Một tay thoăn thoắt pha trà chanh, tay kia chỉ vào chiếc Honda Vision chưa một vết xước mà bà mua từ tháng 12/2025 đỗ bên cạnh quầy hàng, bà Nguyệt Nga, 63 tuổi cho biết dù đã nghe tới việc cấm xe máy xăng trong Vành đai 1 nhưng “không tin điều đó sẽ thành sự thật”. Kết quả, bà chọn chiếc xe ga mới để có thêm xe đi chơi, bên cạnh chiếc Honda Wave 15 năm tuổi chuyên chở đồ hàng ngày.
Đã 28 năm làm nghề bán trà đá vỉa hè ở con phố sát Hồ Gươm, bà Nga cho biết nhiều lần chứng kiến những chính sách liên quan dân sinh, và theo bà chính sách nào cũng phải dựa trên thực tiễn của người dân. “Hà Nội có quá nhiều xe máy xăng, làm sao mà cấm hết được”, người phụ nữ bán trà đá bộc lộ suy nghĩ đơn giản.
Thực tế, không phải bà bất chấp mua xe xăng, mà cho rằng đã nghe tới việc thành phố sẽ chỉ hạn chế chứ không cấm hoàn toàn dòng xe này. Hạn chế có nghĩa là nếu mua xe xăng, bà vẫn sử dụng được.
Khi được vài người trong gia đình, bạn bè khuyên mua xe điện, bà từ chối vì cho rằng dòng xe này chưa phù hợp với nhu cầu. “Tôi ở nhà tập thể, hạ tầng điện lưới kém, nhỡ may mất điện, không sạc được, khi có việc gấp thì lấy gì mà sử dụng”, bà nói. Tư tưởng này khá phổ biến trong khu tập thể mà bà và con gái đang sinh sống, khi số đông vẫn còn dè dặt bởi nỗi lo nguồn sạc cho xe điện.
Bà Nga không chỉ ở nhà tập thể, bà còn có một nhà riêng nhưng ở tầng một chứa được 3-4 xe, bà sợ đêm đang sạc xe xảy ra cháy nổ thì không kịp thoát hiểm lúc đang say giấc.
Thực tế, bà Nga và những người hàng xóm không phải số ít cư dân Hà Nội chưa muốn nói lời tạm biệt với xe máy xăng. Honda Việt Nam cho biết trong quý I, doanh số xe máy của hãng (hầu hết xe xăng) tại Hà Nội đi ngang so với cùng kỳ 2025. Nếu tính số lượng bán hàng toàn miền Bắc, doanh số thậm chí còn tăng 3%. Trong khi đó, báo cáo của VAMM (Hiệp hội xe máy Việt Nam với 5 hãng Honda, Yamaha, Piaggio, Suzuki, SYM) cho biết doanh số của hiệp hội này tăng 8,3% so với quý I/2025.
Các hãng đánh giá đây là một tín hiệu cho thấy xe máy xăng vẫn quan trọng với người tiêu dùng, dù đang ở trong giai đoạn mà xe hai bánh chạy xăng, dầu đang gặp nhiều bất lợi từ các chính sách nhằm hạn chế phát thải.
Công việc kinh doanh của các đại lý xe máy truyền thống trong vành đai 1 thời gian qua được ghi nhận có biến động nhưng không ảnh hưởng đến doanh số. Một số quản lý bán hàng thừa nhận lượng khách vãng lai không còn ồ ạt như trước đây bởi sức ảnh hưởng của xe điện, nhưng khách đã tới mua hầu hết “quyết định nhanh gọn”, tức đã có sẵn lựa chọn từ trước, tới đại lý để xem lại và mua xe.
Tại một đại lý trên đường Nguyễn Lương Bằng, chị Nguyễn Hương, 49 tuổi đến mua chiếc Lead đời mới. Chị cho biết gia đình đã có hai chiếc Lead, nay hãng ra mẫu mới nên tôi mua chiếc thứ ba chỉ với lý do “kiểu dáng hợp mắt”. Chị có quan điểm rằng xe điện cắm sạc mất thời gian, trong khi đổ xăng chỉ tốn vài phút,” còn khi nào cấm xe xăng thực sự thì tính sau”.
Trong khi đó tại một đại lý trên đường Trần Khánh Dư, trước mùa năm học mới, một số ông bố, bà mẹ cùng con đến đại lý mua xe tay ga để chuẩn bị vào đại học. Chị Thanh Hoài đi cùng con gái, cho biết cũng muốn mua xe máy điện để phù hợp với chính sách, nhưng rào cản lớn nhất là chung cư chị đang sống không cho sạc xe máy điện. Đó cũng là vấn đề mà Đặng Thanh (23 tuổi) sống và làm việc sát Vành đai 1 gặp phải. Trước đây cô ở nhà trọ, sạc xe máy điện qua đêm thoải mái, nhưng sắp tới khi chuyển sang sống ở chung cư mini, chủ nhà không cho phép sạc xe. Cô cũng nghĩ sạc tại trụ cho xe máy, nhưng việc sạc như vậy bất tiện và thời gian chờ lâu.
