Bộ Giáo dục yêu cầu giảng viên ‘liêm chính khoa học’

Ghi nhận tại các trường THCS tại TP.HCM cho thấy, việc điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 không diễn ra ồ ạt, thậm chí có trường việc này được nhận xét là “khá hiếm”.

Ông Cao Đức Khoa, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Du (P.Bến Thành), cho hay hôm nay là hạn cuối của thời hạn cho phép điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 nhưng hiếm thấy học sinh lớp 9 của trường thực hiện. Ngay từ đợt đăng ký nguyện vọng nhà trường đã quán triệt với giáo viên chủ nhiệm phải sát cánh, tư vấn chính xác, trao đổi 24/24 nếu phụ huynh cần để giúp học sinh và gia đình lựa chọn một cách đúng và trúng.

Chính vì vậy ông Khoa nói rằng khi phụ huynh, học sinh được tư vấn chính xác về năng lực học tập để đưa ra lựa chọn phù hợp và nguyện vọng nên không có nhu cầu điều chỉnh.

Còn hiệu trưởng một trường THCS ở phường Bình Lợi Trung cũng cho biết, nhóm học sinh có năng lực loại giỏi thì ổn định, chỉ có một số học sinh thuộc nhóm khá hay đạt thì điều chỉnh nguyện vọng.

Hiệu trưởng này cho biết có khoảng 20% học sinh điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 theo hướng lựa chọn thấp hơn sau khi có kết quả kiểm tra học kỳ và bài thi thử năng lực. Tuy nhiên theo hiệu trưởng, việc điều chỉnh này sát với thực tế hơn vì trước đó có một số phụ huynh không “đồng thuận” với tư vấn của giáo viên.

Ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), cho biết trước khi Sở GD-ĐT TPHCM công bố số liệu nguyện vọng 1, các trường THCS đã triển khai tư vấn hướng nghiệp cho học sinh bằng nhiều hình thức khác nhau. Bên cạnh đó, dựa vào kết quả học tập của 3 môn thi, giáo viên chủ nhiệm cũng đã đưa ra những nhận định, tư vấn cụ thể với từng phụ huynh học sinh.

Vì vậy phụ huynh, học sinh không nên dao động trước số liệu thí sinh đăng ký nguyện vọng vào từng trường. Thay vào đó các em cần tận dụng thời gian còn lại để tập trung ôn tập, củng cố kiến thức nhằm đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi.

Theo ông Phú, việc thay đổi hay không thay đổi nguyện vọng đều có thể tạo áp lực lớn đối với học sinh. Nếu thay đổi thiếu cân nhắc có thể dẫn trượt nguyện vọng, trong khi giữ nguyên thì có khả năng trúng tuyển sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý học sinh. Do vậy điều quan trọng nhất trong giai đoạn này là học sinh giữ tâm lý ổn định, tập trung học tập thay vì bị chi phối bởi tỷ lệ chọi.

Bà Nguyễn Đoan Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn (P.Tân Định), cho rằng tỷ lệ chọi vào từng trường cao hay thấp còn phụ thuộc vào yếu tố khách quan, chỉ tiêu tuyển sinh ít hay nhiều, tăng hay giảm so với năm trước. Đồng thời, bà Trang nhấn mạnh nếu thấy trường này ít học sinh đăng ký nguyện vọng mà "ào ào" điều chỉnh lựa chọn thì cũng không phải là tối ưu. Bà Trang cũng lưu ý Sở GD-ĐT chỉ công bố số liệu một lần và sau đó thì không ai biết dữ liệu nguyện vọng điều chỉnh ra sao.

Chính vì vậy, hiệu trưởng Trường THCS Trần Văn Ơn khẳng định tiêu chí quan trọng nhất vẫn là năng lực học tập của học sinh. Thời điểm này, toàn bộ học sinh lớp 9 đã có kết quả bài kiểm tra học kỳ 2 và điểm tổng kết cả năm học lớp 9. Từ đó phụ huynh cùng học sinh có thể có đánh giá toàn diện khả năng học tập 3 môn thi của mình. Đây là kết quả quan trọng để cân nhắc có nên điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký hay không.

