Ngày 10/4, BS.CK2 Đỗ Châu Việt, Trưởng khoa Hồi sức tích cực Nhiễm, Bệnh viện Nhi đồng 2, cho biết khoa vừa cứu sống hai bệnh nhi tay chân miệng độ 4 (mức nặng nhất) liên quan chủng EV71. Trường hợp đầu là bé trai một tuổi, ngụ TP HCM, khởi phát triệu chứng sốt, được chẩn đoán viêm họng nhưng uống thuốc không giảm. Khi xuất hiện các vết hồng ban kín đáo, bé nhanh chóng trở nặng với vã mồ hôi đầu, khó thở, suy hô hấp, phải đặt nội khí quản ở tuyến dưới trước khi chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng 2.
Kíp cấp cứu lập tức cho bệnh nhi thở máy, lọc máu và dùng thuốc trợ tim. Sau hơn ba ngày điều trị tích cực, bé qua cơn nguy kịch, cai máy thở, chuyển sang thở CPAP, sinh hiệu tạm ổn và tiếp tục theo dõi di chứng thần kinh.
Ca thứ hai là bé trai 3 tuổi, ngụ Khánh Hòa, nhập viện địa phương khi sốt và nổi ban, nghi mắc tay chân miệng. Dù đáp ứng thuốc hạ sốt ban đầu, trẻ dần xuất hiện giật mình, đi đứng loạng choạng. Sau khi được truyền IVIg và theo dõi sát, bệnh nhi bất ngờ sốt cao liên tục 39 độ C, thở mệt, trào bọt hồng lẫn máu, phù phổi. Nhịp tim tăng vọt 230 lần mỗi phút – gấp đôi trẻ bình thường, huyết áp rối loạn đột ngột.
Khi nhập Nhi đồng 2, SpO2 của bé chỉ còn 75%, rơi vào suy hô hấp, suy tim cấp. Các bác sĩ khẩn trương lọc máu, thở máy, dùng thuốc vận mạch, giúp nhịp tim giảm sau 6 giờ. Đến ngày thứ ba, bệnh nhi được ngưng lọc máu, ngưng thuốc vận mạch, tiếp tục theo dõi di chứng.
Theo bác sĩ Việt, cả hai trường hợp “thập tử nhất sinh” đều mang đặc trưng của chủng EV71. Số liệu từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP HCM cho thấy chủng này chiếm 56% mẫu bệnh phẩm tay chân miệng đầu năm 2026, lây qua đường tiêu hóa và tiếp xúc dịch tiết.
Sự nguy hiểm của EV71 nằm ở chỗ dấu hiệu ngoài da như nổi ban, loét miệng thường rất ít hoặc kín đáo. Thay vì bộc lộ ra ngoài, virus có thể tấn công trực tiếp hệ thần kinh trung ương, gây tổn thương não cấp. Nhiều trẻ nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, sốc tim, có thể tử vong nhanh trong 12-24 giờ. Khi đã chuyển độ 4, nguy cơ để lại di chứng thần kinh từ nhẹ đến nặng.
Phụ huynh cần đưa con đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu cảnh báo, kể cả khi không thấy ban đỏ hay loét miệng. Các biểu hiện gồm giật mình chới với (từ hai lần trở lên trong 30 phút), sốt trên 39 độ C kéo dài quá 48 giờ không đáp ứng thuốc, rối loạn vận động (đi loạng choạng, mất thăng bằng, run chi, ngồi không vững) hoặc nôn ói nhiều kèm bứt rứt, quấy khóc, lừ đừ.
Tuần qua, TP HCM ghi nhận thêm 1.347 ca mắc tay chân miệng, tăng 64% so với trung bình 4 tuần trước, nâng tổng số bệnh nhân từ đầu năm vượt 10.000. Triệu chứng thường gặp gồm sốt, loét miệng, phát ban kèm bóng nước ở lòng bàn tay, bàn chân, đầu gối, mông.
Cà phê chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi như polyphenol và a xít chlorogenic. Đây là những chất chống ô xy hóa giúp bảo vệ tế bào trước tác động của căng thẳng ô xy hóa, vốn là một trong những yếu tố thúc đẩy lão hóa và nhiều bệnh mạn tính, theo trang thông tin sức khỏe Everyday Health (Mỹ).
