Sớm 27/3 – ngày mà các đại học Ivy League trả kết quả, Nguyễn Quang Anh, học sinh trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, hồi hộp ngồi trước màn hình máy tính. Nộp hồ sơ vào 5 trường ở nhóm này, nam sinh nhận bốn thông báo trượt. Ngỡ cơ hội đã khép lại, Quang Anh bất ngờ khi mở lá thư cuối từ Đại học Cornell và thấy dòng chữ “Congratulations” (Chúc mừng).
“Em vỡ òa”, Quang Anh nói.
Cornell hiện đứng thứ 12 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, với tỷ lệ chấp nhận 8%, theo US News. Ngoài trường này, Quang Anh cũng đỗ Đại học Nam California (top 28) và Đại học California ở San Diego (top 29).
Có định hướng du học từ những năm cuối THCS, Quang Anh đặt mục tiêu vào lớp chuyên Anh, trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam (Ams), nhưng trượt. Dù buồn vì “cú vấp” này, em không để tâm trạng ủ ê kéo dài, mà quyết định nhập học trường Quốc tế St. Paul Hà Nội, điều chỉnh lại lộ trình của mình.
Quang Anh theo học 10 môn AP (Advanced Placement) – chương trình nâng cao dành cho học sinh THPT, tập trung lĩnh vực khoa học tự nhiên như Giải tích, Khoa học môi trường, Sinh học, Vật lý và Hóa học. Kết quả, em đạt điểm tuyệt đối 5/5 ở bốn môn, còn lại đều được 4/5 điểm. Quang Anh cũng thi và đạt SAT 1540/1600, IELTS 8.0 khi còn học lớp 11.
Nam sinh nhìn nhận học các môn AP giúp sớm tiếp cận với kiến thức đại cương ở đại học, đồng thời nhận ra mình không thích Kỹ thuật cơ khí như định hướng. Thay vào đó, em thấy hứng thú với Kỹ thuật môi trường – lĩnh vực có thể ứng dụng khoa học để giải quyết các vấn đề phát triển bền vững.
Xác định được ngành học, Quang Anh có hướng hoạt động ngoại khóa rõ ràng hơn chứ không dàn trải như trước. Nam sinh tâm đắc với dự án chế tạo drone (máy bay không người lái) đo độ ô nhiễm không khí, tham gia cùng các sinh viên, giảng viên trường Đại học Thủy lợi vào giữa năm 2025.
Em kể được học lắp rắp drone, tìm hiểu về cảm biến và cách lập trình thu thập dữ liệu. Nam sinh thấy drone có thể áp dụng để giải quyết nhiều khâu trong các dự án về môi trường.
“Em không chỉ tham gia cho có, mà thực sự muốn hiểu về các giải pháp bảo vệ, phát triển môi trường bền vững”, nam sinh nói.
Những trải nghiệm thực tế trở thành chất liệu cho bài luận chính của Quang Anh. Nam sinh mở đầu bằng câu chuyện mà mình thấy thường ngày: ô nhiễm không khí ở Hà Nội, với hình ảnh bầu trời mờ đục do bụi mịn. Từ đó, Quang Anh bày tỏ khao khát được học về Kỹ thuật môi trường, để tìm ra giải pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đảm bảo mục tiêu phát triển bền vững.
Giai đoạn sát hạn nộp hồ sơ là lúc Quang Anh chịu nhiều áp lực nhất, bởi ngoài học tập còn lo hoạt động ngoại khóa và viết luận, việc nào cũng “cần làm ngay”.
Em chia nhỏ công việc theo thứ tự ưu tiên, tập trung xử lý dứt điểm từng phần. Có những buổi, nam sinh chỉ viết luận, không làm thêm việc khác để tập trung.
Tự đánh giá, Quang Anh thấy điểm mạnh trong hồ sơ là “kể được một câu chuyện hay”, bài luận và hoạt động thể hiện rõ định hướng và mục tiêu khi tới Mỹ. Nam sinh cũng học thêm 4 môn AP khác, liên quan trực tiếp tới ngành Kỹ thuật môi trường để bắt nhịp chương trình đại học tốt hơn.
Thầy Gus Marantos, Cố vấn hướng nghiệp đại học, Điều phối viên chương trình AP của trường St. Paul, đánh giá Quang Anh trong nhóm học giỏi nhất trường bởi sự tò mò và kỷ luật.
“Các đại học Mỹ thích những học sinh dám thử thách bản thân. Quang Anh đã chứng minh được năng lực ở trình độ đại học ngay từ khi chưa tốt nghiệp phổ thông”, thầy Gus nhận xét.
Nhìn lại hành trình đã qua, Quang Anh cho rằng trượt trường chuyên không phải là thất bại mà là bước ngoặt quan trọng.
“Miễn là không từ bỏ, sẽ luôn có con đường khác để theo đuổi mục tiêu”, nam sinh đúc rút. Sau khi tốt nghiệp tại Mỹ, em dự định trở về Việt Nam, tham gia vào các dự án phát triển bền vững.
