Hy Lạp siết mạng xã hội, cấm người dùng dưới 15 tuổi

Cây atiso có nguồn gốc từ Địa Trung Hải xa xôi đã trở thành biểu tượng cho sự phát triển kinh tế Lâm Đồng, là nét đẹp văn hóa để người đi xa thấy nhớ mùa atiso, du khách ghé thăm không quên đem về những sản phẩm từ atiso như món quà đặc trưng của xứ lạnh.

Tôi và người nông dân từ nhiều vùng miền chọn về đây lập nghiệp biết ơn Đà Lạt theo cách của riêng mình.

Giữa thiên nhiên và nhân sinh luôn có mối quan hệ sâu sắc, khí hậu quanh năm mát mẻ, se lạnh, nhiều sương mù và mưa phùn đã tạo nên một kiểu tính cách người làm nông điềm tĩnh, hiền lành dù vất vả nhưng không lam lũ.

Thiên nhiên cũng ưu đãi cho cây atiso phát triển khỏe mạnh tươi tốt trở thành cây nông nghiệp chủ điểm kinh tế biết bao thế hệ người dân Đà Lạt từ Thái Phiên, Trại Mát, Xuân Trường (những vùng chuyên canh trồng atiso một thời).

Từ những cây giống bén duyên đầu tiên trong vườn thực nghiệm atiso đã có mặt phủ che những đồi cao lũng thấp.

Tôi yêu tuổi thơ bao nhiêu thì cũng yêu những mùa atiso bấy nhiêu. Trong con đường của ký ức có đứa lười lao động sợ ra giêng khi hoa atiso đã già phải ngủ gật lấy tim sơ chế hoa. Tôi học được sự sáng tạo của con người luôn bắt nguồn từ lao động.

Để lấy tim sơ chế hoa, người dân biết chế chiếc muỗng dẹp mà không dùng dao vì nguy hiểm và lẹm hoa. Dao xắt hoa cũng được chế tạo sao cho hợp với bông, bàn xắt rễ cũng đặc trưng cho cây atiso. Có thể nói nhìn dụng cụ lao động biết nó chỉ dành cho loài cây atiso.

Đêm đêm bên ánh đèn rồi đến ánh điện người lớn trẻ con đàn ông đàn bà ai có việc nấy, miệt mài chuyên nghiệp cùng những mùa atiso. Trẻ con lấy tim vì dễ dàng, phụ nữ khéo léo và xắt bông, đàn ông có sức xắt tất cả các khâu.

Những đêm dài ngủ ít thấy mệt nhưng có tiền lao xao khắp đầu làng cuối ngõ. Khi chạy nhảy qua thềm tuổi thơ ngoái đầu nhìn lại hình như đứa nào cũng thấy rưng rưng nhớ. Vậy đó người ta chỉ kịp yêu kịp nhớ kịp thương khi đã đi qua khi đã thấm những ngày xa.

Người tiêu dùng, nhà khoa học yêu cây atiso vì những công dụng tuyệt diệu của nó... Còn tôi, tôi yêu nó bởi nó gắn bó với chúng tôi suốt hành trình tuổi thơ. Có đứa học sinh của tôi đi xa chẳng nhớ bài tôi dạy thêm, em nhớ về một lần đói bụng cô múc cho dĩa cây con atiso xào thịt và chén chè hoa atiso nấu đậu xanh.

Tôi cũng như em, tôi nhớ những ngày vất vả theo mẹ đi lấy tim, tôi nhớ những lần trèo lên mái tôn phơi hoa.

Chỉ cần nhìn thấy ông mặt trời quạu quọ, xị mặt là y như rằng hốt hoảng ùa nhau trèo lên mái nhà quét bông. Tiếng chổi tre lao xao, tiếng la, tiếng hối thúc vào không gian bình yên của ngày.

Tôi nhớ sau mùa thu hoạch cùng lũ bạn ra vườn đi mót rễ, mót thân ngắn người ta bỏ về phơi bán lấy tiền làm bánh, nấu chè. Những kỷ niệm vừa mệt vừa vui của những đứa con lớn lên cùng atiso.

