Hồi tháng 2 năm nay, Tòa án tối cao Mỹ đã ra phán quyết bác bỏ các mức thuế quan do Tổng thống Donald Trump áp đặt, cho rằng ông đã vượt quá thẩm quyền hiến định khi sử dụng Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977.
Theo tờ New York Times ngày 20-4, hai tháng sau phán quyết, chính quyền của ông Trump đã bắt đầu triển khai một hệ thống mới có tên CAPE để hoàn trả cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng số tiền hơn 166 tỉ USD thu từ việc áp thuế quan, bao gồm tiền gốc cùng với lãi.
Tính đến tháng 3, có hơn 330.000 nhà nhập khẩu đã nộp thuế IEEPA cho hơn 53 triệu lô làng, do đó Chính phủ Mỹ ước tính đã thu hơn 166 tỉ USD. Số tiền này tiếp tục phát sinh khoảng 650 triệu USD tiền lãi mỗi tháng, tương đương khoảng 22 triệu USD mỗi ngày.
Chính quyền ông Trump đã tìm cách trì hoãn việc hoàn tiền sau phán quyết của Tòa án tối cao, song Tòa Thương mại quốc tế vào tháng 3 đã yêu cầu Mỹ phải tiến hành hoàn trả.
Lệnh của Tòa Thương mại quốc tế buộc các cơ quan hải quan Mỹ phải nhanh chóng xây dựng hệ thống CAPE hoàn toàn mới nhằm xử lý số lượng lớn đơn yêu cầu hoàn tiền, trong đó phải tách biệt giữa khoản thuế hợp pháp với bất hợp pháp trên cùng một lô hàng.
Ban đầu hệ thống thậm chí còn chưa có cách chuyển tiền trực tiếp vào tài khoản ngân hàng của các doanh nghiệp, và hiện chỉ có thể xử lý khoảng 63% số giao dịch nhập khẩu chịu thuế IEEPA.
Kể từ sáng 20-4, các công ty có thể bắt đầu nộp hồ sơ để yêu cầu hoàn tiền. Theo hướng dẫn, sẽ mất từ 60 đến 90 ngày để hoàn tiền sau khi hồ sơ được chấp nhận.
Các chuyên gia cho rằng quy trình này là rất mới và phức tạp, đồng thời dự đoán có thể xảy ra lỗi kỹ thuật hoặc sai sót.
Hơn 3.000 doanh nghiệp đã kiện chính quyền ông Trump để đòi hoàn tiền. Dù muộn song đối với một số doanh nghiệp Mỹ, khoản hoàn trả này vẫn được xem là một nguồn tài chính quan trọng.
Chính sách thuế quan của ông Trump đã trở thành gánh nặng cho các công ty phụ thuộc vào hàng nhập khẩu. Nhiều doanh nghiệp đã buộc phải lựa chọn giữa tự chịu chi phí, cắt giảm một số khoản, hoặc chuyển chi phí tăng thêm sang người tiêu dùng.
Tuy nhiên nhiều doanh nghiệp vẫn còn băn khoăn về quy trình hoàn tiền, do ông Trump từng lên tiếng phản đối, đồng thời chưa rõ chính quyền có tiếp tục ra tòa để nỗ lực ngăn chặn việc hoàn trả hay không.
Cùng với đó, nhiều doanh nghiệp sẽ phải chuẩn bị cho một loạt biện pháp thuế quan mới từ chính quyền ông Trump. Để áp đặt các mức thuế quan thay thế, chính quyền ông Trump đã mở các cuộc điều tra về hoạt động thương mại của hàng chục quốc gia khác theo Đạo luật Thương mại năm 1974.
Vàng trong nước giảm theo đà đi xuống của giá quốc tế. Chốt phiên 27/5, mỗi ounce vàng thế giới giao ngay hạ 51 USD so với ngày trước đó, còn 4.455 USD mỗi ounce. Sáng nay, giá kim loại quý tiếp tục mất 53 USD, về quanh 4.399 USD một ounce.
