Theo Hãng tin Reuters, ngày 20-7, tổ chức Houthi ở Yemen đã tuyên bố phong tỏa đường biển đối với Saudi Arabia.
Lực lượng vũ trang của Houthi cho biết “lệnh cấm vận hàng hải nhằm vào kẻ thù Saudi” có hiệu lực ngay lập tức, dựa trên nguyên tắc “ăn miếng trả miếng”.
Nhóm này khẳng định quyết định nhằm đáp trả điều mà họ gọi là “cuộc bao vây bất công và áp bức” mà Saudi Arabia áp đặt lên Yemen.
Theo Reuters, việc đóng hoàn toàn eo biển Bab el-Mandeb – cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ – sẽ chặn dòng dầu Saudi Arabia xuất sang châu Á và có thể làm giảm 7% nguồn cung dầu toàn cầu.
Ông Mohammed Albasha, nhà phân tích người Yemen kiêm sáng lập Công ty tư vấn rủi ro Basha Report (trụ sở tại Washington), nhận định câu hỏi lúc này là liệu Houthi có bắt đầu nhắm vào các tàu hướng tới cảng Saudi hay không.
Theo ông, ngay cả khi chưa tàu nào bị tấn công, riêng tuyên bố này cũng đủ làm gián đoạn hoạt động vận tải và tạo bất ổn cho các cảng của Saudi Arabia. Ông cho rằng vấn đề mấu chốt là liệu Houthi có chuyển từ đe dọa sang hành động trực tiếp hay không.
Hiện Riyadh chưa phản hồi những tuyên bố trên của Houthi.
Ngày 20-7, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết quân đội Mỹ vẫn đang thực thi lệnh phong tỏa hải quân nhằm vào Iran. Chia sẻ trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết tính đến ngày 20-7, lực lượng này đã chuyển hướng 7 tàu thương mại, vô hiệu hóa 1 tàu để ngăn các tàu ra vào cảng của Iran.
Cùng ngày, CNN dẫn lời một quan chức Mỹ khẳng định nước này dự kiến điều thêm tiêm kích F-16, F-35 từ các căn cứ ở châu Âu cùng máy bay tiếp dầu tới khu vực Trung Đông. Một nguồn tin Israel cũng tuyên bố hàng chục máy bay tiếp dầu của Mỹ đã tới Israel những ngày gần đây.
Bên cạnh đó, Bộ Quốc phòng Mỹ đã xác nhận danh tính hai binh sĩ vừa thiệt mạng trong vụ Iran tập kích căn cứ không quân Muwaffaq Salti ở Jordan hôm thứ Sáu 17-7.
Theo đó, hai binh sĩ này lần lượt là trung úy Tyler James Feehan (25 tuổi) và binh nhì Isabella Gonzales (19 tuổi). Đây là những thương vong đầu tiên được phía Mỹ xác nhận do hỏa lực Iran kể từ tháng 3.
Ngày 20-7, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington “vẫn để ngỏ” khả năng đàm phán. Tuyên bố này được đưa ra ngay lúc quân đội Mỹ đang tiến hành cuộc không kích đêm thứ 9 liên tiếp vào Iran.
Theo CNN, ông Rubio tuyên bố giới chức Mỹ sẽ “tiếp tục nỗ lực” thúc đẩy hòa bình lâu dài với Tehran và chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump “vẫn để ngỏ một giải pháp ngoại giao”.
Theo Ngoại trưởng Mỹ, dù phía Iran “liên tục phát tín hiệu muốn đối thoại, muốn đàm phán” nhưng Mỹ đang phản ứng dựa trên hành động thực tế của Tehran.
Khi được hỏi liệu Iran có sẵn sàng thương lượng, ông Rubio nói đã nhận được tín hiệu “trực tiếp” và “thông qua nhiều kênh từ các nước khác”.
Về phía Iran, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei ngày 20-7 cũng nói Tehran “để ngỏ giải pháp ngoại giao”. Ông khẳng định các bên trung gian “vẫn tích cực”, nhưng lực lượng Iran sẽ kéo dài “các chiến dịch quân sự phòng vệ” chừng nào còn bị tấn công.
Ngày 20-7, quân đội Kuwait cho biết đã “đánh chặn các mục tiêu thù địch” lần thứ hai trong ngày. Trên mạng xã hội X, quân đội Kuwait nói bất kỳ “tiếng nổ nào xuất hiện” đều do các hệ thống phòng không được kích hoạt.
Xa hơn về phía nam, tại Bahrain, còi báo động cũng vang lên vào buổi tối theo giờ địa phương và được Bộ Nội vụ nước này xác định là lần thứ năm trong ngày 20-7.
Ngày 20-7, Công ty vận tải biển Dynacom Tankers (Hy Lạp) cho biết hai tàu do họ quản lý đã trúng đạn không rõ nguồn gốc khi di chuyển ngoài khơi Oman.
