Nhiều vụ việc lùm xùm gần đây xảy ra trên thị trường kim cương liên quan tới chất lượng kiểm định, buôn lậu kim cương xuyên quốc gia đã làm lộ rõ không ít “lỗ hổng” trong quản lý thị trường này.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hương, Trưởng phòng Quản lý gia sản của Công ty CP Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, một trong những hạn chế nổi cộm là thiếu minh bạch trong khung pháp lý.
Khác với vàng – vốn được Ngân hàng Nhà nước quản lý chặt chẽ, có cơ chế kiểm soát chất lượng và hệ thống tiêu chuẩn tương đối đầy đủ, thị trường kim cương hiện chưa có bộ tiêu chuẩn ngành thống nhất. Do đó, việc xác thực chất lượng, minh bạch thông tin còn là khoảng trống.
Ngoài ra, hiện chưa có cơ chế bảo đảm tính độc lập giữa doanh nghiệp bán lẻ và đơn vị kiểm định.
Nhấn mạnh kim cương là một trong những thị trường có mức độ bất cân xứng thông tin cao nhất trong các lớp tài sản, theo bà Hương, rủi ro hiện nay gần như dồn về phía người mua.
Hiện chưa có một sàn giao dịch tập trung, giá kim cương không được niêm yết công khai. Việc quản lý mới dừng ở từng khâu riêng lẻ như nhập khẩu, truy xuất nguồn gốc, chưa hình thành một chuỗi quản lý xuyên suốt.
“Bên bán gần như nắm toàn bộ thông tin về nguồn gốc, chất lượng, định giá và kết quả kiểm định của kim cương, song pháp luật hiện chưa quy định cụ thể nghĩa vụ phải công khai đầy đủ các thông tin này cho người mua. Vì vậy, ngay cả khi mua ở thương hiệu lớn, có giấy kiểm định cũng không đồng nghĩa mọi rủi ro đã được loại bỏ.
Đáng chú ý, nhiều doanh nghiệp có chính sách cam kết mua lại sản phẩm, nhưng chủ yếu là cam kết dân sự, chưa có quy định pháp lý riêng điều chỉnh. Nếu xảy ra biến động khiến nhiều khách hàng đồng loạt bán lại, doanh nghiệp có thể chịu áp lực thanh khoản rất lớn”, bà Hương nhấn mạnh.
Tiến sĩ kinh tế Lê Bá Chí Nhân đánh giá, thị trường kim cương Việt Nam có mức độ minh bạch thấp hơn đáng kể so với các trung tâm giao dịch kim cương trong khu vực như Singapore hay Hồng Kông (Trung Quốc).
Trong khi các thị trường đã xây dựng được hệ sinh thái quản lý dựa trên tiêu chuẩn quốc tế, cơ sở dữ liệu điện tử và cơ chế kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng, thì tại Việt Nam, thị trường chủ yếu vận hành dựa trên sự tin cậy giữa người bán và người mua.
“Đã đến lúc Việt Nam cần xây dựng một cơ chế quản lý chuyên biệt đối với thị trường kim cương và đá quý, tương tự cách đang áp dụng trong quản lý thị trường vàng”, ông Nhân nói.
Vị chuyên gia đề xuất phải hoàn thiện cơ chế giám sát thị trường theo hướng số hóa, quản lý dựa trên dữ liệu. Thay vì chủ yếu kiểm tra sau khi phát sinh vi phạm, cơ quan quản lý cần xây dựng cơ sở dữ liệu liên thông giữa hải quan, thuế, quản lý thị trường và các tổ chức kiểm định để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường về nguồn gốc, chất lượng, giá trị giao dịch.
Cạnh đó là phát triển hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử đối với các sản phẩm có giá trị lớn. Mỗi viên kim cương hoặc sản phẩm đá quý nên được gắn với một mã định danh duy nhất, tích hợp toàn bộ thông tin về nguồn nhập khẩu, kiểm định, chế tác, lưu thông và giao dịch. Đây là xu hướng quản trị mà nhiều thị trường phát triển đang áp dụng nhằm tăng minh bạch, ngăn gian lận thương mại.
“Quan trọng là, cần xác lập rõ trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp trong việc công bố thông tin, lưu trữ hồ sơ kiểm định và bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng. Doanh nghiệp phải chịu trách nhiệm đối với tính xác thực của chứng thư, nguồn gốc hàng hóa, các cam kết chất lượng trong suốt vòng đời sản phẩm”, ông Nhân lưu ý.
