Tại hội nghị về đầu tư công ngày 24/4, Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu các Bộ trưởng, trưởng ngành, lãnh đạo địa phương “nghiêm túc nhìn nhận, rà soát tiến độ, chất lượng giải ngân đầu tư công để có chuyển biến ngay lập tức”.
Theo đó, Thủ tướng biểu dương 7 bộ, cơ quan và 16 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao hơn mức bình quân chung cả nước. Ngược lại, ông phê bình 28 bộ, cơ quan và 18 địa phương giải ngân dưới mức bình quân.
Thủ tướng cho rằng, đầu tư công vẫn còn dàn trải, tình trạng chuẩn bị đầu tư yếu, thủ tục rườm rà, phân bổ chậm, giải phóng mặt bằng không kịp tiến độ, nguồn nguyên vật liệu không bảo đảm. Trong khi đó, các cơ quan phối hợp chưa đồng bộ, vai trò người đứng đầu chưa được phát huy.
“Giải ngân chậm, không hết vốn đã trở thành vấn đề kéo dài, phải có biện pháp mạnh để xử lý”, ông nói.
Thực tế, đầu tư là một động lực tăng trưởng quan trọng, trong đó đầu tư công giữ vai trò dẫn dắt, kích hoạt dòng vốn tư nhân và FDI, thúc đẩy sản xuất – kinh doanh. Nguồn tiền này giúp nâng tổng vốn đầu tư toàn xã hội, hỗ trợ tăng trưởng nhanh và bền vững. Theo tính toán, giai đoạn 2021-2025, vốn đầu tư công giải ngân tăng 1%, GDP có thể thêm 0,058 điểm phần trăm.
Theo Thủ tướng, giải ngân chậm phần lớn do nguyên nhân chủ quan khi cùng một mặt bằng pháp lý, có bộ ngành, địa phương làm tốt, nơi lại ì ạch. Một số bộ, cơ quan, địa phương thiếu kiểm tra đôn đốc, xử lý dự án chậm tiến độ chưa nghiêm, thậm chí còn tâm lý chờ đợi, né tránh, sợ trách nhiệm.
Bên cạnh đó, sự phối hợp giữa các cơ quan thiếu chặt chẽ; năng lực của một số chủ đầu tư, ban quản lý và nhà thầu còn hạn chế. Một số địa phương còn chậm trong khâu giải phóng mặt bằng, thiếu hụt nguyên vật liệu xây dựng và chi phí nhân công biến động.
Năm 2026, tổng kế hoạch vốn đầu tư công được Thủ tướng giao trên 1 triệu tỷ đồng, chiếm gần 35,5% tổng chi ngân sách. Mức này cao hơn 30,6% so với năm ngoái. Đến 15/4, cả nước giải ngân gần 127.400 tỷ đồng, đạt 12,6% kế hoạch Thủ tướng giao.
Kết luận Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Chính phủ xác định đầu tư công là động lực quan trọng để đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, phát triển hạ tầng đồng bộ và mở ra không gian phát triển mới. Do đó, đầu tư công phải được đẩy nhanh tiến độ giải ngân, đi cùng với bảo đảm chất lượng công trình, hiệu quả sử dụng vốn.
Ông giao Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng phương án chấm điểm (KPI) việc thực hiện nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, báo cáo trước 15/5. Các bộ ngành, địa phương, nhất là người đứng đầu phải xác định giải ngân vốn đầu tư công là “nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu”.
“Phải phân công cụ thể lãnh đạo, cán bộ phụ trách từng dự án, cá thể hóa trách nhiệm để làm cơ sở đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ”, ông nói, đồng thời yêu cầu thay thế ngay ban quản lý dự án, nhà thầu, nhân sự yếu kém, không đáp ứng yêu cầu.
Dự án được thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng xây dựng - chuyển giao (BT) với quy mô 16 làn xe.
Dự án có tổng chiều dài khoảng 36,3km, đi qua địa bàn 18 phường, xã của Hà Nội với tổng vốn đầu tư gần 162.000 tỉ đồng. Điểm đầu tuyến kết nối với đường vành đai 1 tại khu vực hầm Kim Liên và điểm cuối tại nút giao Cầu Giẽ (xã Chuyên Mỹ).
Trục đường có mặt cắt ngang rộng tới 90m, bao gồm 10 làn xe trên tuyến chính và 6 làn xe song hành 2 bên, vận tốc thiết kế đạt 80km/h. Theo kế hoạch, toàn bộ hệ thống hạ tầng sẽ hoàn thành vào năm 2027, góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông đường bộ của thủ đô với tầm nhìn 100 năm.
Phát biểu tại lễ khởi công, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng nhấn mạnh việc Hà Nội đang đứng trước yêu cầu tái cấu trúc không gian đô thị theo hướng hiện đại, xanh và thông minh.
