Không còn dừng ở những thử nghiệm mang tính xu hướng, làn sóng AI đang dần đi sâu vào mô hình kinh doanh, quy trình vận hành, sản xuất và trở thành đòn bẩy tăng trưởng mới cho nhiều doanh nghiệp Việt.
Những năm gần đây, Công ty TNHH Việt Thắng Jean bắt đầu đầu tư mạnh cho nghiên cứu và phát triển công nghệ mới, trọng tâm là ứng dụng AI vào thiết kế, tự động hóa và số hóa toàn bộ quy trình sản xuất. Đến nay, nhiều hạng mục đã bắt đầu “gặt trái ngọt”, mang lại hiệu quả rõ rệt về chi phí và năng suất.
Ông Phạm Văn Việt, Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Việt Thắng Jean, cho biết nhờ ứng dụng AI, doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 70 – 80% chi phí ở nhiều khâu, đặc biệt trong sản xuất và vận hành.
Theo ông Việt, sự thay đổi rõ nét nhất nằm ở hoạt động bán hàng. Trước đây, một video phục vụ bán hàng có thể mất khoảng 3 triệu đồng, nhưng nay với AI, chi phí được rút xuống chỉ còn khoảng 300.000 đồng cho mỗi video, đồng thời có thể triển khai gần như ngay lập tức.
Đặc biệt, các công đoạn như cắt vải, làm rập, làm sơ đồ được tự động hóa gần như hoàn toàn thông qua hệ thống máy cắt tích hợp AI. “Nếu trước đây để chuẩn bị cho một mùa hàng cần tới 6 tháng, thì nay toàn bộ quy trình, từ thiết kế đến hoàn thiện sản phẩm, có thể rút xuống chỉ còn khoảng 15 ngày”, ông Việt nói.
Ở khâu nghiên cứu thị trường, với đặc thù ngành thời trang thay đổi liên tục, theo xu hướng, theo mùa, AI đang trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực cho doanh nghiệp.
Ông Võ Thành Phước, Trưởng Phòng phát triển sản phẩm tại Công ty cổ phần kết nối thời trang Faslink, cho biết AI giúp đội ngũ sáng tạo phát triển ý tưởng mới nhanh hơn, đánh trúng nhu cầu thị trường hơn thông qua phân tích và gợi ý xu hướng, dự đoán màu sắc và thiết kế dựa trên số liệu thực.
“Hệ thống ứng dụng AI có thể nhanh chóng so sánh sản phẩm, phân tích xu hướng, thậm chí đánh giá cảm xúc khách hàng, tạo lợi thế lớn trong việc ra quyết định”, ông Phước cho biết.
Trong khi đó, ông Trần Quốc Bảo, Phó tổng giám đốc Tập đoàn KIDO kiêm Giám đốc điều hành kênh thương mại điện tử E2E, cho hay KIDO hiện đã ứng dụng AI trong hầu hết các hoạt động marketing, từ sản xuất TVC quảng cáo đến thiết kế video với người ảo.
“Với video quảng cáo 45 giây, khi áp dụng AI, chi phí sản xuất chỉ còn khoảng 20% so với cách làm truyền thống”, ông Bảo chia sẻ.
Không chỉ các “ông lớn”, mà nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng đang nhanh chóng ứng dụng AI, tận dụng làn sóng công nghệ để bứt phá, tối ưu hiệu quả kinh doanh.
“AI giờ đây không còn là một “giấc mơ đắt đỏ”, là đặc quyền của các “ông lớn” đòi hỏi ngân sách hàng triệu USD, mọi doanh nghiệp đều có thể tiếp cận nếu có đủ quyết tâm và một lộ trình phù hợp chỉ với khoảng 100 – 200 triệu đồng”, ông Nguyễn Văn Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH giáo dục Tiến Bộ (Step Up), nói với Tuổi Trẻ.
Ông Hiệp dẫn lại chính câu chuyện của Step Up để minh chứng cho khả năng “phá kén” của doanh nghiệp nhỏ khi biết tận dụng công nghệ. Từ một đơn vị xuất bản sách truyền thống, doanh nghiệp này đã chuyển mình sang mô hình công nghệ giáo dục (edtech), với ứng dụng học tiếng Anh The Coach hiện nằm trong nhóm 10 ứng dụng giáo dục có lượt tải cao trên App Store tại Việt Nam sau hơn hai năm ra mắt.
