Khóa thông minh và những rủi ro cần lưu ý

Thông tin được ông Nguyễn Lâm Thanh, Tổng giám đốc TikTok Việt Nam nêu tại hội thảo Creator for Vietnam, chiều 7/5, chuẩn bị cho việc hình thành một cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung trong nước.

Theo ông Thanh, chỉ tính riêng TikTok, hiện có khoảng 6 triệu người làm sáng tạo nội dung có thu nhập hàng tháng từ nền tảng. Nếu tính trên toàn bộ hệ sinh thái Internet Việt Nam, ông ước tính lực lượng này có thể lên tới 10 triệu người.

Con số này phản ánh sự thay đổi sau gần 30 năm Internet xuất hiện tại Việt Nam, từ một công cụ của tổ chức trở thành "một phần cuộc sống". Ông cho rằng, sự phát triển, thành công của Internet ngày hôm nay có sự đóng góp cực kỳ lớn của những người làm nội dung.

Không chỉ tạo nội dung giải trí hay bán hàng, các nhà sáng tạo còn góp phần quảng bá văn hóa, du lịch, kết nối sản phẩm địa phương tới thị trường rộng hơn. Dù vậy, lực lượng này vẫn chưa được nhìn nhận "như một nghề đúng nghĩa". Theo đại diện TikTok Việt Nam, nghề bán hàng online trước nay chưa được đánh giá đúng và tôn vinh đúng mức.

Ông Đỗ Hữu Hưng, CEO Accesstrade Việt Nam - nền tảng kết nối doanh nghiệp với các đối tác sáng tạo nội dung cho hay, các KOC, KOL và những nhà sáng tạo nội dung nay đã trở thành một nghề thực sự, một nghề ổn định và có tiềm năng phát triển.

Dẫn chứng cho điều đó, ông cho biết, mô hình thương mại điện tử kết hợp nội dung đang tăng trưởng mạnh tại Việt Nam. Chỉ tính riêng TikTok, 50% doanh số của các nhãn hàng trên nền tảng này đến từ các nhà sáng tạo nội dung, thậm chí, với một số thương hiệu, 90% lượng đơn hàng của họ đến từ lực lượng này.

Bình luận về con số 10 triệu người kiếm tiền trên các nền tảng mà đại diện TikTok đưa ra, ông Hưng cho rằng số người làm nội dung lớn không đồng nghĩa với chất lượng và sự bền vững.

Theo CEO Accesstrade, hoạt động của lực lượng này ở Việt Nam hiện "vẫn còn manh mún". Ở Việt Nam chưa có chuẩn về năng lực, đạo đức cho các KOL, KOC, nhà sáng tạo nội dung, dẫn đến việc thời gian qua có nhiều câu chuyện tiêu cực phát sinh, gây ảnh hưởng xấu tới nghề này. Theo ông, điều này ảnh hưởng tới cả ba bên: nhãn hàng, người sáng tạo và người tiêu dùng.

Để giải quyết vấn đề này, sáng kiến Creator for Vietnam do Accesstrade và TikTok triển khai dự định xây dựng một cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung với các tiêu chuẩn chung. Mục tiêu là hình thành cộng đồng 10.000 nhà sáng tạo đạt chuẩn về mức độ ảnh hưởng, khả năng tạo ra doanh thu và đạo đức nghề nghiệp.

Ở góc nhìn khác, Tổng thư ký Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM) - ông Trần Văn Trọng, cho rằng lực lượng các nhà sáng tạo nội dung có thể hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, đặc biệt ở các địa phương tiếp cận với thương mại điện tử. Theo ông, nhu cầu nhân lực thương mại điện tử hiện rất lớn, trong khi nhiều doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận chuyên gia có kỹ năng về lĩnh vực này.

Ông Trọng cũng cho rằng việc hình thành một cộng đồng các nhà sáng tạo nội dung sẽ góp phần chia sẻ kỹ năng kinh doanh, kỹ năng làm nội dung và kiến thức về chính sách, pháp luật.