Theo Reuters, tàu Kavomaleas treo cờ Malta trúng hai quả đạn gây cháy buồng máy và phải sơ tán. Toàn bộ thủy thủ được nhà chức trách Oman đưa vào bờ an toàn. Một tàu khác của hãng, Acheloos treo cờ Liberia, cũng trúng đạn nhưng thủy thủ an toàn và tàu đã về khu neo đậu để đánh giá thiệt hại.
Công ty an ninh hàng hải Marisks (Hy Lạp) cho biết hai tàu bị bắn gần như cùng thời điểm khi đi qua hành lang phía nam eo biển Hormuz.
Trước đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã tuyên bố có hai tàu dầu “phát nổ” và bị bất động sau khi cố đi vào tuyến phía nam mà lực lượng này gọi là không an toàn qua eo biển Hormuz. Chưa rõ các vụ việc này có liên quan đến nhau hay có liên quan đến các vụ tấn công tàu Dynacom hay không.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hôm 6/5 phát biểu tại Diễn đàn Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Ấn Độ với chủ đề: Hợp tác phát triển nguồn nhân lực, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, theo TTXVN. Sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp với Bộ Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ tổ chức.
Lãnh đạo Việt Nam nêu rõ những đột phá nhanh chóng trong trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, công nghệ lượng tử và năng lượng sạch đang làm thay đổi căn bản phương thức sản xuất, mô hình tăng trưởng và cấu trúc kinh tế toàn cầu.
Các xu thế kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, cùng với yêu cầu bảo đảm an ninh công nghệ, an ninh dữ liệu và ổn định chuỗi cung ứng đang định hình kỷ nguyên phát triển mới: Kỷ nguyên đổi mới sáng tạo. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào làm chủ được tri thức, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo sẽ bứt phá để tạo thành sức mạnh cho phát triển.
Bày tỏ ấn tượng trước những thành tựu của Ấn Độ trong phát triển công nghệ thông tin, phần mềm, đào tạo kỹ sư, hạ tầng số công cộng, thanh toán số, công nghiệp dược phẩm, công nghệ vũ trụ, trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng Ấn Độ không chỉ là một nền văn minh lớn, mà còn trở thành một trung tâm tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo có vai trò ngày càng quan trọng trên thế giới - một thung lũng Silicon của châu Á.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá Ấn Độ là một trong những nền kinh tế lớn của thế giới, có thế mạnh vượt trội về công nghệ, phần mềm, trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số. Việt Nam là một nền kinh tế năng động, có vị trí địa chiến lược quan trọng, tốc độ chuyển đổi số nhanh và hệ sinh thái khởi nghiệp đang phát triển mạnh mẽ.
Quan hệ hai nước đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, dữ liệu, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao cần trở thành những chất liệu mới của hợp tác chiến lược.
Lãnh đạo Việt Nam đề nghị diễn đàn tập trung trao đổi xác định rõ các lĩnh vực ưu tiên hợp tác, tập trung vào những công nghệ chiến lược định hình thế kỷ 21, bao gồm trí tuệ nhân tạo, vi mạch bán dẫn, công nghệ số, công nghệ sinh học, năng lượng sạch và sản xuất thông minh.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu ý tưởng xây dựng các không gian hợp tác mới về khoa học, công nghệ, thông qua các dự án quy mô lớn và cơ chế hợp tác dài hạn, trong đó thúc đẩy hình thành Đối tác số Việt Nam - Ấn Độ; đẩy mạnh mô hình "đồng nghiên cứu, đồng phát triển, đồng sản xuất", hướng tới tạo ra các sản phẩm công nghệ mang thương hiệu chung, có khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Ông đề nghị hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các chủ thể trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt là mô hình "ba nhà": Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp; đồng thời thúc đẩy hợp tác công - tư, xây dựng cơ chế chia sẻ rủi ro, khuyến khích doanh nghiệp tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, hướng tới thiết lập các quỹ đồng đầu tư đổi mới sáng tạo song phương.
Doanh nghiệp hai nước cần đóng vai trò tiên phong, đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ mới, đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu và phát triển, đồng thời tham gia xây dựng các dự án hợp tác mang tính biểu tượng, qua đó đưa quan hệ Việt Nam - Ấn Độ đi vào chiều sâu thông qua liên kết sản xuất, chuyển giao công nghệ và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị thúc đẩy kết nối thực chất giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp hai nước, hướng tới hình thành một hành lang nhân lực công nghệ Việt Nam - Ấn Độ. Trọng tâm là xây dựng các trung tâm R&D liên kết, các phòng thí nghiệm chung, cũng như triển khai các chương trình đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, khoa học dữ liệu và an ninh mạng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Bộ trưởng Điện tử và Công nghệ thông tin Ấn Độ đã chứng kiến lễ trao văn kiện hợp tác giữa viện nghiên cứu, trường đại học, hiệp hội và doanh nghiệp trong phát triển nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của hai nước.
