“Sáng nay, Lực lượng hải quân của IRGC đã phát hiện và chặn hai tàu vi phạm tại eo biển Hormuz. Hai tàu này đã bị bắt giữ và được điều hướng vào bờ biển Iran”, IRGC nêu trong một tuyên bố, đồng thời cho hay hành động nhằm bảo vệ quyền lợi quốc gia của Iran.
Phía Tehran xác định một tàu chở container treo cờ Panama mang tên MSC Francesca và tàu còn lại là Epaminondas treo cờ Liberia, theo Hãng tin AFP.
IRGC tuyên bố các tàu này bị cáo buộc hoạt động mà không có giấy phép phù hợp, nhiều lần vi phạm các quy định và can thiệp vào hệ thống định vị, gây nguy hiểm cho an toàn hàng hải khi tìm cách bí mật rời khỏi eo biển Hormuz.
Theo trang thông tin theo dõi hàng hải MarineTraffic, vị trí được ghi nhận gần nhất của cả hai tàu đều nằm gần phía bờ biển Iran tại eo biển Hormuz.
Trước đó ngày 22-4, Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải của Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết IRGC đã nổ súng vào một tàu chở container khi đang ở cách phía đông bắc Oman khoảng 15 hải lý (khoảng 28km), khiến buồng lái bị hư hại nhưng không có thương vong.
Một tàu thứ hai cũng bị tấn công ngay sau đó.
UKMTO cho hay sự việc diễn ra lúc 7h55 giờ địa phương. Tàu pháo của IRGC bị cáo buộc khai hỏa mà không phát cảnh báo trước.
Các hãng thông tấn bán chính thức của Iran như Nour News, Fars và Mehr sau đó đưa tin IRGC đã tấn công tàu thứ ba, mà họ cho đã bị “mắc kẹt” trên bờ biển Iran, nhưng không nêu chi tiết.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu khí toàn cầu. Tuần trước Iran thông báo mở lại eo biển Hormuz, tuy nhiên nhanh chóng tuyên bố phong tỏa lại eo biển này cho đến khi lệnh phong tỏa của Hải quân Mỹ được dỡ bỏ.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

"Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã tấn công khu vực Beirut và hạ sát Ali Yusuf Harshi, thư ký riêng kiêm cháu trai của thủ lĩnh Hezbollah Naim Qassem", IDF hôm nay cho hay. Cuộc tấn công đã làm sập một phần tòa nhà nhiều tầng.
Theo IDF, Harshi là "cộng sự thân cận và cố vấn riêng của ông Qassem, đóng vai trò quan trọng trong việc điều hành văn phòng cũng như đảm bảo an ninh cho thủ lĩnh Hezbollah".
Trong đêm 8/4, quân đội Israel cũng tấn công hai điểm vượt sông Litani được coi là "trọng yếu", vốn được Hezbollah sử dụng để vận chuyển "hàng nghìn vũ khí, rocket và bệ phóng" vào miền nam Lebanon. Khoảng 10 kho vũ khí, bệ phóng rocket và các sở chỉ huy của Hezbollah tại miền nam Lebanon cũng bị nhắm mục tiêu.
Hezbollah, một trong những đồng minh chủ chốt của Iran tại Trung Đông, hiện chưa lên tiếng về thông tin này.
Vài ngày sau khi Mỹ, Israel mở chiến dịch tấn công vào Iran hôm 28/2, Hezbollah tiến hành các cuộc tập kích vào lãnh thổ Israel nhằm trả thù cho lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. Giao tranh dữ dội giữa hai bên đến nay đã khiến hơn 1.600 người ở Lebanon thiệt mạng, hơn một triệu người phải di tản.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif cho biết lệnh ngừng bắn hai tuần giữa Mỹ và Iran hôm 8/4 bao gồm cả Lebanon, song Tel Aviv và Washington đưa ra thông tin ngược lại. Kể từ khi thỏa thuận được công bố, Israel vẫn tiếp tục các cuộc tấn công vào Lebanon.
Trước đó, Israel đã làm suy yếu năng lực quân sự của Hezbollah và liên tiếp tiến hành các vụ ám sát nhằm vào lực lượng này kể từ khi chiến sự Gaza bùng phát ngày 7/10/2023. Bất chấp lệnh ngừng bắn do Mỹ hậu thuẫn giữa Israel và Lebanon vào năm 2024, Israel vẫn thường xuyên không kích các mục tiêu mà họ cho là của Hezbollah tại Lebanon, cáo buộc nhóm này đang tìm cách tái vũ trang.
