Giữa tháng 6, Nguyễn Nhật Tuân, 29 tuổi, chia tay Nhật Bản sau 6 năm làm việc. Chàng trai Bắc Ninh về quê bắt đầu lại sự nghiệp.
Năm 2020, Tuân sang Nhật theo diện lao động kỹ năng đặc định ngành nông nghiệp qua môi giới với chi phí 300 triệu đồng. Khi quy định lưu trú mới có hiệu lực từ tháng 4/2027, người gia hạn visa phải đạt trình độ tiếng Nhật từ N4 đến N2, kế hoạch bám trụ dài hạn của anh phải dừng lại. “Diện của tôi chỉ được ở lại tối đa 5 năm. Giờ muốn ở lại phải thi chứng chỉ, điều này bất khả thi với người chỉ quen trồng trọt như tôi”, Tuân nói.
Áp lực tài chính từ đợt điều chỉnh phí hành chính của chính phủ Nhật Bản áp dụng từ tháng 7/2026 cũng là lý do khiến anh về nước. Lệ phí thay đổi tư cách hoặc gia hạn lưu trú tăng từ 10.000 yen lên mức trần 100.000 yen (khoảng 16 triệu đồng). “Với người phải gia hạn visa mỗi năm một lần, mức phí mới tương đương 60% tổng thu nhập một tháng”, Tuân nói.
Hiện tại, anh có thu nhập 170.000 yen mỗi tháng (khoảng 27,5 triệu đồng). Chi phí hàng tháng của Tuân hết khoảng 15-16 triệu đồng. “Nếu tiếp tục ở lại và gánh những chi phí tăng, mục tiêu xây nhà cho bố mẹ ở quê sẽ kéo dài thêm 10 đến 20 năm nữa”, anh nói.
Bài toán kinh tế cũng tác động đến các gia đình người Việt ở Nhật Bản. Đầu tháng 6, chị Đỗ Thị Hương, 35 tuổi, cùng con 3 tuổi rời tỉnh Miyagi về Việt Nam sau gần một thập kỷ sinh sống.
Chồng chị làm kỹ sư xây dựng, chị làm phiên dịch tự do, tổng thu nhập khoảng 320.000 yen (50 triệu đồng) mỗi tháng. Trước đây, gia đình tích lũy được 30-35 triệu đồng. Từ cuối năm 2025 đến nay, giá cả hàng hóa liên tục tăng khiến cân đối chi tiêu của gia đình thay đổi. Theo báo cáo từ công ty dữ liệu Teikoku Data Bank, từ 1/6/2026, hơn 1.000 mặt hàng thực phẩm thiết yếu tại Nhật tăng giá trung bình 14%, gần 2.300 mặt hàng tiếp tục tăng giá vào tháng 7. Dù thắt chặt chi tiêu, gia đình chị Hương vẫn tiêu tốn hơn 30 triệu đồng mỗi tháng.
Diện thị thực gia đình giới hạn giờ làm khiến chị Hương không thể tăng thêm thu nhập. Áp lực tăng lên khi học phí trường song ngữ cho trẻ 3 tuổi tại Nhật lên tới 20 triệu đồng mỗi tháng. Vợ chồng chị quyết định hồi hương.
“Ngoài áp lực tài chính, tôi muốn con được gần gũi gia đình và lớn lên trong môi trường Việt”, chị nói.
Quyết định của Tuân và chị Hương là ví dụ cho thấy thị trường Nhật Bản đã giảm mạnh sự hấp dẫn đối với lao động Việt. Ông Nguyễn Đức Việt, Tổng giám đốc Công ty Phát triển nguồn nhân lực MD Việt Nam, cho biết nửa đầu năm 2026, hồ sơ xử lý thị thực thực tập sinh tại đơn vị giảm 30-50%.
Theo ông, nhóm gia đình thu nhập trung bình thường về nước nhanh hơn do chi phí sinh hoạt vượt khả năng cân đối. “Để một gia đình phát triển ổn định tại Nhật hiện nay, tổng thu nhập cần đạt từ 500.000 đến 700.000 yen mỗi tháng, tối thiểu một người có trình độ tiếng Nhật N2 và sở hữu bằng đại học trở lên”, ông Việt nói.