Mùa atiso làm thay da đổi thịt một vùng đất. Nhờ nó mà những ngôi nhà nơi tôi ở cứ cao dần, vươn dần lên trong nắng. Nó đem về bình yên hạnh phúc, cuộc sống ấm no đủ đầy qua bao thập kỷ.

Giờ đây có nhiều cây trồng nông nghiệp cao ra đời kinh tế hơn, đỡ vất vả hơn. Nhưng chẳng ai nỡ phụ nó cả, nó vẫn có vị trí đặc biệt trong lòng những người dân thân yêu như thể mối tình đầu luôn là mối tình thiêng liêng và cao đẹp nhất không gì thay đổi. Nó vẫn là biểu tượng trong lòng những người con xứ sương mù.

Những mùa atiso thương nhớ đã chắp cánh cho tôi đến lớp, đến trường. Mùa atiso đã đưa bạn bè tôi đi đến những thành phố cao rộng để tắm táp trên dòng sông tri thức rồi trở về lại chính nơi nuôi dưỡng mình tạo ra những nền nông nghiệp cao, những cơ sở lai tạo, những hợp tác xã đưa cây atiso đi xa. Những người bạn tôi vẫn miệt mài bén duyên với đất với cây.

Những người bạn trẻ của tôi đã từ bỏ thành phố về nhà xây dựng, lại quảng bá phát triển sản phẩm từ cây atiso… Họ đang tiếp nối thế hệ của những cô dì, chú bác, tiếp tục ươm trồng một nền nông nghiệp hiện đại kế thừa và phát triển.

Nhìn lại sự phát triển của thành phố mình yêu hơn thế kỷ trôi qua, người còn người mất. Trong nhịp thở thời gian tôi nghe cổ họng mình đượm vị ngọt của ly trà hoa atiso mát dịu. Vị đắng, vị ngọt của chiếc lá atiso như vòng quay của vùng Thái Phiên tôi sống - có những bước thăng, bước trầm.

Có những biến chuyển suy nghĩ trong hành trình làm nông của người dân. Khi thịnh chỉ mong con cháu mình một đời gắn bó với nghề nông; khi suy mong nó bứt ra khỏi đất khỏi vườn. Nhưng cuối cùng chúng tôi vẫn quay về bên vườn cây giữa nhiều sự lựa chọn như hậu vị ngọt ngào nhớ thương dẫn chúng tôi về bên những mùa hoa atiso đang bừng lên giữa đất trời phố núi cao nguyên.

Nguồn: Tuổi Trẻ

Vài năm trước, M. - bạn tôi kể - vợ anh nói nhiều đến mức... "anh chỉ cần ngồi xuống là bị "tra tấn bằng âm thanh"". Anh nói nửa đùa nửa thật, nhưng trong mắt có chút mệt mỏi.

Đi làm về đã đủ áp lực, về nhà lại thêm một "làn sóng thông tin" liên tục: chuyện cơ quan, chuyện hàng xóm, chuyện con cái, chuyện mạng xã hội... M. bảo nhiều lúc chỉ muốn im lặng, nhưng càng im thì vợ lại càng nói.

Lời tâm tình ấy không lạ! Nhiều người đàn ông từng ở trong tình huống tương tự. Tất nhiên, nếu chỉ nhìn từ một phía, sẽ dễ rơi vào cảm giác "chịu đựng" mà quên mất một điều quan trọng, phía sau việc nói nhiều thường không chỉ là thói quen mà là một nhu cầu.

Theo cách rất tự nhiên, phụ nữ thường giao tiếp để giải tỏa cảm xúc. Họ nói không hẳn để tìm giải pháp, mà để được chia sẻ, được lắng nghe, được xác nhận rằng mình không một mình. Trong khi đó, đàn ông lại có xu hướng ngược lại, khi mệt họ sẽ thu mình, im lặng, cần khoảng không để hồi phục. Hai cách vận hành khác nhau ấy nếu không hiểu rất dễ tạo thành xung đột.