Thị trường vàng chịu áp lực do nhà đầu tư lo ngại về việc chính sách tiền tệ bị thắt chặt hơn để ngăn ngừa lạm phát gia tăng, trong bối cảnh chiến sự giữa Mỹ và Iran chưa có hồi kết. Các nhà giao dịch dự đoán tình hình lạm phát do giá năng lượng nhảy vọt có thể khiến Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất qua 0,25% vào cuối năm nay. Vàng, dù được coi là công cụ phòng ngừa, lại gặp khó khăn trong môi trường lãi suất cao.
Ở trong nước, sáng 28/5, Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn (SJC) giảm giá vàng 1,7 triệu đồng, còn 156 - 159 triệu đồng. Các thương hiệu khác cũng điều chỉnh tương tự. So với mức đỉnh thiết lập hôm 2/3, mỗi lượng vàng miếng giảm khoảng 32 triệu đồng.
Mức chênh giữa vàng trong nước và thế giới cũng nới lên 20 triệu đồng một lượng, cao hơn khoảng 2 triệu so với hồi đầu tháng.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll("iframe[data-src]")){iframe.removeAttribute("sandbox");iframe.setAttribute("src",iframe.getAttribute("data-src"));}}catch(e){}}catch(e){console.log("error_replace_script",e);}
Với nhẫn trơn, SJC giảm 1,4 triệu đồng, còn 155,8 - 158,8 triệu đồng một lượng. PNJ, Bảo Tín Minh Châu, Bảo Tín Mạnh Hải cùng giao dịch loại vàng này cao hơn SJC 200.000 đồng, quanh 156 - 159 triệu đồng.
Giá bạc thỏi, bạc miếng đều giảm 1,3%, theo diễn biến giá quốc tế. Phú Quý niêm yết kim loại này tại 2,77 - 2,86 triệu đồng một lượng, tương đương 74,0 - 76,3 triệu một kg. Ancarat, Sacombank - SBJ mua bán bạc miếng ở mức tương tự.
Ngày 15-4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có tờ trình Chính phủ về việc đề nghị ban hành nghị quyết về cơ chế đặc thù cho phép khai thác vượt không quá 15% công suất đối với các giấy phép khai thác than đang còn hiệu lực nhằm đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Theo bộ này, tình hình thế giới diễn biến phức tạp, đặc biệt tại khu vực Trung Đông, tiềm ẩn nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Ở trong nước, nhu cầu điện năng tăng cao và nguồn nhiên liệu nhập khẩu đối mặt nhiều rủi ro về giá cả, logistics và khả năng cung ứng.
"Trong bối cảnh đó, than trong nước tiếp tục giữ vai trò là nguồn năng lượng nền tảng và năng lực khai thác thực tế của các mỏ còn dư địa để tăng sản lượng.
Tuy nhiên, thủ tục điều chỉnh công suất theo quy định hiện hành chưa đáp ứng yêu cầu huy động nhanh nguồn lực" - bộ nhấn mạnh.
Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã nghiên cứu đề xuất cơ chế đặc thù nhằm kịp thời nâng công suất khai thác than phục vụ an ninh năng lượng quốc gia.
Cùng với đó, Tập đoàn Công nghiệp than - khoáng sản Việt Nam (TKV) cũng có văn bản đề nghị cho phép 4 mỏ thuộc TKV tăng sản lượng khai thác vượt không quá 15% công suất ghi trong các giấy phép khai thác.
Để đảm bảo tính công bằng, cạnh tranh cũng như chủ động trong việc đảm bảo an ninh năng lượng phục vụ phát triển kinh tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất ban hành nghị quyết điều chỉnh với các giấy phép khai thác than đang còn hiệu lực trên cả nước nếu tổ chức, cá nhân khai thác khoáng sản đủ điều kiện áp dụng mà không chỉ riêng 4 dự án như TKV đề nghị.
