Tôi thấy nhiều người vội vàng ra điểm giao dịch của nhà mạng để làm thủ tục vì sợ bị khóa SIM. Xin hỏi nếu không đi xác thực ngay từ thời điểm này thì tôi có bị khóa số điện thoại không? Có phải tất cả thuê bao đều phải xác thực lại? (Nguyễn Trung, Hà Nội)
Tin Gốc: Vnexpress
Khoa Học Công Nghệ
Những trường hợp chia sẻ bài báo trên mạng bị phạt 30 triệu đồng

Chia sẻ với VnExpress, bên lề Hội nghị sơ kết lĩnh vực thông tin điện tử, chiều 24/6, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho biết, việc xác định "có vi phạm bản quyền hay không" phải tùy thuộc vào từng trường hợp cụ thể.
Theo Nghị định 174/2026 có hiệu lực từ ngày 1/7 quy định, hành vi cung cấp, chia sẻ tác phẩm báo chí, văn học, nghệ thuật hoặc xuất bản phẩm mà không được sự đồng ý của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có thể bị xử phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Luật Báo chí 2025 quy định, tác phẩm báo chí là đơn vị cấu thành nhỏ nhất của sản phẩm báo chí, có nội dung độc lập và cấu tạo hoàn chỉnh, gồm tin, bài được thể hiện bằng chữ viết, âm thanh hoặc hình ảnh.
Ông Do diễn giải, nếu người dùng chỉ chia sẻ lại đường link một bài báo trên mạng xã hội, đó không phải là vi phạm bản quyền. "Đường link hoàn toàn không phải là tác phẩm báo chí, mà chỉ là đường dẫn đến tác phẩm đó", ông nói.
Khi người dùng chia sẻ đường link, người khác bấm vào sẽ được chuyển tới trang của cơ quan báo chí để đọc nội dung. Vì vậy, việc chia sẻ đường link bài báo hoàn toàn không vi phạm.
Tuy nhiên, trường hợp chia sẻ đường link kèm theo một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo lại khác. Theo ông Tự Do, nếu người dùng đăng lại một phần hoặc toàn bộ nội dung bài báo mà chưa được sự đồng ý, hành động này có thể bị xem là vi phạm bản quyền.
Một tình huống khác thường gặp là việc "xào nấu" nội dung báo chí. Người đăng không sao chép nguyên văn, nhưng lại lấy ý chính của bài báo rồi viết lại bằng câu chữ khác. Cục trưởng Phát thanh, truyền hình và thông tin điện tử cho hay, trường hợp này cần được xem xét cụ thể.
"Nếu đó là thông tin gốc chỉ có một cơ quan báo chí có thì chắc chắn là vi phạm bản quyền", ông nói. Trong khi đó, với những thông tin phổ biến đã xuất hiện rộng rãi trên nhiều cơ quan báo chí hoặc được nhiều người đăng tải, việc sử dụng lại chưa chắc đã vi phạm.
Ví dụ, thông tin "Hà Nội nóng 40 độ" là dữ liệu phổ biến, ai cũng có thể đăng tải. Nhưng nếu có thêm phần nội dung phỏng vấn chuyên gia khí tượng để giải thích nguyên nhân đợt nắng nóng, đây lại là kết quả lao động nghề nghiệp của phóng viên. Trong trường hợp này, "người ta đi làm, đi hỏi để có được thông tin đó". Việc xào nấu lại có thể bị xem là vi phạm bản quyền.
Theo Cục trưởng Lê Quang Tự Do, bản quyền là lĩnh vực khó có thể liệt kê mọi tình huống vi phạm vì thực tế phát sinh muôn hình vạn trạng. Tuy vậy, nguyên tắc đặt ra là người tạo ra sản phẩm có quyền bản quyền và quyền liên quan. "Bất kể chúng ta sử dụng vào mục đích phi thương mại hay thương mại đều cần phải được sự cho phép của người chủ sở hữu quyền đó", ông khẳng định.
Tin Gốc: Vnexpress

Việc sử dụng bàn di chuột (touchpad) trên laptop không phải là điều xấu, đặc biệt khi người dùng có thể cải thiện trải nghiệm của mình bằng cách áp dụng một số thủ thuật như tạo cử chỉ tùy chỉnh hoặc điều chỉnh tốc độ con trỏ. Tuy nhiên, dù có tinh vi đến đâu, touchpad vẫn không thể đạt được tốc độ và độ chính xác như chuột.