“Tôi có thể phải xin sạc ở tòa nhà bên cạnh, nếu không có tôi sẽ phải bán xe máy điện và mua lại chiếc xe xăng tôi từng sử dụng”, Thanh cho biết.
Theo các chuyên gia trong ngành, việc hạn chế xe máy xăng và khuyến khích các phương tiện giảm phát thải như xe máy điện là điều không thể thay đổi. Tuy vậy, với thực tế số lượng xe máy lớn ở các nội đô như Hà Nội hay TP HCM, việc chuyển đổi trong thời gian này không thể tránh những bất tiện phát sinh, và nhiều người khó vượt qua những bất tiện đó. Xe máy xăng vốn đã cho thấy sự tiện lợi qua hàng chục năm bùng nổ tại Việt Nam nên nhiều người khó có thể từ bỏ ngay.
Với những vấn đề như chung cư không cho sạc xe máy điện, hạ tầng sạc điện kém, câu trả lời chỉ có thể tới từ chính quyền, các cơ quan quản lý. Nhưng trong khi chờ những thay đổi này, người dùng có thể tự khắc phục bằng các phương án như sử dụng xe có thể đổi pin.
Từ góc độ thị trường, các chuyên gia cho rằng, ở giai đoạn này, xe máy xăng và điện có thể tồn tại song song chứ không hẳn triệt tiêu lẫn nhau. Nếu không sẵn sàng bán xe xăng, người dân có thể mua thêm xe điện như một lựa chọn để sử dụng vào khung giờ, khu vực hạn chế.
Hoặc nếu không dùng cả xe điện, có thể nghĩ tới các phương án khác, khả dĩ như phương tiện công cộng, hoặc một cách rất riêng như bà Nguyệt Nga bán trà đá:
“Nếu như tương lai xe xăng thực sự bị cấm khắp nơi, tôi sẽ đi đạp”.
Chỉ hơn một năm sau khi chính thức gia nhập thị trường xe máy điện tại Việt Nam, Honda đã liên tục điều chỉnh chính sách bán hàng dành cho mẫu xe máy điện "tiên phong" ICON e:. Nếu ở giai đoạn đầu mở bán (tháng 4.2025), mẫu xe này từng gây chú ý bởi mức giá khá cao so với nhóm khách hàng mục tiêu, đến nay chi phí sở hữu thực tế đã giảm mạnh nhờ hàng loạt chương trình ưu đãi từ hãng.
Cụ thể, theo chương trình khuyến mãi mới nhất Honda Việt Nam áp dụng từ giữa tháng 5 đến hết tháng 7.2026, khách mua Honda ICON e: được hỗ trợ trực tiếp 5 triệu đồng tiền mặt, đi kèm gói trả góp với lãi suất từ 0,55%/tháng. Với mức ưu đãi này, giá thực tế của mẫu xe điện phổ thông của Honda hiện chỉ còn quanh mức 16 triệu đồng, thấp hơn đáng kể so với thời điểm mới ra mắt.
Sở dĩ có mức giá thực tế này là bởi, trước đó hồi đầu tháng 4.2026, hãng xe máy Nhật đã điều chỉnh giảm giá bán niêm yết của ICON e:. Cụ thể, mức giảm lên đến gần 6 triệu đồng, áp dụng cho toàn bộ phiên bản đưa giá ICON e: từ khoảng 26 - 27 triệu đồng xuống còn hơn khởi điểm chỉ 20 triệu đồng. Đồng thời, Honda cũng thay đổi chính sách liên quan đến pin nhằm giảm áp lực chi phí ban đầu cho người dùng.
Nếu cộng dồn cả hai đợt điều chỉnh, mức tiền thực tế người dùng cần bỏ ra để tiếp cận Honda ICON e: hiện đã giảm rất sâu so với giai đoạn đầu mở bán. Trong bối cảnh thị trường xe máy điện cạnh tranh ngày càng quyết liệt, động thái liên tục "xuống nước" của Honda được xem là tín hiệu cho thấy hãng xe Nhật Bản đang phải thay đổi cách tiếp cận với phân khúc xe máy điện phổ thông.
