Thời điểm này, các trường THPT tại TPHCM đang hoàn tất việc nhận hồ sơ nhập học đối với học sinh trúng tuyển vào lớp 10 năm học 2026-2027.
Năm nay, song song với công tác nhận hồ sơ, các nhà trường chú trọng đẩy mạnh tư vấn giúp phụ huynh học sinh dễ hình dung về môi trường học tập ở bậc THPT, đặc biệt là định hướng phù hợp khi chọn môn học lựa chọn ngay từ đầu năm.
Dù đã bước sang năm thứ 5 Chương trình GDPT 2018 triển khai ở bậc THPT song theo nhiều cán bộ quản lý giáo dục, khó khăn lớn nhất trong công tác tư vấn chọn môn đối với học sinh lớp 10 là còn một bộ phận không nhỏ phụ huynh học sinh vẫn chưa hiểu rõ về Chương trình GDPT 2018 bậc THPT, về vai trò của chọn môn lựa chọn gắn với việc chọn môn thi tốt nghiệp THPT và trách nhiệm chọn ngành, chọn trường đại học sau này.
Thầy Huỳnh Văn Hoài, Phó hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu, phường Gia Định, TPHCM cho biết, Chương trình GDPT 2018 xác định bậc THPT là giai đoạn định hướng nghề nghiệp, thông qua việc ngoài 8 môn học bắt buộc thì học sinh được chọn 4 môn học lựa chọn, gắn liền với định hướng nghề nghiệp sau này của các em.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy vẫn còn học sinh chọn môn theo bạn bè, theo số đông, theo quan điểm “môn học dễ, môn học khó”, chưa gắn trách nhiệm định hướng nghề nghiệp với việc chọn môn học. Hệ lụy là nhiều trường hợp xin đổi môn học sau khi kết thúc năm học đã ảnh hưởng tâm lý, gây khó khăn cho các em trong việc học tập ngay cả khi được chuyển đổi môn.
“Việc chọn môn học lớp 10 có vai trò rất quan trọng đối với việc học tập của mỗi học sinh ở trường THPT, song hành với việc định hướng nghề nghiệp của từng học sinh. Nếu lựa chọn đúng, các em sẽ học tập một cách chủ động, yêu thích, còn nếu chọn chưa đúng dễ dẫn đến những khó khăn trong học tập”, thầy Hoài chia sẻ.
Phó hiệu trưởng một trường THPT tại phường Thủ Đức nhìn nhận, còn một bộ phận không nhỏ học sinh, phụ huynh ngay từ khi chọn trường THPT đã mang tâm lý “đậu trước rồi tính sau”. Do đó, khi trúng tuyển vào trường cả phụ huynh và học sinh đều “như tờ giấy trắng”, chưa có những hình dung bước đầu về Chương trình GDPT 2018 ở bậc THPT, về việc chọn môn học lựa chọn gắn với định hướng nghề nghiệp.
“Chúng tôi vẫn nói vui với nhau rằng đây là những phụ huynh học sinh “đi tay không vào trường”. Điều này gây khó khăn cho nhà trường trong công tác tư vấn chọn môn học lựa chọn, hơn hết là khó khăn cho chính phụ huynh học sinh, dễ dẫn đến việc chọn môn theo cảm tính”, vị này thông tin.
Trong bối cảnh đó, nhằm kịp thời đồng hành gỡ khó cùng phụ huynh học sinh khối 10 và chia sẻ bài toán chọn môn lựa chọn với các trường THPT, báo Dân trí tổ chức buổi Giao lưu trực tuyến “Chọn môn học lớp 10: Để không “vỡ mộng” khi xét tuyển đại học”.
