Ngày 9/4, ông Đặng Thanh Tùng, Nguyễn Vũ Diêm (cựu phó chủ tịch); Bùi Thanh Nhã (cựu Đội trưởng Đội quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai), Lê Thanh Thủy (cựu đội phó) cùng 2 cựu chuyên viên Trần Văn Quân, Vũ Cát Sự, bị TAND Hà Nội xét xử về tội Nhận hối lộ.
6 cựu cán bộ trên bị cáo buộc từ tháng 8/2024 đến tháng 3/2025 đã lợi dụng vị trí công tác nhận hối lộ của 6 hộ dân để không xử lý việc xây dựng công trình trái phép hoặc không phép trên địa bàn phường Thanh Trì, quận Hoàng Mai, Hà Nội (nay là phường Thanh Trì).
Tổng số tiền nhận 920 triệu đồng, được phân bổ: ông Tùng 25-30%; ông Diêm 15-20%; ông Nhã 20%; Thủy, Sự và Quân cùng 10%.
Với 6 chủ nhà có sai phạm trong xây dựng, cơ quan điều tra cho rằng đã chủ động khai báo, có đơn tố giác tội phạm, nhận thức được vi phạm, tự phá dỡ công trình không phép nên không xử lý hình sự về hành vi Đưa hối lộ.
Song tại phiên tòa hôm nay, sau quá trình xét hỏi, HĐXX đã trả hồ sơ vụ án để điều tra bổ sung, làm rõ hành vi của các chủ công trình…, do nghi có dấu hiệu của tội Đưa hối lộ và Môi giới hối lộ.
Nhận 320 triệu đồng để cho xây nhà 5 tầng
Theo cáo buộc của VKS, trong vụ việc đầu tiên diễn ra tháng 8/2024, bà Chung – chủ căn nhà 3 tầng 1 tum ở phố Thanh Đàm, đã đến trụ sở phường Thanh Trì gặp chủ tịch Tùng và phó chủ tịch Diêm xin xây lên 5 tầng. Bà được bị cáo Diêm “báo giá” 100 triệu đồng và lập tức chuyển cho phó chủ tịch phường tại phòng làm việc, sau đó vài ngày biếu thêm 20 triệu.
Tháng 12 cùng năm, sau kiểm tra, căn nhà của bà cùng 2 hộ liền kề vẫn bị phường xác định vi phạm trật tự xây dựng, yêu cầu dừng thi công. Bà Chung ứng 100 triệu đồng, rủ 2 hàng xóm lên phường biếu thêm cho phó chủ tịch Diêm, dùng tiền mặt.
Tháng 1/2025, bà Chung đến nhà ông Nhã, khi đó là Đội trưởng quản lý trật tự xây dựng đô thị quận Hoàng Mai, để đưa 100 triệu.
Ngoài ra, trong 5 vụ việc khác cùng khoảng thời gian, tổng tiền nhận hối lộ là 600 triệu đồng với mong muốn được xây thêm 1-2 tầng nhà, cải tạo sửa chữa mà không cần giấy phép, làm đua ban công, làm tum kỹ thuật thang bộ, thang máy…
Họ chủ động đến gặp chủ tịch Tùng, phó chủ tịch Diêm hoặc chuyên viên Quân, để được “tháo gỡ”; hoặc đã xây xong, bị phát hiện vi phạm rồi đến xin.
Mức giá do các cựu cán bộ này tự đề xuất, hướng dẫn. Tiền hối lộ được “tập kết” ở tủ cơ quan của chuyên viên Quân; một số đã chia, một số vẫn để đó chưa kịp chia.
Khi bị bắt, vào tháng 3/2025, trong tủ của Quân đang có 490 triệu đồng, đều là tiền từ nguồn gốc nêu trên.
Cựu chủ tịch phường Đặng Thanh Tùng thừa nhận chỉ đạo Quân “tạo điều kiện” cho người dân xây dựng để nhận tiền cảm ơn. Ông Tùng giao cho Quân quản lý số tiền này để chủ động chia cho các cá nhân có liên quan.
Trước phiên tòa, gia đình các bị cáo đã nộp lại hơn 1,2 tỷ đồng.
Ngày 22/5, Long, 42 tuổi, cùng 17 người thuộc Công ty Cổ phần Đầu tư Mua bán nợ Song Long, trụ sở tại phường Tân Sơn Nhất, bị Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an TP HCM bắt về hành vi Cưỡng đoạt tài sản.
Núp bóng 'mua bán nợ' để kéo người đi khủng bố tinh thần
Theo điều tra ban đầu, Long là người cầm đầu đường dây hoạt động có tổ chức, núp bóng doanh nghiệp để đòi nợ thuê.
Trước đây, ông ta từng điều hành công ty dịch vụ đòi nợ nhưng phải giải thể sau khi pháp luật cấm loại hình kinh doanh này.
