Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) hôm nay thông báo đã tấn công và phá hủy nhà kho của công ty KGL ở Mina Abdullah, Kuwait, thêm rằng đây là nơi quân đội Mỹ đặt “trung tâm hậu cần và hỗ trợ quân sự chủ chốt trong khu vực”.
Video công bố cùng ngày cho thấy máy bay không người lái (UAV) tự sát kiểu Shahed-136 lao xuống nhà kho đang bốc khói, gây ra vụ nổ lớn.
CNN sau đó phân tích hình ảnh và đối chiếu định vị địa lý, xác nhận video được quay tại khu công nghiệp gần Mina Abdullah, Kuwait. Dữ liệu vệ tinh trên Hệ thống Quản lý Tài nguyên Thông tin về Hỏa hoạn (FIRMS) của NASA cũng cho thấy đám cháy lớn xuất hiện tại khu vực.
KGL hồi năm 2018 thông báo được lục quân Mỹ trao các hợp đồng trị giá nhiều tỷ USD để bảo đảm hậu cần và vận tải cho hàng chục nghìn binh sĩ đồn trú tại Kuwait, Iraq và Jordan. Đây cũng là một trong 5 nhà thầu trong hợp đồng có hiệu lực tháng 6/2023-12/2026, cung cấp dịch vụ vận tải hạng nặng để hỗ trợ lực lượng Mỹ chuyển quân, khí tài và duy trì mạng lưới hậu cần ở Trung Đông.
Trong thông báo hôm nay, IRGC cũng tuyên bố phá hủy trung tâm liên lạc vệ tinh, radar phòng không, tổ hợp Patriot, đồn kiểm soát và bệ phóng pháo phản lực HIMARS của Mỹ tại Kuwait. Ngoài ra, Iran còn tập kích trung tâm chỉ huy, kho phụ tùng và vật tư quân sự, cơ sở cất trữ nhiên liệu của Hạm đội 5 hải quân Mỹ tại Bahrain.
Lực lượng Iran cùng ngày triển khai UAV tấn công căn cứ Muwaffaq Al-Salti ở Jordan, nhắm vào khu vực đóng quân của tiêm kích. “Đòn tập kích đã phá hủy nhà chứa chiến đấu cơ F-15, F-16 và F-35, cũng như một số UAV MQ-9 Reaper của Mỹ”, IRGC cho hay.
IRGC cho biết chiến dịch nhằm trả đũa các vụ không kích của Mỹ, kêu gọi Kuwait và Jordan ngừng cho Mỹ đóng quân trên lãnh thổ. “Chúng tôi không khởi xướng cuộc chiến nào, những có ý chí vững chắc và quyết tâm sắt đá để bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ”, thông báo có đoạn.
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, chưa bình luận về thông tin.
CENTCOM trước đó cho biết đã tấn công “hàng chục mục tiêu quân sự gần eo biển Hormuz và vùng duyên hải Iran” trong vòng 7 tiếng. Trong số mục tiêu có bãi phóng tên lửa và UAV, cơ sở hải quân và hệ thống phòng thủ ven biển của Iran.
Giao tranh giữa Mỹ và Iran bùng phát trở lại sau vài tuần yên ắng. Căng thẳng trước đó leo thang khi Mỹ phối hợp với Oman và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thiết lập lộ trình mới ở phía nam eo biển Hormuz, nằm hoàn toàn trong lãnh hải Oman, khuyến khích tàu thương mại chọn phương án này thay vì sử dụng tuyến phía bắc đi qua lãnh hải Iran.
IRGC cáo buộc Mỹ “áp đặt ý chí” lên chính phủ Oman khi tìm cách đưa nhiều tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz theo “tuyến hàng hải trái phép” ở phía nam khu vực. Các tàu hàng đi qua eo biển này đã bị tấn công, kéo theo những đòn tập kích ăn miếng trả miếng giữa Iran và Mỹ.
Công bố kế hoạch sau cuộc họp "AZEC Plus" thuộc sáng kiến Cộng đồng không phát thải châu Á (AZEC), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi ngày 15.4 cho biết quy mô hỗ trợ tương đương khoảng 1,2 tỉ thùng dầu, tương ứng gần một năm nhập khẩu dầu thô của ASEAN.
Cuộc họp có sự tham dự của lãnh đạo Philippines, Malaysia, Singapore, Thái Lan và một số nước khác trong khu vực.
"Chúng tôi có mối liên kết chặt chẽ với các nước châu Á thông qua chuỗi cung ứng và nhiều kênh khác, và chúng tôi phụ thuộc lẫn nhau. Việc hỗ trợ chuỗi cung ứng của châu Á cũng sẽ thúc đẩy nền kinh tế Nhật Bản", bà Takaichi nói.