Theo các báo cáo thị trường, quy mô thương mại điện tử Việt Nam năm 2025 ước đạt 31-32 tỷ USD, tăng trưởng 25-27% mỗi năm. Dự báo đến năm 2030, quy mô thị trường có thể đạt 80-100 tỷ USD, thuộc nhóm tăng trưởng nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong bức tranh năng lượng tái tạo, điện mặt trời, điện gió và thủy điện đang có những ưu nhược riêng. Điện mặt trời và điện gió có chi phí sản xuất ngày càng rẻ nhưng mang tính gián đoạn, đòi hỏi hệ thống lưu trữ như pin để cân bằng phụ tải, còn thủy điện phụ thuộc địa hình và nguồn nước. Hydrogen được xem là lựa chọn tiềm năng cho lưu trữ dài hạn giúp giải bài toán lưu trữ cho các siêu dự án điện gió, điện mặt trời, biến nguồn năng lượng thiên nhiên thành nguồn lực ổn định.

Tại Việt Nam, một số doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh giải pháp riêng với mục tiêu đáp ứng nhu cầu hydrogen xanh trong nước cũng như xuất khẩu ra thị trường thế giới, trong đó có Indefol có trụ sở tại TP HCM, hiện tập hợp 100 kỹ sư người Việt chuyên về năng lượng tái tạo, còn lại đến từ Pháp (20) và Đức (10).

"Việc 'đi sớm' trong lĩnh vực hydrogen xanh không đơn thuần đón đầu xu hướng, mà để chủ động xây dựng nền tảng cho cả thị trường, từ cung, cầu đến chuỗi cung ứng nội địa", ông Trần Quốc Hiệu, CEO Indefol, nói. "Nếu chờ thị trường rõ ràng mới tham gia, chúng ta sẽ bị phụ thuộc toàn bộ công nghệ lõi vào chuỗi cung ứng nước ngoài, mất lợi thế cạnh tranh dài hạn".

Từ dự án hợp tác Đức - Pháp - Việt

Theo TS Phạm Minh Vương, nhà đồng sáng lập Indefol, hành trình bắt nguồn từ một chương trình nghiên cứu năng lượng tái tạo của Đại học Bách khoa TP HCM cách đây gần 20 năm. Đến 2008, Indefol thành lập với tầm nhìn tạo ra những tấm pin mặt trời giúp doanh nghiệp giảm chi phí.

Trong giai đoạn 2008-2018, công ty tập trung vào lĩnh vực điện mặt trời áp mái, hoàn thành hàng chục dự án với tổng công suất khoảng 100 MWp. Đến 2018-2022, công ty mở rộng triển khai tới đối tác lớn nước ngoài, gồm 33 nhà máy cho doanh nghiệp FDI, đồng thời tích hợp hệ thống quản lý năng lượng thông minh để tối ưu hóa hóa đơn điện.

"Nhưng càng làm, chúng tôi càng nhận thấy lĩnh vực điện mặt trời dần chạm đến giới hạn", ông Vương cho biết.

Ông Vương đánh giá, điện mặt trời giúp giảm kWh điện từ lưới điện quốc gia nhưng các nhà máy gặp hai vấn đề lớn, đầu tiên liên quan đến nhiệt công nghiệp, khi điện mặt trời không thể thay thế lò hơi đốt than/gas; và tính ổn định, khi không thể sản xuất điện vào ban đêm, khiến nhà máy vẫn lệ thuộc vào lưới điện và chịu phí công suất cao.

Hydrogen lúc này như "viên pin bằng khí" giải quyết tận gốc. Nhưng thay vì nhập khẩu, Indefol chọn phát triển từ đầu nhằm giảm phụ thuộc công nghệ và kiểm soát về sau. "Làm chủ công nghệ nằm ở việc nắm giữ bản quyền trí tuệ, khả năng thiết kế tích hợp hệ thống và bộ não điều khiển", theo ông Vương.

Indefol tận dụng nền tảng điện mặt trời sẵn có để bước vào chuỗi giá trị hydrogen xanh, trước hết bắt tay làm chủ công nghệ điện phân (electrolyzer). Công ty phát triển thành công đầu đốt Burner GH2 sử dụng 100% hydrogen để thay thế hoàn toàn gas, khí tự nhiên, từng bước tự chủ nguồn nhiệt công nghiệp.