Báo cáo do công ty dịch vụ việc làm Mynavi Global (Nhật Bản) công bố ngày 7/7 cho thấy số lao động nước ngoài muốn ở lại làm việc tại nước này từ 5 năm trở lên đã giảm 18,4 điểm phần trăm so với năm 2025. Đặc biệt, 12,7% muốn về nước trong vòng một năm, tăng 4,2 điểm phần trăm.
“Số lao động nước ngoài không còn muốn ở lại Nhật Bản đã tăng đáng kể. Một trong những nguyên nhân chính là giá cả nhiều mặt hàng thiết yếu tăng mạnh trong khi tiền lương không tăng kịp tốc độ lạm phát. Ngoài ra, đồng yên mất giá cũng khiến khoản tiền tiết kiệm mà người nước ngoài tích lũy được trở nên kém giá trị hơn khi chuyển về nước” báo cáo của Mynavi Global viết.
Bà Yoshimizu Jiho, Chủ tịch Hội Hỗ trợ Cộng sinh Nhật – Việt (NPO Nichi-Viet Tomoiki Shienkai), cho biết trong hai năm qua, số lượng thực tập sinh kỹ năng tại Nhật đã giảm khoảng 20.000 người. Kể từ khi quy định mới áp dụng, nhiều công ty môi giới lách luật đưa người sang dưới danh nghĩa kỹ sư để làm lao động chân tay. Chi phí môi giới cao, thu nhập không đạt kỳ vọng và quy định thắt chặt khiến nhiều người phải hồi hương.
“Dù vậy, với những người chuẩn bị kỹ lưỡng về trình độ chuyên môn và ngôn ngữ, đây vẫn là thị trường mang lại thu nhập cao”, bà Yoshimizu Jiho nói.
Hồng Nhung, 28 tuổi, quê Nam Định, là một ví dụ. Cô làm truyền thông, chồng làm kỹ sư xây dựng. Sở hữu bằng đại học và chứng chỉ N2, hai vợ chồng có tổng thu nhập hơn 80 triệu đồng mỗi tháng. “Chúng tôi mất một hành trình dài để có công việc với mức lương xứng đáng, được hưởng đãi ngộ thai sản, miễn chi phí nhà ở, đi lại”, Nhung kể.
Sự đối lập này cho thấy thị trường lao động Nhật Bản đang phân hóa. Bà Yoshimizu Jiho cho rằng Nhật Bản không còn là nơi để lao động phổ thông sang làm giàu nhanh chóng. Nếu áp dụng mức phí hành chính cao, quốc gia này cần nâng mức lương và chế độ an sinh tương xứng.
“Điều quan trọng là xem người nước ngoài là thành viên cùng xây dựng xã hội, chứ không phải nguồn lao động giá rẻ”, bà nói và nhận định làn sóng dịch chuyển này có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nhân lực kéo dài trong các ngành sản xuất, xây dựng, điều dưỡng và dịch vụ ăn uống tại Nhật.
Về phía người hồi hương, sau khi về nước với số vốn 500 triệu đồng tích lũy sau 6 năm, Tuân mở cửa hàng kinh doanh hàng tiêu dùng nội địa Nhật tại Bắc Ninh. Hương chọn ở lại quê nhà kinh doanh và làm sáng tạo nội dung, trong khi chồng quay lại Nhật hoàn thành hợp đồng kỹ sư ngắn hạn trước khi chính thức về nước
Trước đó, ngày 6-4, tài khoản ngân hàng của Luân bất ngờ nhận được số tiền 900 triệu đồng. Không chần chừ, nam sinh chủ động đến Công an phường Liên Chiểu trình báo sự việc.
Qua xác minh và phối hợp với ngân hàng, cơ quan chức năng xác định người chuyển nhầm là anh L.V.Q. (trú Bình Dương).
Đến ngày 9-4, tại trụ sở Công an phường Liên Chiểu, Lê Thành Luân đã tự nguyện hoàn trả toàn bộ số tiền cho người chuyển nhầm.
Tại buổi khen thưởng, PGS.TS Nguyễn Hữu Hiếu, Hiệu trưởng Trường đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng, đánh giá cao hành động của sinh viên Lê Thành Luân. "Đây là nghĩa cử trung thực, không vụ lợi, thể hiện ý thức trách nhiệm và là tấm gương tích cực trong cộng đồng sinh viên", ông Hiếu nói.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online, Lê Thành Luân cho biết bạn quê Hà Tĩnh, vào thành phố Đà Nẵng trọ học. Khi thấy số tiền lớn bất ngờ chuyển vào tài khoản, Luân nghĩ ngay đến việc trình báo cơ quan công an để xử lý đúng quy trình.