Đối với người trên 50 tuổi, một lượng cà phê hợp lý vào buổi sáng sẽ giúp tỉnh táo, tăng khả năng tập trung và giảm cảm giác uể oải. Tuy nhiên, lợi ích này chủ yếu đến từ cà phê, không phải từ phần sữa đặc được thêm vào.
Sữa đặc có đường được sản xuất bằng cách cô đặc sữa và bổ sung lượng lớn đường. Vì vậy, loại thực phẩm này có hàm lượng calo cao hơn đáng kể so với sữa tươi thông thường. Chỉ một muỗng canh sữa đặc khoảng 20 gram đã chứa khoảng 60 calo và phần lớn lượng calo này đến từ đường.
Trong khi đó, một ly cà phê sữa đặc theo khẩu vị của nhiều người có thể dùng từ 2 - 3 muỗng sữa đặc, đồng nghĩa với việc lượng đường nạp vào cơ thể là khá lớn.
Đối với người trên 50 tuổi, đây là vấn đề cần được quan tâm vì nguy cơ tăng cân, tiền tiểu đường và tiểu đường loại 2 thường tăng theo tuổi tác. Nếu uống cà phê sữa đặc quá ngọt trong thời gian dài, lượng đường dư thừa có thể góp phần làm tăng rủi ro mắc các bệnh này.
Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị lượng đường tự do nên chiếm dưới 10% tổng năng lượng mỗi ngày và việc giảm xuống dưới 5% sẽ mang lại thêm lợi ích cho sức khỏe. Đường tự do là đường được thêm vào món ăn và đồ uống.
Việc giảm đường nên thực hiện theo hướng từ từ. Cách này thường thực tế hơn so với bỏ ngay lập tức các món ăn hoặc đồ uống yêu thích, bà Maggie Moon, chuyên gia dinh dưỡng tại Đại học Columbia (Mỹ), cho biết.
Cụ thể, thay vì loại bỏ hoàn toàn cà phê sữa đặc, một giải pháp hợp lý hơn là giảm lượng sữa đặc hoặc uống ít ngọt. Nếu thường xuyên uống cà phê sữa đặc quá ngọt, người lớn tuổi có thể vô tình vượt quá lượng đường khuyến nghị mà không nhận ra.
Với cà phê, dù loại thức uống giàu caffeine này mang lại một số lợi ích nhưng lại có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ ở một số người. Nhiều người trên 50 tuổi lại gặp tình trạng khó ngủ, ngủ không sâu hoặc thường xuyên thức giấc vào ban đêm.
Nếu uống cà phê sữa đặc vào cuối buổi chiều hoặc buổi tối, một số người có thể khó đi vào giấc ngủ hơn hoặc ngủ không sâu giấc. Điều này không chỉ gây mệt mỏi vào ngày hôm sau mà còn có thể ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tim mạch, trí nhớ và khả năng kiểm soát đường huyết.
Vì vậy, người lớn tuổi nên uống cà phê sữa đặc một cách vừa phải, tùy theo thể trạng và các vấn đề sức khỏe cá nhân. Nên vào buổi sáng hoặc đầu giờ chiều để giảm nguy cơ ảnh hưởng đến giấc ngủ, theo Everyday Health.
Những dấu hiệu đột quỵ có thể xuất hiện vào ban đêm, khi cơ thể đang nghỉ ngơi, khiến người bệnh dễ chủ quan hoặc bỏ qua. Do đó, khi xuất hiện các triệu chứng thần kinh bất thường vào ban đêm, người mắc không nên xem nhẹ, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Dưới đây là những dấu hiệu khi xuất hiện vào ban đêm có thể là cảnh báo đột quỵ đang đến gần:
Nếu đang nghỉ ngơi hoặc trong lúc ngủ mà đột ngột xuất hiện cảm giác tê, yếu hoặc mất lực ở một bên tay, chân hoặc nửa khuôn mặt, nhưng các triệu chứng này chỉ kéo dài vài phút rồi tự biến mất, thì cần đặc biệt cảnh giác. Đây là biểu hiện điển hình của thiếu máu não cục bộ thoáng qua (TIA).
Theo Hiệp hội Đột quỵ Mỹ (ASA), TIA là tình trạng cần được xử lý khẩn cấp vì khoảng 1/3 người gặp TIA sẽ bị đột quỵ thật sự. Khoảng 5 - 10 % trong số đó xảy ra đột quỵ trong vòng 48 giờ đến 7 ngày sau. Tuy nhiên, chính vì chỉ kéo dài vài phút rồi tự hết mà nhiều người nhầm với tình trạng tê tay do nằm sai tư thế.
