Khoảng thời gian này thí sinh (TS) cần chủ động tìm hiểu ngành học, trường học và xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp, bởi những quyết định trong thời gian này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến con đường học tập và nghề nghiệp sau này.
Trong nhiều năm, xã hội thường nhìn nhận kỳ thi tốt nghiệp THPT như một cột mốc quyết định giữa "đỗ" và "trượt". Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của hệ thống giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, cách tiếp cận này đang dần thay đổi.
Ngày nay, cơ hội học tập sau THPT đã trở nên rộng mở hơn rất nhiều. Điều quan trọng không còn đơn thuần là vào được đại học mà là lựa chọn được ngành học phù hợp với năng lực, sở thích và xu hướng phát triển của xã hội.
Thực tế cho thấy mỗi năm vẫn có không ít sinh viên xin chuyển ngành, chuyển trường hoặc bỏ học giữa chừng. Nguyên nhân chủ yếu không phải vì các em không đủ khả năng học tập mà vì lựa chọn ban đầu chưa phù hợp. Có em chọn ngành theo điểm số, theo mong muốn của cha mẹ, theo bạn bè hoặc theo những ngành đang được xem là "hot". Nhưng rất ít học sinh thực sự dành thời gian để trả lời câu hỏi: "Mình muốn trở thành ai trong tương lai và ngành học nào sẽ giúp mình đạt được điều đó?".
Chính vì vậy, khoảng thời gian chờ điểm thi cần được xem là giai đoạn nghiên cứu, định hướng và chuẩn bị cho tương lai thay vì chỉ là quãng nghỉ sau kỳ thi.
Một trong những sai lầm phổ biến của TS là chờ đến khi biết điểm mới bắt đầu tìm hiểu về các trường và ngành đào tạo.
Cuối tuần trước, Bộ GD-ĐT đã công bố đáp án các môn thi tốt nghiệp THPT 2026. Theo nhiều chuyên gia tuyển sinh, ngay sau khi Bộ GD-ĐT công bố đáp án chính thức, TS nên đối chiếu bài làm để ước lượng mức điểm có thể đạt được. Từ kết quả dự kiến này, các em có thể đánh giá khả năng trúng tuyển theo từng tổ hợp xét tuyển và xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng phù hợp.
Ngoài việc tham khảo điểm chuẩn 2 - 3 năm gần đây, TS cần tìm hiểu kỹ chương trình đào tạo, điều kiện học tập, học phí, học bổng, ký túc xá cũng như các chính sách hỗ trợ người học của từng cơ sở đào tạo.
Trong nhiều gia đình, việc lựa chọn đại học thường bắt đầu từ câu hỏi: Học trường nào? Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, câu hỏi quan trọng hơn có lẽ là học ngành gì. Do đó, các chuyên gia khuyến nghị TS không nên chờ đến sát thời điểm đăng ký nguyện vọng mới tìm hiểu ngành học.
Thời điểm này, các em cần hiểu rõ năng lực bản thân, sở thích cá nhân và định hướng nghề nghiệp tương lai. Việc lựa chọn ngành học chỉ vì là "ngành hot" hoặc theo số đông rất dễ dẫn đến cảm giác không phù hợp trong quá trình học tập.
Cũng theo nhiều chuyên gia, các em nên bắt đầu từ việc xác định lĩnh vực mình thực sự yêu thích và muốn theo đuổi, sau đó lựa chọn những trường có đào tạo ngành đó và sắp xếp thứ tự ưu tiên từ cao xuống thấp.
Trong thời đại trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và đổi mới sáng tạo, thị trường lao động đang thay đổi rất nhanh. Vì vậy, lựa chọn ngành học cần gắn với nhu cầu nhân lực tương lai thay vì chỉ nhìn vào điểm chuẩn hay danh tiếng của trường.
Theo quy chế tuyển sinh năm 2026, TS được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng và chỉ trúng tuyển vào nguyện vọng cao nhất đủ điều kiện. Quy định này buộc TS phải chuyển từ tư duy "rải thảm" sang "nhắm trúng đích".
Các chuyên gia tư vấn tuyển sinh cho rằng sai lầm phổ biến là xếp nguyện vọng theo tâm lý đám đông hoặc để những ngành học yêu thích xuống phía dưới. Một chiến lược hợp lý là chia các nguyện vọng thành 3 nhóm: Nhóm lý tưởng: những ngành, trường yêu thích nhất; nhóm phù hợp: những lựa chọn tương đối sát với năng lực hiện tại; nhóm an toàn: những ngành, trường có khả năng trúng tuyển cao hơn. Việc phân bổ hợp lý các nhóm nguyện vọng giúp TS vừa giữ được cơ hội chinh phục mục tiêu cao, vừa hạn chế rủi ro.
Mỗi mùa tuyển sinh đều xuất hiện vô số dự đoán về điểm chuẩn và những ngành nghề "hot". Tuy nhiên, điểm chuẩn chỉ phản ánh tương quan cung - cầu trong từng năm chứ không phải thước đo tuyệt đối về giá trị của một ngành học.
Theo các chuyên gia tư vấn tuyển sinh, TS cần chuyển dịch tư duy từ câu hỏi "Trường này có danh tiếng không?" sang câu hỏi "Môi trường này có giúp mình phát triển tốt nhất hay không?".
Danh tiếng của trường chỉ là lợi thế ban đầu. Điều quyết định thành công lâu dài vẫn là trải nghiệm học tập, năng lực nghề nghiệp, kỹ năng thích ứng và khả năng học tập suốt đời.
Từ lúc rời phòng thi đến khi nhận kết quả thi tốt nghiệp THPT không chỉ là khoảng thời gian chờ đợi mà còn là giai đoạn trưởng thành của mỗi học sinh. Đây là lúc các em học cách tự tìm kiếm thông tin, tự đánh giá năng lực bản thân, tự đưa ra quyết định và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 đã kết thúc, nhưng hành trình lựa chọn tương lai mới chỉ bắt đầu. Từ nay đến ngày công bố điểm thi, điều quan trọng nhất không phải là đếm ngược từng ngày chờ kết quả mà là chủ động chuẩn bị cho những quyết định phía trước.
Bởi điểm số có thể mở ra một cánh cửa, nhưng chính sự hiểu biết về bản thân, khả năng hoạch định tương lai và những lựa chọn đúng đắn mới quyết định một người có thể đi được bao xa trên con đường học tập và nghề nghiệp của mình.
Tin Gốc: Thanh Niên