Thực tế, dù sở hữu lợi thế thương hiệu và hệ thống đại lý rộng khắp, Honda ICON e: vẫn gặp không ít rào cản khi bước vào thị trường xe máy điện Việt Nam. Mẫu xe này được định vị hướng đến nhóm khách hàng học sinh, sinh viên hoặc người dùng đô thị cần phương tiện di chuyển ngắn. Tuy nhiên, ở thời điểm ra mắt, mức giá của ICON e: bị đánh giá là chưa thực sự hấp dẫn nếu đặt cạnh nhiều đối thủ đang có mặt trên thị trường.
Không chỉ vấn đề giá bán, mô hình thuê pin cũng là yếu tố khiến không ít người dùng cân nhắc. Trong nhiều năm qua, phần lớn khách hàng Việt đã quen với việc "mua đứt" xe và pin thay vì trả thêm chi phí hàng tháng. Điều này khiến tâm lý e ngại phát sinh chi phí dài hạn vẫn tồn tại, đặc biệt ở nhóm khách hàng trẻ hoặc phụ huynh mua xe cho con đi học.
Trong khi đó, thị trường xe máy điện phổ thông hiện không còn là "sân chơi thử nghiệm" như vài năm trước. Nhiều thương hiệu đã đẩy mạnh cạnh tranh bằng giá bán dễ tiếp cận hơn, đi kèm chính sách bán pin trực tiếp hoặc ưu đãi mạnh tay. Điều này tạo áp lực không nhỏ lên các hãng xe mới tham gia cuộc đua, kể cả những thương hiệu lớn như Honda.
Bên cạnh đó, người dùng xe máy điện tại Việt Nam cũng ngày càng thực dụng hơn. Ngoài thương hiệu, khách hàng bắt đầu quan tâm nhiều đến tổng chi phí sử dụng, khả năng thay pin cũng như mức độ thuận tiện trong quá trình sạc. Đây là lý do khiến nhiều hãng xe phải liên tục tung ưu đãi nhằm kích cầu, thay vì chỉ cạnh tranh bằng công nghệ hoặc thiết kế.
Ở góc độ thị trường, việc Honda liên tiếp điều chỉnh giá bán và chính sách cho ICON e: cho thấy hãng xe Nhật Bản dường như đang ưu tiên mở rộng tệp khách hàng hơn là duy trì biên lợi nhuận trong giai đoạn đầu. Đây cũng là chiến lược từng được nhiều thương hiệu xe điện áp dụng nhằm nhanh chóng tăng độ phủ sản phẩm trước khi thị trường bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt hơn.
Honda ICON e: sử dụng động cơ điện công suất 1,5 kW. Xe có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 48 km/giờ và có thể di chuyển hơn 70 km sau mỗi lần sạc đầy theo công bố của nhà sản xuất. Mẫu xe này dùng pin lithium-ion, hỗ trợ sạc đầy trong khoảng 8 giờ, đồng thời được trang bị một số tiện ích như cổng sạc USB, cốp chứa đồ và hệ thống phanh CBS.
Ô tô hybrid (HEV), plug-in hybrid (PHEV) sử dụng hệ thống động cơ đốt trong kết hợp mô-tơ điện và hệ thống pin đang ngày càng phổ biến tại thị trường Việt Nam. Với những lợi thế về tiết kiệm nhiên liệu, vận hành êm ái, lại cho phép quãng đường di chuyển dài lên tới cả ngàn km sau mỗi lần sạc đầy pin, đổ đầy bình (với xe PHEV)… giúp ô tô hybrid, plug-in hybrid được nhiều người dùng lựa chọn. So với xe động cơ đốt trong truyền thống, ô tô hybrid khởi động khá êm ái và đôi khi gần như "im lặng" khiến người lái nếu không chú ý sẽ khó nhận biết xe đã thực sự sẵn sàng di chuyển hay chưa? Thậm chí, không ít trường hợp còn vô tình nhấn nút khởi động lần nữa vì nghĩ rằng xe chưa khởi động.
Trường hợp này thường gặp với những tài mới hoặc các tài xế mới chuyển từ ô tô động cơ đốt trong sang sử dụng ô tô hybrid, plug-in hybrid. Điều này xuất phát từ việc, ô tô hybrid, plug-in hybrid được thiết kế để khởi động bằng động cơ điện, chứ không phải bằng động cơ đốt trong như xe thông thường. Hệ thống điện được kích hoạt trước động cơ đốt trong, do đó ngay từ khi khởi động thường không phát ra âm thanh đặc trưng như động cơ đốt trong.
Tuy nhiên, thực tế trong quá trình thiết kế các nhà sản xuất ô tô hybrid, plug-in hybrid đều đã lường trước được những trường hợp này, do đó đều có những trang bị, tính năng để người dùng nhận biết xe đã sẵn sàng vận hành.