Vì vậy việc khởi công dự án thể hiện quyết tâm lớn của TP trong việc tháo gỡ các điểm nghẽn hạ tầng, tạo động lực thúc đẩy phát triển dịch vụ, thương mại và logistics cho khu vực phía Nam.
Điểm đáng chú ý của dự án là việc ứng dụng đồng bộ công nghệ tiên tiến ngay từ khâu xây dựng đến vận hành. Công tác khảo sát được triển khai bằng công nghệ UAV, thiết kế trên mô hình 3D và thi công bằng vật liệu mới. Khi đưa vào khai thác, tuyến đường sẽ vận hành trên nền tảng giao thông thông minh với hệ thống SCADA, CCTV và các giải pháp quản lý hiện đại theo tiêu chuẩn quốc tế.
Cũng tại buổi lễ, ông Nguyễn Việt Quang - Phó chủ tịch HĐQT, kiêm Tổng giám đốc Tập đoàn Vingroup - khẳng định hạ tầng chính là nền móng của tăng trưởng, là động lực dẫn dắt phát triển kinh tế, mở rộng cơ hội cho doanh nghiệp, cải thiện chất lượng sống cho người dân và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
"Vingroup tự hào khi được tham gia vào công trình trọng điểm này với mong muốn góp sức cho quá trình tái thiết toàn diện một trục đô thị hiện đại, văn minh, góp phần định hình diện mạo mới cho khu vực cửa ngõ phía Nam Hà Nội", ông Quang nói.
Dự án không chỉ giúp phân bổ lại lưu lượng giao thông, giảm chi phí logistics mà còn tạo dư địa phát triển đô thị dọc tuyến, kết nối lõi trung tâm Hà Nội với các tỉnh phía Nam và vùng duyên hải. Sau khi hoàn thành phân kỳ này, Hà Nội và Vingroup sẽ tiếp tục nghiên cứu mở rộng đoạn từ nút giao Lê Duẩn - Điện Biên Phủ đến đường Đại Cồ Việt để khép kín toàn tuyến.
"Trong chưa đầy 5 năm, người châu Âu lần thứ hai phải trả giá cho sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch nhập khẩu", Ủy ban châu Âu (EC) viết trong tuyên bố ngày 22/4.
Cơ quan này cho biết Liên minh châu Âu (EU) đã chi thêm 24 tỷ euro (28 tỷ USD), tương đương hơn 587 triệu USD mỗi ngày, để nhập khẩu năng lượng từ khi chiến sự nổ ra.
Để bảo vệ nền kinh tế khi giá năng lượng tăng vọt, EC đề xuất thành lập một cơ quan chung nhằm nhanh chóng xác định nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu bay và dầu diesel. Họ cũng sẽ điều phối việc chia sẻ nhiên liệu hoặc xả kho dự trữ khẩn cấp giữa các nước thành viên.
Các đề xuất trên cho thấy mức độ thiệt hại kinh tế mà xung đột Iran đang gây ra cho châu Âu. Khu vực này chỉ vừa mới thoát khỏi cuộc khủng hoảng năng lượng từ chiến sự Nga - Ukraine năm 2022.
Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) và hiệp hội ngành hàng không ACI Europe từng cảnh báo châu Âu có thể đối mặt với tình trạng thiếu hụt nhiên liệu bay trong vài tuần tới. EU hiện phải nhập khẩu khoảng 70% nguồn cung sản phẩm này.
Olivier Jankovec - Tổng giám đốc ACI Europe cho rằng các quốc gia EU cũng nên "khẩn cấp đình chỉ" các loại thuế hàng không nhằm giảm áp lực giá cả. Các biện pháp khác gồm hỗ trợ thu nhập, cấp phiếu trợ cấp năng lượng và giảm thuế điện. Nhóm ngành này cảnh báo việc giảm đi lại bằng đường hàng không sẽ "gây tổn hại đáng kể cho nền kinh tế châu Âu", đặc biệt với các nước phụ thuộc vào du lịch.
Sự sụt giảm nguồn cung dầu và khí đốt do xung đột tại Iran tác động mạnh nhất tới châu Á, nhưng đang lan dần sang phương Tây. Theo EC, ngay cả khi các cuộc đàm phán hòa bình giúp chấm dứt xung đột trong tuần này, kinh tế châu Âu vẫn chịu thiệt hại do sự gián đoạn nguồn cung năng lượng tiếp tục kéo dài.
"Các hộ gia đình và doanh nghiệp ngày càng gặp nhiều khó khăn, từ giá xăng và thực phẩm tăng đến số chuyến bay ít và đắt đỏ hơn", báo cáo của EC nêu.
Tập đoàn Lufthansa (Đức) cho biết sẽ giảm 20.000 chuyến bay cho đến tháng 10 nhằm tiết kiệm nhiên liệu bay. "Giá nhiên liệu tăng gấp đôi từ khi xung đột Iran bùng phát", họ cho biết.
