Ngày 16/7, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam, cho biết vào lúc 10h sáng khi đang họp, anh thấy đầu óc choáng váng, tim đập dồn dập rồi gục xuống bàn làm việc. Đồng nghiệp đưa anh vào bệnh viện cấp cứu. Kết quả đo huyết áp lên tới 190/110 mmHg – chỉ số huyết áp đã ở giai đoạn 3 – mức rất nguy hiểm, “có thể dẫn tới đột quỵ bất cứ lúc nào”.
Sau các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ Mạnh chẩn đoán cơn tăng huyết áp cấp trên nền bệnh tăng huyết áp chưa từng được phát hiện.
Bệnh nhân cho biết từ nhiều tháng trước, anh bị đau đầu vùng gáy, mất ngủ, mệt mỏi, đôi lúc hoa mắt nhưng đều cho rằng do áp lực công việc. Anh chủ quan rằng còn trẻ, không hút thuốc, thi thoảng còn chơi thể thao nên “không có gì đáng lo ngại”.
Bác sĩ nhận định những thói quen tưởng chừng vô hại như thức khuya kéo dài, căng thẳng, ăn mặn, lạm dụng cà phê và bỏ bữa âm thầm đẩy huyết áp lên cao.
Bệnh tăng huyết áp đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt, nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ lối sống hiện đại: Căng thẳng triền miên, thức khuya, ít vận động, chế độ ăn nhiều dầu mỡ, thực phẩm nhanh và lạm dụng các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá, nước tăng lực.
“Nhiều người trẻ vẫn nghĩ mình khỏe nên chủ quan, bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo. Đến khi cơ thể lên tiếng thì bệnh đã tiến triển nặng”, bác sĩ nói.
Tăng huyết áp được xem là “kẻ giết người thầm lặng” bởi không triệu chứng điển hình. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính có khoảng 1,5 tỷ người toàn cầu bị tăng huyết áp. Số bệnh nhân tăng nhanh chóng ở các nước đang phát triển thuộc châu Á, châu Phi.
Nguyên nhân gây tăng huyết áp chủ yếu là tình trạng xơ vữa động mạch do lắng đọng các mảng cholesterol trên thành động mạch. Kèm theo đó là viêm và tổn thương lớp nội mạc động mạch làm cho mạch máu cứng lại, khó di chuyển trong lòng mạch. Khi ấy, tim tăng co bóp và áp lực trong lòng mạch tăng lên dẫn đến tăng huyết áp.
Với người trẻ, lối sống ít vận động, chế độ ăn không lành mạnh như ăn mặn, thức ăn nhanh, thực phẩm chứa chất béo bão hòa; lạm dụng rượu bia; hút thuốc lá; căng thẳng kéo dài… góp phần thúc đẩy bệnh gia tăng. Trong đó, việc ăn quá mặn, nhiều thực phẩm giàu natri, chế biến sẵn (xúc xích, thịt nguội) khiến cơ thể phải giữ nước nhiều hơn, làm tăng thể tích máu, tạo áp lực lên thành mạch máu, dẫn đến tăng huyết áp.
Không ít người trẻ có thói quen thức khuya, thường xuyên ngủ không đủ giấc hoặc ngủ kém, gây ra phản ứng căng thẳng của cơ thể, làm rối loạn cân bằng nội tiết tố, ảnh hưởng đến điều hòa huyết áp và máu, đường. Sử dụng thiết bị điện tử quá nhiều cũng gây ra những tác động tiêu cực đối với sức khỏe tinh thần và thể chất, gây căng thẳng, lo lắng và trầm cảm cao hơn, từ đó khiến huyết áp tăng.
Một số bệnh lý chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường, tăng mỡ máu có xu hướng tăng nhanh ở người trẻ là một yếu tố quan trọng dẫn đến tăng huyết áp. Ngoài ra, khoảng 10% tăng huyết áp người trẻ do bệnh lý như u tuyến thượng thận, hẹp động mạch thận, hội chứng Cushing… Trường hợp này được gọi là tăng huyết áp thứ phát và có thể ổn định lại sau điều trị.
Tăng huyết áp kéo dài nếu không điều trị triệt để sẽ gây ra nhiều biến chứng đa cơ quan, thậm chí đột tử như nhồi máu cơ tim cấp, tai biến mạch máu não (đột quỵ), phình động mạch chủ đến động mạch ngoại vi, suy thận mạn, mờ mắt, mù. Tăng huyết áp làm tăng gấp 4 lần nguy cơ tử vong do đột quỵ và tăng gấp ba lần nguy cơ tử vong do bệnh lý tim mạch, so với người không mắc bệnh.