Hezbollah từ chối giải giáp theo đề xuất của Mỹ. Thủ lĩnh Qassem từng đe dọa Israel rằng tên lửa sẽ giáng xuống nếu Israel tái phát động cuộc chiến quy mô lớn tại Lebanon.
Hồi năm 2024, Israel đã hạ sát người tiền nhiệm của ông Qassem là Hassan Nasrallah trong cuộc không kích vào vùng ngoại ô Beirut. Một tháng sau, Hezbollah bổ nhiệm ông Qassem, người giữ vai trò quan trọng trong lực lượng này hơn 30 năm qua, làm thủ lĩnh.
Huyền Lê (Theo Reuters, AFP, Times of Israel)
Nguồn: https://vnexpress.net/israel-tuyen-bo-ha-sat-chau-trai-cua-thu-linh-hezbollah-5060487.html
Thế Giới
Trung Đông tối 24-4: Mỹ triển khai cùng lúc 3 tàu sân bay mang theo 15.000 quân

Ngày 24-4, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo trên nền tảng X: "Lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, 3 tàu sân bay (của Hải quân Mỹ) đang hoạt động đồng thời tại Trung Đông.
Đi cùng các phi đội máy bay trên tàu, các tàu sân bay USS Abraham Lincoln, USS Gerald R. Ford và USS George H.W. Bush mang theo hơn 200 máy bay cùng khoảng 15.000 thủy thủ và lính thủy đánh bộ".
Tối 24-4 (theo giờ Việt Nam), Hãng tin Reuters tường thuật ông Pete Hegseth - Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ (tức Bộ trưởng Quốc phòng) - vừa tuyên bố lệnh phong tỏa của Mỹ đối với Iran đang được mở rộng ra toàn cầu, đồng thời nói rằng Tehran trước đây từng có cơ hội đạt được "thỏa thuận tốt" với Washington.
"Lệnh phong tỏa của chúng tôi đang được mở rộng và vươn ra toàn cầu" - ông Hegseth nói với các phóng viên hôm nay.
Vị bộ trưởng khẳng định: "Không có tàu nào có thể rời khỏi eo biển Hormuz để đi bất cứ đâu trên thế giới mà không có sự cho phép của Hải quân Mỹ".
Ông cập nhật đến nay Hải quân Mỹ đã buộc 34 tàu phải quay đầu khỏi eo biển Hormuz.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ lưu ý bất kỳ nỗ lực nào của Iran nhằm rải thêm thủy lôi sẽ bị coi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Ông Hegseth cũng bác bỏ những chỉ trích của Giáo hoàng Leo XIV về cuộc chiến ở Iran, nói rằng Giáo hoàng "cứ làm việc của ông ấy" và điều đó sẽ không vấn đề gì.
Hôm 16-4, Giáo hoàng Leo XIV đã lên án các nhà lãnh đạo chi hàng tỉ USD cho chiến tranh và cho rằng thế giới "đang bị tàn phá bởi một số ít bạo chúa".
Ngày 24-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi bắt đầu chuyến công du nước ngoài, với các điểm đến là Islamabad (Pakistan), Muscat (Oman) và Matxcơva (Nga), theo truyền thông Iran.
"Mục đích của chuyến đi này là tiến hành các cuộc tham vấn song phương, thảo luận về những diễn biến hiện nay trong khu vực, cũng như tình hình mới nhất của cuộc chiến do Mỹ và Israel thực hiện chống lại Iran" - Hãng tin IRNA thông tin.
Hãng tin Reuters dẫn một nguồn tin chính phủ cho biết Ngoại trưởng Iran Araghchi dự kiến đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào tối 24-4 cùng một phái đoàn nhỏ, và cuộc đàm phán hòa bình với Mỹ có khả năng sẽ diễn ra.
Nguồn tin này nói thêm đội hậu cần và an ninh của Mỹ đã có mặt tại Islamabad để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán.
Ngày 24-4, ông Anwar Gargash, Cố vấn của Tổng thống Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE), nhận định việc xây dựng lại lòng tin giữa nước này và Iran sẽ mất "rất lâu", sau khi Iran tấn công UAE trong cuộc xung đột những tuần qua ở Trung Đông, theo Hãng tin AFP.
"Các vị không thể nói với tôi về chuyện lòng tin sau khi đã tấn công chúng tôi bằng 2.800 tên lửa và máy bay không người lái. Việc đó sẽ mất rất lâu" - ông Gargash phát biểu tại Hội nghị Chính sách thế giới ở thị trấn Chantilly (Pháp).