Với chế tạo thiết bị vật lý, theo ông Hiệu, linh kiện nào Việt Nam làm tốt như gia công cơ khí, sắt thép sẽ hợp tác nội địa, còn những thành phần phức tạp hơn buộc phải nhập khẩu. Chẳng hạn, cảm biến (sensor) có công nghệ lõi là các phản ứng hóa lý sinh ra điện áp đưa về mạch điều khiển nhập từ Đức, hay bảng mạch PCB thiết kế bởi kỹ sư Việt Nam, thuê gia công tại Trung Quốc để tối ưu chi phí, nhưng sắp tới chuyển dần sang lắp ráp tại Việt Nam.

Các hệ thống điện phân sau đó lần lượt ra đời và tinh chỉnh trước khi thương mại hóa. Khác với giải pháp khi đó, máy điện phân của Indefol kết nối trực tiếp với nguồn điện một chiều từ điện mặt trời. Từ khi R&D đến phát triển thành cỗ máy có thể vận hành đầu tiên mất khoảng 2-3 năm.

"Đây là giai đoạn khó khăn nhất vì chúng tôi phải làm việc chặt chẽ với các đối tác Đức nhằm chuyển giao công nghệ lõi và thiết kế tích hợp trực tiếp với điện mặt trời áp mái", ông Sonny Manuel, Giám đốc mảng bán hàng của Indefol, chia sẻ.

Với sự hậu thuẫn của các đối tác châu Âu trong lĩnh vực lưu chuyển chất lỏng và pin nhiên liệu như DFM-Europe, Dekra và Infineon, Indefol rút ngắn thời gian nghiên cứu. Các đối tác cũng mở ra các kênh tài chính và trợ cấp, giúp giảm áp lực vốn đầu tư R&D và tăng tính khả thi cho dự án tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc nhà máy sản xuất Indefol tại Long An, cho biết cỗ máy mới nhất, IDF-EX1000X, được xây dựng trên nền tảng công nghệ điện phân kiềm (Alkaline), là hệ thống sản xuất hydrogen công suất 1 MW đầu tiên do Việt Nam sản xuất, làm chủ 50% công nghệ, còn lại 32% từ Đức và 18% từ Pháp. Trong những phiên bản tiếp theo, công ty đặt tham vọng tăng mức độ tự chủ lên 60-70% trước năm 2030.

Dù vậy, việc tìm kiếm nhà cung cấp sắt thép, cơ khí chính xác và thiết bị điện tử trong nước đạt chuẩn để lắp ráp máy điện phân vẫn là thách thức lớn. "Sản xuất hydrogen là cuộc chơi nguy hiểm nếu mất kiểm soát", ông Dũng cho hay. "Đặc thù của hydro dùng trong thiết bị công nghệ cao là yêu cầu độ tinh khiết gần như tuyệt đối, từ 99,997% đến 99,999%. Chỉ cần độ tinh khiết sụt giảm xuống mức 75%, hệ thống lập tức đối mặt với nguy cơ cháy nổ hiện hữu".

Indefol đã khai triển dự án hydrogen xanh đầu tiên tại Nam Định vào tháng 7/2025 với sự hợp tác cùng Siemens và Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ). Công ty cũng trúng thầu dự án hydrogen để chạy trung tâm dữ liệu AI, xe tải hydrogen và máy bay 5 chỗ chạy hydrogen tại Pháp.

"Những người đang tham gia vào nền kinh tế hydrogen xanh có thể xem là những người đi tiên phong nhiều năm so với phần còn lại", TS Thomas Aulig, Phó hiệu trưởng trường Đại học Việt Đức (VGU), nói về nỗ lực làm chủ công nghệ điện phân và hydrogen xanh của Indefol.

