Tôi thường đọc những chia sẻ về chi phí sinh hoạt và thấy nhiều người cho rằng muốn sống thoải mái ở thành phố thì phải tốn rất nhiều tiền. Nhưng với gia đình tôi, nếu biết cách chi tiêu hợp lý thì cuộc sống vẫn đầy đủ, dễ chịu mà không cần chạy theo những khoản chi vượt quá nhu cầu.
Vợ chồng tôi có một nếp sinh hoạt khá đơn giản. Buổi sáng, chúng tôi cùng nhau đạp xe khoảng một tiếng để vận động rồi ghé quán ăn sáng. Hai tô hủ tíu sườn hết khoảng 100.000 đồng. Về nhà, chúng tôi mở cửa hàng kinh doanh nội thất, mỗi người pha một ly cà phê “3 trong 1” hoặc cốc ca cao rồi bắt đầu công việc.
Buổi trưa, hai vợ chồng tôi thường chỉ ăn trái cây là thấy đủ vì bữa sáng đã nạp nhiều dinh dưỡng. Đầu giờ chiều, có hôm chúng tôi ăn thêm củ khoai lang hoặc ít đậu hạt. Đến chiều tối, khi hai con đi làm về, cả nhà tôi mới quây quần dùng bữa chính. Có hôm, vợ tôi nấu cơm, có hôm đổi món như phở gà hay bún bò. Chi phí cho bữa tối của bốn người, theo vợ tôi tính toán, cũng chỉ khoảng 200.000 đồng là khá thoải mái.
Hai con tôi đi làm đều tự ăn sáng trước khi đến công ty. Mỗi phần cơm tấm, phở hay hủ tíu chỉ khoảng 40.000-50.000 đồng. Tính ra, tiền ăn của cả gia đình bình quân chỉ khoảng 100.000 đồng một người mỗi ngày.
>> Tôi chỉ tiêu 200 nghìn đồng một ngày dù tháng kiếm 50 triệu
Ngoài tiền ăn, các khoản sinh hoạt khác cũng không quá lớn. Tiền điện, nước khoảng 2,5 triệu đồng mỗi tháng, Internet 350.000 đồng, tiền xăng cho một ôtô và hai xe máy khoảng 2 triệu đồng, các khoản phát sinh khác khoảng 1 triệu đồng. Tổng cộng, chi phí sinh hoạt của gia đình bốn người vào khoảng 18 triệu đồng mỗi tháng. Với chúng tôi, mức này là hoàn toàn thoải mái. Thậm chí, khoản chi đó chỉ tương đương hơn một tuần tiền lãi từ khoản tiết kiệm ngân hàng của hai vợ chồng tôi.
Điều tôi thấy đáng mừng hơn cả là hai con cũng được rèn thói quen chi tiêu có chừng mực từ khi còn đi học. Năm 2018, khi con đầu vào đại học và học xa nhà, đầu mỗi tuần tôi đưa con 500.000 đồng để chi cho bữa sáng, bữa trưa và bữa chiều. Chiều thứ sáu, tài xế lên đón con về nhà. Tiền ký túc xá, điện, nước và Internet tôi thanh toán riêng nên khoản tiền đó chỉ dành cho sinh hoạt hằng ngày. Có nhiều tuần tôi đưa tiền nhưng con không lấy vì nói vẫn còn, chưa tiêu hết. Tôi vẫn bảo con cứ cầm để khi cần gấp thì dùng.
Đến năm 2022, con thứ hai của tôi cũng vào đại học. Tôi cho con 800.000 đồng mỗi tuần để chi tiêu. Tuần nào con không về nhà thì tôi đưa 1 triệu đồng. Kết thúc năm học, con còn tiết kiệm được vài triệu đồng.