Còn bà Ngô Nguyễn Thiên Trang, Hiệu trưởng Trường THCS Lý Thường Kiệt (P.Tân Hòa), chia sẻ, số liệu đăng ký nguyện vọng 1 vào các trường THPT chỉ là một kênh để thí sinh dự thi tuyển sinh vào lớp 10 tham khảo. Phụ huynh và học sinh cần thực sự lưu ý dù tỷ lệ chọi các trường THPT tốp đầu có giảm nhưng để tự tin đăng ký nguyện vọng 1, thí sinh phải có học lực giỏi ổn định, có điểm trung bình môn từ 8,5 trở lên. Nếu không thực sự tự tin mà có ý định điều chỉnh nguyện vọng tăng hạng trường thì cần suy nghĩ thật sự nghiêm túc và cẩn thận.

"Các nguyện vọng học sinh đăng ký trước đó nếu đã được giáo viên chủ nhiệm tư vấn phù hợp với năng lực của học sinh thì cần thực sự cân nhắc xem có cần thiết điều chỉnh hay không. Việc điều chỉnh nguyện vọng chỉ thực hiện nếu học sinh cảm thấy sức học không phù hợp với trường hoặc điều kiện di chuyển từ trường đến nhà có những bất tiện", bà Thiên Trang nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Là xã đảo duy nhất của Gia Lai, cách đất liền khoảng 24 km, hành trình đi tìm con chữ của học sinh (HS) trên đảo Nhơn Châu đầy gian nan.

Hiện trên đảo, hệ thống giáo dục chỉ dừng lại ở cấp THCS nên sau khi hết lớp 9, nếu muốn tiếp tục học lên cao, HS buộc phải rời gia đình, vượt biển vào đất liền. Ở tuổi 15 còn chưa quen với những lo toan, các em đã phải sớm tự lập, sống xa vòng tay cha mẹ.

Quãng đường biển 24 km tuy không xa nhưng lại là rào cản lớn, nhất là về kinh tế vì HS vào đất liền còn phải lo cả tiền trọ, chi phí ăn uống, sinh hoạt…

Ông Nguyễn Văn Nhất (44 tuổi, thôn Tây, xã Nhơn Châu) cho biết trước đây, phần lớn người dân trên đảo chỉ học hết lớp 9 rồi dừng lại. Sự cách trở về địa lý khiến con đường học tập của nhiều người bị gián đoạn. Những HS đủ điều kiện vào đất liền tiếp tục học lại phải đối mặt với áp lực cơm áo, gạo tiền. Vì chi phí quá cao, không ít gia đình đành cho con nghỉ học để phụ giúp gia đình nghề biển.

Gia đình ông Nhất có 2 người con, trong đó một em đang học lớp 11 tại đất liền. Ông kể ngày con rời đảo, điều khiến ông trăn trở nhất không phải chuyện học hành mà là việc ăn ở, chi tiêu của con có đảm bảo hay không.

Vài năm qua, thấu hiểu những khó khăn, thiếu thốn nói trên, địa phương đã có nghị quyết hỗ trợ, tiếp sức để HS xã đảo Nhơn Châu có thể đi xa hơn nữa trên con đường học tập. Theo đó mỗi HS sẽ được hỗ trợ tiền ăn ở, sinh hoạt và đi lại khi vượt biển vào đất liền theo học các cấp cao hơn.

"Ngay từ khi lên cấp 3, cháu đã phải học cách tự lập. Có khi vài tháng, thậm chí hết một học kỳ cháu mới về nhà một lần. Lúc đầu gia đình rất lo, nhưng nhờ có chính sách hỗ trợ, mỗi tháng cháu được khoảng 1,1 triệu đồng nên cũng đỡ phần nào. Sắp tới mức hỗ trợ tăng lên, gia đình rất phấn khởi", ông Nguyễn Văn Nhất chia sẻ.