M. kể, có lần anh bực quá, quay sang nói thẳng: "Em nói ít lại được không?". Không khí trong nhà im bặt, nhưng khoảng lặng đó không phải là bình yên mà là sự tổn thương. Vợ anh lặng đi, rồi sau đó ít nói hẳn... nhưng cũng ít cười.

Anh nhận ra mình "được yên" nhưng lại mất đi điều gì đó rất quen thuộc. Thực ra, vấn đề không nằm ở việc ai đúng ai sai mà ở cách hai người tìm được một điểm cân bằng. Một người cần nói, một người cần yên - nếu không học cách hiểu nhau, thì cả hai đều thấy mình thiệt thòi.

Tôi hỏi M.: "Cậu có bao giờ chủ động ngồi nghe vợ nói chưa?". Anh ngẫm một lúc rồi cười: "Chắc là chưa lắng nghe đúng nghĩa". Lắng nghe người thương, người yêu hay vợ hoặc chồng mình không phải là ngồi đó cho xong, cũng không phải là vừa nghe vừa lướt điện thoại.

Nghe là thực sự có mặt. Khi người phụ nữ cảm nhận mình được lắng nghe đủ, họ sẽ tự nhiên nói ít lại. Ngược lại, càng bị phớt lờ, họ càng nói nhiều hơn, như một cách "gõ cửa" liên tục.

Một cách đơn giản mà hiệu quả, là tạo "khoảng thời gian dành riêng cho nhau" như một quy ước. Ví dụ, sau bữa cơm, vợ chồng dành 20 - 30 phút chỉ để trò chuyện. Khi đó, người chồng thật sự lắng nghe, còn người vợ cũng ý thức được đây là "không gian chia sẻ", không phải kéo dài bất tận. Khi nhu cầu được đáp ứng đúng lúc nó sẽ không tràn lan, mất kiểm soát, từ đó đưa cả hai vào một quỹ đạo chung.

Bên cạnh đó, người chồng cũng cần học cách nói ra nhu cầu của mình, nhưng bằng sự mềm mại, ngôn từ khéo léo. Đó chắc chắn không phải là "em nói nhiều quá", mà là "anh hơi mệt, mình nói chuyện sau chút được không?". Sự khác biệt nằm ở cách diễn đạt, một bên là phán xét, một bên là chia sẻ.

Còn với người vợ, nếu hiểu rằng sự im lặng của chồng không phải là lạnh nhạt, ngược lại đó là cách anh ấy nghỉ ngơi thì cũng sẽ dễ tiết chế hơn. Không phải điều gì cũng cần nói ngay. Có những câu chuyện khi chọn đúng thời điểm sẽ nhẹ nhàng hơn nhiều và cũng dễ "lọt tai".

Ở tuổi gần 50, nhiều người nhận ra, hôn nhân không phải là tìm người giống mình, mà là học cách sống cùng một người khác mình. Người nói nhiều không hẳn là "phiền", cũng như người ít nói không phải là "vô tâm", chỉ là mỗi người đang mang một cách yêu khác nhau, tùy thuộc vào tính cách riêng và đặc tính chung thuộc về giới.

Và đâu đó, một người yêu bằng lời nói, một người yêu bằng sự hiện diện lặng lẽ, vấn đề là, cả hai có chịu bước một bước về phía nhau hay không.

Mới đây, M. kể, anh thử thay đổi - không nhiều - chỉ là mỗi tối ngồi lại nghe vợ kể chuyện, không cắt ngang, không tỏ ra sốt ruột. Lạ một điều, khi đó vợ anh dần nói ít hơn. Anh cười: "Hóa ra không phải vợ nói nhiều, mà là mình chưa biết cách lắng nghe".

