Trong lần khám định kỳ tại Bệnh viện Gia An 115, chị B.A.D (ở TP.HCM) được phát hiện có sỏi mật qua siêu âm ổ bụng. Kết quả chụp MRI ghi nhận túi mật giãn to, kích thước khoảng 67 x 35 mm do một viên sỏi lớn chiếm gần toàn bộ lòng túi mật.
Trước nguy cơ biến chứng, người bệnh được chỉ định phẫu thuật nội soi cắt túi mật. Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, chị D. hồi phục tốt và xuất viện sau vài ngày.
Theo thạc sĩ – bác sĩ Phan Bảo Toàn, Khoa Ngoại, Bệnh viện Gia An 115, sỏi túi mật là bệnh lý khá phổ biến nhưng thường diễn tiến âm thầm. Nhiều trường hợp chỉ được phát hiện tình cờ khi khám sức khỏe hoặc khi đã xuất hiện biến chứng.
Về cơ chế hình thành sỏi, bác sĩ cho biết dịch mật do gan tiết ra sẽ theo hệ thống ống mật đổ xuống tá tràng khi ăn để hỗ trợ tiêu hóa, đặc biệt là chất béo. Phần dịch mật còn lại được dự trữ trong túi mật và dần bị cô đặc giữa các bữa ăn. Quá trình cô đặc này làm tăng nồng độ các chất hòa tan như cholesterol, muối mật, axit mật và điện giải. Khi tình trạng “quá bão hòa” kéo dài, các thành phần này có thể kết tinh và hình thành sỏi.
“Phần lớn sỏi túi mật là sỏi cholesterol, hình thành khi nồng độ cholesterol trong dịch mật tăng cao. Ngoài ra, các yếu tố như ứ đọng dịch mật, nhiễm trùng đường mật, ăn nhiều chất béo, ít vận động, thói quen bỏ bữa – đặc biệt là nhịn ăn sáng kéo dài – cũng làm tăng nguy cơ tạo sỏi. Người thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc sỏi mật cũng thuộc nhóm nguy cơ cao”, bác sĩ Toàn cho hay.
Không phải mọi trường hợp sỏi túi mật đều cần phẫu thuật ngay. Tuy nhiên, với những viên sỏi kích thước lớn (thường từ 3 cm trở lên), chiếm gần hết lòng túi mật hoặc có nguy cơ gây biến chứng, cắt túi mật nội soi là phương pháp điều trị hiệu quả, giúp xử trí triệt để và phòng ngừa rủi ro.
Nếu không được theo dõi và xử trí phù hợp, sỏi túi mật có thể dẫn đến nhiều biến chứng như viêm túi mật cấp, tắc mật, nhiễm trùng đường mật, viêm tụy cấp do sỏi, hội chứng Mirizzi (có thể gây vàng da, viêm đường mật), thậm chí làm tăng nguy cơ ung thư túi mật ở những trường hợp sỏi rất lớn. Các biến chứng này có thể diễn tiến nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe.
Từ trường hợp trên, bác sĩ khuyến cáo người trưởng thành, đặc biệt là nhóm có yếu tố nguy cơ như thừa cân, béo phì, ăn nhiều chất béo, ít vận động, nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ có siêu âm ổ bụng để phát hiện sớm sỏi mật và các bệnh lý đường mật, ngay cả khi chưa có triệu chứng.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau quặn vùng hạ sườn phải (có thể lan ra lưng hoặc vai phải), đầy bụng, buồn nôn sau khi ăn nhiều dầu mỡ, khó tiêu kéo dài hoặc sốt không rõ nguyên nhân, người bệnh cần đi khám sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.
