Khi Patrick Ciriello mất việc và không tìm được công việc mới trong gần một năm, mọi thứ với người đàn ông 60 tuổi ở Vermont (Mỹ) này dường như sụp đổ, bởi ông là trụ cột kinh tế của gia đình. “Bạn thường nghe về những người rơi xuống đáy vực”, Ciriello nói với Guardian. “Tôi cũng đã ở trong hoàn cảnh đó”.
Trong phần lớn sự nghiệp, Ciriello với tấm bằng thạc sĩ quản lý thông tin đã thiết kế vô số hệ thống phần mềm cho các ngân hàng, trường đại học và công ty dược phẩm. Ông đã trải qua nhiều cú sốc kinh tế, từ sự sụp đổ của bong bóng dotcom, khủng hoảng tài chính năm 2008 cho đến đại dịch Covid-19. Ông cũng mất việc nhiều lần, nhưng thường kiếm được công việc mới sau đó.
Nhưng đến năm 2023, khi cơn sốt AI bùng nổ, mọi thứ dường như khác hẳn. Ciriello cũng mất việc. Ông đã gửi hàng trăm đơn xin việc đến vị trí hỗ trợ IT, dịch vụ khách hàng, thậm chí cả công việc bán hàng tại quầy thực phẩm ở một siêu thị, nhưng đều nhận lại cái lắc đầu.
Không thể tìm công việc mới, Ciriello phải ở trên “ngôi nhà di động” là chiếc xe Toyota Highlander cũ. Vào một tối tháng 3/2024, ông nhận được tin nhắn bí ẩn trên LinkedIn và cuối cùng có công việc mới: huấn luyện các mô hình trí tuệ nhân tạo.
Sau khi tốt nghiệp trường Y khoa Albert Einstein và thạc sĩ y tế công cộng tại Đại học Brown nhiều năm trước, Rebecca Kimble, 52 tuổi, đã điều trị và cứu sống bệnh nhân tại các phòng cấp cứu trên khắp nước Mỹ, với thu nhập 300.000-500.000 USD mỗi năm. Nhưng vào tháng 2/2022, công việc của bà gặp trục trặc vì vấn đề sức khỏe. Sau hai năm điều trị và trở lại, bà liên tục bị từ chối khi ứng tuyển vào các vị trí.
Nhiều tháng nỗ lực tìm công việc mới không thành công, Kimble nhận ra bản thân có thể không quay lại phòng cấp cứu nữa, và đó là một cú sốc lớn. “Thật kinh khủng. Mỗi lần cố gắng nhưng lại bị từ chối, tôi lại phải trải qua quá trình vật lộn với chứng trầm cảm và lo âu. Tôi nghĩ một phần con người tôi đã chết, nhưng tôi chưa sẵn sàng cho điều đó”. Đầu năm nay, Kimble tìm thấy công việc mới: đào tạo AI trên nhiều nền tảng khác nhau, đánh giá cách các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) phản hồi câu hỏi về y tế.
Giống như Kimble, Anne chuyển sang lĩnh vực đào tạo AI sau khi sự nghiệp học thuật của cô bị đình trệ. Người phụ nữ 60 tuổi yêu cầu giấu tên này có bằng thạc sĩ về khoa học sức khỏe và tiến sĩ về chính sách công, đã dành 18 năm làm việc trong lĩnh vực quản lý giáo dục đại học, giám sát và giảng dạy các chương trình tiến sĩ.
Tuy nhiên, các hội chứng liên quan đến hậu Covid-19 khiến Anne mệt mỏi và giảm trí nhớ. Bà nghỉ việc tháng 4/2023, sau đó ứng tuyển vào khoảng 100 vị trí làm việc từ xa, nhưng đều bị từ chối. Trong một lần tình cờ, Anne tìm thấy công việc huấn luyện AI trên mạng. Từng có mức lương 6 con số trong giới học thuật, bà khi đó kiếm được 26 USD/giờ khi huấn luyện AI của Google, sau đó là Meta, không có bất kỳ phúc lợi nào. “Thật đau lòng và nản chí khi nghĩ đến tất cả thời gian tôi đã dành cho sự nghiệp và những hy sinh tôi đã bỏ ra để có tấm bằng thạc sĩ”, Anne nói.