Gói hỗ trợ nêu trên sẽ được triển khai thông qua các tổ chức tài chính do chính phủ Nhật Bản hậu thuẫn như Ngân hàng hợp tác quốc tế Nhật Bản (JBIC) và Công ty bảo hiểm xuất khẩu và đầu tư Nhật Bản (NEXI), nhằm hạn chế tác động lan tỏa đến chuỗi cung ứng của Tokyo, theo Reuters.
Theo kế hoạch, Nhật Bản sẽ cung cấp tín dụng cho các doanh nghiệp địa phương để mua các nguồn năng lượng thay thế như dầu thô từ Mỹ, đồng thời tài trợ và cho vay đối với các doanh nghiệp và chính phủ nằm trong chuỗi cung ứng của Tokyo. Gói hỗ trợ cũng bao gồm đầu tư xây dựng cơ sở lưu trữ nhằm đa dạng hóa nguồn cung và tăng dự trữ năng lượng cho các nước đối tác.
So với Nhật Bản, nhiều quốc gia Đông Nam Á có dự trữ dầu mỏ hạn chế, khiến nguồn cung dầu thô và các sản phẩm như naphtha - nguyên liệu chính sản xuất nhựa - dễ rơi vào tình trạng thiếu hụt khi thị trường biến động.
Những gián đoạn sản xuất tại Đông Nam Á gần đây đã làm dấy lên lo ngại trong ngành y tế Nhật Bản, vốn phụ thuộc vào khu vực này để cung ứng các vật tư như hộp đựng, ống nghiệm và găng tay.
Theo Cơ quan tài nguyên và năng lượng Nhật Bản, khoảng 90% lượng dầu thô đi qua eo biển Hormuz được vận chuyển tới châu Á. Nhật Bản cho biết đã bảo đảm đủ nguồn naphtha cho khoảng 4 tháng nhu cầu nội địa, song ngày càng nhiều doanh nghiệp phản ánh tình trạng gián đoạn nguồn cung.
Trước đó, ngày 14.4, chính phủ Nhật Bản cũng thông báo kế hoạch giải phóng thêm 36 triệu thùng dầu từ kho dự trữ quốc gia, bắt đầu từ đầu tháng 5.
Trả lời câu hỏi về khả năng các nước đề nghị tiếp cận kho dự trữ dầu của Nhật sau cuộc họp AZEC Plus, bà Takaichi từ chối bình luận, đồng thời nhấn mạnh khuôn khổ hỗ trợ mới không liên quan đến việc giải phóng dự trữ dầu và sẽ không ảnh hưởng đến nguồn cung trong nước.
Hồi tháng 6, quốc hội Mỹ đã thông qua dự luật Con đường sở hữu nhà ở thế kỷ 21 với sự ủng hộ rộng rãi của lưỡng đảng. Nhà Trắng vốn ca ngợi dự luật này và bản thân ông Trump là người thúc đẩy một số điều khoản.
Tuy nhiên, hôm 24/6, Tổng thống Trump đột ngột hủy lễ ký ban hành luật và mô tả dự luật này là "chuyện nhàm chán". Thay vào đó, ông muốn hướng sự chú ý đến dự luật bầu cử SAVE America (Cứu nước Mỹ) đang bị đình trệ do các thượng nghị sĩ từ chối thông qua.
"Đối với tôi, so với đạo luật Cứu nước Mỹ, hầu hết mọi thứ đều chẳng đáng kể", ông Trump nói với các phóng viên hồi tháng 6.
Ngày 10/7, ông Trump nhắc lại lập trường của mình. "Tôi sẽ không ký dự luật nhà ở, để phản đối việc Thượng viện Mỹ không thông qua dự luật Cứu nước Mỹ".
Trước đó, Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson đã trình dự luật nhà ở lên Tổng thống hôm 29/6, bắt đầu thời hạn 10 ngày để ông ký hoặc phủ quyết dự luật. Thời hạn này kết thúc vào lúc 23h59 giờ miền đông Mỹ ngày 10/7. Theo Hiến pháp Mỹ, nếu tổng thống không phủ quyết một dự luật trong vòng 10 ngày kể từ ngày được trình lên, dự luật đó sẽ tự động trở thành luật, bất kể ông có ký thông qua hay không.
Luật Con đường sở hữu nhà ở thế kỷ 21 hạn chế khả năng các nhà đầu tư mua gom nhà, giảm bớt một số quy định cấp phép liên bang để thúc đẩy xây dựng mới, đồng thời cho phép triển khai các chương trình thí điểm nhằm hỗ trợ tài trợ cải tạo nhà và quy hoạch nhà ở giá rẻ.
