Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 125/2026/NĐ-CP quy định về hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục ĐH, áp dụng đối với cơ sở giáo dục ĐH, các đơn vị thuộc và trực thuộc cơ sở giáo dục ĐH, giảng viên, nghiên cứu viên, người học và tổ chức, cá nhân liên quan tham gia hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong cơ sở giáo dục ĐH.
Nghị định quy định trong cơ sở giáo dục ĐH được xây dựng các nhóm nghiên cứu tiềm năng và nhóm nghiên cứu mạnh.
Theo đó, nhóm nghiên cứu tiềm năng có ít nhất 3 thành viên, trong đó trưởng nhóm là giảng viên cơ hữu của trường và ít nhất 2 thành viên chủ chốt.
Còn nhóm nghiên cứu mạnh bao gồm ít nhất 5 thành viên, trong đó trưởng nhóm là giảng viên cơ hữu của trường và ít nhất 4 thành viên chủ chốt.
Nguyên tắc phát triển nhóm nghiên cứu theo hướng tạo ra sản phẩm khoa học có giá trị học thuật hoặc khả năng thương mại hóa; đồng thời tạo cơ hội cho giảng viên, nghiên cứu viên, người học, nhà khoa học, chuyên gia tham gia nhằm nâng cao năng lực nghiên cứu và bảo đảm phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Bên cạnh đó, tạo điều kiện để thúc đẩy hợp tác giữa các cơ sở giáo dục đại học, tổ chức khoa học và công nghệ, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Các nhóm nghiên cứu này sẽ được hưởng một số quyền lợi ưu đãi. Cụ thể, nhóm nghiên cứu tiềm năng sẽ được ưu tiên xem xét đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nhiệm vụ hợp tác quốc tế và hợp tác với doanh nghiệp; được ưu tiên hỗ trợ ươm tạo, nâng cao năng lực nghiên cứu nhằm phát triển lên nhóm nghiên cứu mạnh.
Trưởng nhóm nghiên cứu tiềm năng được giảm đến 50%, thành viên chủ chốt nhóm nghiên cứu tiềm năng được giảm đến 20% định mức giờ chuẩn giảng dạy hằng năm và được khấu trừ tương ứng vào định mức giảng dạy khi xét tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Không những vậy, được trường ưu tiên bố trí không gian làm việc, điều kiện nghiên cứu và hỗ trợ kinh phí khởi động trong phạm vi nguồn lực và quyền tự chủ của cơ sở giáo dục ĐH.
Đối với nhóm nghiên cứu mạnh được hưởng các ưu đãi từ Nhà nước, đồng thời được trường bố trí kinh phí hoạt động thường xuyên, phòng làm việc và các phương tiện cần thiết; được hỗ trợ kinh phí theo khả năng của trường để hoàn thành nhiệm vụ nghiên cứu đã được phê duyệt.
Trưởng nhóm được giảm đến 80% định mức giờ chuẩn giảng dạy hằng năm; thành viên chủ chốt là giảng viên của trường chủ trì được giảm đến 50% định mức giờ chuẩn hàng năm và được khấu trừ vào định mức giảng dạy khi xét tiêu chuẩn chức danh giáo sư, phó giáo sư.
Nghị định cũng làm rõ quyền và trách nhiệm của giảng viên, đặc biệt là giáo sư, phó giáo sư và giảng viên trẻ có trình độ tiến sĩ.
Theo đó, giảng viên được bảo đảm điều kiện nghiên cứu, tiếp cận nguồn tài trợ, giảm định mức giảng dạy và hưởng lợi ích tương xứng với kết quả nghiên cứu.
Đặc biệt, giảng viên có học vị giáo giáo sư có thể được giảm tới 60% giờ giảng, phó giáo sư giảm tới 40%, thậm chí được tạm dừng giảng dạy tối đa một năm để phục vụ nghiên cứu và hợp tác quốc tế.
Ngoài ra, giáo sư, phó giáo sư được ưu tiên đặt hàng, giao chủ trì nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đối với nhóm công nghệ chiến lược và những lĩnh vực mà Nhà nước ưu tiên.
Giảng viên có trình độ tiến sĩ từ 40 tuổi trở xuống được trường xem xét hỗ trợ kinh phí nghiên cứu trong 3 năm đầu kể từ khi được công nhận học vị tiến sĩ.
Đối với nghiên cứu sinh là giảng viên cơ hữu được trường nơi công tác bảo đảm các chế độ bao gồm chi trả học phí, được hưởng nguyên lương và các phụ cấp khác theo quy định. Đồng thời được cơ sở đào tạo nghiên cứu sinh ưu tiên giao nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nếu thuộc chương trình đào tạo tài năng trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược, công nghệ cao; được ưu tiên tham gia các hoạt động hỗ trợ giảng dạy hoặc nghiên cứu phù hợp với chương trình đào tạo với thù lao tương xứng.