Người trẻ có thể chủ động phòng ngừa bằng cách tập thể dục thể thao tối thiểu 30 phút/ngày, ăn nhạt, dưới 5 g muối/ngày tương đương hai muỗng cà phê, ăn nhiều rau củ quả, hạn chế thức uống có cồn và giữ cân nặng hợp lý, không hút thuốc lá.
Trước đó, như Tuổi Trẻ Online đã đưa tin ngày 22-6, mạng xã hội lan truyền đoạn clip ghi lại cảnh một người phụ nữ dùng vòi xịt tăng áp (hay còn gọi là vòi xịt nước cao áp) xịt thẳng vào mặt một người bán rau tại chợ Xuân Hòa, thuộc phường Xuân Hòa, tỉnh Phú Thọ, khiến dư luận bức xúc.
Nội dung clip được chia sẻ, do xảy ra mâu thuẫn và lời qua tiếng lại trong quá trình ngồi bán hàng, một người phụ nữ ở cửa hàng hải sản đã sử dụng vòi xịt nước cao áp, loại thường dùng để rửa xe hoặc vệ sinh sân vườn, xịt trực tiếp vào mặt người bán rau.
Cú xịt mạnh đã khiến người bán rau bị thương ở mắt. Toàn bộ diễn biến vụ việc được người dân ghi lại và đăng tải lên mạng xã hội, nhanh chóng thu hút sự quan tâm của dư luận.
Theo thông tin ban đầu từ chính quyền địa phương, sự việc được xác định xảy ra vào 7h30 ngày 22-6.
Xô xát, đánh nhau giữa bà Nguyễn Thị Q. (63 tuổi, ở xã Kim Anh, Hà Nội) với hai mẹ con chủ cửa hàng hải sản Phương Thúy là bà Nguyễn Thị Thúy (43 tuổi) cùng mẹ đẻ là Nguyễn Thị Tiến (67 tuổi, cùng ở phường Xuân Hòa).
Hậu quả, bà Q. bị thương ở 2 mắt, sưng phù nề, bị rỉ máu ở mắt trái và bị thương ở tay do bị Thúy và bà Tiến dùng vòi xịt tăng áp phun nước gây ra.
Theo bác sĩ Dương Thị Hương - khoa liên chuyên khoa, Bệnh viện Đa khoa Sóc Sơn - bác sĩ trực tiếp điều trị cho bệnh nhân, cho biết khi nhập viện, bà Q. đau nhức nhiều ở hai mắt và vùng mặt. Dù tỉnh táo, bệnh nhân có nhiều vết thương tại khu vực mặt và mắt.
Đến nay các tổn thương đã được xử lý, sức khỏe tạm thời ổn định nhưng vẫn cần tiếp tục theo dõi và chăm sóc tại khoa.
Theo bác sĩ Hương, việc đánh giá chính xác mức độ ảnh hưởng lâu dài đến thị lực hiện chưa thể thực hiện do vùng mắt của bệnh nhân vẫn còn sưng nề nhiều, trong đó một bên mắt chưa thể mở được.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo những tác động mạnh hoặc dòng nước có áp lực lớn tác động trực tiếp vào mắt đều có nguy cơ gây chấn thương, tụ dập và tụ máu vùng mắt.
Ông Jaineel Parekh, bác sĩ chỉnh nha tại Laxmi Dental Limited (Ấn Độ), cho biết nhiều thói quen nhỏ lặp đi lặp lại mỗi ngày có thể ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe răng miệng. Ban đầu, những thói quen này không gây đau hay biểu hiện rõ ràng, nhưng theo thời gian, chúng có thể làm mòn men răng, tăng ê buốt và thậm chí dẫn đến sâu răng.
Nhiều người có thói quen nhâm nhi nước tăng lực, nước ngọt có ga, nước ép trái cây hoặc cà phê pha hương vị suốt cả ngày để giữ tỉnh táo. Tuy nhiên, theo bác sĩ Parekh, việc uống rải rác liên tục khiến răng tiếp xúc với axit trong đồ uống trong thời gian dài, làm men răng dần suy yếu. Không chỉ vậy, lượng đường trong các loại đồ uống này còn là nguồn thức ăn cho vi khuẩn trong khoang miệng. Khi chuyển hóa đường, vi khuẩn tạo ra thêm axit, làm tăng nguy cơ sâu răng và tổn thương men răng.
Nhiều người có thói quen cắn móng tay, nhai nắp bút hay đá viên. Bác sĩ Parekh cho biết đây không chỉ là một thói quen xấu mà còn có thể gây tổn thương răng.
Những thói quen này tạo áp lực lớn lên răng, làm tăng nguy cơ xuất hiện các vết nứt nhỏ, mẻ răng và khiến răng bị mòn nhanh hơn. Dù có vẻ vô hại, chúng vẫn có thể dẫn đến gãy hoặc sứt mẻ răng, đồng thời ảnh hưởng đến tính thẩm mỹ khi cười.
