẩn trọng khi hoạt động gần biển, tránh tiếp xúc trực tiếp và rửa sạch tay sau khi đi dọc bờ biển để hạn chế rủi ro.

Không chỉ gây tò mò vì hình dáng kỳ lạ, hiện tượng này còn khiến giới khoa học quan tâm khi số lượng sinh vật dạt bờ tăng bất thường, có thể liên quan đến những biến động thời tiết và dòng hải lưu.

Các chuyên gia cho rằng sự thay đổi khí hậu toàn cầu đang làm ảnh hưởng đến môi trường đại dương, khiến nhiều loài sinh vật biển thay đổi tập tính di chuyển và xuất hiện dày đặc hơn ở những khu vực vốn hiếm khi ghi nhận trước đây.

Vì vậy, "biển xanh phủ đầy sinh vật lạ" ở Wales không chỉ là một cảnh tượng hiếm gặp gây tò mò, mà còn là dấu hiệu đáng chú ý về những biến chuyển đang diễn ra trong hệ sinh thái biển toàn cầu.

Tin Gốc: Người Đưa Tin

Ẩn mình giữa dãy Himalaya hùng vĩ, ngôi làng Malana từ lâu đã được biết đến như một trong những cộng đồng bí ẩn và đặc biệt nhất thế giới. Nơi đây không chỉ thu hút du khách bởi cảnh sắc núi rừng hoang sơ, mà còn bởi những quy tắc kỳ lạ: người ngoài không được chạm vào người dân, và ngay cả việc mua bán cũng phải thực hiện theo cách "đặt tiền xuống đất".

Đầu tháng 6/2026, một đoạn video ghi lại trải nghiệm của nữ du khách Ấn Độ Tushika Agarwal tại Malana bất ngờ lan truyền mạnh trên mạng xã hội, thu hút gần 20 triệu lượt xem chỉ trong thời gian ngắn.

Điều đáng nói trong video, thay vì đưa tiền trực tiếp cho người bán, cô đặt tiền xuống mặt đất trước cửa hàng. Sau đó, chủ tiệm nhặt tiền lên và khi trả lại tiền thừa, họ cũng đặt xuống một bề mặt để khách tự lấy. Toàn bộ quá trình giao dịch diễn ra mà không có bất kỳ sự tiếp xúc trực tiếp nào giữa hai bên.

Hình thức mua bán này khiến nhiều người xem vừa tò mò vừa khó hiểu, đồng thời đặt ra câu hỏi về những quy tắc đặc biệt đang được duy trì trong ngôi làng biệt lập này.

Tushika cho biết cô cũng không được phép bước vào bên trong cửa hàng và phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của địa phương. Theo cô, Malana là một trong số ít cộng đồng tại Ấn Độ vẫn giữ được lối sống tách biệt, bảo tồn mạnh mẽ bản sắc, tín ngưỡng và các tập tục đã tồn tại hàng trăm năm.

Malana nằm trong thung lũng Parvati thuộc bang Himachal Pradesh, Ấn Độ, ở độ cao khoảng 2.650m so với mực nước biển. Bao quanh là những dãy núi cao, rừng rậm nguyên sinh và các hẻm núi sâu, ngôi làng gần như bị cô lập với thế giới bên ngoài trong nhiều thế kỷ.

Chính sự biệt lập về địa lý này đã giúp Malana bảo tồn gần như nguyên vẹn những phong tục cổ xưa, tạo nên một cộng đồng mang bản sắc riêng biệt, khác xa với phần còn lại của Ấn Độ hiện đại.

Không có trung tâm thương mại, không có khách sạn sang trọng hay các điểm du lịch hiện đại, Malana vẫn giữ nguyên hình ảnh của một ngôi làng truyền thống với những ngôi nhà đá cổ, đường đi nhỏ hẹp và nhịp sống chậm rãi.

Điểm đặc biệt nhất khiến Malana nổi tiếng chính là "luật không chạm". Theo quy định truyền thống, người ngoài tuyệt đối không được chạm vào cư dân địa phương, nhà cửa, đền thờ hoặc bất kỳ vật thể linh thiêng nào trong làng.