Bà Hương cũng đề xuất, thời gian tới, cần xây dựng một khung pháp lý chuyên ngành thống nhất cho thị trường kim cương và đá quý.
Hiện nay, việc quản lý còn phân tán ở nhiều văn bản khác nhau. Việt Nam có thể nghiên cứu một nghị định hoặc thông tư chuyên ngành, tương tự cách Nhà nước đang quản lý thị trường vàng, để quy định thống nhất từ khâu kiểm định, truy xuất nguồn gốc, cho đến công bố thông tin, trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.
Ngoài ra, cần thiết lập tính độc lập của hoạt động kiểm định. Có thể nghiên cứu yêu cầu tách bạch pháp nhân giữa đơn vị bán hàng và đơn vị kiểm định; với những giao dịch có giá trị lớn, khuyến khích hoặc quy định việc sử dụng chứng thư từ các tổ chức giám định quốc tế độc lập như GIA, IGI, HRD…
“Mục tiêu cuối cùng không phải là tăng thêm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp, mà là bảo vệ người tiêu dùng, nâng cao tính minh bạch, chuyên nghiệp của thị trường”, bà Hương nói.
Thị trường chứng khoán mở cửa phiên 2/6 với nỗ lực hồi phục sau chuỗi 5 phiên giảm liên tiếp. Tuy nhiên, đà tăng của VN-Index không duy trì được lâu khi lực cầu tỏ ra khá thận trọng, trong khi áp lực bán gia tăng mạnh về cuối phiên khiến các chỉ số quay đầu giảm sâu.
Trong buổi sáng, VN-Index có thời điểm lấy lại sắc xanh nhờ sự hỗ trợ của một số cổ phiếu vốn hóa lớn. Dù vậy, lực đỡ này không đủ mạnh để tạo động lực cho toàn thị trường. Diễn biến rung lắc nhanh chóng xuất hiện trở lại khi dòng tiền vẫn duy trì trạng thái phân hóa.
Bước sang phiên chiều, áp lực bán gia tăng trên diện rộng khiến thị trường chìm trong sắc đỏ. Kết thúc phiên giao dịch ngày 2/6, VN-Index giảm 18,07 điểm, tương đương 0,98%, xuống 1.826,46 điểm, ghi nhận phiên giảm thứ sáu liên tiếp.
Thanh khoản toàn thị trường đạt hơn 727 triệu cổ phiếu, tương ứng giá trị giao dịch 19.486 tỷ đồng. Trong đó, khối lượng khớp lệnh đạt gần 645 triệu đơn vị, còn giao dịch thỏa thuận đạt hơn 82 triệu cổ phiếu.
Độ rộng thị trường nghiêng mạnh về bên bán với 226 mã giảm giá, trong khi chỉ có 87 mã tăng và 52 mã đứng giá.
Xét theo nhóm ngành, công nghệ là một trong số ít lĩnh vực giữ được đà tăng. Chỉ số ngành công nghệ tăng 0,64%, dẫn đầu thị trường về mức tăng.
Cổ phiếu FPT tăng 2,61% lên 74.800 đồng/cổ phiếu với khối lượng giao dịch hơn 17,3 triệu đơn vị. Bên cạnh đó, CMG tăng 3,84%, ST8 tăng 5,06% và HPT tăng 3,7%, góp phần nâng đỡ nhóm ngành này.
Ngược lại, nhóm tài chính trở thành lực cản lớn nhất của thị trường khi giảm 1,18% và cũng là nhóm có giá trị giao dịch cao nhất với hơn 7.760 tỷ đồng.
Nhiều cổ phiếu ngân hàng và chứng khoán chịu áp lực bán mạnh như HDB giảm 3,3%, VIX giảm 2,79%, SHS giảm 2,75%, VND giảm 2,28%, CTG giảm 2,03%, VPB giảm 1,86% và MBB giảm 1,79%. Điểm sáng hiếm hoi thuộc về ACB khi tăng 0,8%.
Nhóm bất động sản diễn biến phân hóa. Một số mã vẫn duy trì được đà tăng như HQC tăng 6,61%, KDH tăng 1,32% và DLG tăng 0,74%.