Ăn vặt nhiều lần trong ngày không chỉ ảnh hưởng đến chế độ dinh dưỡng mà còn vô tình cung cấp thức ăn cho vi khuẩn trong khoang miệng liên tục, gây bất lợi cho sức khỏe răng miệng.
“Mỗi lần ăn, vi khuẩn trong miệng sẽ tạo ra axit tấn công răng. Nếu ăn vặt liên tục, nước bọt sẽ không có đủ thời gian để trung hòa lượng axit này”, bác sĩ Parekh cho biết.
Nước bọt đóng vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ răng, giúp rửa trôi cặn thức ăn và trung hòa các axit có hại trong khoang miệng.
Theo bác sĩ Parekh, cơ thể mất nước, tiêu thụ quá nhiều caffeine, hút thuốc lá và một số loại thuốc có thể làm giảm tiết nước bọt, từ đó làm tăng nguy cơ sâu răng, hôi miệng và các bệnh về nướu.
Từ đó, ông khuyến cáo việc duy trì đủ nước cho cơ thể là một trong những cách đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ sức khỏe răng miệng.
Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam vừa ban hành công văn gửi BHXH các tỉnh, thành phố về việc tăng cường bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) khi khám, chữa bệnh.
Theo BHXH Việt Nam, thời gian qua, đơn vị nhận được nhiều phản ánh về việc người có thẻ BHYT chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi tại một số cơ sở khám, chữa bệnh. Trong đó, có tình trạng người bệnh phải tự mua thuốc, thiết bị y tế hoặc tự thanh toán chi phí dịch vụ kỹ thuật dù thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT.
Ngoài ra, một số cơ sở khám, chữa bệnh chưa bảo đảm điều kiện chống nắng nóng cho người bệnh; vẫn yêu cầu người bệnh cấp cứu hoặc các trường hợp không phải chuyển tuyến theo quy định phải xuất trình giấy chuyển cơ sở khám, chữa bệnh BHYT; chưa thực hiện kê đơn thuốc ngoại trú trên 30 ngày đối với người đủ điều kiện; đồng thời chưa áp dụng ngay chính sách miễn cùng chi trả cho người bệnh khi đã đáp ứng điều kiện theo quy định.
Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tham gia BHYT, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các địa phương phối hợp với các cơ sở khám, chữa bệnh triển khai nhiều giải pháp.
Trước hết, các đơn vị cần tăng cường tuyên truyền để người tham gia BHYT nắm rõ quyền lợi, qua đó nâng cao vai trò giám sát của người bệnh trong quá trình khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí.
BHXH Việt Nam cũng yêu cầu tiếp tục phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở khám, chữa bệnh thực hiện nghiêm các biện pháp chống nắng nóng, bảo đảm khu vực khám bệnh và điều trị nội trú thông thoáng, đủ điều kiện phục vụ người bệnh.
Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng chỉ khu khám dịch vụ hoặc phòng điều trị theo yêu cầu được trang bị điều hòa, trong khi khu vực khám, điều trị cho người bệnh BHYT không đáp ứng điều kiện cần thiết.
Đối với người mắc bệnh mạn tính, BHXH các tỉnh được yêu cầu rà soát việc thực hiện kê đơn thuốc ngoại trú tối đa 90 ngày theo quy định tại Thông tư 26/2025/TT-BYT đối với các trường hợp đủ điều kiện. Việc này nhằm giảm số lần đi khám, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh và góp phần giảm tải cho bệnh viện.
BHXH Việt Nam cũng nhấn mạnh các cơ sở khám, chữa bệnh không được yêu cầu người bệnh cấp cứu hoặc các trường hợp thuộc diện không phải có giấy chuyển tuyến quay về cơ sở y tế ban đầu để hoàn tất thủ tục chuyển viện.
Đáng chú ý, công văn yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh phải bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc, thiết bị y tế và các dịch vụ thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT theo đúng năng lực chuyên môn.
Trường hợp không đủ khả năng cung ứng hoặc vượt quá chuyên môn, cơ sở y tế phải chuyển người bệnh đến nơi đủ điều kiện điều trị, không để người bệnh phải tự chi trả các khoản chi phí thuộc quyền lợi BHYT, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc người bệnh tự nguyện lựa chọn dịch vụ ngoài phạm vi thanh toán của quỹ BHYT.
Bên cạnh đó, các cơ sở khám, chữa bệnh phải thực hiện miễn cùng chi trả ngay tại thời điểm người bệnh đã đủ điều kiện theo quy định, không được yêu cầu người bệnh tiếp tục thanh toán khoản cùng chi trả vượt quá mức được miễn.
BHXH Việt Nam đề nghị BHXH các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung trên, đồng thời kịp thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai cần được báo cáo về BHXH Việt Nam để được hướng dẫn, giải quyết.