Buổi giao lưu trực tuyến sẽ được tổ chức từ 9h đến 11h ngày 14/7, với sự tham gia của các khách mời: Ông Phạm Quang Tâm, Phó trưởng Phòng Giáo dục Phổ thông, Sở GD&ĐT TPHCM; Thầy Huỳnh Văn Hoài, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Võ Thị Sáu, phường Gia Định, TPHCM; Ông Nguyễn Việt Trung, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giáo dục KDI; Ông Huỳnh Quốc Thắng, Chủ tịch Tập đoàn Khoa học Công nghệ Bách Khoa, Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh – Quản lý học thuật tại DOL English.
Các khách mời, chuyên gia không chỉ hoá giải những âu lo của phụ huynh, học sinh trong việc chọn môn học lựa chọn, đưa ra những chỉ dẫn phù hợp để làm “chìa khóa” chọn môn học lựa chọn mà còn một lần nữa nhấn mạnh, làm rõ thêm đến phụ huynh vai trò, tầm quan trọng của việc chọn đúng môn học lựa chọn.
Chương trình cũng cung cấp đến cho phụ huynh học sinh cái nhìn toàn diện nhất về môi trường học tập ở bậc THPT, với các môn học bổ trợ phát triển năng lực, phẩm chất, tư duy của học sinh, để các em tự tin hơn khi bước chân lên những bậc học cao hơn.
Trong bối cảnh năm học 2026-2027 là năm đầu tiên TPHCM tuyển sinh lớp 10 với quy mô sau hợp nhất, với nhiều thay đổi về cách thiết kế môn học lựa chọn và môi trường học tập ở nhiều trường THPT nhằm đồng bộ, hòa với không gian phát triển chung của cả thành phố, chương trình còn mang ý nghĩa đặc biệt hơn khi sẽ là cầu nối, là một kênh tư vấn chính thống để phụ huynh học sinh tham khảo khi lựa chọn môn học…
Buổi giao lưu dự kiến sẽ tập trung vào 4 nhóm nội dung chính. Thứ nhất, vai trò môn học lựa chọn ở trường THPT gắn với chọn môn thi tốt nghiệp THPT và chọn tổ hợp xét tuyển đại học.
Thứ hai, “chìa khóa” để chọn sao cho “trúng và đúng” môn học lựa chọn, để không “vỡ mộng” khi xét tuyển đại học.
Thứ ba, vai trò của các môn học bổ trợ như STEM, AI, kỹ năng công dân số, ngôn ngữ ở trường THPT trong hình thành kỹ năng để học sinh “rộng cửa” hơn khi vào đại học.
Thứ tư, việc chủ động tự học qua công nghệ hỗ trợ giúp học sinh chinh phục dễ dàng hơn các môn học, phát huy năng lực, chủ động ở các bậc học cao hơn.
Cách đặt câu hỏi cho chuyên gia
Để chương trình thực sự trở thành không gian tương vấn mở, giúp gỡ bỏ nút thắt lòng cho các bậc làm cha mẹ, mời bạn đọc đặt câu hỏi của độc giả ngay từ bây giờ.
– Hộp thư điện tử: giaoduc@dantri.com.vn
– Đường dây nóng: 0974.567.567
– Bình luận trực tiếp: Quý phụ huynh và các em học sinh có thể để lại câu hỏi ngay dưới phần bình luận của bài viết này.
Trường đại học Giao thông vận tải TP.HCM vừa công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) xét tuyển đại học chính quy theo phương thức ưu tiên xét tuyển và xét tuyển kết hợp năm 2026.
Phần lớn các ngành đào tạo của trường có điểm sàn đăng ký xét tuyển là 600 điểm (theo thang điểm UTH120).
Riêng ngành luật (chuyên ngành luật và chính sách hàng hải) có mức điểm sàn cao nhất là 800 điểm, áp dụng cho cả chương trình tiên tiến và nhóm chương trình tương ứng.
