“Tập đoàn quốc phòng nhà nước Ukroboronprom đã bố trí kho đạn ở thành phố Vyshneve, bất chấp luật pháp và Bộ tư lệnh Tối cao quân đội Ukraine đã cấm điều này”, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết hôm 11/7 và tuyên bố các lãnh đạo doanh nghiệp sẽ phải chịu trách nhiệm hình sự.
Tập đoàn Công nghiệp Quốc phòng Ukraine (Ukroboronprom) là nhà sản xuất vũ khí lớn nhất của nước này, cũng là một trong 50 doanh nghiệp lớn nhất thế giới trong lĩnh vực công nghiệp vũ khí. Ukroboronprom quản lý nhiều công ty phụ trách phát triển, sản xuất, bán hàng, sửa chữa, hiện đại hóa vũ khí và đạn dược, cũng như hợp tác kỹ thuật quân sự với nước ngoài.
Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) đã xác định những người chịu trách nhiệm, trong đó có lãnh đạo hai công ty thuộc Ukroboronprom. Các phó giám đốc tập đoàn và một số quan chức khác cũng đang bị điều tra, danh tính của họ chưa được công bố.
Tổng thống Zelensky yêu cầu SBU phối hợp với lực lượng hành pháp để điều tra, kêu gọi các doanh nghiệp quốc phòng Ukraine không để tái diễn sự việc tương tự. “Chúng ta có những quy định về địa điểm phù hợp để cất trữ vũ khí và đạn dược, phải đảm bảo không có khu dân cư gần đó. Quá trình khôi phục thiệt hại phải diễn ra nhanh hơn, không chỉ riêng Vyshneve”, ông cho hay.
Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky và giới chức Ukraine chưa công bố những vũ khí nào được cất giữ tại nhà kho ở Vyshneve.
“Vẫn còn rất nhiều việc phải giải quyết. Chúng tôi không chỉ khắc phục hậu quả của trận tập kích mà còn phải xây dựng lại từng ngôi nhà, con phố và trả lại cho người dân cuộc sống bình thường lẫn cảm giác an toàn”, tỉnh trưởng Kiev Mykola Kalashnyk nói hôm 11/7.
Quân đội Nga hôm 6/7 tập kích hàng loạt mục tiêu ở thủ đô Kiev và tỉnh cùng tên, trong đó có Nhà máy Chế tạo máy Zhulyany (Vizar) tại thành phố Vyshneve. Đây được cho là nơi sản xuất linh kiện cho tên lửa diệt hạm R-360 Neptune, cũng như tên lửa 5V55 và 48N6 cho tổ hợp phòng không S-300.
Video được người dân Vyshneve ghi hình cho thấy quầng lửa lớn bốc lên từ khu vực nhà máy Vizar, kèm theo hàng loạt vụ nổ thứ cấp và nhiều mảnh vỡ bắn ra xung quanh. Ít nhất hai vật thể phóng lên từ hiện trường rồi lao xuống khu chung cư ở khá xa, dường như là tên lửa bị kích hoạt do vụ nổ.
Gần 500 cư dân tại Vyshneve đã phải sơ tán do nguy cơ tiếp tục xảy ra nổ thứ cấp. Thủ tướng Yuliia Svyrydenko cho biết khoảng 130.000 m2 nhà dân đã bị hư hỏng, thêm rằng đây là thiệt hại lớn nhất đối với các khu dân cư tại Ukraine kể từ khi xung đột bùng phát.
Cơ quan Ứng phó Tình trạng Khẩn cấp Ukraine phải điều động 300 nhân viên tới hiện trường để giải quyết hậu quả.
Igor Mosiychuk, cựu nghị sĩ quốc hội Ukraine, cho biết tên lửa Nga đã đánh trúng “kho chứa đạn chùm và đạn pháo chứa uranium nghèo”, khẳng định vật liệu này không gây ra mức phóng xạ nguy hiểm nhưng đã làm các vụ nổ trở nên mạnh hơn.
Theo ông Mosiychuk, cư dân địa phương được yêu cầu ở trong nhà và đóng kín cửa sổ sau vụ tấn công. “Tôi không biết tên khốn nào đã cho phép đặt kho đạn ở ngoại ô Kiev”, cựu nghị sĩ Ukraine cho hay và kêu gọi cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 15/5 cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có cuộc trao đổi quan điểm sâu rộng về các vấn đề lớn liên quan đến hai nước và thế giới, đồng thời nhất trí về một loạt hiểu biết chung mới.
