Sau gần 18 tháng thực thi, Nghị định 160/2024/NĐ-CP về hoạt động đào tạo, sát hạch lái xe sẽ chính thức hết hiệu lực kể từ hết ngày 30.6.2026. Nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý, Chính phủ đã ban hành Nghị định 94/2026/NĐ-CP (Nghị định 94) với những thay đổi mang tính đột phá, chính thức có hiệu lực từ ngày 1.7 sắp tới. Những điều chỉnh này không chỉ tác động đến người học mà còn làm thay đổi cách thức quản lý tại các cơ sở đào tạo.
Dưới đây là những điểm thay đổi lớn về đào tạo, sát hạch lái xe từ ngày 1.7.2026:
Thay đổi đầu tiên nằm ở việc phân cấp và mở rộng năng lực phục vụ của các cơ sở sát hạch. Căn cứ điểm b, khoản 4, điều 3, Nghị định 94, trung tâm sát hạch lái xe loại 2 được phép cung cấp dịch vụ sát hạch thêm hạng D1. Đáng chú ý, quy định mới vẫn giữ nguyên việc tổ chức sát hạch cho hạng C.
Như vậy, các trung tâm loại 2 sẽ tổ chức sát hạch cho các hạng A1, A, B1, B, C1, C và D1, giúp giảm tải cho các trung tâm loại 1 và tạo thuận lợi cho học viên ở các địa phương.
Nhằm tinh gọn bộ máy và giảm bớt các thủ tục hành chính rườm rà, tiêu chuẩn đối với người đứng đầu cơ sở đào tạo lái xe đã được nới lỏng đáng kể. Cụ thể, người đứng đầu cơ sở đào tạo lái xe ô tô hiện nay chỉ cần có bằng tốt nghiệp cao đẳng trở lên, căn cứ theo điều 7, Nghị định 94.
Quy định mới đã bãi bỏ hoàn toàn các yêu cầu về chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ quản lý giáo dục nghề nghiệp hay các phần mô tả trách nhiệm quản lý chồng chéo trong hồ sơ tiêu chuẩn như trước đây.
Điểm mới mang tính bước ngoặt nhằm minh bạch hóa dữ liệu và chống gian lận được quy định tại khoản 4, điều 9, Nghị định 94. Các cơ sở đào tạo bắt buộc phải trang bị hệ thống thiết bị và phần mềm ứng dụng định danh, xác thực điện tử học viên. Toàn bộ dữ liệu từ khâu đăng ký, quá trình học thực hành cho đến khi sát hạch phải được kết nối trực tiếp với các nền tảng số quốc gia thông qua cổng API. Điều này cho phép cơ quan quản lý kiểm soát lộ trình học thực tế của từng học viên ngay lập tức, loại bỏ tình trạng học hộ, thi thuê.
Tại điều 10 của Nghị định mới, tiêu chuẩn dành cho đội ngũ giáo viên đã có những điều chỉnh thực tế hơn. Đối với giáo viên dạy thực hành lái xe (khoản 2), quy định mới chính thức bãi bỏ yêu cầu về thâm niên cấp Giấy phép lái xe (trước đây yêu cầu đủ 3 hoặc 5 năm tùy hạng).
Trong khi đó, đối với giáo viên dạy lý thuyết (điểm a, khoản 1), tiêu chuẩn vẫn yêu cầu nội dung đào tạo chuyên ngành luật hoặc ô tô phải chiếm từ 30% trở lên đối với các ngành nghề khác ngoài luật và công nghệ ô tô.
Căn cứ theo khoản 2, điều 12, Nghị định 94 quy định về trình tự cấp giấy chứng nhận lần đầu, cá nhân có nhu cầu chỉ nộp hồ sơ đăng ký tại cơ sở đào tạo lái xe. Sau khi tập huấn xong, chính cơ sở đào tạo lái xe sẽ đại diện lập văn bản đề nghị và gửi hồ sơ của các cá nhân lên Trung tâm phục vụ hành chính công hoặc Cổng dịch vụ công quốc gia.
Kết quả sẽ được trả dưới dạng bản điện tử tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử VNeID. Chứng nhận điện tử này có giá trị pháp lý tương đương bản giấy, rút ngắn thời gian chờ đợi và giảm chi phí in ấn, lưu trữ cho giáo viên.
Thay đổi gây chú ý nhất về mặt quản lý hành chính nằm ở điều 15 của Nghị định mới. Thẩm quyền cấp Giấy phép xe tập lái chính thức được chuyển giao từ Sở Giao thông vận tải sang Sở Xây dựng. Thủ tục này sẽ được thực hiện ngay sau khi cơ quan chức năng kiểm tra và cấp giấy phép đào tạo lái xe cho cơ sở. Việc chuyển giao thẩm quyền giúp tối ưu hóa quy trình kiểm soát phương tiện chuyên dụng, đảm bảo xe tập lái sớm được đưa vào vận hành thực tế một cách hợp quy.
Tin Gốc: Thanh Niên