Nam sinh cho biết sau khi chuyển nhầm tiền cho Luân, người chuyển nhầm tiếp tục chuyển 10.000 đồng kèm số điện thoại để liên hệ.
"Tôi chủ động gọi lại và thông báo đã trình báo công an để xác minh, trao trả. Do phía người chuyển nhầm khá gấp, họ liên hệ ngân hàng và chuyển máy cho một phụ nữ tự nhận là nhân viên ngân hàng trao đổi với tôi.
Tuy nhiên vì từng có nhiều vụ lừa đảo với hình thức tương tự, tôi chọn cách thận trọng, làm việc thông qua cơ quan công an", Luân chia sẻ.
Nhiều người khi nghe câu chuyện, bày tỏ khen ngợi cách xử trí bình tĩnh của Luân.
Đoạn video cho thấy những người xung quanh nhìn chằm chằm trong sự kinh ngạc trong khi anh ta bình tĩnh sử dụng điện thoại với con dao lớn vẫn cắm bên thái dương.
Giới chức Mumbai, Ấn Độ, cho biết người đàn ông này đã được đưa đến khoa cấp cứu của Bệnh viện Đa khoa Thành phố Lokmanya Tilak vào sáng sớm thứ Bảy (ngày 2/5).
Anh ta được cho là đã bị tấn công bằng một loại dao rựa có lưỡi cong, gọi là "koita" ở địa phương, thường được sử dụng cho các công việc như bổ dừa, phát quang bụi rậm hoặc chặt củi.
Theo thông tin từ Tổng công ty thành phố Brihanmumbai (BMC), khi nhập viện, bệnh nhân tỉnh táo, minh mẫn và không có dấu hiệu rối loạn thần kinh.
Người đàn ông, chỉ được nêu tên là Isma trong các báo cáo, sau đó đã được chuyển đến phòng chăm sóc đặc biệt dành cho bệnh nhân chấn thương để được đánh giá thêm.
Kết quả chụp chiếu cho thấy lưỡi dao đã xuyên qua phía bên trái hộp sọ của bệnh nhân và đi sâu gần 2,4 cm vào não.
Một nhóm phẫu thuật thần kinh do bác sĩ Batuk Diora dẫn đầu đã tiến hành ca phẫu thuật khẩn cấp và lấy thành công lưỡi dao ra.
Trong một tuyên bố hôm thứ Hai (4/5), BMC cho biết: "Ca phẫu thuật đã thành công. Bệnh nhân hiện đang tỉnh táo và được điều trị tại phòng chăm sóc đặc biệt. Tình trạng sức khỏe của anh ấy ổn định và đang có dấu hiệu cải thiện dần."
Theo Need To Know , "koita" thường có chiều dài từ 3 đến 6 feet (khoảng 0,9 đến 1,8 mét). Chúng thường được thấy trong các bộ phim Nam Ấn Độ, nơi các nhân vật giấu chúng và chỉ để lộ ra một cách kịch tính trong các cảnh chiến đấu.
Theo thông tin mới nhất, truyền thông địa phương không đề cập đến bất kỳ vụ bắt giữ nào liên quan đến vụ tấn công được cho là đã xảy ra.
Theo Bộ Y tế, ung thư hiện là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên thế giới cũng như tại Việt Nam.
Dẫn số liệu từ Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Bộ Y tế cho biết căn bệnh này đã cướp đi khoảng 10 triệu sinh mạng trong năm 2022. Số ca mắc mới được dự báo tiếp tục gia tăng trong những năm tới do quá trình già hóa dân số, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng sự gia tăng của các yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, chế độ ăn uống không lành mạnh và tình trạng ít vận động.
Trong bối cảnh đó, dinh dưỡng được xem là một phần quan trọng trong quá trình điều trị và chăm sóc người bệnh ung thư. Bộ Y tế nhấn mạnh việc bảo đảm đầy đủ năng lượng và dưỡng chất có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì thể trạng, nâng cao khả năng đáp ứng điều trị cũng như cải thiện chất lượng sống cho người bệnh.