Thì ra, trong rất nhiều câu chuyện hôn nhân, điều cần không phải là "bớt nói", mà là "biết nghe". Rõ ràng, một khi người ta được lắng nghe bằng cả sự chân thành thì lời nói cũng tự nhiên trở nên vừa đủ, cách nói cũng dịu dàng hơn.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bài viết Có bằng đại học, 30 tuổi vẫn thất nghiệp, đi giao hàng, phục vụ: Có gì phải xấu hổ? nhận về nhiều ý kiến tranh luận của bạn đọc.

Nhiều bạn đọc tự hào với lao động chân chính, không sợ ánh nhìn người khác.

Bạn đọc Lê Thanh Trung nói thẳng không ăn cắp, ăn trộm, không có gì phải xấu hổ. Một khi lao động không vi phạm luật pháp để kiếm sống, không có gì phải xấu hổ khi mình chưa tìm được việc làm ưng ý.

Đồng tình, bạn đọc Trần Dung cũng nói chẳng có gì xấu hổ, so sánh ngang hàng thường thiếu công bằng. Người khoe thăng chức có thể đã có nền tảng gia đình, quan hệ, hoặc cơ hội sớm hơn mình.

“Shipper hay phục vụ lại đang tích lũy theo cách khác như kỹ năng chịu áp lực, thị trường, kỷ luật... Những thứ đó không khoe được, nhưng rất có giá trị”, Dung nói.

Tương tự, bạn đọc leph****@gmail.com thẳng thắn nói ăn cướp, ăn trộm hay lừa đảo mới xấu hổ. Mình làm việc chân chính chẳng có gì phải xấu hổ.

Bạn đọc Minh Tâm chia sẻ rằng bản thân từng trải qua hoàn cảnh tương tự, nên rất thấu hiểu, và điều quan trọng là vẫn cố gắng, chưa bỏ cuộc. Trong khi đó, bạn đọc Quỳnh Như nhấn mạnh rằng miễn là công việc chân chính thì không có gì phải xấu hổ.

Bạn đọc Trần Thanh Tùng kể là nông dân U60, ông nói bạn học được gì khi đi giao hàng? “Đi giao hàng không đơn thuần là tới giao hàng cho khách. Thất nghiệp, không phải vì vậy mà mình nôn nóng tìm ngay một công việc mới không chọn lọc, hãy bình tĩnh”, bạn đọc nói.

Còn bạn đọc Sao Xẹt cho rằng có ai nói các bạn mắc cỡ, xấu hổ đâu. Lao động ngành nghề chi cũng được, miễn là chân chính, bằng sức lao động của mình.

“Tiến sĩ bây giờ đã phổ cập rồi. Đại học chỉ là kiến thức nền, sau thời gian trải nghiệm”, ông nói.

Còn bạn đọc Thảo Hy cho rằng ổn định không nhất thiết là có nhà hay chức vụ, mà có thể là thu nhập đủ sống, tinh thần vững, và biết mình đang đi đâu. Có người lương cao nhưng bất an, không thấy vui hay nhiều áp lực chi phối, liệu có gọi là ổn định?

“Có người xuất phát chậm nhưng đường cong đi lên dài và ổn định. Cuộc đời không phải là cuộc đua 100m, mà là marathon, thậm chí là nhiều chặng khác nhau”, Hy nói.

Bạn đọc Minh nói làm gì cũng được, quan trọng là bạn cảm thấy vui vẻ với công việc đang làm và thu nhập có thể nuôi sống bản thân, gia đình.

“Tuy nhiên nếu có thể phát huy kiến thức đã được học và phát triển nghề nghiệp chuyên môn với tấm bằng đã nhận thì tốt nhất. Chứ học xong mà không dùng để mang lại lợi ích cho bản thân mình thì có nghĩa đã chọn sai ngành nghề, phí hoài công sức, tiền bạc đã bỏ ra những năm tháng đại học”, Minh bày tỏ.

Còn bạn đọc Nguyên Hà nói đại học ngày nay cũng như tốt nghiệp phổ thông thôi, có gì phải sĩ diện. Làm nghề gì cũng tốt cả, miễn là không vi phạm pháp luật. Không có ai không làm việc mà có cuộc sống hạnh phúc cả.