Tuyên bố của người phát ngôn được đưa ra trong chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump.
Theo người phát ngôn, Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình đã nhất trí về tầm nhìn mới nhằm xây dựng mối quan hệ Mỹ - Trung mang tính xây dựng và ổn định chiến lược, mở ra định hướng chiến lược cho quan hệ song phương trong 3 năm tới và xa hơn nữa, thúc đẩy sự phát triển ổn định, lành mạnh và bền vững của quan hệ song phương, và mang lại hòa bình, thịnh vượng và tiến bộ hơn cho thế giới.
Hai nhà lãnh đạo cũng đạt được những hiểu biết chung quan trọng về cách giải quyết các mối quan ngại chung một cách phù hợp. Cả hai đều nhất trí tăng cường liên lạc và phối hợp về các vấn đề quốc tế và khu vực.
Người phát ngôn nêu rõ, các cuộc gặp giữa hai nhà lãnh đạo đã tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, làm sâu sắc thêm lòng tin, thúc đẩy hợp tác thiết thực, gia tăng lợi ích cho người dân hai nước, đồng thời mang lại sự ổn định và chắc chắn cần thiết cho thế giới.
Hãng thông tấn Trung Quốc Xinhua đưa tin, nhận định rằng chuyến công du của Tổng thống Trump là chuyến thăm lịch sử và mang tính bước ngoặt, Chủ tịch Tập Cận Bình cho biết hai bên đã đặt ra tầm nhìn mới về việc xây dựng quan hệ song phương mang tính xây dựng và ổn định chiến lược.
"Hai bên đã đạt được những hiểu biết chung quan trọng về việc duy trì quan hệ kinh tế và thương mại ổn định, mở rộng hợp tác thiết thực trong nhiều lĩnh vực và giải quyết đúng đắn những mối quan ngại của nhau", ông Tập Cận Bình nói.
Theo nhà lãnh đạo Trung Quốc, hai bên cũng nhất trí tăng cường liên lạc và phối hợp về các vấn đề quốc tế và khu vực.
Chủ tịch Tập Cận Bình nhấn mạnh chuyến thăm của Tổng thống Trump có lợi cho việc tăng cường hiểu biết lẫn nhau, làm sâu sắc thêm lòng tin và cải thiện đời sống của nhân dân hai nước.
Ông Tập Cận Bình tuyên bố chuyến thăm một lần nữa chứng tỏ rằng, nguyện vọng chung của cả hai nước và kỳ vọng của người dân trên toàn thế giới về việc Trung Quốc và Mỹ tìm ra con đường đúng đắn để cùng tồn tại hòa bình và hợp tác cùng có lợi trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau.
"Trong khi Tổng thống Trump hy vọng làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại, tôi tận tâm dẫn dắt nhân dân Trung Quốc hướng tới sự phục hưng dân tộc", ông Tập Cận Bình nói, nhấn mạnh rằng hai nước có thể thúc đẩy sự phát triển và phục hưng của mình bằng cách tăng cường hợp tác.
Ông Tập Cận Bình nêu rõ, Trung Quốc và Mỹ nên thực hiện những hiểu biết chung quan trọng đã đạt được, trân trọng đà phát triển tích cực, vốn khó khăn mới đạt được, giữ vững phương hướng đúng đắn, tránh sự gián đoạn và thúc đẩy sự phát triển ổn định của quan hệ song phương.
Chuyến thăm thành công của Tổng thống Mỹ
Về phần mình, Tổng thống Donald Trump nói rằng chuyến thăm Trung Quốc của ông rất thành công, thu hút sự chú ý của thế giới và để lại ấn tượng tốt đẹp.
Ông Trump nói rằng hai bên đã đạt được một loạt hiểu biết chung quan trọng, ký kết nhiều thỏa thuận và giải quyết nhiều vấn đề, mang lại lợi ích cho cả hai nước và thế giới.
Hai bên cũng trao đổi quan điểm về một số vấn đề nóng trong khu vực. Ông Trump cũng bày tỏ sự tin tưởng rằng quan hệ Mỹ - Trung sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ hơn.