Em Võ Thuận Thảo, HS lớp 11A1 Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà có 4 chị em, bố vừa qua đời sau thời gian dài bệnh nặng. Mẹ em làm việc nhà và phụ nghề biển để nuôi các con.

Ngày rời đảo đi học lớp 10, Thảo mang theo không chỉ hành lý mà còn cả những lo toan. Em phải tự thích nghi với môi trường mới, tự cân đối chi tiêu và tự động viên mình tiếp tục cố gắng. "Khoản hỗ trợ giúp giảm bớt gánh nặng. Em sẽ cố gắng học tốt để thi vào ngành sư phạm, sau này trở về giúp mẹ và quê hương", Thảo tâm sự.

Những chính sách tiếp sức kịp thời đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo ông Dương Hiệp Hưng, Chủ tịch UBND xã Nhơn Châu, tỷ lệ HS tiếp tục học lên THPT tăng mạnh. Nếu năm học 2024 - 2025 chỉ có 11 em vào đất liền học tập, thì hiện nay toàn xã đã có 62 HS theo học, chưa kể nhiều em đang theo đuổi các ngành nghề như dược, hộ sinh, kỹ thuật chế biến, điện lạnh.

Tại kỳ họp thứ 2 HĐND tỉnh Gia Lai khóa XIII nhiệm kỳ 2026 - 2031 vừa qua, một nghị quyết hỗ trợ HS, sinh viên xã đảo Nhơn Châu đã được thông qua. Theo đó, từ năm học 2026 - 2027, mỗi HS THPT sẽ được hỗ trợ hơn 1,6 triệu đồng/tháng, gồm tiền ăn 936.000 đồng, tiền ở 360.000 đồng và chi phí học tập, đi lại 350.000 đồng. Với HS học nghề, tỉnh hỗ trợ 100% học phí cùng học bổng chính sách bằng 80% mức lương cơ sở. Tổng kinh phí dự kiến hơn 1,4 tỉ đồng mỗi năm.

Không chỉ từ ngân sách nhà nước, các trường học trên đất liền cũng chủ động hỗ trợ. Ông Lê Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường THPT số 1 Trần Cao Vân, cho biết nhà trường thường xuyên vận động giáo viên và các nhà hảo tâm chung tay giúp đỡ, tạo điều kiện để HS xã đảo yên tâm học tập.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đó là Bùi Trần Quang Khải (sinh năm 2004, tại TP.HCM), sinh viên ngành công nghệ thông tin chuyên ngành khoa học máy tính Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM).

Hiện đang là sinh viên năm cuối, Khải dự kiến sẽ bảo vệ tốt nghiệp vào tháng 8 tới. Tuy nhiên, tin vui đã đến sớm khi em nhận được thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ tại 3 trường - ĐH Stony Brook, ĐH Tulane, đặc biệt là ĐH Duke (Mỹ) - nơi mà Khải chọn theo học với chuyên ngành kỹ thuật điện và máy tính.

Điều đáng nói, Khải lựa chọn lộ trình nộp thẳng từ cử nhân, dùng kết quả năm 3 để lên thẳng tiến sĩ mà không cần qua bậc thạc sĩ. Tại Mỹ, hệ thống giáo dục cho phép điều này nếu ứng viên chứng minh được sự trưởng thành vượt bậc trong nghiên cứu và học thuật. Khải nhận được bao gồm học bổng toàn phần và hỗ trợ sinh hoạt phí lên đến 43.775 USD mỗi năm, kéo dài trong suốt 5 năm nghiên cứu (tổng giá trị ước tính hơn 5 tỉ đồng). Khải dự kiến sẽ chính thức nhập học vào đầu tháng 8.