Theo Hãng tin Reuters, ngày 24-4, quân đội Israel yêu cầu cư dân rời khỏi thị trấn Deir Ames ở miền nam Lebanon, phía bắc "vùng an ninh" mà họ tự tuyên bố. Quân đội Israel nói rằng họ sẽ tiến hành các cuộc tấn công tại đây, chỉ một ngày sau khi Israel và Lebanon gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 3 tuần.
Quân đội Israel cho rằng nhóm vũ trang Hezbollah đang hoạt động tại thị trấn này, nhưng không đưa ra bằng chứng hay thời điểm cụ thể. Họ cảnh báo rằng bất kỳ hoạt động vũ trang nào xuất phát từ Deir Ames cũng sẽ dẫn đến hành động từ phía Israel.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Năm 1776, tác phẩm Tìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia, của nhà kinh tế học lừng danh Adam Smith (1723 - 1790), được xuất bản. Tác phẩm này còn được gọi là Của cải của các quốc gia hay Quốc phú luận.
Khác với quan điểm chủ nghĩa trọng thương, nhà kinh tế học Adam Smith đặt ra nền móng quan trọng để hoàn thiện chủ nghĩa tư bản tự do. Qua đó, tác phẩm Tìm hiểu về bản chất và nguồn gốc của cải của các quốc gia có vai trò quan trọng đối với chủ nghĩa tư bản hiện đại về sau.
Trùng hợp là năm 1776 khi tác phẩm trên được xuất bản cũng là năm nước Mỹ ra đời. Và chưa đầy 200 năm sau, một nước Mỹ non trẻ đã trở thành siêu cường phát triển đỉnh cao của chủ nghĩa tư bản. Từ đó đến nay, siêu cường này đạt ưu thế gần như tuyệt đối cả về kinh tế lẫn quân sự, thậm chí sở hữu sức mạnh hải quân chưa từng có trong lịch sử nhân loại.
Nhưng vào thời điểm kỷ niệm 250 năm độc lập, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang tích cực quay lại với chủ nghĩa trọng thương khi tích cực sử dụng các biện pháp thuế quan nhằm vào các nước khác. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đất nước nên tự cung tự cấp và tập trung vào xuất khẩu nhiều hơn là nhập khẩu.
Chủ nghĩa trọng thương cùng chính sách biệt lập, học thuyết Monroe kiểu mới đang khiến nước Mỹ rơi vào hình thức này hay hình thức xung đột khác với hầu hết các quốc gia. Đó là một cuộc chiến Iran mà Mỹ đang rơi vào thế khó và khiến cho kinh tế đối mặt nhiều khó khăn khi vật giá gia tăng. Đó là các căng thẳng thương mại khiến Washington đang bất đồng với nhiều quốc gia, bao gồm phần lớn đồng minh lẫn đối tác. Đó là những căng thẳng không cần thiết khi Tổng thống Trump tuyên bố muốn thâu tóm Greenland, sáp nhập Canada trở thành tiểu bang thứ 51 của Mỹ.
Trong phân tích gửi đến người viết, chuyên gia Willis Sparks, thuộc Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, đánh giá: "Nước Mỹ đã trở nên thất thường, và giới quan sát nước ngoài không chắc nên đặt cược ở đâu". Theo ông, những gì đang diễn ra khiến cho các đồng minh của Mỹ phải phòng ngừa rủi ro. Không những vậy, Tổng thống Trump được cho là đang lạm quyền, phá vỡ nền dân chủ vốn được xem là giá trị đặc trưng của nước Mỹ. Bên cạnh đó, Trung Quốc trỗi dậy đang cạnh tranh quyết liệt với Mỹ cả về kinh tế, công nghệ lẫn quân sự.
Kết quả, trong cuộc thăm dò gần đây của Gallup, 76% người Mỹ được hỏi cho biết họ không hài lòng với "cách mọi thứ đang diễn ra ở Mỹ vào thời điểm này". Cuộc thăm dò của NBC News được công bố vào ngày 14.6 vừa qua cho thấy chỉ có 38% người trả lời cho biết họ tin rằng những năm tốt đẹp nhất của đất nước đang ở phía trước. Và cuộc thăm dò ngày 15.6 của Reuters/Ipsos cho kết quả 64% câu trả lời lo ngại nền dân chủ Mỹ có nguy cơ thất bại.