Khi ban hành nghị quyết như đề xuất trên, các tổ chức, cá nhân sẽ không phải thực hiện thủ tục điều chỉnh giấy phép, đồng thời thực hiện theo cơ chế đăng ký và chịu sự giám sát của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc ban hành nghị quyết sẽ góp phần tăng nhanh nguồn cung than trong nước, kịp thời đáp ứng nhu cầu sử dụng năng lượng cho nền kinh tế, qua đó bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.
Đồng thời tận dụng hiệu quả năng lực thiết bị, công nghệ và hạ tầng khai thác hiện có của các mỏ than đang hoạt động.
Đối với rủi ro và biện pháp kiểm soát, bộ cho biết việc áp dụng cơ chế đặc thù có thể phát sinh một số rủi ro như nguy cơ khai thác vượt trữ lượng được phê duyệt, gia tăng tác động tiêu cực đến môi trường và thất thu ngân sách nhà nước.
Tuy nhiên, các rủi ro này đã được kiểm soát thông qua việc quy định chặt chẽ trong nghị quyết về phạm vi trữ lượng được phép khai thác, các điều kiện về bảo vệ môi trường, cơ chế giám sát, hậu kiểm và nghĩa vụ tài chính đối với toàn bộ sản lượng khai thác.
Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và Ủy ban chính quyền tỉnh Champasak (nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào) mới đây đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác đầu tư dự án phát triển 5.000ha cà phê.
Dự lễ ký kết có lãnh đạo Ủy ban chính quyền tỉnh Champasak (tỉnh Champasak), Tổng Lãnh sự nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào tại thành phố Đà Nẵng và lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai, đại diện Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai.
Theo nội dung ký kết, hai bên sẽ hợp tác phát triển trồng 5.000ha cà phê trên cao nguyên Bolaven và xây dựng nhà máy chế biến tại huyện Paksong, đều thuộc tỉnh Champasak. Nơi đây được đánh giá là một trong những vùng trồng cà phê chất lượng cao của Đông Nam Á.
Ông Đoàn Nguyên Đức, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hoàng Anh Gia Lai, cho biết ngoài việc phát triển cà phê tại tỉnh Champasak, doanh nghiệp đang đặt mục tiêu mở rộng vùng nguyên liệu lên hơn 20.000ha tại Lào, Campuchia và Việt Nam.
"Cùng với phát triển nông nghiệp, đơn vị sẽ hỗ trợ các mảng đào tạo thể thao, xây nhà cộng đồng tại tỉnh Champasak. Tôi mong muốn, với sự hỗ trợ từ tỉnh Champasak dự án sẽ nhanh chóng được triển khai", ông Đức cho hay.
Ông Alounxay Sounnalath, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Champasak, khẳng định địa phương sẽ chỉ đạo các ngành tạo điều kiện thuận lợi và phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và UBND tỉnh Gia Lai trong lĩnh vực đầu tư nông nghiệp công nghệ cao.
“Tỉnh kỳ vọng doanh nghiệp sớm thúc đẩy triển khai dự án, tạo động lực cho sự phát triển của địa phương”, ông Alounxay Sounnalath nhấn mạnh.
Tại lễ ký kết, ông Nguyễn Hữu Quế, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đánh giá cao việc hợp tác giữa Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai và tỉnh Champasak. Theo ông Quế, thời gian qua Gia Lai không ngừng đẩy mạnh việc phát triển nông nghiệp công nghệ cao, hướng đến mô hình trang trại hữu cơ.
Phó Chủ tịch UBND Gia Lai nhấn mạnh, việc ký kết biên bản ghi nhớ này không chỉ là sự hợp tác đầu tư đơn thuần mà còn thể hiện mối quan hệ đồng hành lâu dài giữa tỉnh Gia Lai và tỉnh Champasak trong phát triển kinh tế nông nghiệp. Dự án này cũng kỳ vọng sẽ góp phần tạo nguồn thu ngân sách và giải quyết việc làm cho lao động ở Champasak.