Để có được thành quả này, Khải đã tích lũy hơn một năm kinh nghiệm nghiên cứu cùng nhóm AIMA Research Program. Tại đây, em không chỉ được rèn luyện chuyên môn mà còn xây dựng được mạng lưới kết nối với các giáo sư tại Mỹ. Dưới sự dẫn dắt của đàn anh và gia đình, Khải đã được trang bị nền tảng về tư duy nghiên cứu đến kỹ năng chuẩn bị hồ sơ, phỏng vấn và đối ứng với hội đồng tuyển sinh quốc tế.

Chia sẻ về phương pháp học tập, Khải nhấn mạnh yếu tố đam mê và tinh thần tự tìm tòi. Đặc biệt, trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ, nam sinh này quan niệm: "Điều quan trọng không chỉ là tiếp cận được nhiều thông tin mà còn phải rèn tư duy logic và giữ được khả năng suy nghĩ độc lập, 'be original', thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào công cụ".

Khải cho rằng, người làm nghiên cứu cần biết chuyển hóa kiến thức nền tảng thành cơ sở để ứng dụng và sáng tạo phát triển ý tưởng mới. Đôi khi, ta phải chấp nhận đánh đổi, dành nhiều thời gian để đào sâu một chủ đề cụ thể thay vì cố gắng biết tất cả mọi thứ một cách hời hợt. "Khi làm nghiên cứu khoa học, em nghĩ thay vì chỉ đọc nhiều, mình cần phải bắt tay vào tự thực hiện thực nghiệm các thuật toán trong các bài báo khoa học đã được công bố, nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp cốt lõi, từ đó tìm ra được hướng đi mới để sáng tạo phát triển", sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM) chia sẻ.

Bùi Trần Quang Khải vốn là học sinh chuyên hóa tại Trường THPT Nguyễn Hữu Huân (TP.HCM). Những năm tháng THPT, Khải từng đạt huy chương đồng Olympic mở rộng tại TP.HCM ở bộ môn này. Thế nhưng, đại dịch Covid-19 xuất hiện đã trở thành một bước ngoặt lớn làm thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của chàng trai trẻ.

Trong bối cảnh dịch bệnh, việc tiếp cận các phòng thí nghiệm để thực hành hóa học trở nên vô cùng hạn chế. Khải nhận ra rằng, thay vì chờ đợi, mình cần một công cụ linh hoạt hơn để có thể nghiên cứu và làm việc ngay tại nhà. Với suy nghĩ đó, Khải quyết định chuyển hướng sang ngành khoa học máy tính – nơi chiếc máy tính cá nhân có thể trở thành một "phòng thí nghiệm di động". Nói thêm về quan điểm chọn ngành, Khải cho rằng: "Em nghĩ chọn ngành sao cho phù hợp với đam mê hứng thú và điều kiện thực tế của bản thân, đặc biệt là về kinh tế và thiết bị để xác định được định hướng nghề nghiệp rõ ràng".

Với kết quả tốt nghiệp đại học dự kiến loại xuất sắc, Khải cho rằng đó là nhờ luôn duy trì mối quan hệ tốt với bạn bè để cùng trao đổi, phát triển theo nhóm. Khải quan niệm học là không ngại kiên trì tìm hiểu thêm, luyện tập thực hành thêm nhuần nhuyễn các đề tài khác nhau.

Nhìn về tương lai, với mong muốn kết hợp nghiên cứu và ứng dụng thực tế với hy vọng mang lại đột phá công nghệ cho ngành y tế, chàng trai sinh năm 2004 đã vạch sẵn hai hướng đi rõ rệt: nếu tiếp tục con đường học thuật sẽ phấn đấu trở thành giáo sư, nếu bước chân vào thị trường công nghiệp đặt mục tiêu trở thành nhà khoa học nghiên cứu,

Câu chuyện của chàng sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM không chỉ là minh chứng cho trí tuệ của người trẻ Việt Nam mà còn là bài học về sự đam mê bền bỉ, khả năng thích nghi và tư duy định hướng rõ ràng phù hợp - những yếu tố cốt lõi để vươn ra biển lớn trong thế giới công nghệ đầy thử thách.

Tin Gốc: Thanh Niên