Ciriello, Kimble, Anne là ba trong số những người trên 50 tuổi tìm đến công việc huấn luyện AI dù sở hữu trình độ chuyên môn cao. Công việc của họ chủ yếu là gắn nhãn và đánh giá thông tin sử dụng để đào tạo các mô hình như ChatGPT của OpenAI hay Gemini của Google. Các dịch vụ thường thông qua bên thứ ba như Mercor, GlobalLogic, TEKsystems, Micro1 hay Alignerr.
So với công việc trước đó, mức thu nhập của những chuyên gia giàu kinh nghiệm này có thể giảm rất sâu. Tuy nhiên, với hầu hết, chúng là công việc làm thêm, hoặc một phương án tạm thời sau khi bị sa thải. So với người huấn luyện phổ thông, nhóm chuyên gia này cũng kiếm nhiều tiền hơn, có thể tới 180 USD/giờ.
Nhưng đối với một số người lao động lớn tuổi như Ciriello, công việc huấn luyện AI lại mang ý nghĩa hoàn toàn khác: nơi nương náu cuối cùng trong một thị trường việc làm khắc nghiệt thời công nghệ, nơi càng lớn tuổi càng khó trụ lại hoặc quay lại làm việc. Đối với nhiều người trong số họ, việc AI “cướp” việc nếu đào tạo chúng hay không là điều không còn quan trọng. Họ cần việc làm ngay bây giờ.
Theo Richard Johnson, Phó chủ tịch Viện Chính sách Công AARP của Mỹ, lao động Mỹ trên 60 tuổi mất thời gian tìm việc mới lâu hơn tới 50% so với độ tuổi 20-30. Chỉ một phần nhỏ tìm được công việc có mức thu nhập trước đây. “Các nhà tuyển dụng cho rằng người lao động lớn tuổi tốn kém hơn, thiếu kỹ năng hiện đại và khó đào tạo hơn so với người trẻ tuổi”, Johnson nói với WSJ.
Urban Institute, một tổ chức phi lợi nhuận chuyên nghiên cứu chính sách xã hội, cuối năm ngoái cho biết khoảng một nửa số người lao động ở Mỹ trong độ tuổi 50-54 bị buộc thôi việc sớm trước khi đến tuổi nghỉ hưu. Một tổ chức khác là Viện Chính sách Kinh tế (Economic Policy Institute) chỉ ra khoảng 5,7 triệu người lao động trên 55 tuổi đã mất việc làm giai đoạn 2020-2025, và nhiều người đến nay vẫn chưa tìm được việc làm ổn định.
Những người đang huấn luyện AI có trình độ cao cho biết công việc này có thể thú vị về mặt trí tuệ, nhưng nó cũng khiến họ phải đối mặt với sự bất ổn của nền kinh tế việc làm tự do. Ciriello cho biết đã phải ngừng một số công việc dán nhãn dữ liệu sau khi cảm thấy bị bóc lột; Anne đánh giá mọi thứ thoải mái hơn công việc cũ; nhưng Kimble cho rằng chúng “không phải là công việc”, chỉ là một hình thức làm thêm.
“Nếu ngày mai, khi được giao một công việc đúng chuyên môn mà tôi nghĩ mình có thể làm được, tôi sẽ đi làm”, bà Kimble nói”. Tôi nhớ phòng cấp cứu”.
Bảo Lâm tổng hợp
Mặt trái của nghề bán dữ liệu cá nhân cho AI
30 tỷ hình ảnh thu thập từ Pokémon Go được dùng để huấn luyện robot
Con người có thể cần huấn luyện để phân biệt khuôn mặt AI tạo
Theo Japan News, ông Abe, 47 tuổi, là HLV trưởng đội tuyển bóng chày Nhật Bản Yomiuri Giants. Ông bị cảnh sát bắt hôm 25/5 với lý do hành hung con gái nhưng được thả trong đêm. Ngày 26/5, ông viết đơn từ chức. CLB Yomiuri Giants cùng ngày thông báo ông không còn là HLV của đội.