Tổng thống Trump cho biết Chủ tịch Tập Cận Bình là người bạn lâu năm mà ông rất kính trọng và hai nhà lãnh đạo đã thiết lập được mối quan hệ tốt đẹp. Ông nói thêm rằng mối quan hệ Mỹ - Trung rất quan trọng và chắc chắn sẽ ngày càng tốt hơn.
Tổng thống Trump tuyên bố ông sẵn sàng tiếp tục duy trì liên lạc chân thành và sâu sắc với Chủ tịch Tập Cận Bình và mong chờ được đón tiếp nhà lãnh đạo Trung Quốc tại Washington.
Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 16/5 đăng tải trên mạng xã hội Truth Social một hình ảnh do AI tạo ra cho thấy ông đang chỉ tay thẳng vào ống kính khi đứng trước các tàu chiến trên một vùng biển động. Một vài tàu hiển thị cờ Iran bên cạnh dòng chữ: "Đó là sự yên lặng trước cơn bão".
Bài đăng này xuất hiện giữa lúc có đồn đoán rằng giới chức Mỹ đang chuẩn bị các phương án nối lại hành động quân sự với Iran nếu các nỗ lực ngoại giao hiện tại thất bại.
Theo New York Times, Lầu Năm Góc đã xây dựng các kế hoạch cho một giai đoạn mới của chiến dịch quân sự chống lại Iran, được gọi là "Cơn cuồng nộ 2.0”, sau khi động lực trong các cuộc đàm phán hòa bình bị đổ vỡ.
Các cuộc tấn công quân sự vẫn tạm dừng kể từ khi một lệnh ngừng bắn được công bố vào ngày 7/4, nhưng theo các nguồn thạo tin, ông Trump vẫn chưa loại trừ khả năng tái khởi động các cuộc tấn công.
Tổng thống Trump đã nhiều lần từ chối các đề xuất hòa bình của Iran, lập luận rằng chúng không đáp ứng được các yêu cầu chính của Washington, bao gồm các đảm bảo rằng Iran sẽ không phát triển vũ khí hạt nhân và việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz.
"Họ hoặc là sẽ đạt một thỏa thuận, hoặc là họ sẽ bị phá hủy hoàn toàn. Vì vậy, bằng cách này hay cách khác, chúng ta vẫn thắng", ông Trump phát biểu trước khi lên đường sang Trung Quốc hôm 13/5.
New York Times dẫn lời một số quan chức giấu tên của Mỹ cho biết chính quyền ông Trump đang cân nhắc một vài phương án quân sự.
Một kịch bản sẽ liên quan đến các cuộc tấn công gia tăng cường độ nhằm vào các mục tiêu quân sự và cơ sở hạ tầng của Iran. Ông Trump trước đó từng dọa sẽ nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng dân sự trước khi lệnh ngừng bắn diễn ra.
Phương án thứ hai được cho là liên quan đến việc triển khai các lực lượng đặc biệt của Mỹ để thu giữ uranium làm giàu đang nằm sâu dưới hầm ngầm ở Iran. Các quan chức cảnh báo một sứ mệnh như vậy sẽ đòi hỏi hàng nghìn binh sĩ hỗ trợ và kéo theo những rủi ro leo thang xung đột đáng kể.
Một đề xuất khác được cho là sẽ chứng kiến các binh sĩ Mỹ chiếm giữ đảo Kharg, một trong những trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng nhất của Iran. Các nhà phân tích cho rằng một hoạt động như vậy sẽ đòi hỏi một sự hiện diện quân sự lớn hơn nhiều và có thể làm leo thang xung đột nghiêm trọng.
Cuộc tranh luận mới về hành động quân sự diễn ra khi ông Trump phải đối mặt với sức ép trong nước ngày càng tăng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Theo các báo cáo, một số đồng minh của Mỹ đã kín đáo hối thúc Nhà Trắng theo đuổi một sự thỏa hiệp có thể dẫn đến việc mở cửa trở lại eo biển Hormuz, đồng thời cho phép ông Trump thể hiện kết quả đó như một chiến thắng ngoại giao.
Bất chấp nhiều tháng áp lực, Mỹ vẫn chưa đạt được mục tiêu đã tuyên bố là dỡ bỏ hoàn toàn các năng lực hạt nhân của Iran.
Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ trưởng Chiến tranh) Mỹ Pete Hegseth nói với các nhà lập pháp trong tuần này rằng: "Chúng tôi có một kế hoạch để leo thang nếu cần thiết”.