Nhiều bạn đọc nói cân nhắc lại lựa chọn nghề nghiệp, tránh lãng phí tấm bằng đại học.

Bạn đọc Vũ A Na kể rằng cô gần như có hai bằng đại học và từng đi dạy chính thức một thời gian nhưng sau đó nghỉ. Thời sinh viên, cô mê đọc sách, đặc biệt là sách về bán hàng, càng đọc càng hứng thú, nên đã xin đi làm thêm trong lĩnh vực này.

Tốt nghiệp văn bằng 1, cô đi dạy rồi thấy đam mê bán hàng quá lớn. Thế là Na học thêm văn bằng 2 quản trị kinh doanh, chưa lấy được văn bằng này thì cô bị ốm nghỉ giữa chừng.

“Giờ tôi làm công việc bán hàng: bán vé số, trứng lộn, trà chanh thu nhập 22 triệu đồng một tháng ở quê. Bỏ nghề giáo đi làm công việc như vậy vì đam mê thì có đáng xấu hổ không?”, Na bày tỏ.

Bạn đọc Đào Tiên nói dành quãng thời gian đẹp nhất đời người để học 4 năm đại học, sau đó ra trường với bao ước mơ, hoài bão nhưng thực tế thất nghiệp hoặc công việc không như ý, thử hỏi ai mà không chạnh lòng.

Tiên bày tỏ nuối tiếc vì mình đã lãng phí thời gian, tiền của vào những mục tiêu không thực tế, không phù hợp, xem như là một lần thử và sai. Cuộc sống vẫn tiếp diễn nên cần tìm một công việc tạm thời để bớt gánh nặng tài chính, lâu dần thì ngại thay đổi.

“Tôi từng trải qua nên tôi hiểu, quan trọng nhất vẫn là bạn cảm thấy thế nào về công việc, công việc đó có giúp bạn tốt hơn từng ngày không, có thể dung hòa giữa công việc và sở thích không, có kế hoạch gì cho tương lai nếu công việc đó ngày mai không còn nữa”, Tiên chia sẻ.

Bạn đọc ký tên Shipper nói học đại học rồi đi làm shipper hay lao động phổ thông không đáng xấu hổ với nghề hay xã hội, mà đáng tiếc là lãng phí tấm bằng cùng thời gian, tiền bạc và công sức mà bản thân và gia đình đã đầu tư.

“Xấu hổ với tư duy chấp nhận hiện tại không cần cầu tiến để cố gắng được làm với đúng ngành mình và gia đình đã đầu tư vào”, bạn đọc này nói.

Bạn đọc Lại Quang Tấn bày tỏ thắc mắc về việc một số bạn học đại học vất vả mà vẫn long đong, tự hỏi liệu có phải các bạn đã chọn sai ngành hay trường ngay từ đầu.

Bạn đọc Phúc Nguyễn nói học đại học nên xem là cơ hội nâng cao kiến thức cho bản thân, còn quan trọng hơn là sống tử tế, kiếm thu nhập chính đáng và giáo dục con cái thành đạt. Như vậy, mỗi người đã đáng tự hào vì đóng góp cho xã hội, thay vì chạy theo sự tự hào “ảo” không bền vững về lâu dài.

Bạn đọc Vinh thừa nhận nhiều người học đại học xong nhưng lại không hợp ngành. Quay đầu làm lại từ đầu cũng là điều bình thường.

Bạn đọc Phạm Hữu Hiến nói ở nước ngoài, bằng đại học chỉ mang tính phổ cập, một người làm nail ở Mỹ cũng có bằng đại học. Có ai than vãn gì đâu?

Nguồn: https://tuoitre.vn/tu-giao-vien-den-ban-ve-so-trung-lon-that-nghiep-hay-bo-nghe-vi-dam-me-co-xau-ho-khong-20260407130312867.htm