Trong cuộc đua xe điện toàn cầu, quốc gia nào làm chủ được nguồn cung Lithium – thứ được ví như ‘vàng trắng’ – quốc gia đó sẽ nắm giữ lợi thế sinh tồn. Mới đây, một cơ sở tại tỉnh Fukui, Nhật Bản đã công bố bước ngoặt chấn động khi thu hồi thành công 90% lượng Lithium từ pin xe điện đã qua sử dụng, con số cao gấp đôi so với các phương pháp truyền thống.
Đột phá này đến từ JX Metals Circular Solutions, công ty con của một ‘ông lớn’ trong ngành kim loại màu tại Nhật Bản. Thay vì chấp nhận mức hiệu suất thấp như trước đây, đội ngũ kỹ sư tại nhà máy Tsuruga đã thay đổi hoàn toàn tư duy về phương pháp hóa học trong quy trình chiết xuất.
Quy trình bắt đầu bằng việc xử lý nhiệt pin cũ để loại bỏ tạp chất, sau đó nghiền nát thành một loại bột mịn chứa đầy kim loại quý gọi là ‘khối đen’ (black mass). Từ đây, phương pháp thủy luyện (hydrometallurgy) – một kỹ thuật xử lý hóa chất bằng nước – sẽ được triển khai để ‘bóc tách’ Lithium nguyên chất ra khỏi hỗn hợp.
Điểm khiến giới chuyên gia kinh ngạc không chỉ nằm ở con số 90%. Quy trình mới của JX Metals còn cực kỳ thân thiện với môi trường khi sử dụng chính Lithium Hydroxide thu hồi được để thay thế cho các hóa chất tinh chế truyền thống. Cải tiến thông minh này giúp cắt giảm tới 40% lượng phát thải carbon, biến đây trở thành một trong những quy trình tái chế sạch nhất thế giới hiện nay.
Đối với một quốc gia vốn phải nhập khẩu gần như 100% khoáng sản và phụ thuộc lớn vào các nhà máy tinh chế tại Trung Quốc như Nhật Bản, đây được xem là một bước đi chiến lược để tiến tới sự tự chủ hoàn toàn.
Dù đã vượt xa mục tiêu 70% mà Chính phủ Nhật Bản đề ra cho năm 2030, nhưng thách thức hiện tại lại nằm ở khâu… thu gom. Hiện chỉ có khoảng 14% pin Lithium-ion hết hạn tại Nhật Bản được đưa đến các kênh tái chế chính thức. Một lượng lớn xe điện cũ vẫn đang bị xuất khẩu sang nước ngoài, kéo theo đó là khối lượng khổng lồ kim loại quý giá ‘chảy máu’ khỏi biên giới.
Trong bối cảnh luật tái chế mới chính thức có hiệu lực trong năm nay, Nhật Bản đang nỗ lực siết chặt quy trình thu gom để đảm bảo công nghệ đột phá này có đủ ‘nguyên liệu’ nhằm duy trì huyết mạch cho ngành công nghiệp xe điện quốc gia.
Tin Gốc: Thanh Niên

Theo Popular Science, công ty công nghệ Italy Newcleo đang phát triển lò phản ứng thế hệ mới Precursor, sử dụng chì làm mát thay thế nước, giúp giảm nguy cơ từ các vụ tan chảy lò. Các lò phản ứng truyền thống thường phụ thuộc vào nước làm mát, có thể bay hơi khi xảy ra sự cố, khiến lõi lò lộ ra và dễ bị nóng quá mức.
Khi phát triển Precursor, nhóm kỹ sư của Newcleo cho rằng mô phỏng hoạt động của lò phản ứng hạt nhân mà không thực sự sử dụng phản ứng phân hạch có thể mang lại kết quả tương tự nhưng đi kèm nguy cơ xảy ra sự cố. Cả Precursor và mẫu lò phản ứng có sử dụng nhiên liệu sắp tới của công ty đều dùng chì để làm mát. Khác biệt duy nhất là nhờ trang bị máy sưởi điện, Precursor an toàn hơn để thử nghiệm trước khi chuyển sang lò phản ứng có nhiên liệu công suất 30 MW. Theo Stefano Buono, giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập Newcleo, điều khiến Precursor trở nên độc đáo là lò sản xuất điện bằng một turbine do công ty đối tác Fincantieri chế tạo.