Theo ông Hiệp, doanh nghiệp nhỏ không nhất thiết phải bắt đầu từ con số 0 hay đầu tư ngay một đội ngũ kỹ sư AI “hạng A” với quỹ lương lên tới hàng tỉ đồng. Thay vào đó, điều quan trọng là thay đổi “DNA doanh nghiệp”, bắt đầu từ những nhu cầu rất cụ thể trong vận hành, từ marketing, chăm sóc khách hàng đến tối ưu quy trình nội bộ.
Tại Step Up, một “đội đặc nhiệm AI” đã được thành lập, trực tiếp làm việc với từng phòng ban để rà soát các điểm nghẽn, từ đó triển khai các công cụ phù hợp. Cách tiếp cận này giúp AI không dừng ở khẩu hiệu mà đi thẳng vào bài toán hiệu quả.
Tham vọng hơn, trong năm 2026, doanh nghiệp này đang phát triển robot gia sư học tiếng Anh dành cho trẻ em. Theo ông Hiệp, dự án khó có thể triển khai nếu không có bước phát triển mạnh mẽ của AI trong những năm gần đây.
Theo AI Diffusion Report 2025 của Viện Kinh tế AI thuộc Microsoft (AIEI), Việt Nam đang xếp thứ 38 toàn cầu về tỉ lệ người sử dụng AI. Đáng chú ý, mức độ phổ biến của AI tại Việt Nam đã tăng từ 21,2% trong nửa đầu năm lên 23,5% vào cuối năm 2025, tương ứng mức tăng 2,3 điểm phần trăm.
Nhiều doanh nghiệp cho biết AI đang tham gia trực tiếp vào quá trình tương tác với khách hàng thông qua chatbot tự động, giúp phản hồi tức thời và tối ưu tỉ lệ chuyển đổi. “Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nhân sự, hệ thống có thể xử lý đồng thời lượng lớn yêu cầu, từ tư vấn đến chốt đơn”, lãnh đạo một doanh nghiệp cho biết.
Với 466 đại biểu tán thành (chiếm 93,20%), luật được thông qua và có hiệu lực thi hành ngay hôm nay, ngoại trừ các quy định liên quan tới ngưỡng chịu thuế của hộ kinh doanh, doanh nghiệp sẽ có hiệu lực từ ngày 1-1-2026.
Với luật vừa được thông qua, Chính phủ sẽ quy định cụ thể các mức doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân, mức doanh thu không chịu thuế giá trị gia tăng của hộ, cá nhân kinh doanh và mức doanh thu được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp.
Như vậy, ngưỡng doanh thu miễn thuế không được quy định cụ thể trong luật mà giao Chính phủ quy định. Theo đó, ngưỡng doanh thu nộp thuế đối với hộ kinh doanh là 500 triệu đồng/năm chính thức được bãi bỏ.
Báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý và hoàn thiện dự thảo luật trước khi được Quốc hội thông qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho hay việc giao thẩm quyền cho Chính phủ là phù hợp với cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và thực tiễn của pháp luật.
Việc này vừa đảm bảo cơ sở để Chính phủ có thể linh hoạt điều hành kinh tế - xã hội vừa đảm bảo phù hợp với Hiến pháp.
Tuy nhiên, tiếp thu ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ bổ sung tiêu chí, nguyên tắc để đảm bảo tính hợp lý, khả thi. Đó là căn cứ vào các chỉ số kinh tế vĩ mô, khả năng cân đối ngân sách, Chính phủ quy định mức cụ thể để triển khai thực hiện.
Cùng đó, ông Tuấn cho hay tại Luật Thuế thu nhập cá nhân đã có quy định hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 3 tỉ đồng/năm sẽ phải thực hiện phương pháp nộp thuế theo thu nhập (doanh thu - chi phí).
Luật Thuế thu nhập cá nhân cũng quy định các mức thuế suất khác nhau tại ngưỡng doanh thu 3 tỉ đồng/năm (thuế suất 15% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm không quá 3 tỉ đồng, thuế suất 17% áp dụng đối với doanh nghiệp có tổng doanh thu năm từ trên 3 tỉ đồng đến không quá 50 tỉ đồng).
Với các quy định này, trường hợp Chính phủ điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế vượt trên 3 tỉ đồng/năm sẽ phải báo cáo Quốc hội sửa các luật để điều chỉnh quy định có liên quan nhằm đảm bảo tính đồng bộ và hợp lý của chính sách.
Vì vậy, mặc dù không quy định khung trong dự thảo luật nhưng để phù hợp với quy định của các luật thuế hiện hành, Chính phủ cũng chỉ được điều chỉnh tối đa mức doanh thu này đến dưới 3 tỉ đồng/năm.