"Tôi đã nói rất rõ với Phó Tổng thống Mỹ trong các cuộc đàm phán rằng chúng tôi hoàn toàn không tin tưởng họ. Theo tôi, chỉ những quốc gia sẵn sàng cho chiến tranh mới có thể tiến hành đàm phán với Mỹ. Đó là lý do chúng tôi chưa bao giờ ngừng chuẩn bị để bảo vệ đất nước”, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố hôm 10/7.
Nhà đàm phán hàng đầu của Iran tuyên bố nước này sẵn sàng tự vệ nếu Mỹ vi phạm các thỏa thuận.
“Ngay khi Mỹ vi phạm các thỏa thuận, chúng tôi sẽ sẵn sàng triển khai một chiến dịch phòng vệ toàn diện. Chúng tôi sẽ hành động kiên quyết để đáp trả và bảo đảm các quyền lợi của người dân Iran được tôn trọng," ông Ghalibaf nhấn mạnh.
Ông cho biết việc chấm dứt xung đột là "ưu tiên của tất cả các quốc gia", nhưng khẳng định "cuộc xung đột này sẽ không bao giờ kết thúc bằng sự đầu hàng của Iran”.
Bộ Ngoại giao Iran đã bác bỏ tuyên bố cho rằng Tehran đã đề nghị Mỹ đàm phán sau sự leo thang căng thẳng giữa hai nước trong vài ngày qua.
Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo Tehran sẽ đáp trả tương xứng đối với bất kỳ sự vi phạm bản ghi nhớ nào của phía Mỹ.
Trong tuần này, Mỹ đã tiến hành hàng loạt cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào Iran. Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đòn tập kích của Mỹ được thực hiện nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các tàu thương mại tại eo biển Hormuz.
Đáp lại, Iran đã tấn công các căn cứ quân sự của Mỹ tại Bahrain và Kuwait, đồng thời cáo buộc Washington vi phạm bản ghi nhớ đã được hai bên ký kết.
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông không rõ liệu tình hình liên quan đến Iran có leo thang thành một cuộc xung đột vũ trang toàn diện hay không, nhưng nhấn mạnh Mỹ có "rất nhiều cách để giành chiến thắng".
Tổng thống Trump cảnh báo tấn công Iran với sức mạnh chưa từng có nếu Tehran nhắm mục tiêu vào ông.
"Tên của tôi đã nằm trong danh sách mục tiêu của họ từ rất lâu. Đó là điều chúng ta đang phải đối mặt", ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn với báo New York Post.
"Điều duy nhất là tôi đã để lại chỉ thị rằng nếu có bất cứ chuyện gì xảy ra với tôi, hãy lập tức ném bom Iran với quy mô mà họ chưa từng chứng kiến”, ông Trump nhấn mạnh.
Tổng thống Trump cũng cáo buộc Iran đã tìm cách nhắm mục tiêu ông trong nhiều năm qua. Theo ông chủ Nhà Trắng, những thông tin gần đây cho rằng Israel đã cảnh báo Washington về một âm mưu mới nhằm vào ông là không đúng sự thật. Tuy nhiên, ông khẳng định bản thân từ lâu đã là mục tiêu số một của Tehran.
Tổng thống Trump cho biết Iran đã yêu cầu tiếp tục các cuộc đàm phán và Mỹ đã đồng ý, nhưng lệnh ngừng bắn hồi tháng 6 đã “kết thúc”.
Mỹ được cho là đang yêu cầu Iran, cả trực tiếp lẫn thông qua các nhà hòa giải khu vực, phải đưa ra một tuyên bố công khai vào ngày 11/7 nhằm làm rõ rằng eo biển Hormuz đang mở và cam kết không nổ súng vào các tàu thương mại đi qua khu vực này.
"Gửi các nhà báo và các 'ngôi sao mạng xã hội' người Mỹ: nhiều ngày qua, một số bạn đã chỉ trích và chế giễu Paris vì thành phố không có điều hòa. Trời đất ơi, thật là nực cười!", bà Audrey Pulvar, Phó thị trưởng Paris phụ trách quan hệ quốc tế, viết trên mạng xã hội hôm 28/6.
"Là quốc gia phát thải khí nhà kính lớn thứ hai thế giới, các bạn phải chịu một phần trách nhiệm đáng kể đối với hiện tượng nóng lên toàn cầu và những hệ lụy mà chúng tôi, tại Pháp, đang phải gánh chịu. Những thành phố của các bạn, nơi có đến 90% tòa nhà lắp điều hòa, không hề vô can trong chuyện này", bà viết tiếp.