Khi được đưa vào Bệnh viện Bãi Cháy, bệnh nhân mất ngôn ngữ, chụp mạch não cho thấy động mạch thân nền bị tắc hoàn toàn. Đây là mạch máu lớn nằm ở nền sọ, có nhiệm vụ cấp máu cho thân não, tiểu não cùng nhiều trung tâm sống còn của cơ thể, kiểm soát hô hấp, tuần hoàn, nhịp tim, ý thức, vận động, nuốt, nói và thăng bằng. Khi động mạch thân nền bị tắc hoàn toàn, não bộ sẽ rơi vào tình trạng thiếu máu nghiêm trọng, gây "cơn bão thần kinh" có thể cướp đi tính mạng trong thời gian rất ngắn.
Ngày 23/6, bác sĩ Giáp Hùng Mạnh, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Bãi Cháy, cho biết êkíp can thiệp nội mạch cấp cứu hút huyết khối qua đường động mạch và tái thông hoàn toàn mạch máu bệnh nhân. Sau 5 ngày điều trị, bệnh nhân hồi phục tốt, giao tiếp bình thường và không để lại di chứng vận động.
"Bệnh nhân mới 27 tuổi, đang trong độ tuổi lao động, là trường hợp đột quỵ trẻ ít gặp", bác sĩ Mạnh nói.
Tắc động mạch là tình trạng dòng máu trong động mạch bị chặn bởi cục máu đông hoặc mảng xơ vữa. Các mảng bám hình thành từ chất béo, cholesterol, canxi và nhiều chất khác, tích tụ lâu ngày trên thành mạch, khiến lòng mạch hẹp dần hoặc bị bít tắc hoàn toàn.
Người bị tắc động mạch thân nền có thể đột ngột xuất hiện các triệu chứng như chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, nói khó, nuốt khó, yếu hoặc liệt tứ chi, rối loạn ý thức, hôn mê, thậm chí ngừng tim, ngừng thở. Nếu không được tái thông mạch não kịp thời, tỷ lệ tử vong có thể vượt 90%.
Giai đoạn sớm của bệnh dễ bị nhầm với rối loạn tiền đình do biểu hiện tương tự, như đau đầu, nôn ói, chóng mặt, loạng choạng khi đi lại. Sự nhầm lẫn này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ "thời gian vàng" điều trị. Khi triệu chứng nặng hơn, bệnh nhân nói khó, nói đớ, nuốt khó, tê yếu tứ chi, hôn mê dần khiến điều trị khó khăn.
Bác sĩ cảnh báo đột quỵ ngày càng trẻ hóa. Khi xuất hiện các dấu hiệu như méo miệng đột ngột, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng, chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân, nhìn mờ hoặc rối loạn ý thức, cần gọi cấp cứu hoặc đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế ngay.
Cụ thể, Cục An toàn thực phẩm cho hay nhận được thông tin ngày 2-7 trên địa bàn phường Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa về các trường hợp nhập viện nghi do ngộ độc thực phẩm liên quan đến quán cơm gà Quỳnh Nga trên địa bàn.
Sau khi ăn, nhiều người xuất hiện các triệu chứng như đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy và lần lượt được đưa đến Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh để điều trị.
Trước tình hình trên, Cục An toàn thực phẩm đề nghị Sở Y tế tỉnh Khánh Hòa khẩn trương chỉ đạo Bệnh viện có bệnh nhân đang điều trị, tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm không để ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.
Tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm để xác định rõ nguồn cung cấp nguyên liệu, thực phẩm nghi ngờ gây ngộ độc; lấy mẫu thực phẩm, bệnh phẩm để xét nghiệm tìm nguyên nhân; điều tra và xử lý nghiêm các vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (nếu có), công khai kết quả để kịp thời cảnh báo cho cộng đồng.
Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống phải đảm bảo điều kiện an toàn thực phẩm, thực hiện nghiêm việc kiểm soát nguồn gốc, xuất xứ nguyên liệu thực phẩm, đảm bảo vệ sinh trong suốt quá trình sơ chế, chế biến, vận chuyển thực phẩm, kiểm thực ba bước, lưu mẫu thực phẩm.
