Lộ thông tin nhạy cảm, nhà khoa học hạt nhân Lục quân Mỹ bị điều tra

Các cuộc giao tranh giữa Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Hezbollah trở nên dữ dội hơn vào ngày 26/5, sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu ra lệnh cho quân đội Israel tấn công mạnh hơn vào nhóm vũ trang này trên khắp Lebanon. "Chúng tôi sẽ tăng cường độ tấn công và đánh bại toàn diện Hezbollah", ông Netanyahu nói.

IDF cùng ngày cho biết đã tập kích hơn 100 địa điểm của Hezbollah trên khắp miền nam và miền đông Lebanon, nhắm vào kho đạn, sở chỉ huy và điểm quan sát mà đối phương sử dụng để tấn công binh sĩ và người dân ở miền bắc Israel.

Hãng thông tấn nhà nước Lebanon NNA đưa tin 12 người thiệt mạng trong một vụ tấn công của Israel nhằm vào làng Mashghara ở miền đông nước này, trong đó có một số nạn nhân là thành viên một gia đình.

Hezbollah cho biết đã phóng rocket, nã pháo và dùng drone tập kích binh sĩ, phương tiện chiến đấu của Israel di chuyển dọc sông Litani về phía làng Yohmor al-Shaqif và Zawtar al-Sharqieh, tỉnh Nabatieh. Kênh Al-Manar của Hezbollah đưa tin nhóm này đã đẩy lùi các đợt tiến công dọc sông.

IDF những ngày qua tăng tần suất tấn công vào thành phố Nabatieh và các khu vực khác thuộc tỉnh cùng tên, nơi sông Litani chảy qua. Quân đội Israel ngày 26/5 cảnh báo người dân tại Nabatieh sơ tán trước khi không kích thành phố này.

Sông Litani nằm cách biên giới Israel - Lebanon khoảng 30 km về phía bắc. Giới chức Israel cuối tháng 3 tuyên bố muốn kiểm soát khu vực ở Lebanon trải rộng từ biên giới tới phía nam con sông này nhằm lập vùng đệm phòng thủ.

Các cuộc đụng độ diễn ra bất chấp lệnh ngừng bắn giữa Israel và Lebanon đang có hiệu lực. Phái đoàn Israel và Lebanon dự kiến gặp nhau để đàm phán trực tiếp tại thủ đô Washington, Mỹ vào ngày 29/5.

Thỏa thuận ngừng bắn Israel - Lebanon bị đánh giá là dường như ngày càng trở nên không thực tế, làm phức tạp thêm nỗ lực khôi phục hòa bình tại Trung Đông khi Iran muốn chấm dứt giao tranh trên mọi mặt trận, trong đó có ở Lebanon.

Israel tuyên bố sẽ chỉ rút quân khi Hezbollah không còn gây ra mối đe dọa cho cư dân các thị trấn miền bắc nước này. Hezbollah khẳng định sẽ tiếp tục chiến đấu cho tới khi IDF rời khỏi Lebanon và chấm dứt các cuộc không kích hàng ngày.

Xung đột giữa Israel và Hezbollah bùng phát ngày 2/3, sau khi nhóm vũ trang tại Lebanon tấn công nước láng giềng để trả đũa cho cái chết của cố lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei. IDF sau đó phát động chiến dịch tấn công trên bộ vào Lebanon, khiến hơn một triệu người tại miền nam nước này phải di tản.

Giao tranh tới nay đã khiến 3.185 người thiệt mạng, hơn 9.600 người bị thương tại Lebanon. Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết 23 binh sĩ, một nhà thầu quân sự và hai thường dân nước này thiệt mạng.

Tin Gốc: Vnexpress

Trong bối cảnh đó, chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ từ ngày 5 đến 7-5 được xem là dấu mốc chính trị quan trọng, kiến tạo xung lực mới, đặc biệt trong các lĩnh vực thực chất, đem lại lợi ích cho cả hai bên như khoa học - công nghệ và thương mại.