Để lách luật, năm 2020, Long thành lập Công ty Song Long, dùng các hợp đồng "mua bán nợ" làm vỏ bọc cho hoạt động đòi nợ thuê trái phép.
Bên trong công ty, Long tổ chức bộ máy khá chặt chẽ với nhiều bộ phận riêng như pháp chế, thu hồi nợ, kế toán, kỹ thuật... Toàn bộ tiến độ đòi nợ của nhân viên được quản lý qua phần mềm nội bộ.
Cơ quan điều tra xác định, Song Long thực chất không bỏ tiền mua lại các khoản nợ mà chỉ đứng ra thu hồi rồi ăn chia theo tỷ lệ từ 25% đến 55% trên số tiền lấy được.
Ngoài ra, người thuê còn phải đóng thêm "phí thẩm định hồ sơ" lên tới hàng chục triệu đồng và không được hoàn trả nếu đòi nợ thất bại.
Để gây áp lực, Long chỉ đạo nhân viên sử dụng nhiều ôtô dán logo công ty, chia nhóm từ 2 đến 5 người mặc đồng phục, để lộ hình xăm rồi kéo đến nhà riêng, nơi làm việc hoặc cơ sở kinh doanh của người bị đòi nợ.
Các nhóm này thường tụ tập đông người, chửi bới lớn tiếng, bám theo sinh hoạt của bị hại và gia đình trong nhiều ngày nhằm gây sức ép tinh thần.
Từ năm 2020 đến nay, công ty của Long đã ký khoảng 400-500 hợp đồng kiểu này, đòi được hơn 100 tỷ đồng và thu lợi bất chính từ 15 đến 20 tỷ đồng.
Chặn cửa phòng khám, đòi 'con nợ' ký tăng tiền
Hành vi đòi nợ kiểu khủng bố của nhóm này được thể hiện rõ qua vụ tranh chấp tại một phòng khám đa khoa ở phường Tân Thới Hiệp.
Chủ phòng khám có tranh chấp hơn 5 tỷ đồng với người khác. Cuối năm 2024, Công ty Song Long đứng ra "mua" khoản nợ này.
Ngay sau đó, Long cử nhiều nhóm liên tục kéo đến nhà riêng và phòng khám để gây áp lực. Nhóm này dựng xe chắn cửa, tự ý đi lại trong khu vực chuyên môn, lớn tiếng yêu cầu người dân không vào khám bệnh nhằm bôi nhọ, hạ uy tín chủ cơ sở.
Các nhóm đòi nợ còn ép vợ chồng chủ phòng khám ký giấy xác nhận khoản nợ tăng lên hơn 5,17 tỷ đồng.
Dù công an phường nhiều lần mời làm việc, nhắc nhở, nhóm của Long vẫn tiếp tục canh giữ, theo dõi gia đình này trong thời gian dài.
Với cách tương tự, nhóm này còn kéo đến nhà riêng và kho hàng của một phụ nữ tại phường Đông Hưng Thuận. Nhiều thành viên công ty ngồi chặn cửa, tuyên bố sẽ bám theo nạn nhân "mọi lúc mọi nơi", khiến gia đình hoảng sợ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống và việc kinh doanh.
Khám xét nơi làm việc của Long, công an thu giữ nhiều CPU máy tính, hồ sơ pháp lý, hợp đồng mua bán nợ, sổ sách thu chi, gần 200 triệu đồng tiền mặt cùng nhiều ôtô phục vụ việc đi đòi nợ.
Công an TP HCM nhận định đây là đường dây hoạt động tinh vi, lợi dụng vỏ bọc doanh nghiệp để cưỡng đoạt tài sản, xâm phạm quyền lợi hợp pháp của người dân và gây mất an ninh trật tự.
Trong hệ thống tư pháp, luật sư đóng vai trò là "lá chắn" bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị can, bị cáo. Song việc bảo mật thông tin cho thân chủ và trách nhiệm tố giác tội phạm vì an toàn xã hội luôn có ranh giới.
Dự án sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2026 đabg được Bộ Công an xây dựng và lấy ý kiến đến 7/5, nêu đề xuất siết chặt "đặc quyền" miễn truy cứu hình sự của luật sư.
Được im lặng với hành vi đã xảy ra, nhưng phải lên tiếng với tội sắp thực hiện
Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, luật sư không phải chịu trách nhiệm hình sự nếu không tố giác tội phạm mà thân chủ "đang chuẩn bị, đang thực hiện hoặc đã thực hiện" mà luật sư biết rõ trong quá trình thực hiện việc bào chữa.
Nghĩa là biết thân chủ sắp, đang phạm tội mà không tố giác thì luật sư vẫn không bị truy cứu hình sự (trừ khi đó là các tội xâm phạm an ninh quốc gia hoặc các tội phạm đặc biệt nghiêm trọng).