Tuyên truyền cho người dân trong việc lựa chọn thực phẩm cũng như các cơ sở dịch vụ chế biến thực phẩm phục vụ các sự kiện đông người.
Cục cũng giao các đơn vị theo dõi sát diễn biến tình hình ngộ độc, thực hiện báo cáo nhanh theo hướng dẫn, chủ động thông tin vụ việc và sớm công khai kết quả để cảnh báo đến cộng đồng và báo cáo kết quả về Cục An toàn thực phẩm theo quy định.
Như Tuổi Trẻ đã đưa tin trước đó các bệnh nhân, đều là người dân địa phương, cho biết đã ăn tại quán cơm gà Quỳnh Nga (phường Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa) trước khi xuất hiện các triệu chứng.
Theo lãnh đạo Sở Y tế Khánh Hòa, hiện sức khỏe các bệnh nhân đã ổn định và dự kiến sẽ được xuất viện trong tuần tới. Các đơn vị liên quan đang phối hợp tiến hành kiểm tra những ca nghi ngờ.
Cả ba loại đậu này có chung một số đặc điểm như giàu protein thực vật, chất xơ và các hợp chất chống ô xy hóa. Dù vậy, mỗi loại đậu lại có thành phần dinh dưỡng và một số tác động đến sinh hóa cơ thể riêng, theo chuyên trang Eating Well (Mỹ).
Xét tổng thể, đậu đen, đậu đỏ và đậu xanh đều là những thực phẩm giàu dinh dưỡng. Hàm lượng protein của cả ba tương đối tương đương, khoảng 22 - 24 g/100 g.
Tuy nhiên, đậu đỏ và đậu xanh thường chứa nhiều chất xơ hơn, trong khi đậu đen lại nổi bật nhờ hàm lượng các hợp chất chống ô xy hóa.
Về khoáng chất, mỗi loại có một lợi thế riêng: Đậu đỏ giàu kali và magiê, đậu xanh cung cấp nhiều sắt, còn đậu đen chứa nhiều hợp chất sinh học có lợi cho chuyển hóa. Điều này cho thấy không có loại nào vượt trội hoàn toàn.
Các loại đậu thường được đưa vào chế độ ăn giảm cân nhờ khả năng tạo cảm giác no lâu. Chất xơ giúp làm chậm tiêu hóa, ổn định đường huyết và hạn chế cảm giác đói.
Trong khi đó, protein thực vật giúp duy trì khối cơ - yếu tố quan trọng trong quá trình giảm cân lành mạnh.
Đậu đen chứa nhiều polyphenol và flavonoid - các chất có khả năng trung hòa gốc tự do và giảm viêm. Nhờ đó, loại đậu này có thể góp phần giảm nguy cơ bệnh tim mạch và rối loạn chuyển hóa.
Với hàm lượng chất xơ cao, đậu đỏ giúp làm chậm hấp thu đường vào máu, giữ đường huyết ổn định và hạn chế cảm giác đói. Đồng thời, chất xơ còn giúp giảm cholesterol LDL, góp phần bảo vệ tim mạch.
Đậu xanh không chỉ cung cấp protein và chất xơ mà còn giàu vitamin, khoáng chất. Điểm nổi bật là dễ tiêu hóa hơn nhiều loại đậu khác, giúp hạn chế đầy hơi, khó chịu đường ruột.
Khi đặt 3 loại đậu cạnh nhau, có thể thấy mỗi loại đều có thế mạnh riêng: Đậu đỏ phù hợp với mục tiêu giảm cân, đậu xanh thích hợp cho chế độ ăn bền vững, còn đậu đen hỗ trợ chuyển hóa và chống viêm.
Thay vì chọn một loại “tốt nhất”, các chuyên gia khuyến nghị nên linh hoạt kết hợp cả ba trong khẩu phần ăn để tối ưu lợi ích sức khỏe, theo EatingWell.