Những tiến bộ trong phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị nhắm trúng đích và miễn dịch đã cải thiện đáng kể tỉ lệ sống của người bệnh. Tuy nhiên, các phương pháp điều trị này cũng gây nhiều tác dụng phụ, đặc biệt trên hệ tiêu hóa, làm giảm khả năng ăn uống, tăng nhu cầu chuyển hóa và dẫn đến suy dinh dưỡng, suy mòn.
Theo Bộ Y tế, mối quan hệ giữa ung thư và dinh dưỡng là hai chiều. Bản thân khối u và quá trình điều trị có thể gây suy dinh dưỡng, trong khi tình trạng dinh dưỡng lại ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đáp ứng điều trị, mức độ dung nạp hóa trị, xạ trị cũng như tiên lượng sống của người bệnh.
Điều đáng nói, tỉ lệ suy dinh dưỡng ở người bệnh ung thư có thể lên tới 80% tùy loại ung thư, giai đoạn bệnh và phương pháp điều trị. Tình trạng này đặc biệt phổ biến ở người mắc ung thư đường tiêu hóa, gan mật tụy và vùng đầu cổ.
Do đó, hướng dẫn mới nhấn mạnh việc sàng lọc nguy cơ suy dinh dưỡng và đánh giá tình trạng dinh dưỡng ngay từ thời điểm chẩn đoán, đồng thời theo dõi xuyên suốt quá trình điều trị. Mục tiêu quan trọng nhất là duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế sụt cân, cải thiện suy dinh dưỡng, tăng khả năng đáp ứng điều trị, rút ngắn thời gian hồi phục và nâng cao chất lượng cuộc sống.
Bộ Y tế khuyến cáo người bệnh ung thư cần được cung cấp khoảng 25-30 kcal/kg cân nặng/ngày và tối thiểu 1,2g protein/kg/ngày. Ở người suy dinh dưỡng nặng hoặc mất nhiều khối cơ, lượng protein có thể tăng lên 1,5g/kg/ngày.
Lipid nên chiếm dưới 30% tổng năng lượng khẩu phần, ưu tiên chất béo không bão hòa và hạn chế chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa.
Vitamin và khoáng chất được bổ sung theo nhu cầu khuyến nghị của người bình thường; chỉ sử dụng liều cao khi có bằng chứng thiếu hụt cụ thể, không tự ý dùng các chế phẩm vi chất liều cao.
Hướng dẫn mới cũng khuyến cáo không áp dụng các chế độ ăn kiêng nghèo năng lượng, bao gồm chế độ ăn keto cho người bệnh ung thư.
Theo Bộ Y tế, hiện chưa có bằng chứng chứng minh các chế độ ăn này mang lại hiệu quả điều trị, trong khi có thể gây nguy hiểm, đặc biệt ở những người bệnh ung thư đã suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng.
Trong khẩu phần theo chế độ ăn keto, tinh bột chỉ cung cấp 5% tổng lượng calorie, trong khi chất béo chiếm 75% và 20% đến từ protein.
Bộ Y tế cũng khuyến cáo không sử dụng đơn lẻ các dưỡng chất dạng đơn chất như gói đạm, viên dầu cá hay HMB cho người bệnh suy dinh dưỡng hoặc có nguy cơ suy dinh dưỡng khi nhu cầu năng lượng, protein và các dưỡng chất thiết yếu vẫn chưa được đáp ứng đầy đủ.
Vệc bổ sung riêng lẻ một số dưỡng chất trong khi khẩu phần ăn tổng thể chưa cân đối không chỉ làm gia tăng nguy cơ mất cân bằng dinh dưỡng mà còn có thể dẫn đến các rối loạn chuyển hóa, ảnh hưởng bất lợi đến quá trình điều trị và phục hồi của người bệnh.
Bộ Y tế nhấn mạnh, chăm sóc dinh dưỡng cần được xem là một cấu phần không thể thiếu trong điều trị ung thư. Việc sàng lọc sớm nguy cơ suy dinh dưỡng, can thiệp dinh dưỡng kịp thời và tăng cường phối hợp giữa bác sĩ điều trị với bác sĩ dinh dưỡng có vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả điều trị, giảm biến chứng, rút ngắn thời gian hồi phục và cải thiện tiên lượng lâu dài cho người bệnh.
