Tin Gốc: Thanh Niên

Những năm xưa cũ, điện là thứ phải chờ. Thành phố từng quen với những buổi tối chập chờn, khi ánh đèn vừa kịp sáng thì đã lo tắt. Cúp điện luân phiên không phải là chuyện hiếm thời ấy. Người lớn nhìn đồng hồ để canh giờ nấu cơm, trẻ con thì học bài dưới ánh đèn dầu dự trữ trong nhà, còn những con đường chỉ sáng lẻ loi vài điểm lờ mờ nhỏ.
Cô Loan chủ nhà trọ chỗ tôi, đã ở TP.HCM từ "hồi não hồi nào" thủ thỉ kể trong một chiều nhạt nắng, rằng hồi đó cô bán hàng dưới một trụ đèn duy nhất trong ngõ. Bọn trẻ con túm tụm cạnh đó chơi đùa, nương ánh đèn để nhảy dây, đuổi bắt. Ánh đèn ấy trở thành điểm tựa duy nhất cho cả xóm khi đêm xuống. Những ký ức đó giờ chắc xa lạ với bọn trẻ ngày nay, nhưng lại là một phần cuộc sống của cả một thế hệ mới vừa "rũ bùn đứng dậy".
Ngày nay, TP.HCM gần như không còn những đêm tối chập chờn như trước. Thành phố sáng lên, không chỉ ở trung tâm, mà ở cả những con hẻm nhỏ, những khu dân cư mới. Ánh sáng len vào từng góc đời sống, làm thay đổi cách người ta làm việc, học tập, nghỉ ngơi.
Những quán cà phê mở xuyên đêm với bảng hiệu 24/7. Những ca làm việc kéo dài. Những chuyến xe vẫn chạy khi đồng hồ đã qua nửa đêm. Để giữ cho ánh sáng ấy không tắt, là cả một hệ thống vận hành liên tục phía sau. Những con người làm việc khi người khác nghỉ ngơi, những ca trực đêm, những lần xử lý sự cố trong mưa gió. Họ luôn thầm lặng, nhưng lại là phần không thể thiếu để ánh sáng được duy trì. Có thể chúng ta không nhìn thấy họ mỗi ngày, nhưng mỗi lần bật công tắc, ánh sáng soi rọi, là một lần công việc của họ đã được hoàn thành.
Nửa thế kỷ trôi qua, ngành điện TP.HCM đã đi một chặng đường dài, từ những ngày thiếu thốn đến một hệ thống vận hành ổn định, hiện đại, đủ sức cung ứng cho một đô thị lớn. Điện không chỉ còn là ánh sáng cho từng ngôi nhà, mà đã trở thành "mạch máu" của cả thành phố.
Những khu công nghiệp hoạt động xuyên đêm, những tòa nhà văn phòng sáng đèn, những tuyến phố không ngủ... Tất cả đều cần đến dòng điện vận hành liên tục. Ở một đô thị năng động như TP.HCM, điện không chỉ phục vụ đời sống, mà còn thúc đẩy kinh tế, mở rộng không gian phát triển, tạo nên nhịp sống đặc trưng: nhanh, sáng và không ngừng nghỉ.
Nếu chỉ nhìn vào những con số tăng trưởng hay những công trình hạ tầng, có lẽ vẫn chưa đủ để kể hết câu chuyện của ngành điện TPHCM. Bởi bên cạnh việc thắp sáng, họ còn âm thầm góp phần thay đổi cách người dân sử dụng ánh sáng, và xem đó như một sứ mệnh của mình. Thế là, bằng tất cả sự nhiệt thành, điện lực TP.HCM đã phối hợp Báo Thanh Niên để tạo nên cuộc thi Tiết kiệm điện thành thói quen. Đến nay, cuộc thi đã trải qua 3 mùa thành công rực rỡ.
Sống dưới ánh sáng của ngành điện thành phố, ban đầu tôi tham gia cuộc thi chỉ vì tò mò. Điện với tôi khi đó là một điều hiển nhiên, bật là có, dùng là xong. Tôi chưa từng nghĩ nhiều về việc mình sử dụng điện như thế nào, có lãng phí hay không, có an toàn hay không. Cuộc thi mà ngành điện TP.HCM mang đến đã thúc giục tôi bắt đầu tìm hiểu, tiếp thu rồi nhận ra những điều trước giờ mình từng sơ suất. Hóa ra, một chiếc máy lạnh nếu để sai nhiệt độ có thể tiêu tốn điện năng gấp nhiều lần.