Khi lò phản ứng được đặt vào vị trí tại Trung tâm Nghiên cứu ENEA Brasimone gần Bologna, Italy, nó nặng khoảng 20 tấn. Trọng lượng của lò tăng lên 115 tấn khi đổ đầy chì. Hồi tháng 4, Newcleo bắt đầu lắp đặt Precursor với 3 bộ phận chính. Đầu tiên là bể nóng chảy, nơi các thỏi chì được xếp vào và đun lỏng. Bộ phận thứ hai là khoang lưu trữ chì nóng chảy trong quá trình nạp ban đầu hoặc bảo trì lò phản ứng. Cuối cùng là khoang truyền, giúp trao đổi chì nóng chảy giữa khoang lưu trữ và khoang chính của lò phản ứng, theo Interesting Engineering.
Sử dụng chì để làm mát đem lại nhiều lợi thế. Do chì cần làm nóng tới 1.743 độ C để bắt đầu sôi, lò phản ứng không cần áp suất cực cao như sử dụng nước làm mát ở lò phản ứng có nhiên liệu. Chì nóng chảy đặc đến mức nó có thể tự lưu thông mà không cần bơm hỗ trợ nhưng dễ dàng đông đặc nếu bị rò rỉ nhiên liệu.
Vì không dùng nhiên liệu, Precursor không có nguy cơ tiến đến trạng thái siêu tới hạn khi thử nghiệm. Khối lượng tới hạn là lượng nhiên liệu tối thiểu cần thiết để lò duy trì chuỗi phản ứng hạt nhân liên tục, với các neutron sinh ra từ mỗi phản ứng phân hạch gây ra phản ứng tương tự ở một nguyên tử khác. Khi lò đạt ngưỡng siêu tới hạn mà không được kiểm soát, phản ứng gia tăng nhanh chóng khiến nhiên liệu hạt nhân dễ tự bốc cháy và gây ra vụ nổ. Nhưng trong Precursor, khoang chứa nhiên liệu để trống. Thay vào đó, máy sưởi điện làm nóng chì để chì truyền nhiệt đến máy phát hơi nước, cung cấp năng lượng cho turbine.
Lò Precursor có công suất 10 megawatt nhiệt đang trong quá trình xây dựng và sẽ hoàn thành cuối năm 2026, trở thành minh chứng cho khả năng tích hợp mọi quy trình của công ty từ kỹ thuật, chế tạo, vận chuyển đến lắp đặt. Newcleo đang làm việc để xây dựng lò 30 MW tại các thị trấn Savigny-en-Véron và Beaumont-en-Véron của Pháp, dự kiến vận hành vào năm 2031.
Khi thế giới tìm kiếm các giải pháp đáp ứng nhu cầu năng lượng mà không phát thải carbon, năng lượng hạt nhân đang trở nên ngày càng phổ biến. Trong khi một số nước như Trung Quốc xây dựng những nhà máy điện hạt nhân quy mô lớn, các quốc gia phương Tây đang tìm kiếm cách an toàn hơn để chuyển đổi sang năng lượng hạt nhân bằng công nghệ mới. Lò phản ứng module (SMR) và lò phản ứng vi mô cung cấp năng lượng hạt nhân ở quy mô nhỏ hơn, trong khi lò phản ứng làm mát bằng natri hoặc chì giúp cải thiện độ an toàn và hiệu quả của quá trình sản xuất điện.
Tin Gốc: Vnexpress

Một dự án có tên "colleague.skill" đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.
"Colleague.skill" được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.
Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các "sếp" tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.
"Colleague.skill" gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là "chưng cất kỹ năng", ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.
Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối "chưng cất kỹ năng" và chia sẻ công cụ "anti-distillation skill" (kỹ thuật chống chưng cất).
"Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này", cô nói. "Anti-distillation skill" lấy tệp kỹ năng - dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý - rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.
Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc - những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.
"Anti-distillation.skill" tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản "sạch" để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.
Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. "Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng", Deng nói.
Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, "đối đầu với "colleague.skill" và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.
Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: "Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc", hay "Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?".
"Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào", Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.
Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.
Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.
Tuy nhiên, không phải mọi vụ "sa thải vì AI" đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.
Nam Nguyễn tổng hợp
Nguồn: https://vnexpress.net/cuoc-dau-cua-hai-cong-cu-ai-tai-cong-so-trung-quoc-5060299.html
Khoa Học Công Nghệ
Vì sao smartwatch theo dõi sức khỏe ngày càng được ưa chuộng?

Trong vài năm trở lại đây, smartwatch (đồng hồ thông minh) đã thay đổi vai trò từ một thiết bị công nghệ đơn thuần sang công cụ theo dõi sức khỏe cá nhân. Thay vì chỉ quan tâm đến số bước chân hay lượng calo tiêu thụ, nhiều người dùng bắt đầu chú ý hơn đến các chỉ số như giấc ngủ, nhịp tim hay mức độ căng thẳng trong ngày.
Xu hướng này cũng đi cùng với sự đa dạng trong thói quen vận động. Bên cạnh những bộ môn quen thuộc như chạy bộ hay tập gym, các hoạt động như pilates hoặc pickleball cũng ngày càng phổ biến, cho thấy nhu cầu kết hợp giữa vận động và chăm sóc sức khỏe đang trở thành một phần của lối sống hiện đại. Khi đó, thiết bị đeo không chỉ dừng lại ở việc ghi nhận dữ liệu, mà còn cần giúp người dùng hiểu và điều chỉnh cơ thể một cách phù hợp hơn.
Trong nhóm smartwatch theo dõi sức khỏe hiện nay, một số thiết bị như Garmin Venu 4 Watch được thiết kế theo hướng cân bằng giữa yếu tố công nghệ và trải nghiệm sử dụng hằng ngày, hướng đến việc theo dõi sức khỏe toàn diện bên cạnh các tính năng thể thao.
Ấn tượng ban đầu khi cầm chiếc đồng hồ này là cảm giác khá nhẹ, với phiên bản kích thước 45 mm. Thiết kế không quá dày giúp thiết bị dễ dàng đeo cả ngày mà không gây vướng víu, kể cả trong những hoạt động thường nhật như làm việc, di chuyển hay tập luyện.
Phần dây đeo sử dụng chất liệu silicon mềm, tạo cảm giác dễ chịu khi tiếp xúc với da trong thời gian dài. Trong quá trình sử dụng thực tế, thiết bị không gây cảm giác nóng hay cấn cổ tay, ngay cả khi đeo liên tục từ sáng đến tối.
Thiết kế tổng thể của Garmin Venu 4 Watch mang tính trung tính, đi kèm nhiều tùy chọn màu sắc, phù hợp với nhiều hoàn cảnh khác nhau. Người dùng có thể đeo khi đi làm, sinh hoạt hằng ngày hoặc trong các buổi tập mà không tạo cảm giác quá thiên về thể thao.
Khi smartwatch trở thành thiết bị hiểu cơ thể
Một trong những thay đổi đáng chú ý của smartwatch hiện nay là khả năng theo dõi nhiều chỉ số sức khỏe khác nhau và tổng hợp chúng thành những thông tin dễ hiểu. Trong quá trình sử dụng, các tính năng theo dõi chất lượng giấc ngủ, độ biến thiên nhịp tim và mức độ căng thẳng 24/7 là những yếu tố được dùng thường xuyên nhất.
Hệ thống phân tích giấc ngủ không chỉ hiển thị thời lượng nghỉ ngơi mà còn đưa ra điểm số tổng thể, kèm theo phân tích các giai đoạn như ngủ sâu hay REM. Ví dụ, một đêm ngủ khoảng 7 giờ với điểm số 86/100 được đánh giá là chất lượng tốt, giúp người dùng có cái nhìn cụ thể hơn thay vì chỉ dựa vào cảm giác.
