Nhiều nghiên cứu trước đây cho thấy cà phê có thể góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh như tiểu đường, tim mạch, bệnh gan và một số loại ung thư.
Mới đây, một nghiên cứu công bố trên Journal of Affective Disorders tiếp tục bổ sung thêm một lợi ích đáng chú ý của cà phê, đặc biệt trong bối cảnh cuộc sống hiện đại nhiều áp lực: Hỗ trợ cải thiện sức khỏe tâm thần.
Các nhà khoa học từ Bệnh viện Zhongshan, Đại học Fudan, Thượng Hải (Trung Quốc) đã phân tích dữ liệu của 461.586 người, độ tuổi trung bình 57, từ UK Biobank. Tất cả đều có sức khỏe tâm thần ổn định khi bắt đầu và được theo dõi trong khoảng 13,4 năm, đồng thời báo cáo lượng cà phê tiêu thụ hằng ngày.
Kết quả cho thấy những người uống cà phê ở mức vừa phải, khoảng 2 – 3 tách mỗi ngày, có tâm trạng tốt hơn, giảm căng thẳng hiệu quả và ít nguy cơ gặp các vấn đề sức khỏe tâm thần so với nhóm không uống hoặc uống quá nhiều, theo trang tin khoa học Science Alerti.
Ngược lại, những người tiêu thụ từ 5 tách cà phê trở lên mỗi ngày lại có nguy cơ rối loạn tâm trạng cao hơn. Điều này cho thấy việc lạm dụng cà phê không những không mang lại lợi ích mà còn có thể gây tác động tiêu cực đến tinh thần.
Điểm đáng chú ý là cả cà phê rang xay, cà phê hòa tan và cà phê khử caffeine đều cho thấy những tác động tích cực, thậm chí hiệu quả rõ hơn ở nam giới. Các nhà nghiên cứu cho rằng cà phê chứa nhiều hợp chất sinh học có khả năng chống viêm và tác động đến các vùng não liên quan đến cảm xúc và căng thẳng.
Từ kết quả nghiên cứu trên, các chuyên gia kết luận rằng tiêu thụ cà phê ở mức vừa phải có thể là một thói quen đơn giản nhưng hữu ích để cải thiện tâm trạng, giảm nguy cơ lo âu và trầm cảm. Trong nhiều trường hợp, chỉ 2 – 3 tách cà phê mỗi ngày đã đủ để mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe tinh thần.
Tháng hành động kéo dài từ 15-4 đến 15-5, với chủ đề "Chung tay bảo đảm an toàn thực phẩm trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, chợ đêm và khu ẩm thực tập trung".
Theo ông Nguyễn Tấn Hải, Phó giám đốc Sở Y tế TP Đà Nẵng, an toàn thực phẩm không chỉ là câu chuyện bảo vệ sức khỏe mà còn gắn với hình ảnh một thành phố an toàn, thân thiện trong mắt du khách. Đây cũng là yếu tố quan trọng trong chất lượng sống và phát triển đô thị.
Song thực tế cho thấy các vi phạm vẫn tồn tại, đặc biệt ở nhóm dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố - nơi khó kiểm soát đồng bộ nhưng lại phục vụ số đông mỗi ngày.
Là địa bàn tập trung đông công nhân, sinh viên và hàng loạt quán ăn, bà Dương Thị Thanh Thủy, Phó chủ tịch UBND phường Hòa Khánh, cho biết địa phương xác định việc kiểm soát an toàn thực phẩm không chỉ là nhiệm vụ quản lý mà là "cuộc chiến" bảo vệ sức khỏe người dân.
Phường này cho biết sẽ tăng cường giám sát bếp ăn tập thể, nhà hàng, quán ăn; yêu cầu các hộ kinh doanh, đặc biệt là thức ăn đường phố, phải kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu là yếu tố then chốt để phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.
Bà Nguyễn Thị Anh Thi, Phó chủ tịch UBND TP Đà Nẵng, nhìn nhận dù công tác quản lý có chuyển biến, ý thức chấp hành pháp luật của nhiều cơ sở đã cải thiện, nhưng nguy cơ vẫn còn hiện hữu nếu thiếu kiểm soát chặt.