Một chiếc tủ lạnh đặt không đúng vị trí cũng làm hao phí điện. Những thiết bị để ở chế độ chờ tưởng chừng vô hại, nhưng cộng lại tiêu tốn một lượng điện không nhỏ. Cuộc thi giống như một cách để người tham gia nhìn lại thói quen của mình. Tôi bắt đầu thay đổi từng chút một, tắt bớt thiết bị khi không dùng, điều chỉnh lại cách sử dụng, chú ý hơn đến an toàn điện trong nhà. Từ một người sử dụng đơn thuần, tôi trở thành một người sử dụng "có ý thức".
Và có lẽ, đó cũng là một phần trong cách ngành điện TPHCM đóng góp cho thành phố này, không chỉ bằng cơ sở hạ tầng, mà còn bằng việc thay đổi nhận thức.
Những chương trình, cuộc thi như vậy, nghe có vẻ nhỏ, nhưng lại tạo ra những thay đổi lớn. Khi mỗi người tiết kiệm một chút, cả thành phố sẽ giảm đi một áp lực về năng lượng. Khi mỗi người cẩn trọng hơn trong sử dụng, những rủi ro, tai nạn cũng được hạn chế.
Điện, vì thế, không chỉ là dòng chảy từ nhà máy đến từng công tắc, mà còn là một mối liên kết giữa hệ thống và con người.
50 năm, từ ánh sáng mờ đến một đô thị không ngủ, là một hành trình không chỉ của kỹ thuật, mà còn của con người: những người làm điện, và cả những người sử dụng điện.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Lần đầu tại Việt Nam: Tuyên phong Chân phước là gì, có ý nghĩa ra sao?

Những ngày này, khu vực Trung tâm hành hương Tắc Sậy (Cà Mau) bắt đầu nhộn nhịp hơn thường lệ. Từ sáng sớm, nhiều người đã tìm đến thăm viếng, cầu nguyện, hỏi thăm thông tin về thánh lễ tuyên phong Chân phước cho cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp vào tháng 7 tới.
Theo linh mục Giuse Võ Văn Hoài, Chánh sở Họ Tắc Sậy, thánh lễ tuyên phong Chân phước cho cha Trương Bửu Diệp sẽ diễn ra vào ngày 2.7.2026, do Đức Hồng y Luis Antonio G. Tagle chủ trì theo ủy nhiệm của Tòa thánh.
Đây là lần đầu tiên một nghi thức tuyên phong Chân phước được tổ chức tại Việt Nam, đánh dấu một cột mốc đặc biệt đối với đời sống Công giáo trong nước.
Trước sự kiện đặc biệt này, nhiều bạn đọc vẫn còn băn khoăn: tuyên phong Chân phước là gì ý nghĩa ra sao và vì sao không phải ai cũng được tuyên phong. PV Thanh Niên đã liên hệ với linh mục Cao Gia An, S.J., Phó giáo sư - tiến sĩ chú giải Kinh Thánh, Đại học Giáo hoàng Gregoriana (Roma) và linh mục Nguyễn Văn Yên, S.J., Giám đốc Vatican News Tiếng Việt (Roma), để làm rõ hơn những nội dung liên quan.
Theo 2 vị linh mục, tuyên phong Chân phước là việc Giáo hội Công giáo chính thức công nhận một người đã sống rất tốt, sống yêu thương và trung thành với đức tin, đến mức cuộc đời của họ trở thành tấm gương sống động về tình yêu và sự hiện diện của Thiên Chúa giữa đời thường.
Với người ngoài Công giáo, có thể hiểu đơn giản, đó là việc Giáo hội Công giáo nhìn nhận đời sống của người được tuyên phong là một cuộc đời tốt đẹp mẫu mực, đã sống vì người khác cho đến tận cùng.
Ý nghĩa sâu xa của sự kiện này là Thiên Chúa không phải điều gì xa vời, mà có thể được cảm nhận qua chính những con người sống yêu thương, biết hy sinh và hết lòng vì người khác.
Hai vị linh mục cũng giải thích "Chân phước" và "Thánh" là hai bậc khác nhau trong việc tôn kính, nhưng đều chỉ những người đã đạt tới sự trọn vẹn của đời sống tâm linh. Muốn được tuyên phong là Thánh, một người phải qua bậc Chân phước.
Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là danh xưng, mà là con đường sống. Cả Chân phước hay Thánh đều là những người đã sống tốt, sống trọn vẹn đức tin của mình với Chúa và sống hết lòng vì tha nhân.
Theo lý giải của 2 vị linh mục, không phải ai cũng được tuyên phong Chân phước. Giáo hội có quy trình kiểm chứng rất chặt chẽ, để bảo đảm đây thật sự là tấm gương đáng tin cậy cho mọi người noi theo. Điều này cũng giống trong xã hội: không phải ai cũng được tôn vinh, mà chỉ những người thực sự sống có giá trị, để lại tấm gương cho người khác noi theo.