Mức điểm sàn 600 được áp dụng cho hầu hết các nhóm ngành như công nghệ thông tin, khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, mạng máy tính và truyền thông dữ liệu, logistics và quản lý chuỗi cung ứng, kỹ thuật ô tô, kỹ thuật cơ khí, kỹ thuật điều khiển và tự động hóa, kỹ thuật xây dựng, kinh tế xây dựng, quản trị kinh doanh, ngôn ngữ Anh, khoa học hàng hải... ở các chương trình tiên tiến, chương trình chuẩn, chương trình hoàn toàn bằng tiếng Anh và chương trình liên kết quốc tế.
Theo trường, điểm sàn trên chưa bao gồm điểm ưu tiên và điểm cộng theo quy chế tuyển sinh của Bộ Giáo dục và Đào tạo.
Chi tiết thông tin về điểm sàn các ngành của trường xem tại đây.
Theo TS Nguyễn Thị Hồng, Phó hiệu trưởng Trường đại học Giao thông vận tải TP.HCM, với phương thức xét tuyển kết hợp, trường sử dụng kết quả học tập lớp 12 (học bạ), điểm thi tốt nghiệp THPT và điểm đánh giá năng lực (ĐGNL) của Đại học Quốc gia TP.HCM và Đại học Quốc gia Hà Nội.
"Điểm xét tuyển được tính theo công thức kết hợp nhằm đánh giá toàn diện năng lực học tập của thí sinh", bà Hồng cho biết.
Công thức tính điểm xét tuyển: UTH120 = 0.4 * Max (k1*ĐGNL; k2*Điểm học bạ năm lớp 12; k3*Điểm thi tốt nghiệp) + 0.3*Điểm học bạ năm lớp 12 + 0.3*Điểm thi tốt nghiệp + Điểm ưu tiên (nếu có).
Trong đó, k1, k2, k3 là hệ số được xác định quy đổi tương đương kết quả giữa các loại điểm của thí sinh.
Hội đồng tuyển sinh quyết định giá trị dựa trên dữ liệu thí sinh đăng ký vào trường.
Điểm ưu tiên (nếu có) = Điểm ưu tiên theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo + Tổng các điểm khuyến khích theo quy định của trường (đáp ứng một trong các điều kiện sau: (1) Đạt 1 trong 6 tiêu chí ưu tiên xét tuyển; (2) Học sinh từ các trường THPT có cựu sinh viên trường tốt nghiệp loại giỏi trong 3 năm gần nhất; (3) Học sinh từ trường THPT có sinh viên trường đóng góp cho các hoạt động và phát triển của trường; (4) Học sinh là con em của các tập đoàn, doanh nghiệp là đối tác của trường.
Ngoài điểm ưu tiên theo quy định chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trường còn cộng điểm khuyến khích cho các thí sinh đạt thành tích học tập nổi bật, có chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, học tại các trường THPT chuyên hoặc trọng điểm, có kết quả học tập xuất sắc hoặc đăng ký vào các ngành thuộc nhóm ưu tiên phát triển của quốc gia như đường sắt tốc độ cao, công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo.
Chị Đinh Thị Hà, nhân viên văn thư Trường THCS Anh Xuân, xã Đại Huệ, được UBND H.Nam Đàn (cũ) ký hợp đồng từ năm 2007. Mặc dù hợp đồng ghi dài hạn, nhưng chị Hà chỉ được trả mức lương 1,86 (mức lương khởi điểm của người tốt nghiệp hệ trung cấp) nhân với lương cơ bản suốt từ đó đến nay, dù hiện đã có bằng ĐH kế toán.
Tương tự, hàng chục giáo viên (GV) hợp đồng ở H.Nam Đàn (cũ) đều chỉ được trả mức lương tương tự, hệ số 2,34 (bậc lương khởi điểm của người tốt nghiệp ĐH) nhân với lương cơ bản, dù họ vẫn dạy đủ số tiết như các GV biên chế.
