“Sẽ không còn hoạt động làm giàu uranium nào nữa. Mỹ sẽ hợp tác cùng Iran để khai quật và loại bỏ tất cả bụi hạt nhân đã bị chôn vùi”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social ngày 8/4, ám chỉ tới các cơ sở hạt nhân Iran bị Mỹ không kích tháng 6/2025.
Mỹ khi đó tiến hành Chiến dịch Búa đêm, sử dụng 125 máy bay quân sự, 14 quả bom xuyên phá hầm GBU-57 khối lượng 14 tấn và hơn 20 tên lửa Tomahawk để tấn công các cơ sở hạt nhân Iran gồm Fordow, Natanz và Isfahan.
Ông Trump cũng cho biết Mỹ sẽ “hợp tác chặt chẽ với Iran, quốc gia mà chúng tôi xác định đang trải qua quá trình thay đổi chế độ hiệu quả”.
Ông thêm rằng nhiều phần trong đề xuất 15 điểm mà Mỹ đưa ra trước đó với Iran “đã được chấp thuận”. Mỹ sẽ thảo luận với Iran về việc dỡ thuế quan và lệnh trừng phạt.
Iran chưa bình luận về các thông tin trên.
Tổng thống Mỹ trong bài đăng khác sau đó cảnh báo Mỹ sẽ áp thuế 50% “ngay lập tức” lên hàng hóa của bất kỳ quốc gia nào cung cấp vũ khí cho Iran. “Sẽ không có ngoại lệ hay miễn trừ nào”, ông nói.
Ông Trump ngày 7/4 thông báo chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn hai tuần với Iran. Ông thêm rằng lý do đưa ra quyết định này là Mỹ đã đạt được mọi mục tiêu quân sự, đồng thời đang tiến rất gần tới thỏa thuận dứt điểm về hòa bình lâu dài với Iran, cũng như hòa bình tại Trung Đông.
Iran sau đó xác nhận thỏa thuận, thông báo nước này sẽ mở cửa eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn với Mỹ.
Vài giờ sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, truyền hình nhà nước Iran đưa tin cơ sở lọc dầu trên đảo Lavan của nước này bị tấn công. Họ cho biết thêm Iran đã phóng tên lửa đáp trả vào Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Arab Saudi.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố “không tin tưởng” cam kết của Mỹ bất chấp lệnh ngừng bắn, cảnh báo “ngón tay đang đặt sẵn trên cò súng” và không ngần ngại đáp trả mạnh mẽ những hành động gây hấn.
Nghị quyết được thông qua với 215 phiếu thuận và 208 phiếu chống. Trong số đó có 4 nghị sĩ Cộng hòa đã đứng cùng phe Dân chủ để ủng hộ văn kiện về quyền lực chiến tranh. Đây được xem là thất bại mới nhất của ông Trump tại Quốc hội, dù đảng Cộng hòa đang nắm đa số sít sao ở cả Hạ viện và Thượng viện, theo Reuters.
Bốn nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu ủng hộ nghị quyết gồm ông Tom Barrett của bang Michigan, ông Warren Davidson của bang Ohio, ông Brian Fitzpatrick của bang Pennsylvania và ông Thomas Massie của bang Kentucky. Không có nghị sĩ Dân chủ nào bỏ phiếu chống, trong khi 7 thành viên Hạ viện không tham gia bỏ phiếu.
Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu chủ yếu mang tính biểu tượng. Để có hiệu lực, nghị quyết vẫn cần được Thượng viện thông qua. Trong trường hợp bị ông Trump phủ quyết, văn kiện này phải nhận được sự ủng hộ của ít nhất 2/3 nghị sĩ ở cả 2 viện để vượt qua quyền phủ quyết của tổng thống - kịch bản được cho là rất khó xảy ra.
