Thông tư sửa quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực từ ngày 15.4.
Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ, giáo dục STEM/STEAM, giáo dục năng lực số, trí tuệ nhân tạo (AI), giáo dục hướng nghiệp, giáo dục kỹ năng sống và các nội dung giáo dục khác theo quy định nhằm giáo dục toàn diện, đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh mà không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ trưởng Bộ GD-ĐT ban hành thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định này.
Quy định mới dù vẫn giữ quy định mỗi môn học được tổ chức dạy thêm không quá 2 tiết/tuần trong nhà trường với các đối tượng học sinh cần phụ đạo, bồi dưỡng, ôn thi, nhưng bổ sung trường hợp học sinh có nhu cầu học thêm vượt quá 2 tiết/tuần thì giám đốc sở GD-ĐT xem xét, quyết định cho phép điều chỉnh thời lượng tổ chức dạy thêm theo đề nghị của hiệu trưởng, người đứng đầu cơ sở giáo dục.
Với tổ chức hoặc cá nhân tổ chức hoạt động dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải thực hiện các yêu cầu như:
Đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật; công khai, cập nhật thường xuyên trên trang thông tin điện tử hoặc niêm yết tại nơi cơ sở dạy thêm đặt trụ sở về các môn học được tổ chức dạy thêm; thời lượng dạy thêm đối với từng môn học theo từng khối lớp; địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức dạy thêm, học thêm; danh sách người dạy thêm và mức thu tiền học thêm trước khi tuyển sinh các lớp dạy thêm, học thêm để bảo đảm sự tham gia giám sát của học sinh, gia đình và cộng đồng xã hội .
Thông tư mới cũng bãi bỏ các quy định liên quan đến trách nhiệm của UBND cấp huyện, phòng GD-ĐT và bổ sung trách nhiệm của UBND cấp xã, các cơ quan quản lý giáo dục và các cơ quan liên quan trong việc thực hiện quy định về dạy thêm, học thêm.
Sở GD-ĐT và UBND cấp xã có trách nhiệm tổ chức hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan tổ chức kiểm tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý; phối hợp với cơ quan có thẩm quyền trong việc thanh tra hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý khi được yêu cầu; thiết lập và công khai niêm yết số điện thoại đường dây nóng để tiếp nhận, xử lý các kiến nghị, phản ánh về hoạt động dạy thêm, học thêm trên địa bàn quản lý; xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm.
UBND cấp xã thực hiện theo dõi, kiểm tra và phối hợp với cơ quan có thẩm quyền giám sát việc tuân thủ quy định của pháp luật về thời giờ làm việc, giờ làm thêm và các quy định của pháp luật về an ninh, trật tự, an toàn, vệ sinh môi trường, phòng chống cháy nổ của các tổ chức, cá nhân dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường theo đúng thẩm quyền được pháp luật quy định.
Han Yaping, 18 tuổi, sống tại một ngôi làng ở tỉnh Hà Nam, đạt 699/750 điểm gaokao (cao khảo) - kỳ thi tuyển sinh đại học ở Trung Quốc năm nay. Điểm của Han lọt top 70 thí sinh xuất sắc của tỉnh, giúp nữ sinh nhận thư mời nhập học từ Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh (Bắc Đại).
Gia đình Han đặc biệt khó khăn. Mẹ mắc viêm cột sống dính khớp nên không thể lao động, nằm liệt giường suốt 10 năm. Cha là trụ cột, chăm lo gia đình từ thu nhập làm nông và các công việc thời vụ. Han còn có một em gái.
Cha Han cho biết mỗi tuần chỉ có thể cho con gái khoảng 10-20 nhân dân tệ (40-80.000 đồng) tiền tiêu vặt ở trường. Tuy nhiên, Han rất ít khi dùng đến và mang về nhà phần còn lại.
Nữ sinh cũng chưa bao giờ tham gia các lớp học phụ đạo, không đủ tiền mua nhiều tài liệu bổ trợ hay điện thoại thông minh, hoàn toàn chỉ tự học.
"Tôi ăn nhanh hơn các bạn cùng lớp và dùng thời gian dư ra để giải những bài toán mình làm sai", Han nói.
Biết hoàn cảnh của nữ sinh, trường phổ thông miễn toàn bộ học phí và chỗ ở, hỗ trợ sinh hoạt phí hàng tháng để em yên tâm học tập.
Câu chuyện thu hút nhiều nhà sáng tạo nội dung tìm đến để ghi hình. Bên trong ngôi nhà của gia đình, các bức tường được phủ kín bằng giấy khen và các chứng nhận thành tích của Han.
Một số người đề nghị quyên góp tiền giúp Han trang trải việc học. Dù biết ơn, Han từ chối, muốn vừa học vừa làm thêm để tự trang trải chi phí.