Tôi không kể những điều này để nói rằng cách sống của mình là đúng nhất. Mỗi gia đình có điều kiện và nhu cầu khác nhau. Điều tôi muốn chia sẻ là nếu biết phân biệt đâu là nhu cầu thực sự và đâu là những khoản chi có thể tiết giảm, chúng ta sẽ thấy cuộc sống nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Chi tiêu hợp lý không có nghĩa là sống kham khổ, mà là sử dụng đồng tiền đúng chỗ để vừa đảm bảo chất lượng cuộc sống, vừa tạo được sự an tâm về tài chính cho tương lai.
Tôi không khỏi trăn trở khi nghe câu chuyện của con gái một người đồng nghiệp. Cháu là học sinh giỏi suốt 9 năm liền, luôn chăm chỉ, ngoan ngoãn và có ý thức tự giác rất cao. Nhiều tháng trước kỳ thi vào lớp 10, cháu gần như dành toàn bộ thời gian cho việc học, luyện đề và ôn tập với mục tiêu duy nhất là được bước chân vào ngôi trường công lập mơ ước ở Hà Nội.
Thế nhưng khi điểm chuẩn được công bố, mọi hy vọng của cháu dường như sụp đổ. Cháu đạt 25,75 điểm, trong khi điểm chuẩn của trường là 26 điểm. Chỉ thiếu đúng 0,25 điểm. Tôi vẫn nhớ cảm giác nghẹn lại khi nghe đồng nghiệp kể rằng con gái chị đã khóc rất nhiều. Cháu tự trách bản thân, cảm thấy những nỗ lực của mình suốt nhiều năm qua dường như không được đền đáp xứng đáng.
Điều khiến tôi suy nghĩ không chỉ là nỗi buồn của một học sinh, mà còn là câu hỏi: Vì sao nhiều học sinh giỏi vẫn trượt cấp ba? Theo tôi, việc học giỏi trong suốt quá trình học tập không đồng nghĩa chắc chắn sẽ đỗ vào trường THPT công lập mong muốn. Thành tích ở trường phản ánh sự cố gắng bền bỉ qua nhiều năm, còn kỳ thi vào lớp 10 lại là cuộc cạnh tranh được quyết định chỉ bằng vài môn thi trong một khoảng thời gian rất ngắn.
Chỉ một chút áp lực tâm lý, một vài câu hỏi khó hơn dự kiến hoặc một sai sót nhỏ khi làm bài cũng có thể khiến học sinh đánh mất số điểm quyết định. Trong trường hợp của con gái đồng nghiệp tôi, cháu không hề học kém. Ngược lại, 25,75 điểm là một mức điểm rất cao. Điều đáng tiếc là năm nay số lượng thí sinh đạt điểm cao quá nhiều nên điểm chuẩn bị đẩy lên tới 26 điểm. Tôi cho rằng cháu không thất bại vì thiếu năng lực, mà đơn giản vì sự cạnh tranh quá khốc liệt.
Cũng từ câu chuyện này, tôi nhận ra kỳ thi vào lớp 10 ở nhiều địa phương hiện nay thậm chí còn căng thẳng hơn cả kỳ thi đại học. Nghe có vẻ nghịch lý, nhưng thực tế lại không hẳn như vậy. Đối với kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, học sinh có nhiều lựa chọn hơn. Các em có thể đăng ký nhiều nguyện vọng, nhiều trường khác nhau hoặc tham gia nhiều phương thức xét tuyển. Nếu không đỗ trường này, các em vẫn còn cơ hội ở trường khác.
>> Nếu Steve Jobs phải chọn tổ hợp môn vào lớp 10 ở Việt Nam
Trong khi đó, số lượng trường THPT công lập lại có hạn, còn số học sinh rất đông. Tỷ lệ cạnh tranh ở nhiều trường luôn ở mức cao. Chỉ thiếu vài phần mười điểm là học sinh có thể mất cơ hội vào ngôi trường mình mong muốn.
Áp lực càng lớn hơn khi các em mới chỉ 15 tuổi. Ở độ tuổi này, nhiều em chưa đủ sự vững vàng để đối diện với những thất bại đầu đời. Không ít học sinh xem việc đỗ hay trượt là thước đo giá trị bản thân, nên khi kết quả không như kỳ vọng, các em dễ rơi vào trạng thái buồn bã, thất vọng hoặc mất tự tin.