Vậy, nên sử dụng touchpad hay chuột? Rõ ràng, chuột mang lại sự nhanh chóng và chính xác hơn. Những ai đã từng kéo thả trên màn hình đều nhận thấy thao tác này trở nên khó khăn hơn nhiều khi dùng touchpad. Chuột là lựa chọn tối ưu cho cả chơi game và các công việc chuyên nghiệp.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là người dùng nên hoàn toàn từ bỏ touchpad, đặc biệt khi nhìn vào hoàn cảnh sử dụng. Nếu thường xuyên làm việc khi di chuyển, touchpad thực sự tiện lợi hơn vì người dùng không cần mang theo chuột hay tấm lót chuột. Chỉ cần đặt laptop lên bất kỳ bề mặt nào, người dùng có thể làm việc mà không gặp rắc rối.
Chuột máy tính đã xuất hiện từ những năm 1960 và hiện được coi là phương pháp nhập liệu đáng tin cậy nhất. Với tốc độ và độ chính xác cao, chuột là lựa chọn lý tưởng cho các lĩnh vực yêu cầu sự chính xác như thiết kế, lập trình và đặc biệt là chơi game.
Mặc dù chuột có thể gây mỏi tay cho một số người, nhưng nhìn chung, nó thoải mái hơn khi sử dụng trong thời gian dài. Người dùng cũng có thể nâng cao trải nghiệm bằng cách sử dụng chuột công thái học hoặc tấm lót chuột lớn hơn. Đặc biệt, việc mua chuột không phải là khoản đầu tư lớn và người dùng có thể tìm thấy chuột không dây với giá chỉ vài chục đến vài trăm nghìn đồng.
Tuy nhiên, nếu thường xuyên rời khỏi không gian làm việc quen thuộc, chuột có thể trở thành một trở ngại. Việc mang theo chuột không dây nhỏ không phải là vấn đề lớn, nhưng người dùng cũng cần một tấm lót chuột và điều này có thể gây khó khăn khi tìm kiếm không gian làm việc phù hợp.
Mặc dù chuột vẫn là lựa chọn tốt nhất cho người dùng laptop, touchpad vẫn có thể đáp ứng nhu cầu cơ bản. Nó đơn giản và không yêu cầu bề mặt phẳng, rất phù hợp khi người dùng đang di chuyển. Nếu công việc không đòi hỏi độ chính xác cao, touchpad có thể là lựa chọn hợp lý.
Tuy nhiên, đối với những tác vụ phức tạp, người dùng có thể cảm thấy bực bội với tốc độ phản hồi chậm của touchpad. Nếu người dùng dự định làm việc liên tục trong nhiều giờ, bề mặt nhỏ bé của touchpad có thể gây đau tay.
Nhìn chung, khi cần làm việc nghiêm túc, hãy sử dụng chuột, trong khi touchpad sẽ luôn sẵn sàng cho những công việc nhanh chóng khi người dùng đang di chuyển.
Tin Gốc: Thanh Niên

SpaceX do Elon Musk thành lập năm 2002, ban đầu trông giống một dự án phù phiếm. Tuy nhiên, SpaceX đã đi từ con số 0 đến công ty hàng không vũ trụ hàng đầu thế giới trong thời gian ngắn đáng kinh ngạc, đóng vai trò then chốt trong việc mở ra "kỷ nguyên không gian thứ hai".
Theo New Atlas, kỷ nguyên không gian thứ nhất bắt đầu từ tháng 10/1957, khi vệ tinh nhân tạo đầu tiên trên thế giới Sputnik I (Liên Xô) phóng lên vũ trụ, và đang dần kết thúc với sự phát triển của SpaceX. Việc so sánh hai kỷ nguyên này giống như so thuyền buồm 100 tấn thế kỷ 15 với tàu container 70.000 tấn chạy bằng năng lượng hạt nhân hiện đại.
SpaceX đi tiên phong trong việc thực hiện nhiều đổi mới mang tính đột phá mà ngày nay được ngành hàng không vũ trụ ứng dụng rộng rãi. Ví dụ, năm 2008, SpaceX trở thành công ty tư nhân đầu tiên phóng tên lửa nhiên liệu lỏng lên quỹ đạo. Bốn năm sau, công ty này đưa tàu vũ trụ tư nhân đầu tiên cập bến Trạm Vũ trụ Quốc tế (ISS).