Linh mục Cao Gia An và linh mục Nguyễn Văn Yên cho biết đây là lần đầu tiên một lễ tuyên phong Chân phước được cử hành tại Việt Nam.
Do đó, sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa tôn giáo mà còn có giá trị văn hóa và lịch sử. Tuy nhiên, đây không phải là lần đầu tiên tuyên phong chân phước cho các tín hữu Công giáo người Việt Nam.
Trước đó, đã có 4 lễ tuyên phong Chân phước vào các năm 1900, 1906, 1909 và 1951 và lễ tuyên Thánh vào năm 1988 cho 117 vị tử đạo tại Việt Nam. Gần đây nhất là ngày 5.3.2000, vị tử đạo trẻ Anrê Phú Yên (1625 - 1644) cũng được phong Chân phước.
Tuy nhiên, 5 lần phong Chân phước và 1 lần phong Thánh trên đều diễn ra tại Roma.
Hai vị linh mục cho biết, cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp không chỉ được người Công giáo yêu mến, mà còn được nhiều người ngoài Công giáo tìm đến cầu nguyện. Sự kiện này tôn vinh một người Việt Nam đã sống một cuộc đời phi thường vì người khác.
Việc đến nay mới có một lễ tuyên phong Chân phước tại Việt Nam, ngoài lý do lịch sử, còn vì tiến trình này rất chặt chẽ và cần nhiều thời gian dài để kiểm chứng, "giống như một công trình chắc chắn thì cần phải được thử thách qua thời gian trước khi được công nhận" theo chia sẻ của 2 vị linh mục.
Tin Gốc: Thanh Niên
Đời Sống
Ngày mai có mặt trời lúc nửa đêm: Hạ chí 21.6 mang tới ngày dài nhất 2026

Theo Timeanddate.com, ngày mai chủ nhật, người Việt Nam đón Hạ chí trong năm 2026 lúc 15 giờ 24 phút (xét tại vị trí TP.HCM). Như vậy, tính từ ngày Hạ chí tháng 6.2025 đến ngày Hạ chí tháng 6.2026 kéo dài 365 ngày, 5 giờ và 42 phút.
Đây sẽ là ngày đầu tiên của mùa hè ở Bắc bán cầu và là ngày đầu tiên của mùa đông ở Nam bán cầu. Đây cũng là ngày có thời gian ban ngày dài nhất và đêm ngắn nhất trong năm.
Theo các nhà nghiên cứu, ngày chí xảy ra hai lần trong năm, vào tháng 6 và tháng 12. Ngày chí tháng 6 (Hạ chí) năm nay rơi vào ngày 21.6, khi mà mặt trời xuất hiện ngay trên đỉnh đầu của người sống ở chí tuyến bắc.
Trong khi đó, ngày chí tháng 12 (Đông chí) thường rơi vào ngày 21.12. Vào ngày này, mặt trời chiếu sáng vuông góc xuống chí tuyến nam. Việc này xảy ra cùng một thời điểm ở khắp nơi trên thế giới.
Theo Space.com, Hạ chí là ngày duy nhất trong năm mà tất cả mọi nơi trong Vòng Bắc Cực chứng kiến ban ngày suốt 24 giờ. Tuy nhiên, do khúc xạ trong khí quyển, hiện tượng "mặt trời lúc nửa đêm" (midnight sun) có thể xảy ra trong vài ngày.
Cụ thể, hiện tượng này xuất hiện trước và trong ngày Hạ chí ở những khu vực trong bán kính khoảng 97 km về phía nam Vòng Bắc Cực. Càng tiến dần về phía bắc của Vòng Bắc Cực, số ngày xuất hiện mặt trời vào nửa đêm càng nhiều.
Vào ngày hạ chí tháng 6, toàn bộ Bắc Cực - khu vực được bao quanh bởi Vòng Bắc Cực được mặt trời lúc nửa đêm chiếu sáng. Khu vực này gồm một số vùng của Mỹ, Canada, Iceland, Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển, Nga…
Ở Vòng Nam Cực, ngày Hạ chí chìm vào ban đêm trong suốt 24 giờ. Cũng như bán cầu Bắc, bất cứ vị trí nào ở Vòng Nam Cực đều chứng kiến hiện tượng ban đêm vùng cực (polar night), mặt trời không nhô lên khỏi đường chân trời trong vài ngày trước Hạ chí.
Vào ngày Hạ chí tháng 6, Bắc Cực hướng về phía mặt trời. Bất kể trái đất quay bao nhiêu, mặt trời dường như không bao giờ lặn ở đây, tạo ra hiện tượng mặt trời lúc nửa đêm. Ngược lại, Nam Cực chìm trong bóng tối 24 giờ còn gọi là đêm cực.
Tin Gốc: Thanh Niên