Trong luật có điều khoản cấm các nhà đầu tư mua thêm nhà đơn lẻ nếu họ đã sở hữu từ 350 căn trở lên. Luật cũng tạo điều kiện cho người dân dễ dàng mua nhà lắp ghép hơn và tăng khả năng vay thế chấp.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh đảng Dân chủ và đảng Cộng hòa chuẩn bị bước vào cuộc bầu cử giữa kỳ giữa tháng 11 và vấn đề khả năng chi trả nhà ở được dự đoán là mối quan tâm lớn của cử tri.
Dự luật Cứu nước Mỹ đặt mục tiêu thắt chặt quy chế bầu cử liên bang, bắt buộc người dân phải xuất trình các giấy tờ gốc chứng minh tư cách công dân hợp pháp như hộ chiếu Mỹ, giấy khai sinh hoặc giấy chứng nhận nhập tịch. Đồng thời, dự luật yêu cầu cử tri phải trình căn cước công dân có ảnh tại điểm bỏ phiếu, hạn chế nghiêm ngặt hình thức bỏ phiếu qua thư và buộc chính quyền các bang phải thanh lọc, loại bỏ hoàn toàn những người không phải công dân khỏi danh sách bầu cử dưới chế tài xử phạt hình sự.
Trong khi phe Cộng hòa khẳng định đây là chiếc "khóa an toàn" để ngăn chặn gian lận và bảo vệ tính toàn vẹn của cuộc bầu cử, phe Dân chủ lại chỉ trích đây là rào cản hành chính cố tình làm khó, có nguy cơ tước đi quyền bỏ phiếu của hàng triệu cử tri nghèo hoặc cử tri da màu, do họ không có điều kiện tiếp cận các giấy tờ gốc nêu trên.
Theo báo The Hill, trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social ngày 25-5, Tổng thống Donald Trump đã nêu ba khả năng xử lý lượng uranium này.
Theo đó, số vật liệu có thể được chuyển ngay sang Mỹ để tiêu hủy, bị phá hủy ngay tại Iran, hoặc được đưa tới một địa điểm phù hợp khác với sự phối hợp của Tehran và giám sát của Cơ quan Năng lượng nguyên tử.
"Lượng uranium làm giàu sẽ được chuyển ngay cho Mỹ để đưa về tiêu hủy. Phương án tốt hơn là chúng sẽ bị phá hủy tại chỗ hoặc ở một địa điểm phù hợp khác với sự phối hợp của Cộng hòa Hồi giáo Iran và sự chứng kiến của Ủy ban Năng lượng nguyên tử Mỹ hoặc cơ quan tương đương", ông Trump viết.
Trước đó trong cuộc trao đổi với báo giới tại Phòng Bầu dục tuần trước, ông Trump khẳng định Washington sẽ không nhượng bộ trong vấn đề thu hồi uranium làm giàu của Iran.
"Có thể chúng tôi sẽ tiêu hủy nó sau khi thu hồi được, nhưng chúng tôi sẽ không để họ giữ nó", ông nói.
Theo các nguồn tin chia sẻ với Hãng tin Reuters, tương lai kho uranium làm giàu của Iran hiện là một trong những nội dung trọng tâm trên bàn đàm phán giữa hai nước, bên cạnh việc khôi phục hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz.
Từ lâu, Washington luôn yêu cầu Tehran dỡ bỏ chương trình hạt nhân và từ bỏ kho dự trữ uranium làm giàu.
Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, ông Trump nhiều lần nhắc tới việc Mỹ sẽ tiếp quản "bụi hạt nhân" của Iran - cụm từ được Tổng thống Mỹ sử dụng để chỉ uranium làm giàu.
Trước đó, ông Trump cũng từng cân nhắc khả năng triển khai lực lượng bộ binh để thu hồi số vật liệu này.
Tuy nhiên phía Iran cho biết vấn đề kho vật liệu hạt nhân không nằm trong nội dung đàm phán hiện nay. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 25-5 khẳng định trọng tâm của các cuộc thương lượng hiện tại là chấm dứt chiến sự.
Trong khi đó Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tuyên bố Tehran sẵn sàng "trấn an thế giới" rằng nước này không theo đuổi vũ khí hạt nhân. Các quan chức Iran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Trước khi lệnh ngừng bắn tạm thời giữa hai nước được thiết lập, Mỹ từng tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào một số cơ sở hạt nhân của Iran. Những địa điểm này cũng là mục tiêu trọng yếu trong các đợt không kích của Mỹ và Israel vào tháng 6-2025, khi ông Trump tuyên bố các cơ sở hạt nhân Iran đã bị "xóa sổ hoàn toàn".