Cũng là GV hợp đồng do UBND huyện ký từ nhiều năm trước, nhưng theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, nhiều GV và các nhân viên trường học ở nhiều xã của Nghệ An lại chỉ được trả mức lương theo lương tối thiểu vùng, 3 - 4 triệu đồng/tháng và không được tăng lương trong nhiều năm qua, mặc dù họ vẫn phải dạy đủ số tiết quy định như GV biên chế.
Nghệ An hiện còn hơn 200 GV, nhân viên hợp đồng do các huyện, thị cũ ký hợp đồng từ nhiều năm trước. Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, số GV, nhân viên này được chuyển về cho các trường, trong khi các trường học hầu hết không có kinh phí để chi trả lương cho số GV và nhân viên hợp đồng này dẫn đến tình trạng nợ lương.
P.Cửa Lò hiện có hơn 30 GV, nhân viên hợp đồng. Một lãnh đạo phường cho hay những GV, nhân viên này trước đây do UBND TX.Cửa Lò (cũ) ký hợp đồng và cấp kinh phí trả lương, nhưng sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, phường không còn nguồn để chi trả. "Chúng tôi rất chia sẻ với các GV, nhân viên nhưng phường không đủ khả năng và thẩm quyền nên không thể giải quyết được. Phường đã có văn bản kiến nghị gửi Sở GD-ĐT và các cấp có thẩm quyền giải quyết", vị này nói.
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Văn Khoa, Giám đốc Sở GD-ĐT Nghệ An, cho biết sau khi làm việc với các sở liên quan, phương án trước mắt là Sở chỉ đạo các trường sử dụng nguồn cấp bù học phí để trả lương đang nợ cho GV và nhân viên hợp đồng. "Từ tháng 6 tới, phương án chi trả lương cho GV và nhân viên hợp đồng sẽ phải trình HĐND tỉnh để ban hành nghị quyết mới về vấn đề này", ông Khoa nói.
Về việc GV và nhân viên hợp đồng ở mỗi xã trả lương một kiểu, ông Khoa cũng cho hay đây là vấn đề do lịch sử để lại. Sở GD-ĐT Nghệ An đã kiến nghị UBND tỉnh sớm có chính sách trả lương thống nhất trong toàn tỉnh để những GV, nhân viên hợp đồng này sẽ được hưởng quyền lợi như nhau.
Mới đây, Bộ GD-ĐT ban hành dự thảo Thông tư quy định về liên thông giữa trung học nghề, trung cấp, CĐ và ĐH. Tại dự thảo này, Bộ đề xuất một nội dung hoàn toàn mới là cho phép người học liên thông từ trình độ cao hơn để hoàn thành chương trình đào tạo ở trình độ thấp hơn theo nhu cầu học tập, nghề nghiệp và yêu cầu của thị trường lao động.
Việc công nhận kết quả học tập và chuyển đổi tín chỉ được thực hiện giữa các chương trình đào tạo căn cứ vào chuẩn đầu ra, nội dung chương trình, khối lượng học tập tích lũy và quy chế đào tạo của cơ sở giáo dục.
Được biết trước đây việc liên thông từ trình độ ĐH xuống các trình độ chưa có văn bản nào quy định chính thức, nhưng thực chất được điều chỉnh và cho phép gián tiếp thông qua các quy định về tuyển sinh và công nhận giá trị chuyển đổi kết quả học tập. Chẳng hạn Thông tư 04/2022 (Bộ LĐ-TB-XH trước đây) cho phép người đã có kết quả học tập từ một chương trình đào tạo, trình độ đào tạo khác được xem xét công nhận những nội dung kiến thức, kỹ năng người học đã có trên cơ sở so sánh, đối chiếu với những nội dung của chương trình đào tạo hiện hành.
Luật Giáo dục nghề nghiệp 2014 cũng quy định hiệu trưởng trường trung cấp, trường CĐ quyết định mô đun, tín chỉ, môn học hoặc nội dung mà người học không phải học lại. Luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 cũng yêu cầu các trường công nhận và chuyển đổi kết quả học tập, năng lực nghề nghiệp đã tích lũy của người học nhằm tạo điều kiện học tập liên thông, học tập suốt đời.