Quy định này là nhằm bảo đảm sự tin cậy tuyệt đối giữa luật sư và thân chủ, tạo điều kiện cho quyền bào chữa, một quyền hiến định, được thực thi trọn vẹn.
Song theo Bộ Công an, quy định như trên là không phù hợp. Cụ thể, với những hành vi thân chủ chuẩn bị thực hiện hoặc đang thực hiện (phạm một tội mới hoặc tiếp diễn hành vi phạm tội đã thực hiện trước đó) không thuộc phạm vi nhiệm vụ của người bào chữa.
Do đó, nếu luật sư không tố giác các hành vi này sẽ vi phạm nguyên tắc của pháp luật hình sự: "Mọi hành vi phạm tội do người thực hiện phải được phát hiện kịp thời".
Trên quan điểm này, Dự thảo đề xuất sửa đổi quy định miễn trừ trên với luật sư, người bào chữa, nhằm cân bằng giữa đạo đức nghề nghiệp, nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư với trách nhiệm bảo vệ an toàn xã hội và ngăn chặn tội phạm từ sớm, từ xa theo đúng tinh thần "lấy phòng ngừa là chính".
Thêm con dâu, con rể, bố mẹ chồng, bố mẹ vợ... vào nhóm không buộc phải tố giác
Vẫn trong chính sách điều chỉnh nhóm được miễn chịu trách nhiệm hình sự do không tố giác tội phạm, Bộ Công an cũng đề xuất mở rộng hơn với người nhà của người phạm tội.
Điều 18 và 19 Bộ luật Hình sự hiện chỉ loại trừ trách nhiệm hình sự cho ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người phạm tội.
Theo Bộ Công an, quy định này chưa bao quát hết các mối quan hệ "thân thích" của một cá nhân, chưa bảo đảm tính nhân văn, nhân đạo. Do đó, dự thảo đã đề xuất mở rộng thêm với bố mẹ nuôi, bố mẹ vợ/chồng, cha dượng, mẹ kế, con nuôi, con rể, con dâu, con riêng của vợ/chồng.
Sự bổ sung này sẽ phản ánh đầy đủ hơn cấu trúc gia đình thực tế, tăng tính nhân đạo và phù hợp hơn với truyền thống ứng xử gia đình; phù hợp với quy định về hàng thừa kế của Bộ luật Dân sự cũng như Luật Hôn nhân và gia đình.
Điều này đồng nghĩa, nếu một người phạm tội thì những người thuộc diện đã nêu ở trên, không bị bắt buộc phải tố giác.
Bộ Công an đánh giá chính sách này sẽ làm hẹp phạm vi bị truy cứu trách nhiệm hình sự của những người không tố giác, che giấu tội phạm, nhưng là cần thiết để bảo vệ các giá trị cốt lõi trong văn hóa dân tộc.
Đối với doanh nghiệp, nghĩa vụ của những người thân của người phạm tội giảm đi, đồng nghĩa với quyền lợi của người bị xâm hại cũng sẽ có thể bị ảnh hưởng, đặc biệt là trong các vụ án kinh tế, tham ô, gian lận, rửa tiền có yếu tố gia đình. Tuy nhiên, các cơ quan chức năng phải có trách nhiệm để bảo đảm quyền lợi cho họ.
Ngày 5-4, thông tin từ Công an TP.HCM cho biết Công an xã Bình Chánh vừa phối hợp Phòng Cảnh sát hình sự và Công an xã Thủ Thừa, tỉnh Tây Ninh bắt Trần Minh Anh (26 tuổi, ngụ xã Phước Lý, tỉnh Tây Ninh) để điều tra hành vi cướp giật tài sản.
Cụ thể, sáng 4-4, ông P.V.B. đến Công an xã Bình Chánh trình báo về việc hai con gái ông trong lúc đạp xe trên đường Hương lộ 11 thì bị một nam thanh niên chạy xe máy, áp sát từ phía sau rồi giật điện thoại di động iPhone 14 Promax, vụ việc xảy ra lúc 20h40 tối 3-4.
Ngay sau khi tiếp nhận tin báo, Công an xã Bình Chánh đã khẩn trương phối hợp tổ địa bàn thuộc Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP và lực lượng bảo vệ an ninh trật tự ở cơ sở để phối hợp truy xét.
Bằng các biện pháp nghiệp vụ, cơ quan công an phát hiện nghi phạm sau khi gây án đã tẩu thoát về hướng tỉnh Tây Ninh.
Với tinh thần kiên quyết tấn công tội phạm, chỉ sau 4 giờ tiếp nhận tin báo, Công an xã Bình Chánh và lực lượng phối hợp đã bắt Trần Minh Anh và thu giữ tang vật.
Hiện Công an xã Bình Chánh đã trao trả lại tài sản cho bị hại, đồng thời tiếp tục phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ Công an TP và Công an tỉnh Tây Ninh củng cố hồ sơ, xử lý nghiêm nghi phạm theo quy định của pháp luật.