Ngày 6.4, tại thành phố Đà Nẵng, Viện Khoa học giáo dục Việt Nam phối hợp với Vụ Giáo dục mầm non, Ngân hàng Thế giới và Sở GD-ĐT thành phố Đà Nẵng tổ chức hội thảo "Hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non".
Hội thảo thu hút gần 100 cán bộ quản lý đến từ các Sở GD-ĐT khu vực miền Trung cùng nhiều chuyên gia, tập trung trao đổi về nhu cầu và giải pháp phát triển giáo dục mầm non trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển các khu công nghiệp.
Theo ban tổ chức, quá trình đô thị hóa nhanh, đặc biệt tại các khu công nghiệp, kéo theo sự gia tăng lực lượng lao động khiến nhu cầu gửi trẻ, chăm sóc và giáo dục mầm non cho con em người lao động, nhất là lao động nữ, tăng mạnh.
Tuy nhiên, việc tiếp cận các dịch vụ mầm non bảo đảm chất lượng, an toàn và phù hợp với điều kiện làm việc vẫn còn nhiều hạn chế, đặt ra yêu cầu cấp thiết về chính sách.
Tại hội thảo, các đại biểu được chia sẻ kết quả nghiên cứu đánh giá nhu cầu nhà trẻ, giáo dục mầm non tại các đô thị có khu công nghiệp; đồng thời giới thiệu chương trình nâng cao chất lượng giáo dục mầm non giai đoạn 2025 - 2035, định hướng đến năm 2045.
Nhiều ý kiến cũng tập trung đề xuất các giải pháp, khuyến nghị chính sách nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ trong thời gian tới.
Phát biểu tại hội thảo, ông Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học giáo dục Việt Nam, nhấn mạnh giáo dục mầm non là nền tảng cho sự phát triển lâu dài của trẻ. Giai đoạn từ 3 - 6 tuổi được xem là "thời điểm vàng", khi trẻ phát triển nhanh nhất về thể chất, nhận thức và kỹ năng sống.
Theo ông Vinh, nhiều nghiên cứu cho thấy việc tiếp cận giáo dục sớm giúp trẻ đạt kết quả học tập tốt hơn ở các cấp học sau, kéo dài thời gian học tập và hình thành năng lực học tập suốt đời. Do đó, đầu tư cho giáo dục mầm non không chỉ bảo đảm công bằng mà còn là chiến lược phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
Thời gian qua, nhiều chính sách quan trọng đã được ban hành, trong đó Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030 đặt mục tiêu mở rộng phổ cập cho trẻ từ 3 tuổi, tăng tỷ lệ trẻ đến trường và nâng cao chất lượng tại các địa bàn khó khăn, khu công nghiệp.
Đáng chú ý, năm 2026 bắt đầu triển khai thí điểm chương trình giáo dục mầm non mới với 7 điểm cải cách, theo hướng tiếp cận năng lực, liên thông với chương trình Giáo dục phổ thông 2018 và chú trọng phát triển tình cảm, kỹ năng xã hội cho trẻ. Chương trình khung cũng tăng quyền chủ động cho địa phương, phù hợp thực tiễn từng cơ sở, đồng thời bảo đảm chế độ dinh dưỡng và giảm áp lực cho giáo viên.
Tuy nhiên, theo các đại biểu, tại các đô thị đông dân, khu công nghiệp có tỷ lệ di cư lớn vẫn còn nhiều thách thức trong việc bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục mầm non. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ mà còn tác động đến việc làm của phụ nữ và sự ổn định xã hội.
Ông Lê Anh Vinh cho biết thêm, thông qua hội thảo, ban tổ chức mong muốn tiếp nhận thêm ý kiến từ cơ quan quản lý và cơ sở giáo dục để hoàn thiện mô hình giáo dục mầm non tại các khu công nghiệp, khu chế xuất theo hướng sát thực tiễn, đáp ứng nhu cầu của người dân.
Chiến lược phát triển giáo dục đại học và sắp xếp các cơ sở giáo dục đại học là nội dung trọng tâm được Bộ trưởng Bộ GD&ĐT Hoàng Minh Sơn nhấn mạnh tại buổi làm việc với Vụ Giáo dục Đại học chiều 6/5.
Về một số nhiệm vụ cụ thể, Bộ trưởng lưu ý nguyên tắc “nắm ít nhưng nắm việc quan trọng”, những vấn đề phức tạp phải được xử lý theo hướng đơn giản, hiệu quả.
Về chuyên môn, Bộ trưởng yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy và phương pháp làm việc; chuyển tư duy quản lý từ kiểm soát hành chính sang quản trị theo chuẩn và dữ liệu.
Theo đó, Bộ trưởng lưu ý công tác quản lý cần tập trung vào những nội dung cốt lõi như chuẩn chương trình đào tạo, chuẩn cơ sở giáo dục đại học và hệ thống dữ liệu về tuyển sinh, người học.