Còn theo ông Wolfgang Backer, Giám đốc quản lý phát triển kinh doanh Dekra - tổ chức chuyên gia độc lập lớn nhất thế giới trong lĩnh vực kiểm định, thử nghiệm và chứng nhận an toàn có trụ sở tại Đức, hệ thống của Indefol có thể đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe cấp toàn cầu ở mức độ nhất định. Tuy nhiên, ông cho rằng đây là "lời đánh giá khó", bởi tổ chức của ông chưa cấp chứng nhận hoàn thiện cho giải pháp tương tự ở các nước khác.

"Trong ngành năng lượng tái tạo, đặc biệt với hydrogen, mọi quy chuẩn đều vô cùng ngặt nghèo. Trọng tâm của chúng tôi là yếu tố an toàn và bảo mật, và Indefol đang đáp ứng được nhiều yêu cầu trong số đó", ông cho hay.

Dù vậy, theo ông, bất kỳ hệ thống nào muốn ra thị trường đều phải chứng minh sự an toàn tuyệt đối, xuyên suốt vòng đời từ khâu lên bản vẽ thiết kế, chọn vật liệu, quy trình lắp ráp đến khi vận hành thực tế. Việc một doanh nghiệp như Indefol tự chủ giải pháp riêng để tự động giám sát an toàn cho các hệ thống liên quan đến năng lượng như hydrogen là hướng đi hiện đại và cần thiết. Nhưng để có cái gật đầu của các thị trường khó tính nhất, hệ thống đó sẽ còn phải trải qua những vòng kiểm tra thực tế trong thời gian tới.

Bài toán 1.500 nhân sự

Đội ngũ Indefol cũng thừa nhận để đạt tham vọng, họ "còn rất nhiều bài toán" cần giải. Trong đó, nhân lực được xem là yếu tố cốt lõi.

Bà Bùi Thanh Thảo, đại diện tuyển dụng của Indefol, cho biết điểm yếu "cốt tử" của doanh nghiệp là nhân tài. Nguồn nhân lực hiện có của công ty hội tụ đủ tiêu chí trẻ, nhiệt huyết và khả năng tiếp thu nhanh. Nhưng để mở rộng quy mô lên hàng nghìn MW, công ty cần nhiều kỹ sư hơn, cũng như chuyên gia hệ thống có kinh nghiệm thực chiến trong vận hành thiết bị áp suất cao, điện tử công suất, hóa học, cơ khí, vật liệu và điều phối lưới điện thông minh.

Indefol đặt ra mục tiêu tuyển dụng 1.500 người từ năm ngoái, đồng thời hợp tác với các trường đại học hàng đầu trong nước như Đại học Bách khoa TP HCM, Đại học Việt Đức (VGU) để đưa sinh viên trực tiếp tham gia các phòng thí nghiệm, để họ tự tay thiết kế, chế tạo, lắp ráp và kiểm định.

Các kỹ sư tại Indefol cũng trực tiếp tham gia vào dự án cùng chuyên gia châu Âu, làm việc theo mô hình liên phòng ban, phối hợp giữa R&D, vận hành và đối tác quốc tế để giải quyết bài toán thực tế.

"Không chỉ tuyển mới, đây là quá trình 'nhúng' các kỹ sư trẻ vào môi trường làm việc với chuyên gia Đức, Pháp", bà Thảo nói. "Chúng tôi dùng 50% nội lực Việt Nam để họ trực tiếp thiết kế, lắp ráp và xử lý lỗi tại hiện trường, từ đó biến những cá nhân 'tiềm năng' thành 'chuyên môn cao' thông qua thực địa".

Dù tự chủ được năng lượng, chi phí điện năng - vốn chiếm 60-80% giá hydrogen xanh - vẫn là yếu tố gây khó. Để cạnh tranh với hydrogen xám (sản xuất bằng điện thông thường), Indefol tập trung mục tiêu giá dưới 2 cent/kWh.

Với bài toán đầu ra, ông Nguyễn Đoàn Tứ Lập, phụ trách tài chính của Indefol, cho biết năng lực của công ty đã được định hình và củng cố khi đã triển khai nhiều dự án năng lượng tái tạo với đối tác lớn. Tuy nhiên, đặc trưng ngành năng lượng tái tạo cần dòng vốn cực kỳ dài hạn. "Không giống điện mặt trời áp mái, lắp đặt trong vòng 3-6 tháng là hoàn thành và phát sinh doanh thu, dự án hydrogen xanh cần thời gian phát triển và xây dựng lâu hơn. Do đó, kỳ hạn tài trợ phải linh hoạt 15-20 năm", ông Lập nói.