Kể từ khi chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1972 đến nay, quan hệ giữa Việt Nam và Ấn Độ đã không ngừng được mở rộng sang các lĩnh vực dựa trên nền tảng tin cậy chính trị. Sự tương đồng giữa hai quốc gia đã không còn dừng lại ở lịch sử đấu tranh giành độc lập dân tộc mà còn cả chiến lược phát triển đất nước, với năm 2025 vừa qua là thời điểm phản ánh rõ nét.

Năm 2025, bất chấp các "cơn gió ngược" toàn cầu, nền kinh tế Việt Nam đạt quy mô 514 tỉ USD, xếp hạng 32 thế giới; tốc độ tăng trưởng GDP đạt 8,02%, thuộc nhóm đầu khu vực và châu Á.

2025 cũng là năm đánh dấu bước ngoặt cải cách thể chế lớn tại Việt Nam khi cuộc cách mạng tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại giang sơn và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1-7-2025.

Bảy nghị quyết được Bộ Chính trị ban hành trong năm 2025 mang tính đột phá về đường lối, thể chế, chính sách để tạo nền tảng vững chắc để đất nước sẵn sàng bước vào kỷ nguyên mới. Trong đó, bốn nghị quyết về khoa học - công nghệ, hội nhập quốc tế, phát triển kinh tế tư nhân và đổi mới toàn diện công tác xây dựng, thi hành pháp luật được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh ngay từ tháng 5-2025 là "bộ tứ trụ cột" để giúp đất nước vươn mình.

Trùng hợp, năm 2025 được Thủ tướng Narendra Modi tuyên bố là "Năm cải cách", nhấn mạnh đây là giai đoạn mang tính quyết định để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của Ấn Độ, hiện đại hóa cơ sở hạ tầng và đơn giản hóa quản trị.

Các sáng kiến quan trọng tập trung vào những thay đổi cấu trúc sâu rộng bao gồm cải cách thuế, thực thi luật lao động và tăng cường sản xuất, qua đó giúp nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới đạt được mức tăng trưởng GDP 8,2%. "Ấn Độ đã bước lên chuyến tàu tốc hành mang tên Cải cách", Thủ tướng Narendra Modi nhấn mạnh.

Thực tế năm 2025 chỉ là một lát cắt của sự giao thoa giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tầm nhìn phát triển đất nước trong dài hạn.

Nếu Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước, Ấn Độ cũng đang theo đuổi tầm nhìn "Viksit Bharat@2047" - trở thành quốc gia phát triển vào năm 2047 đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm ngày độc lập.

Cả hai quốc gia đều lên kế hoạch tập trung vào mục tiêu phát triển kinh tế mạnh mẽ; phát triển khoa học - công nghệ, xây dựng một xã hội tri thức có quản trị tốt, công bằng; bền vững môi trường; và nâng cao vị thế quốc gia trên thế giới.

Theo nhiều học giả Ấn Độ, sự gặp gỡ về chiến lược và tầm nhìn phát triển quốc gia sẽ tạo dư địa lớn cho hợp tác trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số giữa Việt Nam và Ấn Độ.

Chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với lịch trình dự kiến đến Mumbai - trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ phát triển hàng đầu khu vực của Ấn Độ - là một thông điệp rõ ràng về nỗ lực tạo đột phá trong hợp tác khoa học - công nghệ giữa Việt Nam với Ấn Độ, đưa lĩnh vực này trở thành một trụ cột riêng biệt cùng với chính trị, kinh tế, an ninh - quốc phòng và văn hóa.