Năm 2015, SpaceX lần đầu tiên cho tầng đẩy của một tên lửa quỹ đạo quay về Trái Đất và hạ cánh có kiểm soát bằng cách đốt động cơ. Musk khi đó chia sẻ: "Nếu tìm ra cách tái sử dụng tên lửa hiệu quả như máy bay, chi phí tiếp cận không gian sẽ giảm cả trăm lần. Chưa phương tiện nào có thể tái sử dụng hoàn toàn như vậy trước đây. Đó thực sự là bước đột phá căn bản cần thiết để cách mạng hóa việc tiếp cận không gian".
Hai năm sau, SpaceX thu hút sự chú ý của toàn thế giới khi thực hiện chuyến bay đầu tiên của một tầng tên lửa quỹ đạo tái sử dụng. Năm 2020, công ty tiếp tục gây tiếng vang khi triển khai nhiệm vụ đưa phi hành gia tư nhân đầu tiên lên vũ trụ.
Cuối tháng 5/2026, SpaceX phóng thử nghiệm phiên bản V3 mới nhất của Starship, tên lửa lớn và mạnh nhất lịch sử. Cao khoảng 124 m, tương đương tòa nhà chọc trời 40 tầng, Starship V3 đồ sộ hơn nhiều so với Saturn V - siêu tên lửa cao 110 m của NASA, nổi tiếng với những nhiệm vụ đưa người đến Mặt Trăng trong chương trình Apollo cuối thập niên 1960 đầu thập niên 1970. Tên lửa này cũng có lực đẩy vượt 8 triệu kg, hơn gấp đôi mức 3,5 triệu kg của Saturn V.
Các thành tựu này phản ánh vai trò ngày càng lớn của công ty tư nhân trong việc phóng vệ tinh và tàu vũ trụ, trước đây thường do các cơ quan quốc gia và quân đội kiểm soát. Theo Jonathan's Space Report, trang tin của Jonathan McDowell - nhà thiên văn tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian, tính từ khi vệ tinh đầu tiên bay lên không gian vào tháng 10/1957 đến tháng 5/2026, SpaceX đã đưa 14.844 tải trọng lên quỹ đạo, gần bằng con số 15.062 của toàn bộ các chính phủ và công ty tư nhân khác trên Trái Đất cộng lại.
Những năm 1970 và 1980, thời kỳ đỉnh cao của kỷ nguyên không gian cũ, trung bình có 95 vụ phóng mỗi năm trên toàn thế giới. Năm 2004, số lượng vụ phóng toàn cầu giảm xuống chỉ còn 55 vụ mỗi năm, nhưng hiện con số đã tăng vọt lên khoảng 125.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ này đến từ việc thế giới ngừng coi mỗi vụ phóng như một thí nghiệm ngoạn mục, độc nhất vô nhị, do các nhóm chuyên gia phát triển. Tên lửa cũng không còn được coi là phương tiện dùng một lần cực kỳ đắt đỏ. Ví dụ, chi phí cho một lần phóng tàu con thoi của NASA (hoạt động trong giai đoạn 1981-2011) có thể lên tới 1,5 tỷ USD.
Mô hình hoạt động mới, với SpaceX đi tiên phong, tập trung vào đơn giản hóa tên lửa, tích hợp các bộ phận in 3D và áp dụng cải tiến khác nhằm giảm số lượng linh kiện, giúp sản xuất hàng loạt dễ dàng hơn, đồng thời tăng khả năng tái sử dụng. Bệ phóng cũng được cải tiến để có thể nhanh chóng thiết lập lại, sẵn sàng cho vụ phóng tiếp theo. Sau khi SpaceX đi theo mô hình này, chi phí phóng giảm xuống còn 67 triệu USD với mỗi nhiệm vụ thương mại và 150 triệu USD với nhiệm vụ từ NASA hay Bộ Quốc phòng Mỹ.
Một trong những đối thủ của SpaceX tuân theo mô hình hoạt động tương tự là Blue Origin, công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Jeff Bezos sáng lập. Theo Space, công ty này phát triển tên lửa hạng nặng New Glenn với khả năng chở 50 tấn lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp, mạnh gần bằng tên lửa Falcon Heavy của SpaceX. Phương tiện này cao 98 m, gồm hai tầng, trong đó tầng thứ nhất được thiết kế để tái sử dụng ít nhất 25 lần. Ngoài ra, Blue Origin cũng vận hành New Shepard, phương tiện tái sử dụng nhỏ hơn, có thể đưa du khách lên vùng không gian cận quỹ đạo trong vài phút và thực hiện thí nghiệm khoa học.