"Bài toán nhân lực và nguồn tiêu thụ là lớn nhất, nhưng chúng tôi kỳ vọng với sự hợp tác của tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng như các chế tài thúc đẩy năng lượng xanh của chính phủ, Indefol sẽ sớm đạt những kết quả tốt, giúp Việt Nam hiện diện rõ nét trên bản đồ hydrogen và năng lượng tái tạo của thế giới", ông Vương nói thêm.

Tin Gốc: Vnexpress

Android 17 trình làng tuần này tại Android Show 2026 - sự kiện diễn ra trước thềm Google I/O 2026 tháng 6. Trước đó, hệ điều hành đã xuất hiện dưới dạng beta cho thiết bị Pixel vài tháng qua.

Gemini Intelligence

Trên Android 17, Gemini Intelligence biến các tác nhân AI trở nên thực tế và hữu ích. Trợ lý ảo thế hệ mới tích hợp mô hình Gemini mới nhất, có khả năng thực hiện quy trình tự động hóa phức tạp thay cho người dùng, chẳng hạn gọi xe hay đặt đồ ăn, thậm chí tìm kiếm giáo trình môn học trong tài khoản Gmail của người dùng, hay tự động thêm sách giáo khoa vào giỏ hàng. Một trường hợp sử dụng thực tế khác là cho phép Gemini Intelligence tự động biến danh sách mua sắm dài từ ứng dụng ghi chú thành giỏ hàng hoàn chỉnh, người dùng chỉ cần mua bằng một cú chạm.

Một số chuyên gia đánh giá Gemini Intelligence mang lại tiện ích lớn, nhưng có thể "chạm đến ranh giới mong manh về quyền riêng tư". Tuy nhiên, Google nhấn mạnh người dùng có quyền quyết định cuối cùng với Gemini Intelligence, bất kỳ lệnh nào cũng sẽ dừng ngay khi được yêu cầu thông qua thông báo trạng thái tiến độ.

Gemini Intelligence sẽ có mặt đầu tiên trên thiết bị Samsung Galaxy và Google Pixel đủ điều kiện vào mùa hè. Những thiết bị khác sẽ được bổ sung trong nửa cuối năm nay.

Tùy chỉnh widget bằng Vibe Coding

Tính năng mới trong Android 17 cho phép người dùng sử dụng Vibe Coding - xu hướng dùng AI để lập trình - để tạo các widget (tiện ích truy cập nhanh trên màn hình chính) được tùy chỉnh chỉ bằng cách mô tả những gì mong muốn.

Theo Google, widget tạo bằng ngôn ngữ thiết kế Material Expressive, không quá cầu kỳ nhưng đầy đủ chức năng và mang đậm dấu ấn cá nhân. Chẳng hạn, người dùng có thể yêu cầu tạo một tiện ích cung cấp kế hoạch chuẩn bị bữa ăn hàng tuần hoặc báo cáo thời tiết địa phương cụ thể.

Rambler

Android 17 lần đầu giới thiệu Rambler, được Google tích hợp vào Gboard nhằm nâng cấp trải nghiệm nhập liệu bằng giọng nói. Thay vì ghi lại nguyên văn mọi câu nói như các công cụ speech-to-text thông thường, Rambler tự động loại bỏ từ đệm như "ừm", "à" hay đoạn lặp, những lần người dùng đổi ý giữa chừng. Nhờ AI hiểu ngữ cảnh tốt hơn, hệ thống tự sắp xếp lại câu chữ để tạo thành một đoạn văn mạch lạc và tự nhiên hơn. Tính năng này cũng hỗ trợ chuyển đổi linh hoạt giữa nhiều ngôn ngữ trong cùng một đoạn nói.