Dù vậy, kết quả bỏ phiếu cho thấy sự bất an ngày càng rõ trong nội bộ đảng Cộng hòa trước cách ông Trump xử lý cuộc xung đột với Iran. Đây cũng là nỗ lực hiếm hoi của lưỡng đảng nhằm hạn chế quyền lực chiến tranh của tổng thống, sau khi 3 nghị quyết tương tự trước đó tại Hạ viện đều thất bại nhưng với khoảng cách phiếu ngày càng thu hẹp.
Nhà Trắng ngày 3.6 bác bỏ nghị quyết, cho rằng văn kiện này "vi hiến" và khó có khả năng được Thượng viện thông qua. Một quan chức Nhà Trắng nói ngay cả trong trường hợp nghị quyết vượt qua Thượng viện, văn kiện này cũng "sẽ không có hiệu lực".
"Tổng thống Trump sẽ tiếp tục bảo vệ an ninh quốc gia bằng quyền hạn hiến định của ông với tư cách tổng tư lệnh, đồng thời minh bạch với Quốc hội", theo ABC News dẫn lời quan chức này.
Trong một diễn biến liên quan, ông Trump ngày 3.6 nói thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn còn hiệu lực, bất chấp một vụ đụng độ nổ súng mới giữa quân đội hai nước trong đêm trước đó.
Ông Trump xác nhận vụ đụng độ, nhưng cho rằng cách hiểu về "ngừng bắn" tại khu vực này có phần khác biệt. "Tôi cho rằng ở khu vực đó, ngừng bắn có nghĩa là việc bắn phá diễn ra một cách ôn hòa hơn. Ngừng bắn ở đó rất khác so với ngừng bắn ở những nơi khác trên thế giới", theo ông Trump.
Tổng thống Mỹ cũng bày tỏ lạc quan về tiến trình đàm phán với Iran, nói rằng hai bên đang "rất gần" một thỏa thuận và kết quả có thể đạt được ngay cuối tuần này.
Theo Đài Euro News, ngày 14-4, Hội Chữ thập đỏ cho biết một lô hàng gồm vật tư y tế cùng các hàng viện trợ khác đã được chuyển vào biên giới Iran, trở thành chuyến viện trợ đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát.
Trong thông báo chính thức, Liên đoàn Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) xác nhận lô hàng đã vào lãnh thổ Iran ngày 12-4.
Phát biểu tại Geneva (Thụy Sĩ), người phát ngôn IFRC Tommaso Della Longa cho biết đoàn xe xuất phát từ Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) hôm 10-4.
Đây là một trong những đợt vận chuyển vật tư y tế xuyên biên giới đầu tiên của tổ chức quốc tế kể từ sau loạt không kích của Israel và Mỹ vào Iran ngày 28-2.
Theo ông Della Longa, IFRC đã cung cấp các bộ dụng cụ sơ cứu chấn thương, phục vụ cấp cứu khẩn cấp và cứu sống bệnh nhân.
"Hoạt động này vô cùng quan trọng, trong bối cảnh chuỗi cung ứng nhân đạo vào Iran bị gián đoạn nghiêm trọng, khiến việc đưa hàng cứu trợ trở nên khó khăn và tốn kém hơn", ông nói.
IFRC đặt mục tiêu tiếp tục vận chuyển thêm nhiều bộ dụng cụ trong ba tuần tới.
Trong khi đó, Ủy ban Chữ thập đỏ quốc tế (ICRC) cho biết đã chuyển giao lô hàng viện trợ xuyên biên giới đầu tiên gồm 171 tấn hàng cứu trợ thiết yếu tới Iran ngày 13-4.
Tổng cộng 14 xe tải xuất phát từ kho tại Jordan, chở các vật dụng thiết yếu đủ đáp ứng nhu cầu của gần 25.090 người, gồm chăn, đệm, can nước, bộ dụng cụ nhà bếp, bạt che và đèn năng lượng mặt trời.