Theo tôi, điều đáng lo nhất không phải là việc trượt nguyện vọng một, mà là cách người lớn nhìn nhận thất bại đó. Nếu gia đình và xã hội vô tình xem một kỳ thi là dấu mốc quyết định cả tương lai của một đứa trẻ, áp lực tâm lý mà các em phải gánh chịu sẽ rất lớn.
Con gái đồng nghiệp tôi hiện vẫn còn buồn. Điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Bất kỳ ai dành nhiều năm theo đuổi một mục tiêu rồi không đạt được cũng sẽ cảm thấy đau lòng. Nhưng tôi nghĩ chúng ta không nên biến một kỳ thi thành thước đo duy nhất của giá trị con người. Nhìn rộng hơn, vẫn có rất nhiều học sinh giỏi không thể vào được trường công lập mong muốn. Điều đó không có nghĩa các em thiếu năng lực.
Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào hai chữ "đỗ" hay "trượt", tôi mong chúng ta hãy ghi nhận cả quá trình nỗ lực của các em. Tôi hy vọng các em học sinh trong hoàn cảnh tương tự sẽ sớm ngẩng cao đầu bước tiếp. Bởi giá trị của một con người không được quyết định bởi 0,25 điểm, mà được quyết định bởi cách họ đứng dậy sau những lần vấp ngã.
"Đừng nói đến chuyện nghỉ việc ở nhà nuôi cha mẹ già. Đến con ruột bị bệnh tật mà tôi vẫn dứt khoát đi làm và thuê người trông, chứ không nghỉ việc ở nhà chăm con. Tính toán đó chỉ phù hợp với những người cha mẹ có cơ ngơi sẵn, có dòng tiền thụ động như lương hưu, nhà cho thuê hay có anh chị em đỡ dần chi phí thôi.
Nuôi người già phải tính toán còn hơn nuôi con nhỏ: phải có kế hoạch đường dài về sức người, sức của, chi phí hàng ngày, đột xuất như nào... Chứ nghỉ làm luôn mà chỉ trông chờ vào có một người rồi ôm nhau chết đói, chết bệnh hay sao? Có mấy người già mà không bám con cỡ mấy chục năm, số năm đó còn dài hơn nuôi một đứa con nít từ đỏ hỏn tới trưởng thành, nên không có kế hoạch dài lâu là không thể nào theo nổi.
Cha mẹ thì tôi không bàn nữa, nhưng tới bản thân mình thì tôi luôn ý thức phải chuẩn bị sẵn nhà cửa, dòng tiền, sức khỏe và các phương án dự phòng để hướng dẫn con hỗ trợ mình trong mỗi giai đoạn của tuổi già. Khúc nào tự lực thì tôi làm, khúc nào phải nương nhờ con cái thì tôi chuẩn bị sẵn hết, con chỉ cần quản lý, coi ngó, thăm nom.
Tôi có ước vọng biến nhà riêng thành 'viện dưỡng lão' cho hai vợ chồng, tạo dòng tiền tự trang trải mọi chi phí bệnh tật, thuê người chăm sóc. Con tôi sẽ chỉ hỗ trợ quản lý, bảo dưỡng, nâng cấp cho tốt hơn mà thôi".
Đó là những tính toán của độc giả Plutino cho tuổi già của bản thân. Sau bài viết "Tôi không thể bỏ việc để chăm mẹ già vì tháng cần 23 triệu đồng thuốc thang", nhiều độc giả tiếp tục chia sẻ góc nhìn về bài toán chăm sóc cha mẹ khi về già. Bên cạnh những ý kiến nhấn mạnh trách nhiệm phụng dưỡng, không ít người cho rằng việc nghỉ hẳn công việc để toàn thời gian chăm cha mẹ không phải lúc nào cũng là lựa chọn phù hợp. Theo họ, chăm sóc người già là hành trình dài, đòi hỏi sự chuẩn bị về tài chính, sức khỏe, thời gian và phương án hỗ trợ bền vững, thay vì chỉ dựa vào sự hy sinh của một cá nhân.