Theo website đội Yomiuri Giants, ông Abe cố gắng ngăn cuộc cãi vã giữa hai con gái 18 và 15 tuổi của mình vào khoảng 18h ngày 25/5. Tuy nhiên, cô con gái lớn cãi lại khiến ông tức giận, túm vào cổ áo và xô ngã cô nhưng không bị thương.
Cô gái sau đó kể với ChatGPT để tham khảo ý kiến và nhận được lời khuyên nên báo với trung tâm bảo vệ trẻ em. Cô làm theo, và trung tâm đã thông báo cho Sở cảnh sát Shibuya (Tokyo). Ông Abe bị bắt vài chục phút sau đó. Trước đó, gia đình không có mâu thuẫn.
Ông Abe thừa nhận hành vi, nói "đã mất bình tĩnh vì một chuyện nhỏ nhặt". Ông xin lỗi con gái, gia đình và đội bóng Yomiuri Giants. Sở cảnh sát Shibuya cho biết ông bày tỏ sự hối hận nên đã được thả về và họ sẽ tiếp tục điều tra "trên cơ sở tự nguyện" của các bên.
Theo Mainichi Japan, ông Abe gia nhập Yomiuri Giants năm 2001 sau khi tốt nghiệp Đại học Chuo. Ông là cầu thủ đánh bóng và ghi điểm hàng đầu trong giải Central League năm 2012, giành danh hiệu Cầu thủ xuất sắc. Năm 2019, ông giải nghệ và giữ chức HLV trưởng của đội từ năm 2024.
Ngày 28/5, Anthropic thông báo huy động thành công 65 tỷ USD, đưa mức định giá công ty lên 965 tỷ USD và trở thành startup AI có giá trị lớn nhất hiện nay. Anthropic cho biết, khoản đầu tư mới sẽ giúp tăng cường năng lực điện toán, đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của mô hình Claude, cùng nhiều mục tiêu khác.
Theo Business Insider, đây là bước nhảy vọt của Anthropic so với con số 380 tỷ USD hồi tháng 2. Trong khi đó, đối thủ OpenAI được định giá 852 tỷ USD vào lần gọi vốn gần nhất hồi tháng 3. Startup này cũng ra mắt mô hình AI mới nhất GPT-5.5 tháng trước.
"Những tiến bộ của Claude đã thúc đẩy các tổ chức đòi hỏi khắt khe nhất thế giới ứng dụng mô hình rộng rãi. Đà tăng trưởng này giúp Anthropic có vị thế dẫn đầu trong giai đoạn đổi mới trí tuệ nhân tạo tiếp theo", Brad Gerstner, nhà sáng lập kiêm CEO của công ty đầu tư Altimeter Capital, nói với Financial Times.
Cũng trong ngày 28/5, Anthropic phát hành Opus 4.8, phiên bản mới của mô hình ngôn ngữ lớn Claude. Công ty gọi đây là "cải tiến khiêm tốn nhưng rõ rệt so với phiên bản tiền nhiệm", khả năng lập trình, suy luận và xử lý tác vụ kiến thức tổng quát đều tốt hơn.
Với Opus 4.8, Anthropic cũng giới thiệu tính năng Effort control (kiểm soát mức độ nỗ lực), cho phép người dùng thay đổi lượng sức mạnh tính toán mà mô hình đầu tư cho mỗi câu trả lời. Nhiều công ty đang bắt đầu xem xét lại chi phí dành cho AI, do đó, tính năng này giúp các kỹ sư sử dụng ngân sách hiệu quả hơn. Anthropic cũng cho biết, chế độ nhanh của Opus 4.8 rẻ bằng 1/3 so với các phiên bản trước đó, mang đến thêm lựa chọn để khách hàng tiết kiệm chi phí.