Thạc sĩ Phan Thị Lệ Thu, Phó hiệu trưởng Trường CĐ Viễn Đông, cho biết căn cứ nhu cầu người học và những quy định cho phép, trên thực tế trường đã thực hiện việc liên thông này từ năm 2019. "Sau đại dịch Covid-19 và đặc biệt sau sáp nhập đơn vị hành chính, tinh gọn bộ máy vừa qua, người lao động có bằng thạc sĩ, ĐH có nhu cầu chuyển đổi công việc rất nhiều. Nhất là ở thời điểm hiện tại, nhu cầu học tăng gấp 10 lần so với trước đây nên tháng nào trường cũng có lớp khai giảng. Hiện tại trường đang tổ chức 16 lớp cho người tốt nghiệp từ ĐH trở lên, mỗi lớp khoảng 30 - 35 học viên", thạc sĩ Thu thông tin.
Theo thạc sĩ Thu, những ngành học thu hút số lượng đông là khối kinh tế, luật, quản trị văn phòng, chăm sóc sắc đẹp, điều dưỡng, xét nghiệm y học.
Tiến sĩ Hoàng Văn Phúc, Hiệu trưởng Trường CĐ Bách khoa Sài Gòn, cũng cho biết hằng năm trường đều tiếp nhận nhiều người học đã có bằng ĐH. "Phần lớn không phải vì thất nghiệp mà do muốn chuyển đổi nghề nghiệp hoặc bổ sung năng lực thực hành để đáp ứng yêu cầu công việc. Nhiều người nhận thấy bằng ĐH mang lại nền tảng kiến thức tốt nhưng vẫn cần thêm kỹ năng nghề chuyên sâu ở những lĩnh vực đang có nhu cầu nhân lực cao", tiến sĩ Phúc chia sẻ.
Thạc sĩ Trần Phương, Hiệu trưởng Trường trung cấp Việt Giao, thông tin trong nhiều năm qua trường tiếp nhận không ít học viên đã tốt nghiệp ĐH đến từ nhiều lĩnh vực khác nhau như sư phạm, kinh tế, quản trị kinh doanh, công nghệ thông tin, ngoại ngữ hoặc các ngành khoa học xã hội. Thậm chí nhiều thạc sĩ đăng ký học thêm nghề bếp, hướng dẫn du lịch hoặc quản trị khách sạn để bổ sung kỹ năng thực hành và lấy chứng chỉ chuyên môn phục vụ công việc.
Thạc sĩ Phương nhận định: "Nguyên nhân không hoàn toàn xuất phát từ việc không tìm được việc làm. Nhiều người đã có bằng ĐH nhưng thiếu kỹ năng nghề nghiệp thực tế nên muốn bổ sung chuyên môn để tăng khả năng tìm việc hoặc thăng tiến trong công việc; hoặc đang làm việc nhưng muốn chuyển đổi nghề nghiệp sang các lĩnh vực có nhu cầu nhân lực và thu nhập cao hơn như du lịch, khách sạn, ẩm thực, dịch vụ... Hoặc những người có nhu cầu khởi nghiệp bằng việc mở nhà hàng, quán ăn, homestay, công ty du lịch nên muốn được đào tạo nghề bài bản thay vì chỉ dựa vào kiến thức quản lý đã học ở bậc ĐH".
Lãnh đạo các trường cho rằng trong bối cảnh công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI) và xu hướng việc làm liên tục thay đổi, người lao động không còn làm một nghề trong suốt cuộc đời mà có thể phải thay đổi công việc nhiều lần. Việc học thêm một nghề mới hay nâng cao kỹ năng nghề nghiệp, cập nhật công nghệ mới sau khi đã tốt nghiệp ĐH dần trở thành nhu cầu bình thường trong xã hội hiện đại.