Tuy nhiên, phần lớn cổ phiếu trong ngành chịu áp lực điều chỉnh, nổi bật là NVL giảm 6,89%, OGC giảm 6,77%, PDR giảm 5,28%, HHS giảm 4,31%, CEO giảm 3,61%, TCH giảm 3,23% và DIG giảm 2,27%.
Ở nhóm năng lượng, sắc đỏ chiếm ưu thế khi chỉ số ngành giảm 2,64% - mức giảm mạnh nhất trong các nhóm ngành chính.
Các cổ phiếu dầu khí đồng loạt đi xuống như BSR giảm 3,15%, PVD giảm 2,5%, PLX giảm 2,26%, PVS giảm 2,07% và OIL giảm 2,01%.
Nhóm dịch vụ hạ tầng cũng giao dịch kém tích cực với mức giảm 1,42%. Nhiều cổ phiếu điện và khí đốt giảm giá như GAS giảm 2,38%, NT2 giảm 1,96%, POW giảm 1,81% và REE giảm 1,37%.
Sáng 23.5, Văn phòng UBND thành phố Đà Nẵng cho biết Phó chủ tịch UBND thành phố, ông Lê Quang Nam, đã ký ban hành quyết định phê duyệt danh mục 113 vị trí, khu đất được xác định để phát triển nhà ở xã hội trên địa bàn.
Danh mục này được công bố nhằm tạo cơ sở kêu gọi các nhà đầu tư tham gia phát triển quỹ nhà ở xã hội trong thời gian tới.
Vị trí, khu vực được xác định để phát triển nhà ở xã hội có diện tích lớn nhất nằm ở xã Hòa Khánh với 18 vị trí, tổng diện tích 31,9 ha; trong đó, vị trí quy hoạch lớn nhất ở LX11-OCT01 thuộc phân khu trung tâm Lõi Xanh.
Đáng chú ý, xã Núi Thành (phía nam thành phố) cũng được quy hoạch với 4 khu, tổng diện tích 22,5 ha; trong đó các ô quy hoạch nhà ở xã hội thuộc Khu đô thị Chu Lai với diện tích 17,4 ha…
Theo quyết định, Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng được giao trách nhiệm công bố công khai danh mục các vị trí, khu đất để các doanh nghiệp, nhà đầu tư có nhu cầu nghiên cứu và đăng ký đầu tư xây dựng nhà ở xã hội.
Bên cạnh đó, Sở Xây dựng sẽ chủ trì rà soát, phối hợp với các cơ quan liên quan để tham mưu điều chỉnh chỉ tiêu quy hoạch các khu đất xây dựng nhà ở xã hội theo hướng khai thác hiệu quả quỹ đất, góp phần hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội được giao.
Đối với các vị trí, khu đất chưa được chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc đã chấp thuận nhưng chưa lựa chọn chủ đầu tư, thành phố sẽ thực hiện giao chủ đầu tư, chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời giao chủ đầu tư không thông qua đấu thầu theo quy định của pháp luật thí điểm về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội.
Riêng các khu đất do nhà đầu tư có quyền sử dụng đất đề xuất, Sở Xây dựng sẽ phối hợp cùng các sở, ngành và địa phương liên quan rà soát nhu cầu nhà ở xã hội, đánh giá sự phù hợp quy hoạch, điều kiện điều chỉnh quy hoạch đô thị và nông thôn, điều kiện chuyển mục đích sử dụng đất cũng như các yêu cầu pháp lý khác trước khi tham mưu UBND thành phố xem xét chấp thuận chủ trương đầu tư.
UBND thành phố cũng yêu cầu Sở Xây dựng hướng dẫn các chủ đầu tư thực hiện đầy đủ quy định pháp luật về đầu tư, quy hoạch, đất đai, xây dựng và các quy định liên quan; tăng cường theo dõi, đôn đốc tiến độ triển khai các dự án nhà ở xã hội đã được chấp thuận. Các trường hợp triển khai chậm tiến độ hoặc không bảo đảm chất lượng công trình sẽ bị kiểm tra, xử lý theo quy định...
Sự phát triển khiến các đô thị lớn ngày càng đối mặt với áp lực giao thông, việc di chuyển hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào hạ tầng mà còn vào cách người dùng tiếp cận thông tin.