Không chỉ đi đầu về dịch vụ phóng, SpaceX cũng tiên phong xây dựng mạng lưới vệ tinh khổng lồ trên quỹ đạo - một đặc trưng của kỷ nguyên không gian mới. Trong kỷ nguyên thứ nhất, các tổ chức tập trung chế tạo vệ tinh lớn cho phép giám sát hoặc liên lạc trên một khu vực rộng. Ngày nay, xu hướng là xây dựng những hệ thống gồm hàng nghìn vệ tinh nhỏ bay sát khí quyển, giúp giảm chi phí cho mỗi vệ tinh, đạt lợi thế kinh tế theo quy mô, tăng khả năng dự phòng, cho phép phóng và thay thế hệ thống trong thời gian ngắn.
SpaceX lần đầu thông báo về mạng lưới vệ tinh Internet Starlink vào năm 2015 và phóng lô vệ tinh đầu tiên lên không gian năm 2019. Đến nay, hệ thống Starlink gồm khoảng 10.000 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất, dự kiến có thể tăng lên 42.000 trong tương lai. Dịch vụ Internet vệ tinh này giúp SpaceX đa dạng hóa nguồn doanh thu bên cạnh dịch vụ phóng.
Nối gót Starlink, hàng loạt công ty khác cũng hướng đến phóng mạng lưới gồm nhiều vệ tinh nhỏ lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp. Một trong những cái tên nổi bật nhất là Amazon với mạng lưới Amazon Leo, hiện có hơn 300 vệ tinh hoạt động, dự kiến con số cuối cùng là khoảng 3.200. Theo Space News, công ty Công nghệ Vệ tinh Spacecom Thượng Hải (SSST) của Trung Quốc hiện đã phóng 126 vệ tinh thuộc dự án Thousand Sails lên quỹ đạo, đặt mục tiêu nâng lên thành 15.000.
Trong kỷ nguyên mới, khoảng cách giữa Trái Đất và không gian dần bị xóa nhòa. Các phương tiện không còn được phóng lên không gian rồi bỏ mặc như "hộp cơm dùng một lần". Cơ quan Nghiên cứu Dự án Phòng thủ Tiên tiến (DARPA) thuộc Lầu Năm Góc cùng những công ty như Northrop Grumman đang phát triển vệ tinh có khả năng tiếp nhiên liệu và bảo dưỡng cho vệ tinh khác, thậm chí tiến hành thử nghiệm thu hồi linh kiện từ vệ tinh cũ để chế tạo hoặc sửa chữa phương tiện mới.
Sự "xóa nhòa" đáng kể nhất có thể nằm ở hạ tầng dữ liệu. Đầu năm nay, SpaceX công bố kế hoạch phóng một triệu vệ tinh làm trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo, cho phép vượt qua hạn chế của lưới điện dưới mặt đất. Cụm vệ tinh này sẽ dùng pin Mặt Trời để vận hành phần cứng điện toán AI. Theo Musk, pin Mặt Trời trên quỹ đạo có thể tạo ra lượng điện gấp 5 lần so với dưới mặt đất, vốn bị khí quyển cản trở.
Nhiều công ty khác cũng ấp ủ kế hoạch xây trung tâm dữ liệu ngoài vũ trụ tương tự. Ví dụ, startup Starcloud (Mỹ) dự định phát triển mạng lưới 88.000 vệ tinh trang bị kiến trúc Nvidia Blackwell kết hợp phần cứng Amazon Web Services (AWS) Outposts.
SpaceX đang chuẩn bị phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), hướng đến mức định giá gần hai nghìn tỷ USD. Samuel Kerr, Giám đốc toàn cầu thị trường vốn cổ phần tại Mergermarket, thừa nhận gần như không có công ty niêm yết tương đương có thể làm chuẩn định giá cho công ty của Musk. "Rất có thể SpaceX sẽ được định giá cao hơn đáng kể so với bất kỳ doanh nghiệp nào trong lĩnh vực công nghệ vũ trụ, nhờ quy mô và vị thế dẫn đầu thị trường", ông nói với Reuters.
Sự kiện IPO của SpaceX cho thấy ngành vũ trụ đang phá vỡ rào cản lâu đời và thu hút các nhà đầu tư tư nhân giống như bất cứ ngành công nghiệp nào khác. Điều này đồng nghĩa, dòng tiền giờ có thể đổ vào các dự án không gian ở quy mô chưa từng thấy. New Atlas nhận định, trong kỷ nguyên mới, mọi thứ sẽ rất khác khi những chuyến bay vào vũ trụ trở nên rẻ và dễ dàng hơn.
Tin Gốc: Vnexpress