Trong đời sống tinh thần của người dân, vị thần Jamlu Devta được xem là đấng bảo hộ tối cao, người đặt ra luật lệ và bảo vệ cộng đồng. Mọi đền thờ, vật phẩm nghi lễ và khu vực linh thiêng đều được coi là thuộc quyền quản lý thiêng liêng của vị thần này.

Người dân tin rằng sự tiếp xúc của người ngoài có thể làm "mất đi sự thanh khiết" trong không gian tôn giáo và ảnh hưởng đến nghi lễ truyền thống. Vì vậy, quy định không chạm không chỉ là một tập tục xã hội, mà còn là nguyên tắc gắn liền với tín ngưỡng và bản sắc cộng đồng.

Không chỉ dừng lại ở việc không tiếp xúc với người dân, các quy định tại Malana còn mở rộng đến nhiều khía cạnh khác trong đời sống.

Du khách bị cấm chạm vào nhà ở, tường công trình, đền thờ, hiện vật tôn giáo và các khu vực được đánh dấu linh thiêng. Một số nơi còn có biển cảnh báo rõ ràng hoặc người dân trực tiếp nhắc nhở để tránh vi phạm.

Điều này khiến trải nghiệm du lịch tại Malana trở nên đặc biệt: mỗi hành động đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng, từ việc đứng ở đâu, đi theo lối nào, cho đến cách quan sát và tương tác với môi trường xung quanh.

Dù lượng khách du lịch ngày càng tăng trong những năm gần đây, cộng đồng địa phương vẫn duy trì nghiêm ngặt các quy tắc truyền thống như một phần không thể tách rời của đời sống văn hóa.

Khác với nhiều điểm du lịch dễ tiếp cận bằng ô tô, hành trình đến Malana đòi hỏi sự kiên nhẫn và thể lực. Du khách chỉ có thể di chuyển đến điểm dừng gần làng, sau đó tiếp tục đi bộ khoảng 4 km đường núi để vào khu dân cư.

Con đường dẫn vào làng uốn lượn giữa thung lũng Parvati, với cảnh quan thiên nhiên hùng vĩ: rừng thông nguyên sinh, vách đá dựng đứng và những dòng suối chảy sâu dưới thung lũng. Đây cũng là một trong những lý do khiến Malana vẫn giữ được sự biệt lập tương đối cho đến ngày nay.

Mặc dù nổi tiếng với những quy định nghiêm ngặt, Malana không hoàn toàn đóng cửa với du khách. Xung quanh khu vực làng có một số nhà nghỉ nhỏ và homestay đơn giản, phục vụ những người muốn ở lại qua đêm.

Các quán ăn địa phương cũng cung cấp những món ăn truyền thống với thực đơn không quá đa dạng nhưng đủ để phục vụ nhu cầu cơ bản của khách du lịch. Tuy nhiên, trải nghiệm tại đây không hướng đến sự tiện nghi mà thiên về khám phá văn hóa và thiên nhiên.

Đến Malana, điều quan trọng nhất không phải là "check-in" hay chụp ảnh, mà là sự tôn trọng tuyệt đối đối với văn hóa địa phương. Du khách được yêu cầu đi theo lối chỉ dẫn, tuân thủ biển báo, xin phép trước khi chụp ảnh và tránh xâm nhập khu vực cấm.

Trải nghiệm tại đây vì thế mang đến một góc nhìn khác về du lịch: không chỉ là khám phá địa điểm mới, mà còn là sự học cách quan sát, lắng nghe và điều chỉnh hành vi để hòa hợp với cộng đồng bản địa.

Malana không chỉ là một ngôi làng trên bản đồ du lịch Ấn Độ, mà còn là minh chứng sống động cho việc một cộng đồng có thể gìn giữ bản sắc văn hóa của mình qua hàng thế kỷ, bất chấp sự thay đổi của thế giới bên ngoài.

Tin Gốc: Người Đưa Tin