Tuy nhiên, chuyên gia Sparks cũng chỉ ra rằng trong lịch sử nước Mỹ, Tổng thống Trump chẳng phải là nhà lãnh đạo duy nhất có những chính sách như ông đang theo đuổi.
Như Tổng thống William McKinley (1843 - 1901, tại nhiệm 1897 - 1901) từng sử dụng thuế quan để gây sức ép Canada trở thành tiểu bang thứ 45 của Mỹ khi đó. Tổng thống Theodore Roosevelt (1858 - 1919, tại nhiệm 1901 - 1909) thì tìm cách sáp nhập các đảo xa xôi vào lãnh thổ Mỹ. Tổng thống Woodrow Wilson (1856 - 1924, tại nhiệm 1913 - 1921) và Tổng thống Warren Harding (1865 - 1923, tại nhiệm 1921 - 1923) đều từng tranh cử với khẩu hiệu "Nước Mỹ trên hết" như Tổng thống Trump. Hay cách đây 100 năm, vào năm 1926, Tổng thống Calvin Coolidge (1872 - 1933, tại vị 1923 - 1929) đã đánh dấu sinh nhật lần thứ 150 của Mỹ bằng một trận đấu võ thuật lồng thép trên bãi cỏ Nhà Trắng, tương tự việc Tổng thống Trump vừa qua cũng tổ chức một cuộc đấu võ tại đây nhân dịp kỷ niệm 250 năm nước Mỹ ra đời.
Rồi nhìn lại 50 năm trước, vào năm 1976 khi kỷ niệm 200 năm lập quốc, nước Mỹ đối mặt rất nhiều thách thức vì vừa thua cuộc trong chiến tranh VN sau một thời gian tự hào với chiến thắng trong Thế chiến 2 và tăng cường sức mạnh qua nhiều cuộc chiến khác, không những vậy, khi đó nước Mỹ đang được lãnh đạo bởi Tổng thống Gerald Ford (1913 - 2006, tại vị 1974 - 1977) chưa hề qua bầu cử, sau khi người tiền nhiệm Richard Nixon (1913 - 1994, tại nhiệm 1969 - 1974) phải từ chức vì vụ nghe lén Watergate. Không những vậy, khi đó nước Mỹ đang đối mặt với cuộc Chiến tranh Lạnh đang tăng nhiệt, giá cả nhiên liệu tăng cao do các chính sách từ nguồn cung dầu mỏ ở Trung Đông. Thế nhưng chỉ 15 năm sau, Liên Xô - đối thủ của Mỹ trong cuộc Chiến tranh Lạnh - sụp đổ và Mỹ trở thành siêu cường suy nhất trong thời gian dài.
Đối chiếu với lịch sử, nước Mỹ dịp sinh nhật 250 năm này không hề bất trắc hơn so với 50 năm trước khi kỷ niệm 200 năm ra đời.
Bên cạnh đó, quyền lực của Tổng thống Trump đang có dấu hiệu giảm sút. Bằng chứng là một số nghị sĩ Cộng hòa ở cả Thượng viện lẫn Hạ viện vừa qua đã bỏ phiếu chống lại quyền hạn của ông trong cuộc chiến Iran. Đảng Cộng hòa đối mặt với nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ sắp tới. Và nếu phe Cộng hòa không còn kiểm soát lưỡng viện Quốc hội, thậm chí đảng Dân chủ chiếm ưu thế ở lưỡng viện, thì quyền lực của Tổng thống Trump càng giảm sút trong nửa sau nhiệm kỳ thứ 2 - hay được dân Mỹ gọi là giai đoạn "vịt què" (lame-duck). Theo đó, rủi ro về lạm quyền, nền dân chủ bị đe dọa sẽ giảm đi.
Chính vì thế, nhiều ý kiến vẫn lạc quan về tương lai và nền dân chủ Mỹ. Như trong cuộc nói chuyện trong chương trình Gzero World với TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị sáng lập Eurasia Group, người dẫn chương trình truyền hình - nhà bình luận chính trị William Maher (Mỹ), cho rằng: Người Mỹ vẫn có thể chỉ trích chính phủ, biểu tình trên đường phố, bỏ phiếu chống lại những người cầm quyền và nói lên suy nghĩ của họ mà không sợ hãi.
"Và nhìn chung, đất nước này giàu có hơn, an toàn hơn và hòa nhập hơn so với 50 năm trước - chứ đừng nói đến 250 năm trước", ông Maher nhận xét. Thực tế, đến nay thì Mỹ vẫn là siêu cường đứng đầu thế giới.
Tin Gốc: Thanh Niên