Dưới đây là dấu hiệu đặc trưng giúp người dùng dễ dàng nhận biết ô tô hybrid đã sẵn sàng vận hành, hoạt động:
Đây là dấu hiệu rõ ràng và quan trọng nhất để nhận biết một chiếc ô tô ô tô hybrid hay plug-in hybrid đã khởi động và sẵn sàng vận hành. Theo đó, khi khởi động xe hybrid, thay vì nghe tiếng động cơ nổ như xe xăng thông thường, người lái sẽ thấy đèn "Ready" xuất hiện trên bảng đồng hồ hiển thị thông tin dành cho người lái.
Khi đèn này phát sáng (màu xanh lá) có nghĩa là hệ thống đã hoàn tất kiểm tra và xe sẵn sàng vận hành, dù động cơ xăng có thể chưa khởi động. Đây là trạng thái bình thường của xe hybrid, bởi xe có thể chạy hoàn toàn bằng mô-tơ điện ở tốc độ thấp.
Bên cạnh đèn báo "Ready", khi ô tô hybrid đã sẵn sàng vận màn hình hiển thị hệ thống năng lượng sẽ hoạt động. Phần lớn ô tô hybrid hiện nay đều có màn hình hiển thị sơ đồ hoạt động của hệ truyền động. Khi xe sẵn sàng, màn hình sẽ hiển thị trạng thái pin, mô-tơ điện hoặc động cơ xăng đang hoạt động hoặc chờ kích hoạt. Nếu màn hình này đã hoạt động và không báo lỗi, người lái có thể yên tâm xe đã sẵn sàng di chuyển.
Ngoài ra, tương tự ô tô động cơ đốt trong, khi ô tô hybrid được kích hoạt, các hệ thống điện tử như trợ lực lái, phanh điện tử… cũng bắt đầu hoạt động. Người lái sẽ cảm nhận được vô-lăng nhẹ, chân phanh có độ nảy và phản hồi rõ ràng.
Động cơ đốt trong trên ô tô hybrid (xe lai xăng - điện) không phải lúc nào cũng hoạt động, mà chỉ "vào cuộc" khi cần thiết để tối ưu hiệu suất và tiết kiệm nhiên liệu. Tùy từng điều kiện vận hành, dung lượng pin… hệ thống sẽ tự động quyết định sử dụng động cơ xăng, mô-tơ điện hoặc kết hợp cả hai.
Trong trường hợp dung lượng pin giảm xuống dưới ngưỡng an toàn, động cơ xăng sẽ tự động hoạt động để sạc lại pin thông qua máy phát và để duy trì khả năng vận hành ổn định của xe. Đặc biệt, khi người lái đạp ga mạnh để tăng tốc nhanh hoặc khi xe leo dốc, mô-tơ điện đơn thuần thường không đủ công suất. Lúc này, động cơ đốt trong sẽ khởi động để phối hợp cùng mô-tơ điện, giúp xe vận hành mạnh mẽ hơn. Ngoài ra, trong điều kiện thời tiết lạnh hoặc khi hệ thống yêu cầu, động cơ xăng trên xe hybrid cũng sẽ được kích hoạt ngay từ đầu để làm ấm hệ thống, đảm bảo hiệu suất vận hành.
Trên các dòng ô tô hiện nay, hệ thống cửa thường tự động khoá khi xe đạt ngưỡng tốc độ nhất định. Về nguyên tắc, tính năng này giúp đảm bảo an toàn, tránh việc người ngồi trong xe vô tình chạm phải tay nắm và làm bung cửa.
Tuy nhiên, hệ thống này không khóa "chết" cửa từ bên trong nên một số tình huống người ngồi trên xe vẫn có thể mở cửa dễ dàng bằng cách gạt lẫy chốt hoặc kéo tay nắm cửa hai lần liên tiếp, tùy từng mẫu xe.
Đây là những tình huống đặc biệt nguy hiểm đối với các gia đình có con nhỏ. Trẻ em với bản tính vốn hiếu động, hay tò mò, táy máy các nút bấm, lẫy gạt xung quanh. Nếu vô tình kéo mở tay nắm cửa trong lúc xe đang di chuyển sẽ rất dễ xảy ra những tai nạn đau lòng.
Để giải quyết tình trạng này, các nhà sản xuất đã trang bị chốt khoá trẻ em (Child lock) trên nhiều dòng xe. Chốt này thường được bố trí ở mép trong hai cửa sau, dưới dạng lẫy gạt hoặc ổ vặn cần dùng chìa khóa cơ. Người dùng có thể kích hoạt chốt trẻ em, giúp tay nắm cửa sẽ bị vô hiệu hóa khi mở từ bên trong. Khi đó, chỉ người bên ngoài mới có thể mở cửa xe.