Giáo sư Anmol Mukhia (Đại học Nam Á, Ấn Độ) nhận định có nhiều điều kiện thuận lợi để hợp tác khoa học - công nghệ song phương bứt tốc. Kể từ năm 2016, hợp tác giữa hai nước đã lan tỏa từ công nghệ thông tin và an ninh mạng sang nhiều lĩnh vực khác, và trụ cột "thịnh vượng" mà hai bên xác lập năm 2020 đã đặt nền tảng cho hợp tác chuyển đổi số và phát triển kinh tế dựa trên tri thức.

Một chuyên gia Việt Nam có nhiều năm nghiên cứu về Ấn Độ thẳng thắn cho rằng đã đến lúc nên đẩy mạnh hơn nữa việc tranh thủ tiềm lực khoa học - công nghệ của New Delhi. Ấn Độ có lợi thế về công nghệ thông tin, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo (AI), dịch vụ số và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc kết hợp năng lực sản xuất, vị trí chiến lược và khả năng hội nhập của Việt Nam với công nghệ, nguồn nhân lực và quy mô thị trường của Ấn Độ có thể tạo ra động lực tăng trưởng mới cho cả hai nền kinh tế.

Đó là còn chưa kể trong quan hệ với Ấn Độ, Việt Nam được xác định là một đối tác then chốt trong chính sách "Hành động hướng Đông" cũng như tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Khi trả lời báo chí Việt Nam trước chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Tshering W. Sherpa cho rằng để tận dụng tối đa lợi ích khi hợp tác về khoa học - công nghệ và bảo đảm hai bên cùng có lợi, Việt Nam cần xây dựng một đội ngũ chuyên gia giỏi tiếng Anh, am hiểu sâu sắc các thế mạnh của Ấn Độ.

Bên cạnh đó, theo giới quan sát, nên xem xét mở thêm các trường đại học liên kết với Ấn Độ tại Việt Nam, xây dựng một đội ngũ kỹ sư, lao động chất lượng cao cho kỷ nguyên số, AI. Đại sứ Tshering W. Sherpa nhấn mạnh Ấn Độ sẵn sàng xem xét cung cấp thêm học bổng cho Việt Nam theo khuôn khổ Chương trình hợp tác kinh tế và kỹ thuật của Ấn Độ (ITEC).

Hợp tác khoa học - công nghệ cũng được nhìn nhận như một chìa khóa để mở rộng dòng chảy thương mại. Con số hơn 16 tỉ USD kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 chỉ nên được xem là bước chạy đà, bởi nó chưa thật sự tương xứng với tiềm năng hai nước.

Động lực thúc đẩy mạnh mẽ hợp tác giữa hai nước được kỳ vọng sẽ đến sau chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, với phái đoàn doanh nghiệp đông đảo Việt Nam đi cùng được truyền thông Ấn Độ đặc biệt chú ý và Bộ Ngoại giao Ấn Độ nhấn mạnh.

Theo giới học giả, cần phải nâng cao "mức độ tham vọng" trong hợp tác kinh tế, thương mại Việt Nam - Ấn Độ. Trong bối cảnh các mô hình toàn cầu hóa truyền thống gặp khó khăn, việc tìm kiếm các hướng hợp tác kinh tế mới càng trở nên quan trọng, theo giáo sư Harsh V. Pant, Phó chủ tịch Quỹ Nghiên cứu nhà quan sát (Ấn Độ), đặc biệt thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa liên kết kinh tế, nhất là giữa các doanh nghiệp vừa và nhỏ, cũng như tăng cường kết nối công nghiệp. Đặt trong bối cảnh đang diễn ra đàm phán nâng cấp FTA giữa ASEAN và Ấn Độ, có thể kỳ vọng về một FTA giữa Việt Nam và Ấn Độ trong tương lai.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Bán đảo Crimea, nơi Nga sáp nhập năm 2014, đã trở thành khu vực có tầm quan trọng chiến lược đối với Tổng thống Vladimir Putin. Nơi đây không chỉ là biểu tượng cho tầm nhìn của ông về việc khôi phục lại vị thế siêu cường của Nga, mà còn là trung tâm hậu cần then chốt cho các hoạt động quân sự trên khắp miền đông nam Ukraine.