Một số lĩnh vực chịu tác động đặc biệt nghiêm trọng. Ví dụ, nhiều ngư dân châu Âu đã ngừng ra khơi do lợi nhuận bị ảnh hưởng nặng bởi chi phí năng lượng và vật liệu tăng, EC cho biết. Tuần trước, Ủy ban châu Âu đã kích hoạt "cơ chế khủng hoảng", cho phép các nước thành viên hỗ trợ tài chính trực tiếp cho ngư dân và người bán hải sản.
Doanh nghiệp và hộ gia đình cũng có thể chịu tác động khi giá nhựa và chất tẩy rửa tăng mạnh. Tập đoàn hóa chất BASF (Đức) đã tăng giá nhiều sản phẩm, từ axit formic dùng trong thức ăn chăn nuôi đến sản phẩm chăm sóc gia đình. Một số tăng hơn 30%.
Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất Đức cho biết xung đột Trung Đông đã giáng "đòn mạnh" vào kỳ vọng phục hồi kinh tế của Đức năm nay. Ngành hóa chất Đức và châu Âu sẽ tiếp tục thiếu đơn hàng và các nhà máy vẫn khó có lãi. "Nhiều khả năng có thêm các đợt đóng cửa sản xuất và cắt giảm việc làm", hiệp hội này cảnh báo.
Neil Shearing - kinh tế trưởng tại Capital Economics cho rằng châu Âu có thể rơi vào suy thoái nếu xung đột Iran kéo dài hết nửa đầu năm và "gián đoạn nguồn cung năng lượng lan rộng hơn". Trong báo cáo tuần trước, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng hạ dự báo tăng trưởng năm nay với 21 quốc gia sử dụng đồng euro về 1,1%, giảm từ 1,3% hồi tháng 1.
Theo liên Bộ Công Thương - Tài chính, thị trường xăng dầu thế giới 2 ngày qua vẫn chịu tác động từ xung đột Xung Đông, khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran chưa có tiến triển, căng thẳng gia tăng tại eo biển Hormuz.
Các yếu tố nêu trên khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới xu hướng tăng, giảm tùy mặt hàng. Cụ thể, giá thành phẩm xăng RON 95 tăng 0,5%, dầu diesel giảm 3,8% và mazut 3,7%.
Vì thế, ở kỳ điều hành chiều nay, liên Bộ tiếp tục điều chỉnh giá xăng dầu trong nước. Với xăng RON 95-III (loại phổ biến trên thị trường) giảm 160 đồng, xuống 22.880 đồng một lít. Tương tự, E5 RON 92 hạ 100 đồng, có giá mới 21.830 đồng.
Ngược lại, các mặt hàng dầu giảm 820-1.160 đồng một lít tùy loại so với kỳ điều hành trước. Cụ thể, mỗi lít diesel và mazut có giá mới lần lượt 26.690 đồng và 18.810 đồng.
Mức trích lập vào Quỹ bình ổn xăng dầu vẫn duy trì ở ngưỡng 400 đồng một lít, kg với hai mặt hàng dầu diesel và mazut.
Giá xăng, dầu thay đổi như sau:
Từ cuối tháng 2, giá xăng dầu trong nước trải qua 18 kỳ điều hành, trong đó RON 95-III tăng 9 lần, giảm 7 lần và giữ nguyên 2 lần. Tương tự, dầu diesel tăng 8 lần, giảm 8 lần và 2 kỳ ổn định giá.
Từ đầu tháng 4, giá nhiên liệu trong nước liên tục giảm. Tuy nhiên, hiện mỗi lít xăng RON 95-III đắt hơn gần 2.730 đồng, còn dầu diesel cao hơn khoảng 7.420 đồng so với cuối tháng 2 - thời điểm xung đột Trung Đông bùng phát.
Các loại thuế như bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt và giá trị gia tăng (VAT) với xăng, dầu và nhiên liệu bay tiếp tục bằng 0 tới cuối tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.
Riêng thuế nhập khẩu với xăng dầu, nguyên liệu pha chế hiện là 0%, nhưng hết hiệu lực vào ngày 30/4. Bộ Tài chính đang đề xuất kéo dài giảm thuế này tới hết ngày 30/6. Cơ quan này cũng kiến nghị mở rộng danh mục hưởng thuế suất 0% (thay vì 5% như hiện tại) với 3 mã hàng nguyên liệu để phục vụ sản xuất tại nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn.
Bộ Tài chính cho biết khi thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu giảm về 0% từ đầu tháng 3, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống như Hàn Quốc và ASEAN đứt gãy vì xung đột quân sự. Nguồn cung cho nhu cầu nội địa nhờ đó được đảm bảo, góp phần bình ổn thị trường xăng dầu và kinh tế vĩ mô.