Về căn cứ xác định mức doanh thu, ông Tuấn cho hay trên cơ sở tiếp thu các ý kiến của đại biểu Quốc hội, Chính phủ đã báo cáo Quốc hội về việc dự kiến nâng mức doanh thu được quy định chung là 1 tỉ đồng.
Đề xuất này đã được Chính phủ cân nhắc nhiều mặt, tính toán kỹ tác động đến thu ngân sách, người nộp thuế và thấy rằng ngưỡng này là phù hợp ở thời điểm hiện nay trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.
Bên cạnh đó, khi xây dựng mức doanh thu này, Chính phủ cũng đã tính đến yêu cầu chi phí hành thu và chi phí tuân thủ của người nộp thuế ở mức thấp để đảm bảo tính hiệu quả của chính sách.
Tính đến hiện tại, hầu hết các công ty niêm yết đã công bố báo cáo tài chính quý đầu năm. Bức tranh chung tương đối tích cực, điều này đã và đang tạo động lực cho thị trường chứng khoán.
Thống kê từ Chứng khoán Thiên Việt, lợi nhuận ròng của 945 doanh nghiệp (chiếm khoảng 98,1% vốn hóa toàn thị trường) trong quý đầu năm đã tăng 35% so với cùng kỳ năm trước.
Nếu loại trừ nhóm doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vingroup (Vingroup, Vinhomes, Vincom Retail, Vinpearl và VEFAC), tăng trưởng lợi nhuận toàn thị trường vẫn đạt 33,8%.
Xét theo ngành kinh doanh, có tới 18/19 nhóm ngành ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng trong quý đầu năm. Trong đó, nhóm doanh nghiệp phi tài chính tăng trưởng hơn 55%, còn nhóm tài chính gồm ngân hàng, chứng khoán và bảo hiểm cũng tăng hai chữ số.
Mảng nào tăng mạnh nhất?
Nổi bật tại nhóm bất động sản, lợi nhuận nhóm này tăng hơn 32% so với cùng kỳ. Sau một thời gian dài gần như “đóng băng”, thị trường bất động sản đã và đang hồi phục nhờ loạt động thái tháo gỡ pháp lý, ổn định lãi suất… hầu hết các công ty đều ghi nhận tăng trưởng trong quý đầu năm.
Nổi trội có Vinhomes (mã chứng khoán: VHM) thuộc hệ sinh thái của tỷ phú Phạm Nhật Vượng, ghi nhận lợi nhuận tăng tới 850% nhờ các giao dịch bán lô lớn tại các dự án Vinhomes Ocean Park 2 & 3 và Green Paradise.
Ngoài ra, nhiều đơn vị cũng đang “hồi sinh” sau khi được gỡ vướng về thuế, pháp lý như Thuduc House (mã chứng khoán: TDH) có lãi trở lại 5 quý liên tiếp. Quý I, công ty này đạt doanh thu 47 tỷ đồng - tăng hơn 493% so với cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt 6,5 tỷ đồng, chủ yếu đến từ mảng cốt lõi sau thời gian dài tái cơ cấu…
Ngành dầu khí cũng là điểm sáng giữa biến động giá dầu, ghi nhận tốc độ tăng trưởng lợi nhuận toàn ngành trong kỳ tăng hơn 603% so với cùng kỳ. Nổi bật có Lọc hóa dầu Bình Sơn (mã chứng khoán: BSR) với lợi nhuận đạt 8.266 tỷ đồng, gấp gần 20 lần cùng kỳ, hưởng lợi trong bối cảnh giá dầu Brent leo thang do xung đột Trung Đông.
Song song đó, nhóm các công ty liên quan trong mảng điện, nước, xăng dầu và khí đốt, lợi nhuận cũng tăng tốt hơn 38% so với cùng kỳ, với đóng góp lớn từ PV Power (mã chứng khoán: POW) và EVN Genco3 (mã chứng khoán: PGV).
Ở nhóm tài chính - ngân hàng (ngành xương sống của nền kinh tế), lợi nhuận quý I đạt hơn 73.262 tỷ đồng, tăng 11,5% so với cùng kỳ. Biên lãi ròng toàn ngành giảm còn 2,95%, đồng thời tỷ lệ CASA cũng giảm về 20,04%, cho thấy dư địa cải thiện chi phí vốn từ tiền gửi không kỳ hạn đang thu hẹp.
Ở chiều ngược lại, công nghệ thông tin là ngành duy nhất ghi nhận diễn biến kém tích cực, chủ yếu đến từ Saigontel khi doanh nghiệp này không còn ghi nhận khoản lợi nhuận đột biến từ chuyển nhượng bất động sản khu công nghiệp như cùng kỳ, khiến lợi nhuận giảm tới 99%.