Bên cạnh đó, Rambler giúp xử lý giọng nói theo kiểu hội thoại đời thực, thay vì yêu cầu người dùng nói chậm và chính xác như trước. Họ có thể nói ngập ngừng, sửa câu giữa chừng hoặc diễn đạt dài dòng, còn AI sẽ tóm lược thành nội dung gọn gàng trước khi gửi đi.

Về cơ bản, người dùng có thể nói chuyện như bình thường, còn Rambler sẽ biến các câu nói "hỗn loạn" thành thông điệp phù hợp và ngắn gọn hơn. Điểm đặc biệt của tính năng này là không phụ thuộc vào ngôn ngữ khi có thể kết hợp tiếng Anh với các ngôn ngữ khác và dựa vào Rambler để hiểu cả ngữ cảnh lẫn sắc thái.

Kiểm soát lướt mạng xã hội

Lướt mạng một cách vô thức và tiếp xúc thông tin tiêu cực được đánh giá là "vấn nạn hiện đại" mà hầu hết người sử dụng smartphone mắc phải. Theo Google, có rất nhiều thứ hữu ích và hiệu quả hơn để làm với thiết bị mạnh mẽ như điện thoại và Pause Point (Điểm tạm dừng) ra đời để giải quyết vấn đề.

Khi người dùng mở một ứng dụng mà hệ thống đánh giá gây xao nhãng, chẳng hạn Instagram, Facebook, TikTok, màn hình chờ Pause Point sẽ hiện lên, cung cấp bộ đếm thời gian 10 giây giúp họ suy nghĩ xem mình có thực sự muốn mở hay không. Người dùng cũng có thể cài đặt thời gian sử dụng, khi hết thời gian sẽ cung cấp các lựa chọn thay thế như nghe sách nói hoặc sách điện tử.

Để tăng tính "nghiêm khắc", việc tắt Pause Point khá khó khăn khi hệ thống yêu cầu khởi động lại máy - điều có thể khiến người dùng phân vân trước khi đưa ra quyết định.

Hỗ trợ sáng tạo nội dung

Android 17 cung cấp một số công cụ hữu ích cho người sáng tạo nội dung số. Trong đó, Screen Reactions cho phép dễ dàng phản ứng với nội dung bằng cách quay video bằng camera trước với màn hình làm nền. Google hợp tác với Meta, cho phép người dùng quay video Ultra HDR độ nét cao trên Android, kết hợp Night Sight giúp làm nổi bật cảnh quay thiếu sáng, sau đó đăng lên Instagram. Người dùng cũng có thể livestream bằng nền tảng Meta với tính năng này.

Google cũng bổ sung một số công cụ mới vào ứng dụng Edits của Instagram, độc quyền cho Android. Ví dụ, Smart Enhance và Sound Separation dùng AI để nâng chất lượng video gốc hoặc tách riêng bản nhạc cụ thể, chỉ giữ lại âm thanh cần thiết, loại bỏ tiếng ồn không mong muốn. Việc tải ảnh lên Instagram cũng được giữ chất lượng gốc thay vì bị "bóp" như trước.

Ứng dụng Adobe Premiere cũng sẽ có mặt trên Android 17 vào cuối hè, kèm các mẫu và hiệu ứng độc quyền dành cho người sáng tạo nội dung trên YouTube.

Chạy ứng dụng dạng "bong bóng"

Android 17 tích hợp khả năng đa nhiệm App Bubbles, cho phép người dùng thu nhỏ bất kỳ ứng dụng nào vào một bong bóng giống hộp thoại trò chuyện, sau đó di chuyển và tương tác ngay trên các ứng dụng đang chạy khác. Cách này tương đồng với "bong bóng" Chat Bubbles trước đây, nhưng áp dụng cho nhiều app hơn. Tính năng tương tự được sử dụng trong một vài giao diện Android tùy chỉnh trong những năm qua, nhưng hiện được Android trang bị mặc định.

Android 17 dự kiến được công bố chính thức tại Google I/O 2026 ngày 19-20/5. Sau thời gian này, nền tảng bắt đầu lộ trình cập nhật khởi đầu với dòng Google Pixel và Samsung Galaxy thế hệ mới trước khi đến với các dòng máy khác.

Tin Gốc: Vnexpress