Ngoài ra ICRC cũng bàn giao 200 máy phát điện và 100 máy bơm động cơ mua tại địa phương cho Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran (IRCS) nhằm hỗ trợ công tác cứu hộ.
Theo ông Vincent Cassard, Trưởng phái đoàn ICRC tại Iran, nhu cầu nhân đạo trên cả nước vẫn ở mức cao và kỳ vọng lô hàng sẽ góp phần giảm bớt khó khăn cho các cộng đồng bị ảnh hưởng.
Bên cạnh đó, ông Della Longa cũng nhấn mạnh áp lực mà Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran đang phải gánh chịu khi đã có bốn nhân viên thiệt mạng trong lúc làm nhiệm vụ kể từ khi xung đột nổ ra.
Tính đến thời điểm hiện tại, cuộc chiến đã khiến ít nhất 3.000 người thiệt mạng tại Iran, 2.020 người tại Lebanon, 23 người tại Israel và hơn một chục người tại các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh.
Sau khi xác nhận đã nhận được đề xuất ngừng bắn từ các bên trung gian, Iran đã đưa ra quan điểm phản hồi của nước này cho Pakistan. Hãng thông tấn IRNA đưa tin rằng phản hồi của Iran gồm 10 điểm, theo đó, nước này bác bỏ khả năng ngừng bắn tạm thời và yêu cầu một thỏa thuận chấm dứt hoàn toàn xung đột.
Bên cạnh đó, Iran cũng yêu cầu chấm dứt sự thù địch trong khu vực, thiết lập khuôn khổ cho việc qua lại an toàn tại eo biển Hormuz, tái thiết và dỡ bỏ cấm vận Iran.
"Những sự kiện này một lần nữa chứng tỏ ưu thế của Iran trong cuộc chiến. Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã rút lại những lời đe dọa trước đó bằng cách kéo dài thêm hạn chót lặp đi lặp lại", hãng thông tấn thông báo.
Phát biểu tại sự kiện mở trứng Phục sinh cho trẻ em ở Nhà Trắng cùng ngày, Tổng thống Trump cho rằng đề xuất ngừng bắn 45 ngày với Iran là một bước tiến đáng kể nhưng "chưa đủ tốt", theo CNN.
"Họ đã đưa ra một đề xuất, đó là đề xuất đáng kể. Đó là bước tiến đáng kể nhưng nó chưa đủ tốt", ông Trump nói, chê trách Iran vì không nắm bắt cơ hội được ông trao cho để chấm dứt xung đột. Nhà lãnh đạo cho biết rất tức giận với chính quyền Iran và tuyên bố họ sẽ phải trả giá đắt.
Chủ nhân Nhà Trắng lặp lại những lời đe dọa rằng ông có những lựa chọn tồi tệ hơn cả các đe dọa tấn công nhà máy điện và cầu đường tại Iran. "Họ sẽ không có cầu, họ sẽ không có nhà máy điện, họ sẽ không có gì cả. Tôi sẽ không đi sâu chi tiết bởi vì còn những điều khác tồi tệ hơn hai thứ trên", ông Trump nói.
Hạn chót mà ông đặt ra để Iran chấp nhận một thỏa thuận là 20 giờ ngày 7.4 giờ miền Đông Mỹ (7 giờ ngày 8.4, giờ VN). Ông Trump nói rằng đó là hạn chót cuối cùng.
"Cuộc chiến có thể chấm dứt rất nhanh chóng nếu họ làm điều họ phải làm. Họ phải làm một số thứ. Họ biết điều đó, tôi nghĩ họ đang đàm phán một cách thiện chí", ông Trump nói.
Tổng thống Mỹ cho hay Phó tổng thống JD Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner của ông đang đối thoại với các nước trung gian về xung đột với Iran.
Mặt khác, nhà lãnh đạo cho rằng chính quyền mới tại Iran hiện nay, theo ông là thế hệ thứ ba, "thông minh và có lý lẽ hơn nhiều".