Khi cuộc chiến mới nổ ra, các đơn vị Nga từ bán đảo Crimea đã xâm nhập sâu vào miền nam Ukraine và từng kiểm soát thành phố Kherson, thủ phủ tỉnh cùng tên. Cầu Kerch nối bán đảo Crimea với lục địa Nga trở thành tuyến tiếp tế quan trọng cho lực lượng Nga chiến đấu ở Crimea, bên cạnh hành lang trên bộ đi qua vùng Donbass.

Tuy nhiên, khi cuộc chiến ở Ukraine bước sang năm thứ năm, chiến lược đó đang bị đe dọa bằng máy bay không người lái (UAV) giá rẻ mà Ukraine đang tăng cường phát triển và triển khai, theo Natalia Abbakumova, nhà phân tích của Washington Post.

Trong những tuần gần đây, Ukraine liên tục tiến hành các cuộc tấn công bằng UAV tầm trung và tầm xa nhằm vào các tuyến đường cùng cơ sở hạ tầng quan trọng mà Nga dùng để chuyển quân và vũ khí ra tiền tuyến. UAV cũng đã oanh tạc các cầu đường sắt, trạm kiểm soát, cầu phao và nhà máy lọc dầu, gây ra tình trạng thiếu hụt nhiên liệu, mất điện diện rộng trên bán đảo.

Tại Sevastopol, thành phố lớn nhất ở Crimea với khoảng nửa triệu dân, các bồn chứa nhiên liệu đã cạn kiệt vào ngày 22-23/6, theo Thị trưởng Mikhail Razvozhaev. Đèn đường cũng bị tắt, người dân được khuyến cáo tắt điều hòa để tiết kiệm điện dù trời nắng nóng, trong khi các chuyến tàu hỏa đã bị cắt giảm trong ít nhất vài ngày. Tình trạng thiếu nước cũng được ghi nhận trên khắp bán đảo.

Lực lượng Nga đã tăng cường hoạt động phòng không, bố trí thiết bị tạo khói trên cầu Kerch để che mắt UAV, triển khai các tổ hợp phòng không di động, nhưng chưa thể ngăn chặn được các đòn tập kích của Ukraine.

UAV Ukraine cũng đã đánh trúng 3 trong số 5 phà chở phương tiện tại điểm trung chuyển Kerch nối giữa Crimea và bán đảo Taman của Nga, khiến dịch vụ ngừng hoạt động và khoảng 700 phương tiện bị mắc kẹt ở phía Kerch từ đêm 20/6 sang ngày 21/6.

Trại thiếu nhi nổi tiếng Artek ở miền nam Crimea buộc phải hủy các chương trình trại hè và sơ tán trẻ em.

"Chúng tôi không thấy UAV, nhưng đã chứng kiến những xe bồn cháy rụi sau khi bị tấn công. Tại các cây xăng, người dân địa phương phải xếp hàng hơn 8 tiếng để nhận phiếu mua nhiên liệu", một phụ nữ Nga, người đã cùng chồng và con trai lái xe tới Crimea hồi đầu tháng 6, kể.

Nếu không duy trì được tuyến tiếp tế ổn định và đáng tin cậy tới Crimea, lực lượng Nga có thể gặp khó khăn tại những khu vực giao tranh ác liệt nhất ở miền đông Ukraine trong những tháng gần đây, nơi Kiev đã mở nhiều đợt phản công.

"Trong tương lai gần, Crimea sẽ biến thành hòn đảo bị cô lập. Và điều này có thể dẫn đến những hậu quả rất khó lường đối với người Nga", Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov phát biểu trong một cuộc phỏng vấn trên YouTube gần đây.

Cuối tháng 5, quân đội Ukraine tuyên bố áp đặt "phong tỏa hậu cần" đối với Crimea, đồng thời cho biết sẽ "phá hủy có hệ thống" mạng lưới hậu cần, kho chứa, khí tài, sở chỉ huy và các tuyến đường vận chuyển của Nga trên bán đảo.