“Tư duy hiện nay phải là tư duy kiến tạo phát triển; luôn đặt câu hỏi “mình giúp gì được cho các trường, cho sinh viên, cho giảng viên”, thay vì chủ yếu đặt ra quy định để kiểm soát, hạn chế“, theo Bộ trưởng.
Người đứng đầu Bộ GD&ĐT cũng cho rằng những cơ sở giáo dục làm tốt, đầu tư bài bản cần được khuyến khích phát triển; việc cấp phép chỉ tập trung với một số ngành đặc thù, có yêu cầu quản lý riêng.
Bộ trưởng cũng đề nghị Vụ Giáo dục Đại học rà soát lại chức năng, nhiệm vụ trong bối cảnh mới; ngoài công tác tuyển sinh, chương trình đào tạo cần quan tâm làm rõ các vấn đề về tài chính giáo dục đại học, đào tạo sau đại học gắn với nghiên cứu khoa học, phát triển đội ngũ giảng viên…, với tinh thần không chỉ “làm gì” mà còn “chịu trách nhiệm về điều gì”.
Tại buổi làm việc, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học Nguyễn Tiến Thảo cho biết năm 2025, Vụ Giáo dục Đại học đã triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm như xây dựng chuẩn chương trình đào tạo, quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học, tham mưu các nội dung liên quan đến đào tạo tiến sĩ, tuyển sinh và phát triển các lĩnh vực đào tạo ưu tiên.
Công tác tuyển sinh được triển khai chủ động, kịp thời điều chỉnh quy chế tuyển sinh, cơ bản bảo đảm ổn định nguồn tuyển.
Tuy nhiên, công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật vẫn còn một số nội dung chưa hoàn thành đầy đủ và sẽ tiếp tục được xử lý trong năm 2026.
Sang năm 2026, Vụ Giáo dục đại học tiếp tục thực hiện hơn 60 nhiệm vụ. Trong 4 tháng đầu năm 2026, Vụ đã chủ trì và tham gia xây dựng 18 văn bản quy phạm pháp luật; trong đó đã ban hành 1 nghị định và 2 thông tư; triển khai 22 nhiệm vụ khác liên quan đến thực hiện Nghị quyết 57 NQ/TW về đột phá khoa học công nghệ.
Vụ cũng tiếp tục tham mưu xây dựng, ban hành chuẩn chương trình đào tạo trong các lĩnh vực đặc thù như đường sắt, điện hạt nhân.
Đối với việc mở chương trình đào tạo tại các cơ sở giáo dục đại học, Vụ trưởng Nguyễn Tiến Thảo yêu cầu tiếp tục thực hiện đúng tinh thần phân cấp, phân quyền, phát huy quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục đại học.
Chiều 14.5, Trường ĐH Hà Nội đã thông báo về việc điều chỉnh thời gian đăng ký xét tuyển ĐH hình thức đào tạo chính quy năm 2026 với phương thức xét tuyển kết hợp. Cụ thể, thời gian nhận hồ sơ của thí sinh cho phương thức này là từ ngày 13.5 đến 17 giờ ngày 1.6 (bằng hình thức trực tuyến).
Việc điều chỉnh này xuất phát từ phản ánh của độc giả Báo Thanh Niên gửi tới nhà trường. Theo độc giả, trong thông tin tuyển sinh ĐH hình thức đào tạo chính quy năm 2026 của Trường ĐH Hà Nội, nhà trường yêu cầu thí sinh có nhu cầu đăng ký xét tuyển bằng phương thức kết hợp phải nộp hồ sơ (kết quả học tập 6 học kỳ trong 3 năm học THPT) lên cổng thông tin tuyển sinh của nhà trường trong khoảng thời gian từ ngày 13 đến 17 giờ ngày 19.5.
Trước đề nghị có học bạ đủ 6 kỳ của học sinh (để các em kịp nộp hồ sơ đăng ký xét tuyển vào Trường ĐH Hà Nội), hiệu trưởng một trường THPT ở Hà Nội nêu ý kiến: "Bộ GD-ĐT quy định năm học được kết thúc vào ngày 31.5, trường nào sớm thì 25.5 mới hoàn thành năm học, khi đó học sinh mới có học bạ đủ 6 kỳ. Vì vậy, việc trường ĐH đòi hỏi thí sinh nộp hồ sơ muộn nhất vào ngày 19.5 là một yêu cầu không khả thi với thí sinh".
Sau khi nhận được thông tin trên, Trường ĐH Hà Nội đã điều chỉnh lịch tiếp nhận hồ sơ. TS Nguyễn Tiến Dũng, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Hà Nội, nói việc điều chỉnh này căn cứ kế hoạch năm học 2025 - 2026 của các trường THPT mà vẫn đảm bảo quỹ thời gian đủ để thực hiện công tác xét tuyển một cách hiệu quả và chính xác.
"Năm nay, học sinh lớp 12 thi tốt nghiệp sớm hơn mọi năm và lịch xét tuyển ĐH của Bộ GD-ĐT cũng sớm hơn mọi năm", TS Nguyễn Tiến Dũng nói.