Opus 4.8 không phải mô hình Mythos mà Anthropic đang hoãn phát hành do lo ngại về an ninh mạng. Công ty cho biết trong các thử nghiệm, Mythos có kỹ năng rất cao với tác vụ an ninh mạng và hack, thậm chí vượt con người. Tháng trước, công ty chỉ cấp quyền truy cập giới hạn cho một số đối tác thay vì thương mại hóa. Startup này cũng đã hợp tác với những tổ chức đáng tin cậy, đặc biệt là trong lĩnh vực an ninh mạng, để phát triển cơ chế bảo vệ cho Mythos.
Anthropic đánh giá Opus 4.8 yếu hơn Mythos và "tụt hậu đáng kể" xét về năng lực an ninh mạng. Ngoài ra, trong khi Mythos luôn khẳng định mình là AI, Opus 4.8 có thể bị đánh lừa để nhận bản thân là con người trong khoảng 3% bài kiểm tra.
Anthropic thành lập năm 2021 bởi một nhóm lãnh đạo và nhà nghiên cứu từng làm việc ở OpenAI. Các sản phẩm của công ty, đặc biệt là trợ lý Claude Code, trở nên phổ biến trong vòng hơn một năm qua. Doanh thu hàng năm của startup này được ước tính vượt mốc 30 tỷ USD.
Tuy nhiên, chính việc chi một số tiền không nhỏ cho TV OLED Samsung khiến không ít người dùng bày tỏ lo ngại về những nhược điểm có thể xảy ra với dòng sản phẩm này, như vấn đề kỹ thuật, hiện tượng hao mòn tấm nền sớm hay lỗi do cập nhật phần mềm.
Về cơ bản, tuổi thọ của TV OLED Samsung không được thống nhất giữa các người dùng, với các báo cáo cho thấy thời gian sử dụng thường dao động từ 3 đến 10 năm. Trong khi các nhà sản xuất ước tính tuổi thọ TV OLED dao động từ 50.000 đến 100.000 giờ, con số này còn phụ thuộc vào độ sáng, cách bảo quản và các sự cố hỏng hóc ngoài ý muốn.
Kết quả thử nghiệm của RTINGS trong 3 năm qua với hơn 100 chiếc TV, bao gồm một số mẫu OLED đến từ Samsung, cho thấy mẫu S95B gặp phải hiện tượng lưu ảnh (burn-in) sớm và xuống cấp sau 1 năm sử dụng liên tục, trong khi mẫu S95C không có dấu hiệu hư hỏng nào trong thời gian dài hơn.
Trên diễn đàn cộng đồng Samsung Canada, một người dùng TV S95B cho biết đã gặp hiện tượng lưu ảnh sau hơn 2 năm sử dụng dù đã thực hiện các biện pháp phòng ngừa. Ngược lại, một người dùng khác trên diễn đàn Steam cho biết đã sử dụng chiếc S95B suốt 1 năm mà không gặp vấn đề gì nhờ vào việc giữ độ sáng dưới 80% và kích hoạt các tính năng bảo vệ.
Ngoài vấn đề lưu ảnh, người dùng TV OLED Samsung cũng cần lưu ý đến các vấn đề phần cứng và khả năng TV bị chậm sau khi cập nhật phần mềm. Tuổi thọ của TV có thể kéo dài hơn 10 năm, nhưng điều này phụ thuộc vào cách bảo quản và một chút may mắn.
Để tăng tuổi thọ TV Samsung, người dùng nên tránh sử dụng độ sáng tối đa liên tục, vì điều này có thể làm tăng nguy cơ xảy ra hiện tượng lưu ảnh. Kích hoạt các tính năng bảo vệ tích hợp như dịch chuyển điểm ảnh và tự động làm mờ cũng là những biện pháp quan trọng. Ngoài ra, việc để TV ở chế độ chờ thay vì rút phích cắm sẽ giúp các chức năng này hoạt động hiệu quả hơn.
Nếu TV bắt đầu hoạt động chậm lại, người dùng có thể xem xét mua một thiết bị phát trực tuyến như TV Box hoặc TV Stick để giảm tải cho bộ xử lý của TV. Với những biện pháp phòng ngừa này, người dùng có thể kỳ vọng TV OLED của Samsung sẽ có tuổi thọ từ 7 đến 10 năm, đặc biệt nếu tuân thủ các cài đặt đúng cách.