Theo bà Thi, các loại hình như hàng quán vỉa hè, chợ đêm hay khu ẩm thực là những điểm "nóng" vì tác động trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng và hình ảnh du lịch của thành phố. Do đó cần sự vào cuộc đồng bộ từ cơ quan quản lý, sự tuân thủ của người bán và cả sự chủ động lựa chọn của người tiêu dùng.
Thành phố yêu cầu các đơn vị tăng cường thanh kiểm tra, xử lý nghiêm vi phạm; chủ động nhận diện nguy cơ ngộ độc thực phẩm để phòng ngừa. Mục tiêu không chỉ là xử lý theo đợt mà hướng tới chuyển biến bền vững.
Với doanh nghiệp, yêu cầu đặt ra không dừng ở "đủ điều kiện" mà còn là trách nhiệm lâu dài. Đại diện Công ty CP Peco Food - ông Trương Dương Bá Tùng cho biết doanh nghiệp cam kết kiểm soát chặt nguyên liệu đầu vào, đảm bảo truy xuất nguồn gốc và ứng dụng công nghệ trong sản xuất để nâng cao chất lượng thực phẩm.
Đồng thời, doanh nghiệp cũng mong muốn cơ quan quản lý tăng cường giám sát minh bạch, công bằng và hỗ trợ tiếp cận công nghệ mới nhằm phòng ngừa rủi ro.
Ngày 29.4, Ngân hàng HD Bank tổ chức lễ trao tặng 2 xe thị giác lưu động cùng các trang thiết bị chuyên dụng phục vụ khám, sàng lọc và chăm sóc mắt cho Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu để phục vụ công tác chăm sóc mắt cộng đồng và phòng chống mù lòa.
Ngân hàng HD Bank còn tài trợ phẫu thuật miễn phí 50 ca đục thủy tinh thể bằng phương pháp Phaco cho bệnh nhân có hoàn cảnh khó khăn; trao tặng 207 cặp kính đeo mắt cho học sinh bị tật khúc xạ.
Thấy thuốc nhân dân, tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Viết Giáp, Giám đốc Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu cho biết xe thị giác lưu động là một giải pháp thiết thực nhằm đưa dịch vụ chăm sóc mắt chất lượng đến gần hơn với người dân, đặc biệt là các đối tượng yếu thế, người cao tuổi, người khuyết tật, học sinh, người dân vùng khó khăn, hạn chế tiếp cận dịch vụ y tế.
Bác sĩ Giáp chia sẻ, hơn 20 năm qua, hành trình xây dựng và phát triển Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu là một hành trình không ngừng nỗ lực vì ánh sáng của người dân.
"Mỗi năm, bệnh viện khám cho hàng trăm ngàn lượt bệnh nhân, thực hiện hàng ngàn ca phẫu thuật, mang lại sức khỏe, ánh sáng và niềm tin cho rất nhiều người. Nhưng điều mà chúng tôi tự hào hơn cả, không chỉ là những con số mà là hành trình phòng chống mù lòa và chăm sóc mắt cộng đồng", bác sĩ Giáp nói thêm.
Phát biểu tại buổi lễ, bác sĩ Trần Ngọc Triệu, Phó giám đốc Sở Y tế TP.HCM khẳng định, việc triển khai mô hình xe thị giác lưu động là một giải pháp rất đúng hướng, rất kịp thời và hết sức nhân văn.
Trong hơn 20 năm qua, Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu đã có những bước phát triển rất đáng tự hào. Không chỉ làm tốt công tác khám chữa bệnh, bệnh viện còn là điểm sáng của cả nước trong hoạt động chăm sóc mắt cộng đồng. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng vào công tác an sinh xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân trên địa bàn.
Bác sĩ Triệu đề nghị Bệnh viện Mắt Bà Rịa - Vũng Tàu xây dựng kế hoạch triển khai sử dụng tài trợ một cách cụ thể, khoa học; ưu tiên các khu vực khó khăn, đối tượng yếu thế; kết hợp tốt giữa khám sàng lọc - điều trị - theo dõi lâu dài và tăng cường phối hợp với y tế cơ sở, trường học, chính quyền địa phương đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức chăm sóc mắt cho người dân.