Trong khi đó, các quan chức Iran cũng đã ra tín hiệu sẵn sàng cho một kịch bản tái xung đột. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf viết trên mạng xã hội: "Chúng tôi chuẩn bị sẵn sàng cho tất cả các phương án. Họ sẽ phải ngạc nhiên”.
Các đánh giá tình báo được truyền thông Mỹ trích dẫn chỉ ra Iran đã khôi phục quyền tiếp cận vận hành đối với phần lớn cơ sở hạ tầng tên lửa của mình, bao gồm cả các cơ sở phóng ngầm dưới lòng đất.
Đại sứ các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) ngày 22/4 thông qua khoản vay 90 tỷ euro (khoảng 106 tỷ USD) cho Ukraine và gói trừng phạt thứ 20 nhằm vào Nga ở cấp Ủy ban Đại diện Thường trực (Coreper), theo thông báo của nước Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU là Cyprus.
Thủ tục phê duyệt cuối cùng đang được tiến hành bằng văn bản, dự kiến hoàn tất trong hôm nay.
Động thái diễn ra sau khi Hungary và Slovakia xác nhận Ukraine đã nối lại hoạt động của đường ống Druzhba, tuyến vận chuyển dầu thô Nga tới hai quốc gia này. Đây cũng là hai nước EU cuối cùng vẫn phụ thuộc vào dầu Nga qua nhánh phía nam của Druzhba, với tỷ lệ 86-92% nhập khẩu dầu của Hungary và gần như toàn bộ nguồn cung của Slovakia.
Công ty năng lượng Mol của Hungary cho biết đã nhận thông báo từ nhà vận hành Ukraine rằng dầu thô từ Belarus đã bắt đầu bơm qua hệ thống Druzhba từ trưa 22/4. Bộ trưởng Kinh tế Slovakia Denisa Sakova cũng xác nhận lô dầu đầu tiên dự kiến đến nước này trong sáng nay.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ca ngợi EU mở khóa khoản vay là "tín hiệu đúng đắn trong bối cảnh hiện nay". Ông khẳng định Ukraine đã hoàn thành nghĩa vụ với EU, kể cả trong vấn đề nhạy cảm như vận hành đường ống Druzhba, và kỳ vọng liên minh sẽ sớm triển khai các biện pháp hỗ trợ thiết thực.
Khoản vay mới của EU là nguồn tài chính quan trọng giúp Ukraine duy trì hoạt động trong giai đoạn 2026-2027, khi nền kinh tế chịu sức ép lớn từ xung đột.
Theo kế hoạch, hai phần ba số tiền sẽ dành cho quốc phòng, phần còn lại hỗ trợ các chi tiêu ngân sách khác. Khoản vay sẽ được giải ngân từ cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6, thời điểm Ukraine có nguy cơ cạn nguồn tài chính nếu không nhận được hỗ trợ kịp thời.
Bế tắc quanh khoản vay từng làm chậm kế hoạch gia tăng áp lực lên Nga, khi EU muốn thông qua gói trừng phạt mới nhân dịp tròn 4 năm xung đột bùng phát vào tháng 2/2022. Gói trừng phạt dự kiến mở rộng hạn chế trong lĩnh vực năng lượng, tài chính và vận tải biển, nhằm thu hẹp khả năng xuất khẩu dầu của Nga.
Đường ống Druzhba đi qua lãnh thổ Ukraine, được sử dụng để phân phối dầu của Nga sang các quốc gia châu Âu như Hungary và Slovakia. Hệ thống này ngừng hoạt động từ ngày 27/1, Ukraine nói rằng nguyên nhân là máy bay không người lái (UAV) Nga làm hư hại hạ tầng đường ống.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nối lại vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba nhằm mục đích chính trị, điều mà Kiev nhiều lần bác bỏ. Căng thẳng leo thang từ giữa tháng 2, khi Hungary và Slovakia thông báo đình chỉ xuất khẩu dầu diesel cho Ukraine.
Thủ tướng Hungary Viktor Orban trước đó tuyên bố chỉ rút phiếu phủ quyết khi dòng dầu được nối lại. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa ngày 20/4, ông cho biết Budapest sẵn sàng thông qua khoản vay ngay lập tức khi điều kiện này được đáp ứng. Slovakia cũng đưa ra lập trường tương tự đối với gói trừng phạt mới.