Mới đây, Google Maps tiếp tục nâng cao trải nghiệm người dùng với tính năng Traffic Layer (lớp giao thông) - công cụ cho phép theo dõi tình trạng đường sá theo thời gian thực và chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp.
Khác với bản đồ truyền thống chỉ cung cấp thông tin tĩnh, Traffic Layer mang đến một "bản đồ sống", nơi tình trạng giao thông được cập nhật liên tục từng phút.
Khi kích hoạt tính năng này, người dùng có thể dễ dàng nhận diện mức độ ùn tắc thông qua hệ thống mã màu trực quan: xanh lá cho đường thông thoáng, vàng hoặc cam khi mật độ tăng, và đỏ đối với các điểm ùn tắc nghiêm trọng. Nhờ đó, chỉ với một cái nhìn, người tham gia giao thông đã có thể đánh giá nhanh tình hình và đưa ra quyết định di chuyển hợp lý.
Không dừng lại ở đó, hệ thống còn hiển thị các sự cố như tai nạn, công trình thi công hay tuyến đường bị hạn chế lưu thông - những yếu tố thường gây gián đoạn hành trình nhưng khó nắm bắt nếu chỉ dựa vào kinh nghiệm cá nhân.
Bí quyết nằm ở việc kiểm tra lớp hiển thị giao thông ngay trên bản đồ tổng thể trước khi quyết định lộ trình. Theo kinh nghiệm thực tế của những tài xế dày dạn, thói quen nhỏ này có thể giúp họ tiết kiệm hàng chục phút chôn chân trên đường mỗi ngày. Để kích hoạt, bạn không cần nhập điểm đến vội, chỉ cần mở Google Maps, chạm vào biểu tượng hình thoi xếp chồng ở góc phải màn hình và chọn chế độ hiển thị giao thông. Ngay lập tức, mạng lưới đường phố sẽ được phủ lên các màu sắc trực quan, trong đó màu xanh lá báo hiệu đường thông thoáng, màu cam cho thấy mật độ phương tiện đang ở mức trung bình và màu đỏ rực cảnh báo khu vực đang ùn tắc nghiêm trọng.
Việc quan sát bức tranh giao thông tổng thể giúp người dùng nắm thế chủ động hoàn toàn. Thay vì phó mặc cho những gợi ý tự động của ứng dụng khi đang lái xe, bạn có thể tự quyết định dời thời điểm xuất phát hoặc linh hoạt tìm kiếm các tuyến đường song song để tránh những khu vực hiển thị vạch màu đỏ đậm. Tính năng cập nhật dữ liệu theo thời gian thực này không chỉ hữu ích cho người đi xe cá nhân mà còn hỗ trợ đắc lực cho hành khách sử dụng phương tiện công cộng. Chẳng hạn, khi đi xe buýt, việc theo dõi vệt màu giao thông dọc theo tuyến đường sẽ giúp bạn ước lượng chính xác hơn thời gian xe đến bến cũng như rủi ro trễ chuyến.
Sự xuất hiện của tính năng Traffic Layer trong Google Maps đang dần thay đổi hành vi tham gia giao thông. Thay vì phụ thuộc vào kinh nghiệm cá nhân hoặc "giờ cao điểm" cố định, người dùng có thể ra quyết định dựa trên dữ liệu thời gian thực.
Điều này đặc biệt hữu ích tại các thành phố lớn, nơi tình trạng ùn tắc có thể thay đổi theo từng thời điểm trong ngày. Việc lựa chọn tuyến đường linh hoạt không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, mà còn góp phần giảm áp lực lên những trục giao thông vốn đã quá tải.
Ở góc độ rộng hơn, dữ liệu thu thập từ hàng triệu hành trình mỗi ngày còn mang lại giá trị cho quy hoạch đô thị. Các cơ quan quản lý có thể phân tích điểm nghẽn giao thông, từ đó đưa ra giải pháp cải thiện hạ tầng một cách chính xác hơn.
Dù mang lại nhiều tiện ích, Traffic Layer vẫn có những giới hạn nhất định. Độ chính xác của dữ liệu phụ thuộc vào số lượng người dùng trong khu vực và có thể tồn tại độ trễ nhất định trong cập nhật. Tuy nhiên, trong bối cảnh hạ tầng giao thông chưa thể cải thiện trong thời gian ngắn, những công cụ số như Google Maps đang trở thành giải pháp thiết thực để tối ưu hóa việc di chuyển.