Nếu bỗng dưng giật mình nửa đêm do một cơn nhức đầu dữ dội, xuất hiện đột ngột thì có thể là dấu hiệu nguy hiểm của đột quỵ. Nguyên nhân cơn nhức đầu dữ dội và đột ngột này có thể do các biến cố mạch máu não, đặc biệt là đột quỵ xuất huyết. Cơn đau thường đến nhanh, đạt đỉnh chỉ trong vài giây hoặc vài phút, có thể kèm theo buồn nôn hoặc cứng cổ.
Nguyên nhân là do mạch máu não bị vỡ hoặc áp lực trong sọ tăng đột ngột, gây kích thích mạnh lên các cấu trúc thần kinh.
Một dấu hiệu khác cần chú ý là tình trạng nhìn mờ hoặc mất thị lực đột ngột ở một bên mắt khi giật mình tỉnh giấc vào ban đêm. Hiện tượng này là mất thị lực thoáng qua, một dạng triệu chứng của TIA thường gặp. Người bệnh có thể cảm thấy như có một màn che trước mắt nhưng sau vài phút thì thị lực trở lại bình thường.
Nguyên nhân là do dòng máu đến võng mạc hoặc vùng não xử lý thị giác bị gián đoạn tạm thời. Dù hồi phục nhanh, đây vẫn là dấu hiệu cảnh báo nguy cơ tắc mạch nghiêm trọng hơn.
Chóng mặt nhẹ có thể do nhiều nguyên nhân lành tính. Thế nhưng, nếu đột ngột cảm thấy chóng mặt dữ dội, đứng không vững hoặc đi loạng choạng khi thức dậy ban đêm thì cần đặc biệt cảnh giác.
Đột quỵ ở vùng tiểu não hoặc thân não thường biểu hiện bằng mất thăng bằng và chóng mặt. Khác với chóng mặt thông thường, tình trạng này thường xuất hiện rất đột ngột và có thể kèm theo buồn nôn, nhìn đôi hoặc khó phối hợp động tác. Nguyên nhân là do lưu lượng máu đến vùng kiểm soát thăng bằng của não bị giảm, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ ổn định cơ thể, theo Healthline.
Mẹ của hai bé là sản phụ 23 tuổi (ở Nghệ An), mang thai lần đầu sau IVF. Khi thai 25 tuần, người mẹ nhập viện trong tình trạng tụt cổ tử cung, hở chữ Y (hở eo tử cung là tình trạng cổ tử cung suy yếu, mở sớm trong thai kỳ).
Tại BV Phụ sản Hà Nội, các bác sĩ đã chăm sóc để cố gắng giữ thai thêm trong bụng mẹ. Tuy nhiên, sản phụ vẫn sinh sớm, khi thai được 27 tuần 6 ngày tuổi. Hai bé chào đời ngày 12.1.2026, được hồi sức và chuyển lên Khoa Sơ sinh. Ở tuổi thai này, phổi chưa đủ trưởng thành để tự thở. Cả hai bé đều suy hô hấp nặng do bệnh màng trong, phải bơm curosurf (kỹ thuật trong điều trị suy hô hấp ở trẻ sơ sinh, giúp bé phát triển khỏe mạnh); thở máy xâm nhập 9 ngày, sau đó tiếp tục được hỗ trợ hô hấp thêm 32 ngày.
Những ngày đầu đời, hai bé được nuôi bằng từng giọt dịch truyền tĩnh mạch, trong điều kiện y tế rất nghiêm ngặt. Khi các bé được khoảng 34 tuần tuổi, người mẹ mới lần đầu tiên được vào gặp con. Sau hơn 2 tháng điều trị, bé gái có cân nặng 1.800 gram; bé trai 1.750 gram, đủ điều kiện ra viện. Đến nay, gần 3 tháng tuổi, mỗi bé đã có cân nặng khoảng 3 kg.
Theo BV Phụ sản Hà Nội, trẻ sinh đúng tháng là chào đời trong khoảng thai kỳ 39 - 41 tuần. Trẻ sinh non tháng nhẹ cân dễ gặp phải các biến cố nguy hiểm do suy hô hấp, nhiễm trùng.