Tiến sĩ Nguyễn Thanh Vân, quyền Hiệu trưởng Trường CĐ Thủ Thiêm, đánh giá nếu dự thảo này được ban hành chính thức sẽ là căn cứ pháp lý để các trường CĐ, trung cấp có cơ sở giáo dục thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu học tập suốt đời, chuyển đổi nghề nghiệp ngày càng cao của người lao động.
"Doanh nghiệp đang cần lực lượng có tay nghề, có kỹ năng thực hành nên một tiến sĩ, thạc sĩ, cử nhân đã có kiến thức hàn lâm, muốn bổ sung kiến thức thực hành hoặc học thêm một chuyên môn khác bằng việc liên thông xuống trình độ thấp hơn, sẽ rất thuận lợi trong việc học tập và thích nghi công việc mới", tiến sĩ Thanh Vân cho hay.
Tiến sĩ Hoàng Văn Phúc cho rằng quy định mới này là một bước tiến phù hợp với xu thế học tập suốt đời và nhu cầu chuyển đổi nghề nghiệp trong bối cảnh hiện nay, tạo điều kiện để người học được học đúng cái thị trường cần, học đúng năng lực bản thân và có cơ hội học tập trong suốt cuộc đời.
Thạc sĩ Trần Phương đánh giá điểm mới này không làm giảm giá trị của bằng ĐH, ngược lại giúp hoàn thiện hệ thống giáo dục mở, liên thông và linh hoạt hơn. Việc cho phép công nhận những kiến thức đã tích lũy trước đó sẽ giúp người học tiết kiệm thời gian, chi phí đào tạo. Đây là một cách tiếp cận hiện đại, lấy năng lực thực tế của người học làm trung tâm thay vì chỉ nhìn vào văn bằng.
Đại diện các cơ sở giáo dục nghề nghiệp cho hay sẽ xây dựng những chương trình đào tạo linh hoạt hơn dành riêng cho người học đã có trình độ ĐH trở lên.
"Theo đó, các chương trình được thiết kế theo hướng mô đun, tập trung vào năng lực nghề nghiệp cốt lõi, giúp người học nhanh chóng chuyển đổi nghề nghiệp hoặc nâng cao kỹ năng để thích ứng với sự thay đổi của thị trường lao động; đồng thời miễn trừ các học phần phù hợp mà người học đã tích lũy trước đó để rút ngắn thời gian đào tạo", tiến sĩ Phúc thông tin.
Trường trung cấp Việt Giao cũng nghiên cứu xây dựng các chương trình đào tạo theo hướng công nhận kết quả học tập trước đó, miễn giảm hoặc chuyển đổi một số học phần đại cương mà người học đã hoàn thành ở trình độ ĐH, tập trung nhiều hơn vào các mô đun kỹ năng nghề, thực hành và thực tập tại doanh nghiệp. "Đồng thời trường cũng sẽ phát triển các chương trình ngắn hạn, đào tạo chuyển đổi nghề nghiệp và các lộ trình cá nhân hóa phù hợp với từng nhóm đối tượng, đặc biệt là những người đã có bằng ĐH nhưng muốn bổ sung kỹ năng nghề để thích ứng với thị trường lao động đang thay đổi nhanh chóng", ông Trần Phương chia sẻ.
Theo thạc sĩ Phan Thị Lệ Thu, Trường CĐ Viễn Đông cũng đã thiết kế chương trình phù hợp với người tốt nghiệp ĐH, thạc sĩ. Tuy nhiên, khâu vất vả nhất là xét chuyển đổi các môn học vì tên gọi các môn học ở chương trình đào tạo người học đã tích lũy trước đó với tên môn học ở CĐ là khác nhau, khối lượng kiến thức cũng khác nhau... Phải kiểm tra rất chặt chẽ và xét đúng với quy định, sau đó mới tiến hành công nhận điểm.