Không chỉ với giảng viên, việc khuyến khích nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo còn mở rộng đối với cho sinh viên. Cụ thể, sinh viên có cơ hội tham gia nghiên cứu, sử dụng phòng thí nghiệm, hưởng quyền sở hữu trí tuệ và có thể được miễn, giảm học phí hoặc cấp học bổng khi đạt thành tích nghiên cứu xuất sắc.
Hội đồng Anh Việt Nam vừa phát động IELTS EduCreators 2026, giải thưởng dành cho giáo viên và người giảng dạy IELTS đang chia sẻ kiến thức, sáng tạo nội dung giáo dục và hỗ trợ người học trên các nền tảng số.
Đây là lần đầu Hội đồng Anh tổ chức một giải thưởng riêng cho nhóm giáo viên IELTS tại Việt Nam.
IELTS EduCreators 2026 được thiết kế để ghi nhận những cá nhân có chuyên môn giảng dạy, đồng thời biết khai thác nền tảng số để lan tỏa kiến thức một cách dễ tiếp cận hơn.
Chương trình hướng đến các nội dung học tập có giá trị thực chất, giúp người học không xem IELTS đơn thuần là một bài thi điểm số, mà là quá trình phát triển năng lực sử dụng tiếng Anh trong học tập, công việc và đời sống.
Bà Samantha Lea Smith - Giám đốc Khảo thí quốc gia của Hội đồng Anh tại Việt Nam - cho biết khi giáo viên IELTS và người làm công tác giảng dạy được ghi nhận, tiếp thêm động lực và tạo điều kiện phát huy thế mạnh, họ có thể tạo ra nhiều giá trị tích cực hơn cho cộng đồng.
Theo bà, chương trình hướng đến việc hỗ trợ các thầy cô giúp thêm nhiều thí sinh tự tin trong hành trình chinh phục IELTS, qua đó mở rộng cơ hội học tập, nghề nghiệp và cuộc sống.
Về cơ cấu giải thưởng, IELTS EduCreators 2026 có tổng giá trị 320 triệu đồng. Trong đó, 3 giải đặc biệt (50 triệu đồng/giải) kèm bộ quà tặng cá nhân hóa và chứng nhận Grand Prize winner - IELTS EduCreators 2026 từ Hội đồng Anh.
Chương trình cũng có 7 giải truyền cảm hứng (10 triệu đồng/giải) cùng 10 giải Khuyến khích dành cho các cá nhân thuộc top 20. Ngoài ra, 20 thí sinh xuất sắc nhất vòng 1 đều nhận một suất thi IELTS miễn phí với Hội đồng Anh.
Chương trình gồm ba vòng. Vòng 1 (26-5 đến 5-7), thí sinh nộp hồ sơ trực tuyến với thông tin cá nhân, hoạt động trên mạng xã hội và bài luận ngắn bằng tiếng Anh tối đa 500 từ.
Vòng 2 (27-7 đến 30-8), top 20 thực hiện một hoặc chuỗi video theo chủ đề do ban tổ chức thông báo, đăng công khai trên Facebook, TikTok, Instagram hoặc Threads.
Từ ngày 28-9 đến 4-10, top 10 bước vào vòng 3 với phần chia sẻ sáng kiến cá nhân và kế hoạch triển khai trước ban giám khảo.
Nội dung tập trung vào việc sáng tạo nội dung trên mạng xã hội, hỗ trợ người học trang bị năng lực tiếng Anh toàn diện và các kỹ năng thực tiễn trong quá trình ôn luyện IELTS. Kết quả dự kiến được công bố ngày 29-10.
Ngăn chặn gian lận, làm lộ, lọt đề thi là nội dung được nhấn mạnh tại buổi làm việc của Bộ Giáo dục và Đào tạo và UBND TP HCM về công tác chuẩn bị kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026, chiều 21/5.
Điểm mới năm nay là giám thị có thể được trang bị máy quét an ninh cầm tay, hỗ trợ phát hiện thí sinh mang điện thoại hoặc các thiết bị công nghệ cao.
"Việc này không bắt buộc, có thể sử dụng tại những điểm thi có nguy cơ cao, nhạy cảm, phức tạp, nhiều thí sinh tự do", Thứ trưởng Phạm Ngọc Thưởng nói.
Theo Thứ trưởng, thời gian qua, nhiều học sinh bị khởi tố vì dùng thiết bị công nghệ cao để gian lận, làm lộ đề thi. Có em rất ngây ngô, không biết đề thi là bí mật quốc gia, hành vi làm lộ, lọt đề có thể bị xử lý hình sự.
Đa số dùng điện thoại chụp đề rồi chuyển ra ngoài. Nếu quan sát kỹ và được tập huấn đầy đủ, giám thị sẽ dễ dàng nhận ra những dấu hiệu bất thường trong tâm lý, hành động của thí sinh.