Dự báo cho cả năm, chuyên gia tài chính đến từ VNDirect nhận định triển vọng tăng trưởng sẽ tiếp tục được hỗ trợ bởi tăng trưởng GDP, chính sách tài khóa mở rộng có chọn lọc…
P/E chứng khoán thấp hơn mức trung bình 10 năm
Với thông tin tích cực về kinh doanh, P/E (mức giá bỏ ra để thu về một đồng lợi nhuận từ cổ phiếu) trượt 12 tháng của VN-Index giảm về khoảng 13,8 lần, thấp hơn mức trung bình 10 năm (khoảng 15,4 lần).
Diễn biến này phần nào phản ánh sự cải thiện lợi nhuận doanh nghiệp trong quý I.
Hiện, VN-Index đã chính thức vượt đỉnh lịch sử với 1.900 điểm, và đang bước vào vùng giằng co mạnh. Các chuyên gia Chứng khoán Yuanta cho rằng tuy VN-Index tiếp tục tăng cao hơn kỳ vọng, song đà tăng chủ yếu đến từ bộ đôi VIC (Vingroup) và VHM (Vinhomes), cả hai đã đóng góp tới 59% mức tăng tuần qua của chỉ số.
Thời gian tới, thị trường chứng khoán theo chuyên gia sẽ được hỗ trợ bởi kỳ vọng nâng hạng và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận duy trì tích cực trong năm nay. Với giả định lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết tiếp tục tăng khoảng 14% trong năm 2026, P/E dự phóng của VN-Index có thể giảm về quanh mức 13 lần, qua đó duy trì sức hấp dẫn tương đối của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Dù vậy, chứng khoán hiện không còn “dễ ăn”, do dòng tiền phân hóa mạnh và ưu tiên vào nhóm ngành có câu chuyện hay các công ty có nền tảng tốt.
Ngày 9-7, tại buổi họp báo giới thiệu về InnoEx 2026, ban tổ chức cho biết sự kiện năm nay có chủ đề “The Inflection point - where global shifts fuel business reinvention” (Điểm bước ngoặt - Khi những chuyển dịch toàn cầu tái thiết mô hình tăng trưởng).
Khác với nhiều diễn đàn công nghệ mang tính trình diễn, InnoEx được định vị là nơi doanh nghiệp gặp gỡ đổi mới sáng tạo, nơi các tập đoàn, startup, nhà đầu tư, đối tác công nghệ và nhà hoạch định chính sách cùng tìm kiếm mô hình tăng trưởng mới.
Bên cạnh chuỗi diễn đàn chiến lược, InnoEx 2026 còn mở rộng thành hệ sinh thái hoạt động kéo dài xuyên suốt hai ngày với triển lãm hơn 7.000m². Đây là nơi những giải pháp dành cho doanh nghiệp liên ngành, kết nối đầu tư, xúc tiến thương mại quốc tế và các hoạt động hợp tác cùng nhiều đối tác công nghệ toàn cầu sẽ được giới thiệu.
Bà Trương Lý Hoàng Phi, Chủ tịch InnoEx, CEO IBP, cho biết: “InnoEx được thiết kế để những người lãnh đạo có thể gặp gỡ các doanh nghiệp, công nghệ và mô hình mới đang thực sự tạo ra lợi thế cạnh tranh trên thị trường. Tất nhiên, con đường tái tạo hay đổi mới giai đoạn này hầu như không doanh nghiệp nào chỉ đi một mình”.
Bà Nguyễn Thanh Thảo, đại diện Qualcomm Việt Nam, nhận xét: “Không chỉ là một sự kiện, InnoEx đã trở thành nền tảng kết nối giữa doanh nghiệp, startup, trường đại học, nhà đầu tư và các nhà hoạch định chính sách để cùng thúc đẩy đổi mới sáng tạo”.
Đại diện Qualcomm cam kết tiếp tục đầu tư dài hạn vào nguồn nhân lực chất lượng cao, hoạt động nghiên cứu và phát triển, cũng như hỗ trợ các doanh nghiệp và startup Việt Nam tiếp cận công nghệ tiên tiến, từ đó tạo ra những giải pháp có khả năng cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.
Dự kiến InnoEx 2026 sẽ diễn ra trong hai ngày 19 và 20-8-2026 tại Thiskyhall Sala, TP.HCM, dự kiến thu hút hơn 30.000 lượt khách tham gia.