Nga đã xây dựng cầu Kerch trị giá khoảng 4 tỷ USD để tạo tuyến kết nối ổn định với Crimea. Ông Putin đã tự cầm lái một chiếc xe tải băng qua cây cầu dài khoảng 16 km này trong lễ khánh thành vào năm 2018.

Một trong những mục tiêu được Nga đề ra khi phát động chiến dịch ở Ukraine hồi tháng 2/2022 là thiết lập hành lang trên bộ nối lãnh thổ Nga với Crimea qua miền đông Ukraine. Tuyến cao tốc R-280 đã trở thành hành lang đó, chạy qua hai thành phố Melitopol và Mariupol.

Tuy nhiên, những bước tiến trong công nghệ UAV tầm trung, gồm các mẫu do Ukraine tự phát triển, hoạt động qua mạng Starlink, và dòng Hornet tích hợp trí tuệ nhân tạo do Mỹ sản xuất, đã giúp nước này giành lợi thế.

UAV Ukraine giờ đây có thể tiến hành các đòn tấn công dọc hành lang trên bộ nối tới Crimea, bao gồm cả việc nhắm vào các xe bồn chở nhiên liệu đang lưu thông trên tuyến cao tốc R-280.

Kể từ cuối tháng 5, Ukraine cũng đã tấn công các kho chứa dầu và nhà máy lọc dầu ở Crimea, cùng với ba điểm trung chuyển nối vùng lãnh thổ do Nga kiểm soát với bán đảo, gồm Armyansk, Henichesk và Chonhar, trong đó điểm cuối cùng đã bị tấn công ít nhất ba lần trong tháng 6, theo quân đội Ukraine.

Một cuộc tấn công bằng UAV đã đánh trúng cầu đường sắt trên tuyến Kerch-Dzhankoi, con đường mà lực lượng Nga sử dụng để vận chuyển thiết bị và nhiên liệu từ Crimea ra mặt trận phía nam Ukraine. Đòn tập kích đã gây ra hỏa hoạn, đe dọa làm tê liệt giao thông vận tải hàng hóa và hành khách.

Hàng chục nghìn UAV của Ukraine đang đe dọa khu vực nằm sâu khoảng 320 km phía sau chiến tuyến, thuộc khu vực Nga kiểm soát tại Ukraine.

"Thực tế không còn con đường nào an toàn cho lực lượng đang kiểm soát ở miền nam và miền đông của đất nước chúng ta", Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu đầu tháng này.

Trong cuộc họp chính phủ tuần nay, ông Putin đã đề cập đến các cuộc tấn công bằng UAV vào Crimea và tình trạng thiếu hụt nhiên liệu trên bán đảo. Ông khẳng định chiến dịch của Ukraine "không làm thay đổi và không thể thay đổi thực tế tại mặt trận, nơi lực lượng Nga đang giải phóng hết khu dân cư này đến khu dân cư khác". Ông cũng không đưa ra bất kỳ dấu hiệu nào về việc chấm dứt giao tranh.

Tuy nhiên, nhiều người Nga vẫn cảm thấy lo lắng về việc tới Crimea du lịch trong mùa hè này. Các blogger quân sự ủng hộ Điện Kremlin đã kêu gọi chính quyền ở Crimea khuyến cáo người dân Nga không nên mạo hiểm tới bán đảo vào thời điểm này.

"Đi du lịch đến Crimea vào lúc này là nguy hiểm! Chúng ta có thể thấy rõ điều này qua các cuộc tấn công vào tàu hỏa, xe buýt và ô tô đã dẫn đến những thương vong về người", Alexander Sergeyev, blogger ủng hộ chính phủ Nga sống tại Crimea từ năm 2014, nói.

Tin Gốc: Vnexpress