"Em nào có ý đồ gian lận thì thái độ, tâm lý sẽ rất khác. Phòng thi nào có thí sinh gian lận thì một phần trách nhiệm nằm ở giám thị, phải xem xét xử lý thi đua", ông Thưởng lưu ý.
Ngược lại, nhiều trường hợp vi phạm vì quên, không cố ý. Ông Thưởng lấy ví dụ một thí sinh giỏi, gần hết giờ thì chuông cuộc gọi reo mới sực nhớ mang điện thoại trong người. Em bị lập biên bản, đình chỉ thi dù không sử dụng.
Ông đánh giá sử dụng máy quét an ninh vừa bảo vệ tính nghiêm túc của kỳ thi, vừa bảo vệ học sinh khỏi những sự cố đáng tiếc. Bởi nếu thiết bị vi phạm được phát hiện trước khi vào phòng thi, thí sinh không bị xử lý kỷ luật.
Ông Nguyễn Văn Hiếu, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết trong kỳ thi tốt nghiệp THPT đầu tiên sau sáp nhập, TP HCM có gần 143.000 thí sinh. Quy mô thí sinh lớn nhất nước cộng với địa bàn rộng là áp lực không nhỏ để duy trì kỳ thi an toàn, nghiêm túc.
Nhà trường, thầy cô được lưu ý phối hợp phụ huynh tăng cường nhắc nhở học sinh về những vật dụng được và không được phép mang vào phòng thi, nhất là điện thoại, thiết bị ghi âm ghi hình.
Với các điểm thi có thí sinh tự do, Sở đề nghị các trường và giám thị chú ý hơn.
"Tinh thần là không để thí sinh nào vi phạm quy chế", ông Hiếu nói.
Đại diện Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an, cho biết có 9 thí sinh bị xử lý hình sự vì làm lộ đề thi trong thời gian qua.
Video do nghệ sĩ hài Lee Soo-ji đăng tải trên kênh YouTube cá nhân ngày 7/4. Cô vào vai một giáo viên, bắt đầu làm việc từ 4 giờ sáng và đối mặt với loạt yêu cầu "quá đà" của phụ huynh như dùng đúng thương hiệu khăn ướt hay trả lời những câu hỏi về đời tư...
Sau một tuần, video thu hút gần 5 triệu lượt xem và hơn 20.000 bình luận. Thay vì những lời khen ngợi hài hước, đa số người xem bày tỏ sự chua xót.
"Tôi vừa xem vừa khóc", một người bình luận. "Ban đầu tôi xem để cười, nhưng cuối cùng lại khóc", người khác nói.
Không ít cho rằng thực tế thậm chí còn kinh khủng hơn video. Có cựu giáo viên chia sẻ đã phải từ bỏ công việc sau 7 năm vì xung đột với phụ huynh.
"Tôi đã cố chịu đựng vì tình yêu với lũ trẻ, nhưng những lời nhục mạ đã dập tắt cả ước mơ lẫn sự nghiệp của tôi. Nếu con của các bạn là bảo vật, hãy nhớ rằng con cái nhà người khác cũng đáng quý như vậy", cô viết.
Một giáo viên khác kể: "Chỉ vì một phụ huynh, mọi thứ tôi gây dựng suốt nhiều năm sụp đổ trong chốc lát". Người này cũng nghỉ việc vì không chịu được các hành vi lăng mạ và đe dọa.
Một số thậm chí nói họ suýt bị hành hung.
Vấn đề nhức nhối nhất mà nhiều người đề cập là việc bị phụ huynh đe dọa tố cáo bạo hành trẻ em nếu không đáp ứng yêu cầu. Đây là một "vũ khí" lợi hại, có thể khiến giáo viên bị điều tra trong thời gian dài.
Một giáo viên kể phải trải qua 8 tháng làm việc với cảnh sát dù người tố cáo không có bằng chứng. Cuối cùng, cô được minh oan, nhưng vẫn không thể vượt qua cú sốc tâm lý để quay lại công việc.
Bên cạnh đó là những nỗi khổ không tên, như bị yêu cầu kiểm tra camera liên tục, nhận cuộc gọi vào đêm muộn, hay bị các hội nhóm phụ huynh cùng "tẩy chay" cho đến khi phải nghỉ việc.
Dù có phần cường điệu, các tình tiết đã chạm đến cảm xúc của cộng đồng mạng, đặc biệt là những người quen thuộc với "mom café", là các diễn đàn phụ huynh có sức ảnh hưởng lớn đến dư luận và danh tiếng cá nhân.
Tại Hàn Quốc, không chỉ bậc mầm non, giáo viên ở bậc phổ thông cũng chịu áp lực khổng lồ từ phụ huynh. Mức lương thấp cũng khiến ngày càng nhiều sinh viên từ bỏ ngành Sư phạm.