"Tôi tin rằng tri thức có thể thay đổi cuộc đời. Tôi quyết tâm cải thiện hoàn cảnh gia đình và cho bố mẹ cuộc sống tốt hơn", Han nói. Theo truyền thông địa phương, các đại học đã đề nghị cấp học bổng và hỗ trợ tài chính nhằm thuyết phục cô theo học.
Cuối cùng, Han đã chọn nhập học trường Y khoa của Đại học Thanh Hoa, theo chương trình bác sĩ - vốn chỉ khoảng 60 sinh viên mỗi năm. Han mong trong tương lai có thể nghiên cứu sâu về căn bệnh khó chữa của mẹ, tìm ra phương pháp điều trị hiệu quả hơn, giúp cho nhiều bệnh nhân như mẹ mình bớt đau đớn.
Tại Trung Quốc, gaokao từ lâu được xem là cánh cửa quan trọng giúp nhiều học sinh có hoàn cảnh khó khăn thay đổi tương lai. Han tin rằng sinh ra trong nghèo khó không phải là giới hạn của cuộc đời, và thành công phụ thuộc vào nỗ lực của mỗi người.
Thông tin được GS. TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết tại hội nghị triển khai các chương trình và chính sách đào tạo nhân lực STEM, chiều 27/6.
Ông Thảo cho biết Bộ vừa phê duyệt danh sách 109 ngành, thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Năm nay, nhóm này tuyển khoảng 166.000 sinh viên hệ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ. Trong đó, Bộ ước tính 30.000-32.000 người được Chính phủ cấp học bổng.
Với hệ đại học, mức học bổng là 3,7 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng. Hai nhóm sinh viên thuộc diện này, là thí sinh đạt giải nhất, nhì, ba cấp quốc gia hoặc quốc tế; thí sinh đạt 22,5/30 điểm thi tốt nghiệp gồm môn Toán và hai trong số bốn môn Lý, Hóa, Sinh, Tiếng Anh (không tính điểm ưu tiên, điểm cộng, điểm quy đổi), đồng thời thuộc top 30% điểm cao nhất ở cùng nhóm ngành trong toàn quốc.
Trong khi đó, người học hệ thạc sĩ, tiến sĩ, nhận khoảng 8,4 triệu đồng một tháng. Ngoài ra, khoảng 22.000 sinh viên đại học nhập học năm ngoái đủ điều kiện nhận học bổng. Việc xét căn cứ kết quả học tập và nghiên cứu.
Hiện, Việt Nam có hơn 770.000 người học thuộc khối ngành STEM, chiếm tỷ lệ 29% tổng số sinh viên. GS Thảo nhìn nhận nguồn tuyển sinh vẫn còn dư địa để phát triển.
Ông nhận định chính sách học bổng sẽ tạo động lực cho học sinh ở bậc THPT, dù có điều kiện kinh tế hay không, đều có thể theo đuổi các ngành STEM. Từ đó, sau 3-5 năm nữa, nguồn nhân lực nhóm ngành này trên cả nước sẽ dồi dào hơn, đạt mục tiêu 35% người học đến năm 2030.
Bộ trưởng Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đánh giá đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực STEM là hướng đi hiệu quả để nhanh chóng thích ứng, làm chủ, phát triển công nghệ cao và công nghệ chiến lược. Ông cho rằng cần truyền thông để học sinh chuẩn bị đăng ký nguyện vọng hiểu rõ những chương trình và chính sách hỗ trợ sinh viên giỏi.
Bàn về đào tạo nhân lực STEM, PGS. TS Trần Mạnh Cường, Phó hiệu trưởng trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội, đề xuất ngoài học bổng, đầu tư cho đào tạo lĩnh vực STEM cần bao gồm đội ngũ cán bộ, cơ sở vật chất, thiết bị, phòng thí nghiệm,... Hiện, nguồn kinh phí để sửa chữa trang thiết bị hỏng hóc tại trường còn nhiều hạn chế.
Còn theo GS. TS Mai Thanh Phong, Hiệu trưởng trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM, phát triển các kỹ năng ngoài chuyên môn cũng rất cần thiết trong đào tạo nhân lực STEM. Từ phản hồi của doanh nghiệp về việc sinh viên còn yếu kỹ năng mềm, trường đã kết hợp với chuyên gia xây dựng các chương trình giao tiếp, quản lý bản thân, tư duy lãnh đạo,...
Trường cũng mở chương trình đào tạo theo chuẩn quốc tế, yêu cầu 100% sinh viên chương trình tài năng tham gia hoạt động nghiên cứu; thành lập quỹ hỗ trợ lãi suất cho vay học phí từ doanh nghiệp,...