>> Bài toán cho con thuê nhà, vay tiền chứ không chia thừa kế sớm
Đồng quan điểm, bạn đọc GT nhận định: "Có một kiểu hy sinh rất dễ được ca ngợi nhưng ít ai dám nói về cái giá của nó: từ bỏ cả tuổi trẻ để ở nhà chăm sóc cha mẹ bệnh tật. Nhiều người nghĩ rằng đó là lựa chọn duy nhất của lòng hiếu thảo. Nhưng khi năm tháng trôi qua, họ mất cơ hội học tập, nghề nghiệp, hôn nhân và khả năng tự lập về tài chính. Đến khi cha mẹ ra đi, họ lại đối diện với tuổi trung niên trong cô độc, thu nhập bấp bênh và một tương lai không còn nhiều lựa chọn. Điều đau lòng là vì không có nguồn thu nhập ổn định, chính họ cũng không đủ điều kiện mang đến cho cha mẹ sự chăm sóc y tế tốt nhất.
Tôi cho rằng, hiếu thảo không nên đồng nghĩa với việc đánh đổi toàn bộ cuộc đời mình. Cha mẹ nào cũng mong con bình an, có công việc, có gia đình và một tương lai vững vàng. Nếu sự hy sinh khiến cả cha mẹ lẫn người con đều rơi vào khó khăn, thì đó không phải là kết cục tốt đẹp.
Lý trí không làm giảm tình yêu thương. Hãy tìm cách chia sẻ trách nhiệm với anh chị em, người thân hoặc các dịch vụ chăm sóc khi có điều kiện. Hãy cố gắng duy trì công việc, thu nhập và các mối quan hệ của mình. Một người con có khả năng tự lập, ổn định tài chính và giữ được cuộc sống cân bằng thường sẽ chăm sóc cha mẹ tốt hơn một người đã kiệt quệ về mọi mặt.
Hiếu thảo là đồng hành cùng cha mẹ trong những năm tháng cuối đời, chứ không phải chôn vùi cả tương lai của chính mình. Yêu thương cần có sự tỉnh táo. Bởi chỉ khi không đánh mất cuộc đời mình, ta mới có đủ sức đi hết chặng đường cùng những người mình yêu thương".
"Tôi từng đi công tác, cần tìm chỗ đỗ xe quanh khu vực hồ Thiền Quang, Hà Nội. Đi đến bãi gửi xe thu phí thì hết chỗ, tôi đành phải lái ôtô quanh hồ 2-3 vòng nhưng vẫn không tìm nổi một chỗ đỗ xe. Sau khoảng 45 phút không tìm được chỗ gửi xe, tôi đành đỗ tạm ở một chỗ vắng (không có biển cấm dừng đỗ). Kết quả, lại trúng ngay một chỗ mà người ta lấn chiếm vỉa hè để kinh doanh trà đá. Khi lấy ôtô, xe tôi bị một vết xước quanh xe mà không biết kêu ai.
Thế nên, bên cạnh câu chuyện ý thức của người lái xe hay văn minh của chủ nhà mặt tiền, tôi thấy vấn đề lớn nhất là hạ tầng, quy hoạch bãi gửi xe của chúng ta chưa tốt. Lẽ ra, thành phố cần tăng kẻ vạch sơn quy định những chỗ được đỗ xe thu phí, không phí, và chỉ đỗ tối đa 15-30 phút, trước tất cả các mặt phố và phạt nếu người tham gia giao thông vi phạm. Việc xử phạt và nộp phạt là giữa chủ xe ôtô và cơ quan quản lý (còn chủ nhà mặt phố không liên quan gì). Làm vậy sẽ giải quyết được vấn đề thiếu chỗ đậu xe và hạn chế xung đột giữa tài xế và chủ nhà.