Sau khi liệt kê các sáng kiến xanh của Paris, bà Pulvar kết thúc bài đăng bằng việc chỉ trích Mỹ vì những gì bà mô tả là "sự coi thường" của quốc gia này đối với hành tinh.
"Vì vậy đừng lên mặt dạy đời. Hãy bắt đầu thực hiện nghĩa vụ của mình đi. Thân ái", Phó thị trưởng Paris kết luận.
Không giống như ở Mỹ, nơi điều hòa là thiết bị phổ biến, tại Pháp cứ 4 hộ gia đình thì chỉ có một hộ lắp điều hòa.
Người Pháp luôn có cái nhìn hoài nghi về điều hòa không khí. Một cuộc khảo sát của Ipsos công bố đầu tháng này cho thấy 78% người Pháp tin rằng điều hòa có hại cho môi trường, cứ 6 người được hỏi thì có một người nói rằng họ thà chịu nóng vì lợi ích của hành tinh còn hơn lắp điều hòa.
Tuy nhiên, nhiệt độ nắng nóng chưa từng có trong tuần trước cho thấy thái độ của người dân đang thay đổi. Các nhà bán lẻ trên khắp cả nước ghi nhận tình trạng cháy hàng các thiết bị điều hòa di động. Nhiều video ghi lại cảnh người mua xếp hàng dài, chen nhau giành giật các kiện hàng điều hòa vừa mới được dỡ xuống từ xe tải giao hàng.
Số liệu tử vong sơ bộ do Cơ quan Y tế Công cộng Pháp công bố ngày 28/6 cho thấy quốc gia này đã ghi nhận thêm 1.000 ca tử vong so với các tháng trước kể từ đỉnh điểm của đợt nắng nóng hôm 24/6, khi nhiệt độ vượt ngưỡng 40 độ C ở nhiều vùng của nước Pháp. Số ca tử vong tại nhà cũng tăng vọt 40% trong thời gian này.
Bộ trưởng Y tế Pháp cảnh báo rằng các bệnh liên quan đến nắng nóng có thể kéo dài rất lâu sau khi đợt sóng nhiệt kết thúc và số ca tử vong có thể tiếp tục tăng.
"Cái nóng gay gắt trong vài ngày qua đang để lại những tác động muộn, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương nhưng cũng xuất hiện ở cả một số người trẻ tuổi, họ đôi khi phải nhập viện cấp cứu 5 đến 10 ngày sau đợt nắng nóng", Bộ trưởng Y tế Pháp Stephanie Rist nói hôm 28/6.
"Đối với những người mắc bệnh mạn tính, tác động này có thể kéo dài vài tuần", bà nói thêm, đồng thời dự báo "áp lực lên hệ thống bệnh viện sẽ tiếp tục tiếp diễn ngay cả khi nhiệt độ đã giảm".
Tại Paris, dịch vụ khẩn cấp đã phản hồi 3.400 cuộc gọi, cao gấp 4 lần mức trung bình, đồng thời điều trị cho 30 ca ngừng tim trong vòng 24 giờ tính đến 26/6.
Đợt nắng nóng cũng khiến một bé gái 12 tuổi tử vong vì sốc nhiệt hôm 26/6 ở tỉnh Yvelines, phía tây Paris, trong khi người anh trai 15 tuổi của cô bé đã được các nhân viên y tế cứu sống.
Pháp ghi nhận 74 người tử vong do đuối nước khi đi tìm nơi giải nhiệt, bao gồm một người đàn ông bị đuối nước tại Kênh Saint-Martin ở Paris khi đang bơi ngoài khu vực được phép.
Người dân Paris sống trong các căn hộ quá ngột ngạt đã phải ra ngủ ở các công viên công cộng suốt tuần trước, biến những không gian xanh như Buttes-Chaumont ở phía đông bắc thành một "khách sạn ngoài trời", hoặc đặt phòng khách sạn có điều hòa cách căn hộ của họ chỉ vài bước chân.
Giông bão đã giúp hạ nhiệt thủ đô nước Pháp vào đêm 26/6, nhưng sấm sét khiến 36.000 hộ gia đình mất điện ở các vùng Aisne, Yvelines và Indre-et-Loire.
Tại Paris, 1.300 hộ gia đình cũng rơi vào cảnh mất điện suốt 30 giờ sau khi sự cố cắt điện ảnh hưởng đến khu vực phía nam và phía đông thành phố hôm 27/6, khiến thang máy ở các tòa nhà cao tầng, tủ lạnh và quạt đều ngừng hoạt động.
"Vẫn còn thời gian để đến gõ cửa nhà hàng xóm của bạn nếu họ đang phải thui thủi một mình", bà Rist nói, đề nghị người dân hãy trông nom và giúp đỡ hàng xóm sống một mình. "Mọi người đều phải có trách nhiệm".