Nhiều người sau khi nhận kết quả kiểm tra sức khỏe có chỉ số cholesterol vượt ngưỡng đã lập tức chuyển sang chế độ ăn thanh đạm. Tuy nhiên, chỉ số LDL (cholesterol xấu) của một số người không những không giảm mà còn tăng vọt mất kiểm soát.
Bác sĩ Hoàng Hiên đã đăng tải một bài phân tích sâu về tình trạng này. Ông nhấn mạnh rằng khi nhắc đến tình trạng cholesterol vượt mức, vấn đề thực chất không nằm ở "dầu mỡ" mà nằm ở 3 yếu tố thường bị mọi người bỏ qua: Carbohydrate tinh chế, yếu tố di truyền và thiếu hụt chất xơ. Một khi lượng đường quá nhiều và chất xơ quá ít, dù bạn có ăn uống "sạch" đến đâu, cholesterol vẫn sẽ vượt tầm kiểm soát.
Bác sĩ Hoàng Hiên chia sẻ trên trang cá nhân rằng ông thường xuyên nhận được câu hỏi từ bệnh nhân tại phòng khám: "Tại sao tôi ăn rất thanh đạm mà cholesterol lại cao hơn?". Ông thẳng thắn thừa nhận, rất nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần không ăn dầu mỡ, không ăn thịt thì cholesterol sẽ ngoan ngoãn giảm xuống.
"Sai rồi. Chỉ số mỡ máu của nhiều người thực tế lại càng mất kiểm soát hơn sau khi chuyển sang chế độ ăn được gọi là 'thanh đạm' này", bác sĩ Hiên khẳng định.
3 "thủ phạm" ẩn mình khiến cholesterol xấu tăng vọt
Theo bác sĩ Hoàng Hiên, chỉ số LDL tăng cao có thể không phải do dầu mỡ, mà xuất phát từ:
Carbohydrate tinh chế - "Kẻ đẩy tay" thầm lặng: Đây mới là nguyên nhân thực sự khiến nồng độ insulin tăng cao, từ đó kích thích gan tổng hợp nhiều cholesterol hơn.
Yếu tố di truyền - "Vạch xuất phát" của mỗi người: Gene quyết định ngưỡng cholesterol cơ bản. Có những người mắc chứng tăng cholesterol máu gia đình bẩm sinh, dù chế độ ăn uống có lành mạnh đến đâu, chỉ số này vẫn sẽ ở mức cao.
Thiếu hụt chất xơ: Chất xơ hòa tan (có trong yến mạch, các loại đậu, rau xanh...) có khả năng hỗ trợ đào thải axit mật, đồng nghĩa với việc "cuốn trôi" cholesterol ra khỏi cơ thể. Tuy nhiên, lượng hấp thụ của người hiện đại thường không bằng một nửa mức khuyến nghị.
Chế độ ăn hiệu quả
Bác sĩ Hoàng Hiên nhấn mạnh, chiến lược ăn uống thực sự hiệu quả không nằm ở việc ăn thanh đạm đơn thuần, mà nằm ở cấu trúc bữa ăn. Ông đưa ra lời khuyên cụ thể:
Bữa sáng: Ưu tiên chất xơ cao + protein (Ví dụ: yến mạch + sữa chua).
Bữa trưa: Sử dụng dầu tốt + nhiều rau xanh (Ví dụ: dầu oliu + lượng lớn rau).
Bữa tối: Ít đường + kiểm soát tinh bột (Phần tinh bột chỉ nên bằng kích cỡ một nắm tay).
Thực tế, vấn đề của nhiều người không phải là ăn quá nhiều dầu mỡ, mà là "ăn sai tỷ lệ". Bác sĩ kết luận: "Khi lượng đường quá nhiều và chất xơ quá ít, dù chế độ ăn của bạn có sạch đến mấy, cholesterol vẫn sẽ biểu tình".