Cuối cùng, trong câu chuyện này, chủ nhà không được liên quan gì tới việc đỗ xe của tài xế ôtô. Đây là trách nhiệm quản lý của cơ quan chức năng. Nếu có bất cứ vấn đề gì, thì chủ nhà có thể phản ánh đến cơ quan quản lý hoặc khéo léo nói với chủ xe di chuyển sớm để mình thuận lợi kinh doanh (không ai có quyền vượt quyền hay tác động với tài sản của tài xế dù họ có đúng hay sai)".
Đó là quan điểm của độc giả Hoàng Minh xung quanh những tranh cãi về chuyện đỗ xe chắn cửa nhà. Đỗ xe tưởng chừng đơn giản nhưng lại đang trở thành nguồn cơn của không ít tranh cãi trong đời sống đô thị hiện nay. Những chiếc ôtô vô tình (hoặc cố ý) chắn ngay trước cửa nhà người khác không chỉ gây bất tiện trong sinh hoạt mà còn làm bùng lên những mâu thuẫn âm ỉ. Từ những lời nhắc nhở nhẹ nhàng đến các xung đột gay gắt, câu chuyện đỗ xe chắn cửa phản ánh rõ nét ý thức cộng đồng, văn hóa ứng xử nơi công cộng và cả những khoảng trống trong quy định quản lý.
>> Tôi chi 5 triệu thuê chỗ đỗ xe trước cửa hàng thay vì xua đuổi người khác
Lấy dẫn chứng từ kinh nghiệm quản lý chỗ đỗ xe thông minh tại Đức, bạn đọc Bienxanhnangvang chia sẻ: "Tôi đang sống và làm việc ở Đức, xin chia sẻ cách quản lý vỉa hè bên này. Ở những đường phố trung tâm chật hẹp, thành phố hạn chế đỗ xe ở lòng đường để tránh ùn tắc. Ở một số đoạn có cho phép đỗ xe, người ta cũng hạn chế thời gian, và tài xế buộc phải trả phí. Ở những chỗ này, họ sẽ có các cây Automat bán vé tự động, tài xế cho tiền vào máy và tự in ra thời gian đỗ xe của mình.
Thheo quy định, tài xế được đỗ xe tối đa một tiếng, với giá là 2 Euro. Hết thời gian mà tài xế không lấy xe, sẽ bị phạt gấp 10 lần. Cứ khoảng 5-10 phút lại có nhân viên trật tự trị an của thành phố đi một vòng kiểm tra các xe đỗ dọc lòng đường (bất kể thời tiết mưa, tuyết). Có lần, tôi đi khám bác sĩ ở đây, phải ba lần chạy xuống mua thêm vé gửi xe, dù rất bất tiện nhưng cũng phải tuân thủ quy định chung. Nhưng chính điều này lại góp phần hạn chế việc tài xế dừng đỗ vô tội vạ, ảnh hướng tới giao thông.
Còn những ai có hộ khẩu trong khu đường này, sẽ phải đóng phí cố định theo tháng nếu muốn được đỗ xe gần nhà, với chi phí rất hợp lý. Tuy nhiên, họ cũng chỉ được đỗ từ 8 giờ tối đến 8 giờ sáng hôm sau, là phải rời đi. Nhà nước cũng xây các Garage chìm và nổi gần đó, chi phí cho thuê chỗ đỗ xe rất hợp lý, nên đường phố của họ dù hẹp nhưng không hề tắc đường vì chuyện xe đỗ lấn chiếm không gian".
Thành Lê tổng hợp'Bó tay' cãi lý với tài xế đỗ xe chắn cửa nhà mỗi ngày
Chủ nhà vác chổi đuổi tài xế đỗ xe phía trước cửa nhà
'Khổ nhục kế' trị hàng xóm để xe máy lấn chiếm ngõ chung
Hai tài xế khẩu chiến trên đoạn đường bị chiếm một nửa làm chỗ đậu ôtô