Bên cạnh đó, một số công cụ theo dõi thói quen sinh hoạt cũng cho phép người dùng ghi nhận các yếu tố như thời gian nghỉ ngơi hay sinh hoạt trong ngày, từ đó phần nào nhận ra mối liên hệ giữa lối sống và chất lượng giấc ngủ.
Ứng dụng Garmin Connect đóng vai trò trung tâm trong việc tổng hợp dữ liệu này. Không chỉ dừng lại ở việc hiển thị dữ liệu, các chỉ số như mức độ căng thẳng hay năng lượng cơ thể (Body Battery) còn giúp người dùng hình dung rõ hơn trạng thái trong ngày. Dựa trên dữ liệu thu thập liên tục, thiết bị có thể gợi ý khi nào cơ thể đang ở trạng thái ổn định, khi nào cần nghỉ ngơi hoặc điều chỉnh cường độ hoạt động. Nhờ đó, người dùng có thể chủ động điều chỉnh lối sống sớm hơn, thay vì chỉ phản ứng khi đã cảm thấy mệt mỏi.
Một trong những thay đổi đáng chú ý của smartwatch hiện nay là khả năng theo dõi nhiều chỉ số sức khỏe khác nhau và tổng hợp chúng thành thông tin dễ hiểu.
Bên cạnh các chỉ số sức khỏe, thiết bị cũng hỗ trợ nhiều chế độ thể thao khác nhau. Trong quá trình trải nghiệm, các hoạt động được thử gồm chạy bộ và calisthenic, với các dữ liệu như nhịp độ, quãng đường hay nhịp tim được ghi nhận liên tục trong suốt buổi tập.
Khi đeo đồng hồ trong lúc chạy hoặc thực hiện các động tác kéo xà, chống đẩy, vốn tạo áp lực khá lớn lên cổ tay, thiết bị vẫn giữ được cảm giác nhẹ và ổn định, không gây cấn hay vướng víu.
Sau mỗi buổi tập, dữ liệu luyện tập được tổng hợp khá chi tiết trong ứng dụng và hiển thị dưới dạng biểu đồ trực quan. Người dùng có thể theo dõi các thông tin như nhịp độ trung bình, tốc độ tối đa, quãng đường di chuyển hay nhịp tim trong suốt quá trình vận động.
Pin và trải nghiệm sử dụng hằng ngày
Một điểm đáng chú ý khác là thời lượng pin. Trong điều kiện sử dụng thông thường, thiết bị có thể hoạt động nhiều ngày trước khi cần sạc lại; với chế độ tiêu chuẩn, thời gian có thể kéo dài đến khoảng 12 ngày, trong khi khi sử dụng nhiều tính năng theo dõi và tập luyện, con số này thể thấp hơn. Thời lượng pin như vậy giúp giảm tần suất phải sạc, đặc biệt với những người duy trì thói quen theo dõi sức khỏe liên tục.
Nhìn chung, giá trị của smartwatch không chỉ nằm ở việc cung cấp nhiều thông số, mà còn ở khả năng tổng hợp dữ liệu và chuyển hóa chúng thành những thông tin có ý nghĩa với người dùng. Bên cạnh dòng Venu, Garmin cũng phát triển nhiều nhóm thiết bị khác nhau, từ các sản phẩm thiên về sức khỏe hằng ngày đến các dòng phục vụ tập luyện chuyên sâu, giúp người dùng có thêm lựa chọn phù hợp với nhu cầu sử dụng.
Từ góc nhìn trải nghiệm, các thiết bị như Garmin Venu 4 Watch phù hợp với những người muốn theo dõi sức khỏe hằng ngày kết hợp với vận động ở mức vừa phải. Rộng hơn, sự phổ biến của smartwatch cho thấy việc chăm sóc cơ thể đang dần trở thành một phần của lối sống hiện đại, khi người dùng có xu hướng chủ động quan sát và điều chỉnh sức khỏe dựa trên dữ liệu cụ thể, thay vì chỉ dựa vào cảm nhận.

